Posted by: proregno | January 8, 2015

GKSA sinode 2015: 8 Januarie 2015 (dag 3)

gksa sinode 8 jan 2015

17h15: verskillende rapporte oor Bybelvertaling en ander sake gaan verder hanteer word vanaand. Ek gaan eers afteken, sal môre-oggend terug wees vir verslaggewing oor wat die sinode gaan besluit oor 7.3.2


16h10: Deur een sin noem die voorsitter dat 7.3.2 eers môre-oggend bespreek en oor besluit gaan word en dit word eenstemmig aanvaar ….

Nou op die tafel: 20.4 aanvulling van KO art.31 (bl. 375).


16h00Baie belangrik – daar was deur sekeres die poging om 7.3.2 (A, bl.154) uit te stel of te ‘skip’ … maar met die stemming is dit oorweldigend gehandhaaf: hierdie sinode moet dus nou besin en besluit of al die beswaarskrifte genoem in 7.1 (VIDA) wesentlike sake aanraak of nie. So, in ‘n sekere sin gaan hierdie bespreking en besluit die WESE raak van die hantering van die verskille, soos ek dit verduidelik het by my vorige inskrywing (15h30).

Hierdie saak (7.3.2) raak dus eintlik presies wat GK’e Betel, Carletonville en Meintjeskop in ons beswaarskrif aangeraak het, nl. dat ons van die oortuiging is dat VIDA ‘n wesentlike saak is, ‘n belydenissaak wat die eenheid van ons kerke in gedrang bring.

So, as die sinode besluit dit is nie-wesentlik = dan moet die beswaarskrifte almal deur hierdie sinode hanteer, bespreek en besluit word.

As, dit wesentlik is, dan kan en sal dit heelwaarskynlik verwys word na spesiale sinode.

Maar die besluit gaan by implikasie die wese van ons kerke se toekoms raak aangaande VIDA en hoe dit verder hanteer gaan word.

Dit is hoe ek dit tans sien. 


 

15h30: 7.1 op tafel. Kyk spesifiek na 7.3.2, die sinode moet besluit of VIDA ‘n wesentlike saak is of nie, en die implikasie is (dink ek):

– indien ja: verwys na spesiale sinode.

– indien nee: moet hierdie sinode die saak handel.

Maar ek kan dit verkeerd staan, so bly ingeskakel ……


15h15: daar word besluit om nie net kerke waarmee ons volle eenheid het uit te nooi na spesiale sinode nie, maar ook kerke met wie ons eenheidbande het (bv. NGK). So alles van 6.3.3 is aanvaar.

Kyk spesifiek na 6.3.3.4 en 5:

6.3.3.4 Spesiale Sinodes vergader so dikwels en so lank as wat dit nodig is vir die afhandeling van hulle opdrag.
6.3.3.5 Spesiale Sinodes handel verwysde sake af sodra daar eenstemmigheid oor ‘n saak/sake bereik is en stel die kerke daarvan in kennis.

Hierdie twee punte in die kerklike praktyk, met die konkrete werklikheid van 30 jaar se kerkstryd “wat VIDA nie kon afhandel nie en daar nie eenstemmigheid oor is nie”, beteken die spesiale sinode kan die kerke gevange hou oor die ‘moeilike sake’ … tot in ewigheid … of tot die pensioenfonds op is?

 


14h55: dit lyk my die beginsel van spesiale sinodes is nou aanvaar, of en wanneer moet nog besluit word, nie presies seker wat bedoel word nie, sal laat weet as ek meer kan uitvind.


14h50: Die spesiale sinode span het gewen, loshande 140 – 73. Punt 6.3.3.1 is amptelik besluit en aanvaar (bl. 153).


14h35: Dr. Wim Vergeer maak sterk pleitdooi vir spesiale sinode oor sake van groot verskil, hy noem dat dit regdeur die geskiedenis plaasgevind het, dink aan vroeë kerk se spesiale vergaderinge (bv. Nicea) en die sinode van Dordt. Ons moet dit ook so benader, nie te vinnig besluit nie, is dr. Vergeer se pleitdooi. Ds. Danie Snyman maak ook ‘n pleitdooi vir ‘n spesiale sinode want hy meen die huidige sinode het nie tyd om (as ek reg gehoor het) ‘nege’ beswaarskrifte oor VIDA te hanteer nie.


14h20: onthou ook om die ‘comment’ afdeling hier onder te lees, vir ons lesers se verskillende opmerkings: Daan Malan wat vra oor die Belhar belydenis en die GKSA; Josef du Toit wat dieselfde tendens by ons sien plaasvind in die kerke in Nederland, veral onder Vrygemaaktes.


14h00: vergadering gaan voort oor spesiale sinode plan. Dr. Braam Kruger noem dat afgetrapte afgevaardiging reeds ‘n groot probleem is (wat ek noem: losskrum afgevaardiging), en ‘n spesiale sinode gaan net nog meer van ‘n ‘getrappery’ afgee. Ds. Ben Fourie noem dat om kardinale sake aan te spreek benodig ons nie ‘n ‘Sinode van Kardinale’ nie, hierdie sinode moet die sake bespreek en besluite neem. Die voorsitter, dr. Douw Breedt, kry ook ‘n spreekbeurt, en hy is van mening ons het nog tyd nodig het om mooi na mekaar te luister oor moeilike sake, daarom is hy vir die spesiale sinode. Ds. Carel Jansen meen as ons gaan vir ‘n spesiale sinode, dan is ons nie meer presbiteriaans besig nie, maar kollegialisties.


12h20: nog ‘n paar sprekers maak sterk pleitdooie, beide kante toe. Breek nou vir ete, ons is 14hoo terug vir die SSP se opvolgbeurt (spesiale sinode plan) …


12h00: ds. Sarel Cilliers (teen VIDA) maak sterk pleitdooi vir spesiale sinode ter wille van eenheid en weens Omkeerstrategie … wat ek nie met my broer saamstem nie (d.i., die spesiale sinode plan). Ds. Sarel noem dat dit sy laaste sinode is, sinodes het nie sy oortuigings verander nie, maar die werk van die Eenheid in Verskeidenheid wel.


11h55: dss. Piet Venter, Fanie Coetzee, Freek Dreyer (almal ten gunste vir VIDA) maak sterk pleitdooi teen spesiale sinode idee, hierdie vergadering moet besluite neem, nie aanhou uitstel nie … ek stem met hul saam (maar nie met hul pro-VIDA standpunte nie).


11h50: 6.3.3 nou op tafel, bl.153, baie belangrik om te gaan lees. In wese kom dit daarop neer om weer alle sake oor verskil te verwys na ‘n ‘Spesiale Sinode’.


11h40GKSA en NGK ‘het mekaar nodig’

In die artikel lees ons die volgende tragiese woorde:

“Die besluit om saam met die NG Kerk te werk is stilweg ná ’n gesprek agter geslote deure op die Gereformeerde Kerke se algemene sinode met ’n oorweldigende meerderheid aanvaar. Uit ongeveer 280 afgevaardigdes het minder as tien teen die samewerking gestem, het Beeld verneem.”

maar, die troos is … daar was tien, en sal altyd daar wees,

Op.5:11 Toe sien ek, en ek hoor ‘n stem van baie engele rondom die troon en van die lewende wesens en die ouderlinge; en hulle getal was tien duisende van tien duisende en duisende van duisende; 12 en met ‘n groot stem het hulle gesê: Die Lam wat geslag is, is waardig om te ontvang die krag en rykdom en wysheid en sterkte en eer en heerlikheid en lof.

En dan hoor ons ook:

Rom.9:1 Ek vra dan: Het God miskien sy volk verstoot? Nee, stellig nie! Want ek is ook ‘n Israeliet uit die nageslag van Abraham, van die stam van Benjamin. 2 God het sy volk wat Hy vantevore geken het, nie verstoot nie. Of weet julle nie wat die Skrif in die gedeelte oor Elía sê nie? hoe hy by God optree teen Israel en sê: 3 Here, hulle het u profete gedood en u altare het hulle afgebreek, en ek het alleen oorgebly, en hulle soek my lewe! 4 Maar wat sê die Godspraak aan hom? Ek het vir Myself sewe duisend manne laat oorbly wat die knie voor Baäl nie gebuig het nie. 5 Net so is daar dan ook in die teenwoordige tyd ‘n oorblyfsel, ooreenkomstig die verkiesing van die genade.


11h15: hoor valse teenstellings tussen Christus se Verlosserskap (regverdiging) en Christus se Koningskap (heiligmaking) wat ons kerkwees betref. Die argument is dat ons gebind is aan eersgenoemde, maar nie so sterk oor laaste nie, wat natuurlik nie waar is nie.

Bv. (en dit is my eie voorbeeld), vat Verlossing (regverdiging/redding) en VIDA (heiligmaking/gehoorsaamheidsvraag: kerkregering):

Regverdiging/redding saak:

1 Tim.1:15 Dit is ‘n betroubare woord en werd om ten volle aangeneem te word, dat Christus Jesus in die wêreld gekom het om sondaars te red, van wie ek die vernaamste is.

Heiligmaking/gehoorsaamheid vraag (van toepassing op kerkregering, VIDA):

1 Tim.3:1 Dit is ‘n betroubare woord: as iemand na ‘n opsienersamp verlang, begeer hy ‘n voortreflike werk. 2 ‘n Opsiener dan moet onberispelik wees, die man van een vrou, nugter, ingetoë, fatsoenlik, gasvry, bekwaam om te onderrig

Natuurlik is heiligmaking die vrug van die regverdiging (HK So. 23 en 24), maar dit maak nie heiligmaking minder belangrik en/of nie-wesentlike saak nie. Daarom ook artikels 30-32, NGB.

Albei in Christus word gehandhaaf tot ons Vader se eer … en ons moet ook, in ons lewens, gesinne, gemeentes en kerke wat saamvergader, dus kerkverband:

1 Kor. 1:30 Maar deur Hom is julle in Christus Jesus, wat vir ons geword het wysheid uit God en geregtigheid en heiligmaking en verlossing. 31Daarom, soos geskrywe is: Die wat roem, moet in die Here roem.

 

In die woorde van Christus self, van toepassing op hierdie saak:

“Wat God saamgevoeg het, mag geen mens skei nie.” (Mark.10:9)


11h10: Daar word nou besin oor bewoording oor wat wesentlike en nie-wesentlike sake is.


11h00: Omkeerstrategie aanvaar met wysigings. Nou is dit 21.1 Leerstellig – rapport eenheid in verskeidenheid,  (reeds al bespreek, is nou besig met afronding). Besig met amandement, oor herbewoording van 7.3, bl.154.


09h25: Beeld die volgende tekenprent nie treffend uit wat die wesentlike krisis van ons tye is nie, in stryd met wat gereformeerdes nog altyd glo volgens Rom.11:36, Uit HOM, en deur HOM, en tot HOM, is alle dinge. SYNE is die heerlikheid tot in ewigheid.

Peanuts Cartoon for Jan/07/2015

Mag ons hemelse Vader ons genadig wees in sy regverdige oordele (Klaagl.5:19-21).


09h20Gereformeerde Kerk sê nou ‘ja’ vir samewerking met NG Kerk


09h00: Sien die volgende artikels oor die dwalinge wat leef en al meer oorneem in die NGK: Dwaalleer in die NGK; Belhar belydenis.


08h40: ds. Ben Smit noem (met verwysing na grafiese voorstelling op bl. 446 AA (Aanvullende Agenda), dat die sentrale doel is nie om ‘siele te wen’ (missio Dei) nie, maar ‘die eer van God’ (soli Deo Gloria), wat wel sentraal redding insluit, maar nie daartoe beperk kan word nie. Daarom moet soli Deo Gloria ingewerk word by grafiese voorstelling.  Bespreking volg.

Daar word besluit bo ‘Missio Dei’ word ingevoeg ‘Alles tot eer van God’.


08h15: ‘n paar sake van die dagprogram wat groot gevolge het vir die res van die Sinode,

– Omkeerstrategie

– Kommissie leerstellig: rapport 1 (VIDA)

– Rapport eenheid in verskeidenheid

– Beskrywingspunt KO art.31

– Beskrywingspunt oor onderskeid wesentlike en nie-wesentlike sake

– Beskrywingspunt – moontlike spesiale sinode (om o.a. sake soos VIDA te hanteer) – dus, indien aanvaar, is VIDA weer van die huidige sinodetafel af … tot ‘n volgende keer …


07h45: Goeie môre, sinode nog nie begin nie, gaan voort met bespreking van Omkeerstrategie, bl. 445 Aanvullende Agenda.  My indukke van gister se sinode sitting:

Met die besluit en rigting om nouer eenheidsbande te soek met die NGK, terwyl hul juis al meer deformeer van ons gereformeerde belydenis, word ‘n verdere streep getrek deur die herstigting van die GKSA van 1859 en daarna. Dit volg tragies in navolging van die 2012 besluit om nou ook ‘n Gesangsingende kerkverband te wees, ongeag die ryke kosbare erfenis van ‘n hoofsaaklik Psalmsingende (en later Skrifberyming singende) kerkverband, wat ons met nederigheid wil vashou (ekself: Psalms alleen).

Die gevolge van hierdie besluite sal nou biddend verootmoedigend verwerk moet word en dan opgetree word.

As ‘n begin wil ek vir elke dopperlidmaat en ander gelowiges wat baie besorg is oor hierdie tragiese besluit (ook ons gereformeerde dopper broers en susters wat ongelukkig nog in die NGK vasgevang is), die volgende driedelige artikel reeks aanbeveel om te begin lees:

– persoonlik

– gesin en familie

– saam mede gemeentelede

Quo Vadis, Gereformeerde Afrikaner ?

Nieteenstaande hierdie agteruitgang glo ek nog dat daar ‘n kern van ons volk is wat aan sy verlede ten volle trou bly en in die regte rigting voortbou.  Ek glo nog dat daar ‘n tyd sal kom waarin God ons volk sal wakker skud tot ‘n stryd wat die so nodige antitese sal skep en die toegedekte antitese, die dubbelslagtige en dubbelhartige karakter van die sinkretisme, sal ontbloot en daardeur vernietig – ‘n stryd wat noodwendig op kerklike en godsdienstige terrein sal moet begin omdat die Calvinisme die geestelike wortel van ons volksbestaan is.

Ek glo dit omdat die taak wat God aan ons volk hier in Suid-Afrika en ten bate van die hele Afrika gestel het, nog lank nie afgehandel is nie, ‘n taak waarin die stryd tussen Oos en Wes ‘n sentrale rol gaan speel. Dat God ons volk roep, blyk duidelik uit die roeping van ons volk in die huidige wêreldverwarring.” – oud-prof HG Stoker se woorde in 1952 (beklemtoning bygevoeg).

Laat ons bid dat die Here ons wysheid en krag gee om te doen wat reg is, vir sy eer en liefde vir sy gemeentes … en nie wat (ge)maklik is of ‘werk’ nie.

Laat ons verootmoedigende gebed ook wees die versugting van Dawid (1 Kronieke 21:13):

Ek is baie benoud; laat my tog in die hand van die HERE val, want sy barmhartighede is baie groot, maar laat my in die hand van mense nie val nie.

(Sien die volgende artikels oor die dwalinge wat leef en al meer oorneem in die NGK: Dwaalleer in die NGK; Belhar belydenis)

Posted by: proregno | January 7, 2015

GKSA Sinode 2015: 6 en 7 Januarie 2015 (dag 1 en 2)

20150107_123538_resized

23h30: My indrukke van dag 2, wat ek van die middag bygewoon het en op grond van gespekke met verskeie afgevaardiges:

Met die besluit en rigting om nouer eenheidsbande te soek met die NGK, terwyl hul juis al meer deformeer van ons gereformeerde belydenis, word ‘n verdere streep getrek deur die herstigting van die GKSA van 1859 en daarna. Dit volg tragies in navolging van die 2012 besluit om nou ook ‘n Gesangsingende kerkverband te wees, ongeag die ryke kosbare erfenis van ‘n hoofsaaklik Psalmsingende (en later Skrifberyming singende) kerkverband, wat ons met nederigheid wil vashou (ekself: Psalms alleen).

Die gevolge van hierdie besluite sal nou biddend verootmoedigend verwerk moet word en dan opgetree word.

As ‘n begin wil ek vir elke dopperlidmaat en ander gelowiges wat baie besorg is oor hierdie tragiese besluit (ook ons gereformeerde dopper broers en susters wat ongelukkig nog in die NGK vasgevang is), die volgende driedelige artikel reeks aanbeveel om te begin lees:

– persoonlik

– gesin en familie

– saam mede gemeentelede

Quo Vadis, Gereformeerde Afrikaner ?

Nieteenstaande hierdie agteruitgang glo ek nog dat daar ‘n kern van ons volk is wat aan sy verlede ten volle trou bly en in die regte rigting voortbou.  Ek glo nog dat daar ‘n tyd sal kom waarin God ons volk sal wakker skud tot ‘n stryd wat die so nodige antitese sal skep en die toegedekte antitese, die dubbelslagtige en dubbelhartige karakter van die sinkretisme, sal ontbloot en daardeur vernietig – ‘n stryd wat noodwendig op kerklike en godsdienstige terrein sal moet begin omdat die Calvinisme die geestelike wortel van ons volksbestaan is.

Ek glo dit omdat die taak wat God aan ons volk hier in Suid-Afrika en ten bate van die hele Afrika gestel het, nog lank nie afgehandel is nie, ‘n taak waarin die stryd tussen Oos en Wes ‘n sentrale rol gaan speel. Dat God ons volk roep, blyk duidelik uit die roeping van ons volk in die huidige wêreldverwarring.” – oud-prof HG Stoker se woorde in 1952 (beklemtoning bygevoeg).

Laat ons bid dat die Here ons wysheid en krag gee om te doen wat reg is, vir sy eer en liefde vir sy gemeentes … en nie wat (ge)maklik is of ‘werk’ nie.

Laat ons verootmoedigende gebed ook wees die versugting van Dawid (1 Kronieke 21:13):

Ek is baie benoud; laat my tog in die hand van die HERE val, want sy barmhartighede is baie groot, maar laat my in die hand van mense nie val nie.

(Sien die volgende artikels oor die dwalinge wat leef en al meer oorneem in die NGK: Dwaalleer in die NGK; Belhar belydenis)


21h00: sinode verdaag tot môre 07h15. Sal voortgaan om Omkeerstrategie te bespreek (is tans by nr.5, bl. 445 van Agenda).


20h35: Vir die wat die historiese agtergrond van die Omkeerstrategie (sinode 2012) nie goed ken nie, sien die volgende skrywe oor ‘VIDA Dag 2012′:

Omkeerdag Sinode 2012 – onthou om alle inskrywings in ‘Hebreeus’ te lees, dus van onder na bo ;-)

Na aanleiding van daardie dag en die Omkeerstrategie besluite, het ek die volgende daaroor geskryf destyds:

‘n Dopper ‘omkeerstrategie’ – ‘n Bekeringstrategie

Die GKSA en PCA se ekumeniese eenheid en Strategiese Planne

Die missionêre Omkeerstrategie en ‘n kerklike minderwaardigheidsgevoel


20h30: opmerking deur Johan van der Walt:

“Slabbert, ek het gedurende die vakansietyd twee “eredienste” in die NGK op verskillende plekke bygewoon. Ek noem dit “eredienste” want dit was nie werklik enige diens tot eer van God gewees nie. Albei die predikante het die gemeente in die Naam van die Here gegroet maar wat die res betref kon mens glad nie s^e dat die Woord van die Here gehoor is nie: grappies word vanaf die preekstoel vertel, die woorde van ander mense kry meer aandag as die Woord van die Here ens. Ek kan nie sien dat dit die kerkgemeenskap is waarmee die GKSA hegter bande wil aanknoop nie.

Wat die doop betref, by die een gemeente is ‘n babatjie van 6 maande gedoop: Geen uiteensetting van wat die doop is nie, geen openbare instemming met die gereformeerde leer van die ouers is vereis nie ens. En dan word ook by geleentheid van die doop ‘n grappie gemaak. Wat die Nagmaal betref, wat is die betekenis van “goeie getuienis van leer en lewe” as die NGK nog altyd ‘n oop nagmaalsgeleentheid het?”


19h40: Sien die belangrike opmerking deur Wynand Louw hier onder:

“Die Memorandum erken die eenheid tussen die Kerke op grond van die gemeenskaplike Belydenis van die twee Kerke.”

En “Die goedkeuring van die Memorandum is met groot dankbaarheid deur Dr Kobus Gerber van die NG Kerk ontvang.”

Dit beteken mos of die GKSA moet Belhar aanvaar of die NGK moet dit verwerp?

Ek dink die NGK is nou ge “double date” met die VGKSA en die GKSA. Dit werk nooit nie. Die meisies kom dit altyd agter, dan sit jy sonder ‘n date…”

slc (Slabbert Le Cornu): op bl.56 van die ‘Memorandum‘ van eenheidsverhouding tussen NGK en GKSA, staan daar ook duidelik, in soveel woorde dat Belhar nie eenheidsbande sal keer ‘noodwendig’ nie:

“2.f Die aanvaarding van nuwe belydenisskrifte bring nie die ekumeniese verhouding noodwendig in gedrang nie.”


19h40: besig met Omkeerstrategie, bl. 428 en verder


16h00: die buitelandse afgevaardiges kry nou elkeen geleentheid vir hul groete woord vanaf hul kerkverbande. Dit sal aangaan tot aandete, 19h00.


15h20: regstelling – die saak vermeld by 14h45 van RCNZ is verwys na deputate buiteland kommissie, dus nog nie oor besluit nie.


15h15: GK Bet-el, Carletonville en Meintjeskop se beswaarskrif wat onontvanklik verklaar is kan hier gelees word: Beswaarskrif


15h10: Hier is die amptelike elektroniese Agenda http://www.cjbf.co.za/sinode15/


14h45: tans op die tafel – rapporte van deputate ekumeniese buiteland wat dien. (Agenda, bl.77 ev.).

Die Reformed Churches of NZ (RCNZ) getuig as volg –

“To continue to express our deepest concern to the GKSA concerning its decision to allow women to be ordained as deacons (with emphasis on the matter of ordination). To express our concern to the GKSA at the way they dealt with the appeals surrounding the ordination of women at their 2012 Synod. To inform the GKSA that if they continue to ordain women as deacons this may lead to our relationship being put under strain. That Synod charge the IRC to respond to the request of the GKSA Synod 2012 to demonstrate to them where their decision to ordain women to the office of deacon is contrary  to the Scripture and Confessions.”

Sinode het kennis geneem daarvan en RCNZ gevra om aan te toon hoedat diakonesse in stryd met Skrif en belydenis is.


14h00: Hier is die besluit oor eenheidsbande met die NGK, soos deurgegee deur ds. Cassie Aucamp op die Gerefkerke poslys:

GEREFORMEERDE KERKE AANVAAR MEMORANDUM VAN EKUMENIESE VERHOUDING MET NG KERK

 Nadat ‘n voorgestelde Memorandum van Ooreenkoms met die NG Kerk deur die GKSA se Sinode van 2012 afgekeur is, is die saak weer na Deputate verwys om die bi-laterale gesprekke met die afgeaardigdes van die NG Kerk te voer en by hierdie Sinode daaroor te rapporteer.

Die voorgestelde Memorandum van Ekumeniese Verhoudinge het vanoggend op die Sinode gedien en is met ‘n oorweldigende meerderheid goedgekeur.

Die Memorandum erken die eenheid tussen die Kerke op grond van die gemeenskaplike Belydenis van die twee Kerke.

Terreine van samewerking wat reeds tussen die twee kerkverbande plaasvind word in die memorandum aangestip, onder andere:

  • Gesamentlike getuienis teenoor owerheid en gemeenskap;
  • Samewerking met Buitelandse Bediening;
  • Gesamentlike deelname aan Bybelvertaling, hervertaling van Belydenisskrifte;
  • Gesamentlike betrokkenhied by Onderwyskwessies;
  • Gesamentlike studie oor etiese kwessies;
  • Samewerking in die Tussen Kerklike Raad en die Gereformeerde Konvent;
  • Samewerking op die gebied van Barmhartigheisdwerk.

Die Memorandum stel dit ook duidelik dat die konkretisering van eenheid nie tot bogenoemde samewerking beperk word nie,. Indien plaaslike kerke die geleentheid sien om met mekaar saam te leef kan, onderhewig aan die besluit van die plaaslike kerk, die volgende sake plaasvind, welke sake reeds deur vorige sinodes besluit is:

  • Aanvaarding van mekaar se lidmate op grond van goeie getuienis van Kerkrade;
  • Belydende lidmate kan hul kinders onderling ten doop bring volgnes die gebruik van en onderhewig aan die goedkeuring van die plaaslike kerk;
  • Volle tafelgemeenskap vir belydende lidmate op grond van goeie getuienis oor leer en lewe;
  • Toegang tot mekaar se kansels deur leraars met bedieningsbevoegdheid onder toesig van die Kerkraad;
  • Gesamentlike eredienste vind plaas soos en wanneer Kerkrade dit nodig ag.

Die goedkeuring van die Memorandum is met root dankbaarheid deur Dr Kobus Gerber van die NG Kerk ontvang.

ds. Cassie Aucamp


13h00: Ek is nou by die algemene sinode van ons kerke, die GKSA, wat gehou word hier in Potchefstroom. Ek sal so met die tyd probeer deurgee wat reeds besluit is.

‘n Paar reëlings:

1. Die Agenda is hier beskikbaar: Sinode 2015

U moet die nommer verwysings volg waarna ek sal verwys.

2. As u enige vrae/opmerkings wil deurstuur, kan u dit hier onder doen by die ‘leave a reply’ – ‘comments’ afdeling. U kan my ook kontak by proregno@gmail.com, maar moet nie daarheen skrywes stuur wat u hier onder by die ‘comments’ afdeling direk kon geplaas het nie.

3. Daar is ook ‘n whatsapp groep waarheen ek kort boodskappe uitstuur, maar nie alles wat ek hier gaan plaas nie, as u dit wil ontvang moet u net u ‘business card’ vir my stuur na 082 770 2669.

20150107_123532_resized

Posted by: proregno | December 30, 2014

Skrifoordenkings en Bybel leesplanne vir 2015

gereformeerd
1. Skrifoordenkings

Vir die wat belangstel, ek stuur daagliks (behalwe Sondae) per epos, die volgende Skrifoordenkings uit (as u wil inteken (stuur ‘n boodskap na proregno@gmail.com met die subject ‘Skrifoordenkings’):

a. Afrikaanse Skrifoordenkings van ds MJ Booyens vanuit die boek Openbaring:

Kom Here Jesus: Die Openbaring aan Johannes – toegelig en toegepas in die vorm van ‘n Bybelse Dagboek

Sien hier onder die ‘Woord vooraf’ en ‘Inleiding’ van die ds. MJ Booyens.

b. ‘n Verskeidenheid van engelse dagstukkies oor verskillende onderwerpe

2. Bybel leesplanne

Hier kan u ook verskillende Bybel leesplanne kry: Bible Reading Plans for 2015

“Open my oë, dat ek kan sien die wonders uit U wet.” – Ps.119:18.

Groete

Slabbert Le Cornu

Woord vooraf
Om oor die boek Openbaring te skryf, is tot ‘n groot mate ‘n “waagstuk.” Ek dink dat geen Bybelleser die boek met groot vrug kan lees, sonder om ‘n bepaalde studie daarvan te maak nie. Omdat ons hier te doen het met ‘n profetiese werk, wat deur visioene, getalle en beelde spreek, het die leser daar dikwels moeite mee. In ‘n bepaalde sin leef ‘n mens in Openbaring in ‘n vreemde wêreld.

Aan die ander kant kan die boek maklik misbruik word. ‘n Mens kan baie maklik fantaseer en jou verbeelding hande laat uitruk. Jy kan selfs op die klank af ander Bybeltekste te pas bring en aan jou fantasieë ‘n kleur van integriteit verleen. Dit kan ook wees dat ‘n mens ophou om die Evangelie te verkondig en net besig bly om te speel op die snaar van menslike nuuskierigheid.

Ek moes al baie vrae in my werk as bedienaar van die Woord beantwoord, om aan hierdie sug van mense te voldoen. Dit bly derhalwe moeilik om altyd te onthou dat jy besig is om die Woord te bedien en nie om ‘n “hemelkalender” te lees of ‘n orakel te raadpleeg nie.

My opset was om die boek van begin tot einde deur te werk. Dit doen ek egter in die vorm van ‘n Bybelse dagboek. Ek het daarop besluit omdat my vorige dagboek, “Elke dag in die Lig”, waarin ek my by die Evangelie van Johannes bepaal het, goed ontvang is. Ons het ‘n redelike wye leserskring vir die dagboektipe leesstof. Aan die ander kant is daar ook steeds ‘n groterwordende belangstelling vir boeke wat stof bied vir Bybelstudie.

Só ‘n dagboek maak dit vir elke leser moontlik om die stof aan te durf, sonder om dit as ‘n te groot opgaaf te beskou. Terselfdertyd doen die leser dan Bybelstudie.

By die bestudering van die stof het ek iets ondervind van wat Job sê: “Volgens hoorsê het ek van U gehoor; maar nou het my oog U gesien.” (Job 42:5). Ná hierdie studie, glo ek, dat ek nie weer kan wees wat ek vroeër was nie. Dit het met my gewerk. Histories was ek hiermee besig teen die agtergrond van die Russies-Kubaanse ingryping in Angola. Dit was aan die een kant vir my goed om die gebeure te sien teen die agtergrond van God se raadsbesluit. Aan die ander kant het dit geruk aan my innerlike, omdat ek ‘n Afrikaner is en my volk en vaderland liefhet, terwyl ek dinge voor my oë sien gebeur wat openbaring benouend aktueel maak.

Ek is die Here opreg dankbaar vir die geleentheid wat ek kon hê om die werk af te handel. Dit was lank vir my ‘n ideaal. Dit het egter altyd bo my vuurmaakplek gelyk. Daar mag lesers wees, wat nog tot die gevolgtrekking sal kom dat ek te veel gewaag het. Gelukkig kan ek sê dat ek dit met die Here gewaag het. Ek kan vanselfsprekend nie beweer dat ek die laaste woord gespreek het nie. Ek hoop maar van harte dat lesers in die bladsye genoeg sal ontvang om tot verdere ondersoek te prikkel en dat die boek sal bydra tot troos en bemoediging, maar ook tot opskerping en bekering.

Aan my vrou wat my altyd lojaal bygestaan het in my bediening en ook met hierdie
werk: baie dankie. Ook die Kerkraad van die Gereformeerde Kerk, Pretoria, het ‘n besondere aandeel daarin dat ek die werk kon voltooi. Baie dankie!

“Laat die lieflikheid van die HERE, onse God, oor ons wees, en bevestig die werk van ons hande oor ons, ja, die werk van ons hande, bevestig dit.” (Ps. 90).
– M. J. Booyens

Inleiding
Vir ‘n boek soos Openbaring moet ‘n mens eintlik ‘n lang inleiding skryf. Ek het egter deurgaans in die behandeling van die stof, aangetoon hoe ek ‘n bepaalde gedeelte of uitspraak benader. Ek wou graag onbevange saam met die leser die probleme aandurf. Ek voel egter dat ek tog maar ‘n paar opmerkings moet maak, om moontlike misverstand te voorkom.

Ons tref in die boek baie simboliek aan, bewegende indrukwekkende beelde, getalle, verskyninge van engele, die Lam ens. Die dinge laat ons die raadsbesluite van God sien, wat in die geskiedenis van die wêreld afgespeel word. Ons sien egter nie ‘n geleidelik voortgaande voorstelling van die ontwikkeling van die geskiedenis in tydsorde nie. Nee, ons sien hoofmomente, onderskeie verhoudinge en groot gebeurtenisse. En dan word dit keer op keer weer in sy geheel aan ons getoon, maar telkens uit ‘n ander oogpunt.

Aan die een kant het ons ‘n bepaalde herhaling van die geskiedenis. Aan die ander kant is daar egter wél ‘n voortgang in omvang, diepte en intensiteit. Daarom sal niemand, wat al die visioene in kronologiese volgorde sien afspeel, ooit daarmee uitkom nie. Gelukkig is dit, kragtens die aard van die boek, ook nie nodig nie.

En dan moet ‘n mens versigtig wees om vooruit te wil uitmaak hoe bepaalde profesieë in die verre toekoms vervul sal word. Ons moet egter die Boek bestudeer om die tekens van die tye te kan onderskei. Ons moet wél kan sien en aanwys wanneer bepaalde profesieë in vervulling gaan – in die tyd waarin ons leef.

By die behandeling van hoofstuk 20 het ek ook by bepaalde ander uitsprake in die Skrif in besonder stilgestaan – ter wille van die Chiliasme. Ook by hoofstuk 22:7 het ek redelik breedvoerig oor die wederkoms van Christus gehandel, in die lig van ander Bybelgedeeltes. Die twee sake is myns insiens besonder aktueel.

Die Chiliasme (kyk by 9 September bladsy 323).
Die gedagte van ‘n toekomstige aardse vrederyk is afgelei van die profesieë uit die Ou Testament en veral deur Joodse Rabbyne ontwikkel. Hulle verwag dat die koms van die Messias sal saamval met die herstel van Israel as volk en die politieke heerskappy van Israel oor die volke. Na ‘n tyd van groot voorspoed, volg dan die eindoordeel. Hierby sluit soortgelyke verwagtings by sommige kringe uit die Christelike Kerke aan.

Min of meer in alle kerke is daar lidmate met die opvatting, maar dit kom hoofsaaklik voor onder groepe soos: Die Apostoliese groepe, die Getuies van Jehowa, die Mormone en allerlei Adventiste. Elke rigting het wél sy eie opvatting oor wat die “duisend-jarige vrederyk” inhou, maar in beginsel gaan hulle min of meer uit van dieselfde hoofgedagtes:
1. Die Herstel van Israel;
2. ‘n Tweërlei wederkoms van Christus;
3. “‘n Duisendjarige vrederyk” op aarde waar Christus met die gelowiges sal regeer. Die ryk begin met ‘n eerste wederkoms van Christus en eindig met ‘n tweede koms.
4. Die binding van Satan waarvan ons in Openbaring 20 lees, val dan saam met die
eerste wederkoms van Christus.

Posted by: proregno | December 29, 2014

Boekbespreking: How to argue like Jesus

HOE OM SOOS JESUS TE ARGUMENTEER

How to Argue like Jesus

deur Bouwe van der Eems

Oorwegend word die woord “retoriek” geassosieer met negatiewe dinge soos misleidende propaganda. Dinge waarmee Christene hulle nie graag wil assosieer nie. Christene behoort net te “getuig” en hulle nie te verdiep met tegnieke om die getuienis meer oortuigend te maak nie.

Oorspronklik verwys tradisionele retoriek egter na die kuns van oortuiging. Iets wat vir alle mense waardevol is. In die tye van die reformasie was retoriek ‘n integrale deel was van die klassieke skoolkurrikulum wat bekendgestaan het as die “Trivium“. ‘n Kurrikulum waarin die reformatore deeglik onderlê was.

Die studie van retoriek het oor die eeue sedert die reformasie uit kurrikulums verdwyn.  Die laaste dekades is daar egter ‘n hernude belangstelling klassieke model van onderwys. In die tuisonderwysgemeenskap het die boek “Teaching the Trivium” heelwat belangstelling opgewek. Ook by die teologiese skool by Noordwes Universiteit is die vak “Apologetiek” onlangs ingevoer, en retoriek vorm ‘n onderdeel van hierdie vak.

Tradisionele retoriek

Die klassieke werk oor hierdie kuns is die boek “Retoriek” van Aristoteles. Tot vandag toe nog word retoriek gebaseer op die beginsels wat in hierdie boek uiteengesit word. Aristoteles som die kernelemente van retoriek as “ethos“, “logos” en “pathos“. Toesprake moet hierdie elemente adresseer om oortuigend te wees.

Ethos verwys na die redes waarom die spreker as gesaghebbend beskou behoort te word. Logos verwys daarna dat die betoog logies samehangend moet wees. Pathos verwys na die emosies wat deur die betoog opgewek moet word om die hoorders ontvanklik te maak vir die argument wat voorgehou word.

Christelike retoriek

Omdat Aristoteles die standaardwerk oor retoriek geskryf het, is sommige mense van mening dat retoriek heidens van aard is. Hierdie afleiding is gebaseer is op die aanname dat Aristoteles die kuns van retoriek uitgedink het. Daar was egter goeie sprekers voordat Aristoteles daar was. Dis veel meer waarskynlik dat Aristoteles fyn waargeneem het, geluister het na goeie sprekers en die tegnieke ge-identifiseer het wat daardie sprekers gebruik om hulle gehoor te oortuig. Hy het dus niks uitgedink nie, maar geskryf wat goeie sprekers deur al die eeue natuurlik gedoen het, sodat sprekers vir wie dit nie natuurlik kom nie dit ook kan aanleer.

As mense retoriek kan leer deur goeie sprekers te bestudeer, dan behoort die studie van die mees invloedryke spreker van alle tye besonder leersaam te wees. Jesus Christus het slegs vir drie jaar in die publiek opgetree, maar sy woorde het gelei tot die ontstaan van die grootste Godsdiens in die wêreld. Sy woorde behoort daarom die beste leerskool te wees vir die wat retoriek wil leer.

Argue like Jesus

Die boek “How to argue like Jesus” deur Joe Carter en John Coleman gebruik die toesprake van Jesus as voorbeelde gebruik van goeie retoriek. Die eerste drie hoofstukke beoordeel Jesus te toesprake in terme van Aristoteles se raamwerk van ethos, logos en pathos. Dan is daar ‘n hoofstuk oor Jesus se gebruik van gelykenisse. Die vyfde hoofstuk handel oor Jesus se gebruik van dissipels en klein groepe om die evangelie te versprei. Die sesde hoofstuk gee enkele algemene riglyne oor hoe om ‘n oortuigende toespraak te hou. Die boek sluit af met ‘n praktiese voorbeeld waarin ‘n treffende toespraak uit ‘n film geanaliseer word.

Die boek is relatief kort. Vir iemand wat kort oorsig oor retoriek soek is dit ‘n nuttige inleiding. Dit hanteer groot onderwerpe baie beknop. Die hoofstuk oor logos gee bv. ‘n uiters kort oorsig oor die logika. So ‘n hoofstuk moet daarom nie gesien word as ‘n volledige uiteensetting nie, maar as ‘n uiters beknopte opsomming wat die leser hopelik lus maak om verder te gaan lees.

Die boek gee ook nuwe perspektiewe op dinge wat vir Christene bekend is. Dit maak lesers se oë oop vir die wyse waarop Christus sekere dinge stel. Dit gaan in op die vraag waarom Jesus apostels gekies het en waarom hy 12 apostels gekies het eerder as 120 apostels. Relevante vrae vir mense wat wonder oor dinge soos kerkplanting en evangelisasie.

Die boek is beskikbaar in gedrukte formaat en elektroniese formaat en kan gekoop word by boekwinkels soos Kalahari en Amazon.

_____________________

Bouwe van der Eems kan gekontak word by: bouwe.vandereems@gmail.com

Nota: sien ook hierdie artikels oor Apologetiek en apologetiek in aksie.

DIE GEREFORMEERDE EREDIENS

5. Voorlesing van die Skrif

Ek plaas hier, opeenvolgend in ‘n paar aflewerings, Totius se verduideliking van waaroor die gereformeerde erediens gaan, ons onmoeting met die lewende God elke rusdag, asook ander sake.

Hierdie paar artikels van Totius het in die Kerkblad verskyn en kom uit die 1960 Dagbreek boekhandel uitgawe van Totius se ‘Versamelde Werke’,deel 7, afdeling 2 (die volledige 1960 stel kan hier by dr. Attie Bogaards se blog afgelaai word onder die ‘Leer’ afdeling)

Inhoud:

Die modelgemeente: 

1. Die sang (a)

2. Die sang (b)

3. Die sang (c)

4. Votum en seënspreuk

5. Voorlesing van die Skrif

6. Voorlesing van die wet

7. Skuldbelydenis en skuldvergiffenis

8. Die gebed

9. Die preek

10. Die kollekte

11. Die doopsbediening

12. Die ‘sneldoop’

13. Antwoord: Ja

14. Doopgetuies

15. Wat staan hoër: die kerkraad of sinode ?

16. Die konsistoriegebed

(Ander artikels in die reeks: Die Gereformeerde Erediens, Totius)

DIE KERK – Liturgies

5. Voorlesing van die Skrif

Leraar: So, geagte lidmaat, dan kom u al weer om informasie. Hierdie keer sou dit volgens afspraak gaan oor die voorlesing van die Skrif, nie waar nie?

Lidmaat: Ja. En dan sou ek in die eerste plek graag wil weet hoe oud daardie gebruik is, nl. om die Skrif in die samekoms te laat voorlees.

Leraar: Hoogs waarskynlik het so iets reeds in die ou Christelike gemeentes plaasgevind op die voorbeeld van die Sinagoge (Luk. 4:16; Hand. 13:15; 15:21). Ook wys tekste soos Kol. 4:16; 1Thess. 5:27 en Openb. 1:3 kennelik op so ‘n Skriflesing. In elk geval, in die 4de eeu maak Chrysostomus uitdruklik melding daarvan. En in die Middeleeue (soos nou nog in die Roomse, Lutherse en Episkopaalse Kerke) was dit gebruiklik om sekere vasgestelde stukke uit die Profete, Evangelies en Sendbriewe in al die kerke te laat hoor. So het in elke gemeente op dieselfde Sondag die Woord van die Here in dieselfde Skrifafdeling tot die gemeente uitgegaan.

Lidmaat: En hoe het dit in die ou Gereformeerde Kerke gegaan?

Leraar: In Genève is op Sondae, wanneer Calvyn oor hele Bybelboeke agtereenvolgens gepreek het, dit wat met die preek in verband gestaan het, voorgelees. Vir die weekdienste is stukke uitgekies wat hulle oor die hele Skrif uitgebrei het. In die ou Hollandse Gereformeerde Kerke het die Skriflesing ook in verband met die godsdiensoefening plaasgevind, maar dan volgens Wesel en Dordt (’74) buite die eintlike diens.

Lidmaat: Maar sê my liewer wat die bedoeling van die Skriflesing in die vergadering van die gelowiges is.

Leraar: Omdat die gemeente in God se heilige teenwoordigheid verkeer, moet nie alleen middellik deur die prediking nie maar veral ook onmiddellik en regstreeks die Woord van God deur die Skrif self tot die gemeente uitgaan. Die Bybel is die Woord van God, en daardie Woord moet in die samekoms gehoor word.

Lidmaat: Maar geagte Dominee, is dit dan goed dat ek my Bybel saambring kerk toe? Verswak die nalees in my eie Bybel dan nie daardie hoor nie?

Leraar: Nee. Ek wou dat ek al die gemeentelede daartoe kon beweeg om te doen wat u doen. Dit is nie ‘n goeie gewoonte om net die Psalmboek na die kerk te bring en die vernaamste, die Bybel, by die huis laat lê nie. Deur in jou eie Bybel na te kyk kan ‘n mens dit wat voorgelees word, des te beter volg en aanhoor, en wanneer die preek begin, kan jy jou die paar woorde van die teks en die hele verband moeilik indink sonder om die Skrif voor jou te hê.

Lidmaat: Dit is waar wat u sê, geagte Dominee. Baie mense sit onder die voorlesing net en rondkyk en hoor op die manier maar bitter weinig. Dan weet ek uit eie ondervinding dat die preek vir my nie soveel werd is as ek nie alles self gaan nagaan nie.

Leraar: Dit spreek vanself geagte broeder. As die predikant sy preek maak, het hy die Woord van God voor hom om elke woord van sy teks te kan weeg, en as hy preek, lê daardie Woord nog voor hom oop. As u dus werklik wil hoor wat hy, terwyl hy so op die Woord staar, gevind het, dan moet u oog telkens op hierdie Woord gerig kan word.

Lidmaat: Dan is daar nog iets anders wat my aandag getrek het. Hoekom lees u, Dominee, altyd uit daardie ou Bybel met die ou druk? En hoekom lees u malkander as daar by my elkander, en haar as in my Bybel staan hun, ens.?

Leraar: Nou vra u twee dinge tegelyk. Ek sal eers op die eerste deel van u vraag antwoord. Kyk, by die byeenkoms van gelowiges uit Gereformeerde huis kan ek nie maar uit enige vertaling en enige uitgawe voorlees nie maar alleen uit daardie vertaling en daardie uitgawe wat kerklik goedgekeur is. Nou daaromtrent het ons Sinode van 1882 (art. 189) besluit: „Die Gereformeerde Kerk gebruik in sy openbare erediens alleen die Statebybel, soos dit volgens besluit van die Sinode van Dordrecht, 1618/19, op las van die State-Generaal in Nederland uitgegee is”.

Lidmaat: Maar my klein Bybel wat deur die Britse en Buitelandse Bybelgenootskap uitgegee is, is ook in ooreenstemming met die Statevertaling.

Leraar: Dit is waar, en vir private gebruik kan dan ook hierdie en ook ander uitgawes aanbeveel word. Maar vir kanselgebruik wil ek tog liewer iets beters hê.

Lidmaat: Dominee, is u dus van gevoele dat daar nie ‘n „Waterdruk”-Bybel op die kansel moet kom nie?

Leraar: O nee, nie dit nie. Persoonlik lees ek wel uit so ‘n ou uitgawe, maar ek wil ander mense nie daarmee opsaal nie. Dit is maar moeilik om telkens terwyl jy lees, die ou doe in toen en ende in en ens. te verander. Ons Sinode het dit ook nie bepaal nie. In die aangehaalde artikel lees ons verder: „Die Sinode wil dit ewenwel daarby opgemerk hê dat die spelling op sigself niks aan die egtheid toe- of afdoen nie as dit maar dieselfde vertaling is”. Volgens hierdie bepaling is die beste vir kanselgebruik die groot uitgawe van die Statebybel deur professore Bavinck, Kuyper en Rutgers.

Lidmaat: En waarom?

Leraar: Omdat daardie Gereformeerde godgeleerdes, vervul met diep eerbied vir die Skrif en toegerus met die nodige kennis nie alleen van die Skrif self nie maar ook van die taal waarin dit vertaal is, die ou State-uitgawe getrou in die teenswoordige Nederlandse taal oorgebring het sonder dat hulle in die minste die vertaling self gewysig het. Van hulle werk kan inderdaad gesê word soos ons Sinode dit wil hê: dat dit „dieselfde vertaling” is.

Lidmaat: Ek is tevrede. Tot siens.

Het Kerkblad, nr. 190, 1 November 1906. (Vertaal.)

Ander artikels in die reeks: Die Gereformeerde Erediens, Totius

Posted by: proregno | December 15, 2014

Elandsfontein Geloftefees program: 16 Desember 2014

 ELANDSFONTEIN GELOFTEFEES

elandsfontein geloftefees logo

 

 DIE GELOFTE VAN 1838

Hier staan ons voor die Heilige God van hemel en aarde

om ‘n gelofte aan Hom te doen,

as Hy ons sal beskerm en ons vyand in ons hand sal gee,

ons die dag en datum elke jaar as ‘n dankdag

soos ‘n Sabbat sal deurbring,

en dat ons ‘n huis tot Sy eer sal oprig waar dit Hom behaag,

en dat ons ook aan ons kinders sal sê

dat hulle met ons daarin moet deel tot nagedagtenis

ook vir die opkomende geslagte.

Want die eer van Sy Naam sal verheerlik word

deur die roem en die eer van oorwinning aan Hom sal gee.

PROGRAM

10:00:   OPENING & VERWELKOMING - Ds. Slabbert Le Cornu

              Sing Ps 68:1 & 9

Vlagplanting deur die jong boereruiters.

10:15:   Bekendstelling van die Predikant – Ds. Faan Smit

10:20    GELOFTEDIENS – Teks Klaagl. 5:21 (“Bekeer ons tot U, HERE, dan sal ons ons bekeer; vernuwe ons dae soos in die voortyd.”)

             LEES VAN GELOFTE (na die diens)

11:15:   Boeretroos en Tee

11:45:  Samesang onder leiding van Karel Marais

Sangsolo: O Ryperd – Karel Marais.

Samesang: Aanstap Rooies – Boere-Ruitervertoning wat sy beeste (“rooies”) aanjaag.

Die sweep het geklap en die wawiele draai

12:15:  Bekendstelling van spreker Mnr. MA Buys deur Mnr JC Buys

12:20: SPREKER – Geskiedenisvertelling

13:00   Gedig-voordrag deur jong Voortrekkerdogters

13:15   Sangsolo:  Lodewyk Marais met ‘n perde- ruitervertoning en boere nooiens

13:45  Gedigvoorlesing:  Karel Marais

13:50  Afsluiting: Die Stem van Suid-Afrika

13:55  Bedankings:  Ds S. Le Cornu

14:00  Tafelgebed:   Ds JC Buys – Vure Brand

(Daar sal tydens die bedankings ‘n kollekte gehou word om die kostes van ons geloftefees te help dek. Baie dankie.)

VOORSITTER: Ds Slabbert Le Cornu

GELOFTEDIENS: Ds Faan Smit

SPREKER: Mnr M.A. Buys

TAFELGEBED: Ds J.C. Buys

DIE STEM VAN SUID-AFRIKA (sing vers 1 & 4)

1. Uit die blou van onse hemel, uit die diepte van ons see,

Oor ons ewige gebergtes waar die kranse antwoord gee,

Deur ons ver-verlate vlaktes met die kreun van ossewa -

Ruis die stem van ons geliefde, van ons land Suid-Afrika.

Ons sal antwoord op jou roepstem, ons sal offer wat jy vra:

Ons sal lewe, ons sal sterwe – ons vir jou, Suid-Afrika.

4. Op U Almag vas vertrouend het ons vadere gebou:

Skenk ook ons die krag, o Here! om te handhaaf en te hou

Dat die erwe van ons vad’re vir ons kinders erwe bly:

Knegte van die Allerhoogste, teen die hele wereld vry.

Soos ons vadere vertrou het, leer ook ons vertrou, o Heer

Met ons land en met ons nasie sal dit wel wees, God regeer.

Posted by: proregno | December 11, 2014

Psalms 110 van die 2016-proefvertaling getoets

Die Priester-koning en sy priester-volk
Psalm 110 oor die hemelvaart en wederkoms van Christus
Herderlike brief aan die GKSA

Foto A H Bogaards
Deur
Dr AH Bogaards

Ek plaas met toestemming van die skrywer, dr. Attie Bogaards, die inhoudsopgawe en voorwoord van sy belangrike studie oor Psalm 110 hier op my blog.

Sy volledige studie kan by sy blog hier afgelaai word: Psalm 110

Dr. Bogaards skryf as volg:

Belangrike opmerking vooraf
Hierdie is ’n eerste uitgawe. Ek wil DV gedeeltes nog verder uitwerk. Dit geld veral punt 6, wat nog baie kursories is.

Ek het egter gevoel dat dit ’n dringende saak is om die belangrikste punte uit te lig, omdat die Algemene Sinode in Januarie 2015 sit. Ook die Direkte Vertaling van 2016 gaan ter sprake kom. Ek het ernstige probleme met die vertaling.

Voorwoord
Ek wil my vooraf verantwoord oor hierdie studie. Dit is bedoel as herderlike skrywe. Psalm 110 is ‘n ’n Psalm wat tot oorlopens toe vol is van troos, maar dit bevat ook baie ernstige waarskuwings. In die loop van die ondersoek het ek diep onder die indruk gekom van die heerlike rykdom wat in Psalm 110 tot ons kom.

Hierdie studie wil egter ook meer as net ’n verklaring van die Psalm wees: ek wil gelowiges ook help in die groot beginsels van Skrifuitleg.

In die verklaring sal noodwendig beskouings en verklarings onder oë geneem moet word, wat verskil van myne. My bedoeling daarmee is nié om hiervan ’n liefdelose strydgeskrif te maak nie. Ek wil eerder my verklaring vanuit die Woord begrond. Ek wil die groot beginsel eerbiedig: die Heilige Skrif is sy eie uitlegger.

In hierdie uitleg gaan dit vir my om liefde vir ons Here Jesus Christus en sy Woord en is dit my innige bede: laat u Naam geheilig word in ‘n suiwer uitleg van u Woord; laat u Naam geheilig word in die buig onder die gesag van u Woord, in die gehoorsaam luister na Ú uitleg, na die verklaring wat U Self in u Woord gee.

1. Die Psalms: geskryf deur Christus en oor Christus vir die Kerk van alle eeue
Die Psalms is die Liedboek geskryf deur Christus en oor Christus en dit is bedoel vir die Kerk van alle eeue.

Met hierdie formulering wil ek drie dinge benadruk:

1. Christus is die Skrywer van die Psalms. Dit is ook wat ons bely in ons Heidelbergse
Kategismus (HK 12:31): Hy is ons hoogste Profeet en Leraar, wat aan ons die verborge raad en wil van God aangaande ons verlossing ten volle bekend gemaak het. Dit geld ook van Psalm 110. Hy is die Woord van God wat in die Woord aan die Woord is. Daarom sê die groot kerkvader Augustinus: Jesus self is die Sanger in die Psalms. In die boek van die Psalms het ons die volmaakte, deur Christus self gegewe Liedboek.

2. Tweedens wil ek met die formulerings sê: Christus is ook die inhoud van die Psalms. Dit gaan oor Hom. Hy is die inhoud, die agtergrond en die geheim van elke Psalm.

3. Die woorde vir die Kerk van alle eeue het eweneens ‘n besondere bedoeling. Al was ons nog nie daar toe die Psalms geskryf is nie, het die groot Skrywer van die Psalms nie alleen die Ou Testamentiese Kerk op die oog gehad toe hulle dit geskryf het nie, maar ook ons as Nuwe Testamentiese gelowiges (1Pet 1:10-12):

“Aangaande hierdie saligheid het die profete wat geprofeteer het oor die genade wat vir julle bestem is, ondersoek en nagevors, en hulle het nagespeur op watter of hoedanige tyd die Gees van Christus wat in hulle was, gewys het, toe Hy vooruit getuig het van die lyde wat oor Christus sou kom en die heerlikheid daarna. Aan hulle is geopenbaar dat hulle nie vir hulleself nie, maar vir ons dié dinge bedien het wat julle nou aangekondig is deur dié wat die evangelie aan julle verkondig het in die Heilige Gees wat van die hemel gestuur is.”

Christus is dus in die Psalms die Voorsanger nie alleen van die Ou Testamentiese kerk nie, maar ook van sy volk van die Nuwe Verbond.

Hierdie formulerings is ‘n geloofsoortuiging gegrond op Skrif en belydenis.

Inhoud
Belangrike opmerking vooraf
Voorwoord

1. Die Psalms: geskryf deur Christus en oor Christus vir die Kerk van alle eeue

2. Van nature is die mens totaal onbekwaam en onwillig om die Woord reg te verklaar en om onder die gesag daarvan te buig

2.1 Van nature onbekwaam tot Skrifuitleg 

2.2 Tensy ons wedergebore word 

2.3 Die mens ’n nul, Christus alles

2.4 Deur Christus en sy Gees alleen getroue Skrifverklaarders

3. In die klaskamer van Christus en sy Gees

3.1 Na die Skrywer Self en na sy Leerskool toe: na Christus toe

Lukas 24:25-27 en 44-47

3.2 Christus en sy Gees en Woord

Handelinge 7

2 Petrus 1:20-21

4. Psalm 110 is ’n direkte Messiaanse Psalm

4.1 Direk en indirek Messiaanse Psalms

4.2 Ook met Psalm 110 moet ons na die Skrywer Self en na sy Leerskool toe gaan

4.2.1 Wat die Here Jesus Self in Psalm 110 en nog ander Skrifgedeeltes sê

4.2.2 Wat die Here Jesus Self sê oor Dawid se seuns se sogenaamde priesterskap

4.2.2 Wat die Here Jesus Self in Matteus 22:41-46 oor Ps 110 sê (vgl. ook Mark.12:35-37 en Luk.20:41-44)

4.2.4 Wat die Here Jesus Self in Handelinge 2:32-36 sê

4.2.5 Wat die Here Jesus Self in Hebreërs oor hoëpriesterskap volgens die orde van Melgisedek sê

4.2.6 Wat die Here Jesus Self in Hebreërs 1, Ps.110:1 en die Godheid van Christus

4.3 Luister na en buig onder die gesag van die Skrif

4.4 Die héle boek van die Psalms verkondig Christus

4.5 Die 2016 vertaling en die kleinletter-hoofletter-argument

5. Psalm 110 in sy eenheid en samehang met Psalm 2

6. Verklaring van Psalm 110

6.1 Die Skrywer Self moet dit verklaar

6.2 Psalm 110: ’n kort samevatting van die hele Evangelie

6.3 Vers vir vers, woord vir woord

I. Die Koning en sy hemelvaart om te regeer (vv 1-2)

II. Die Koning en priestervolk – Pinkster(v 3)

III. Die Koning en sy Hoëpriesterskap volgens die orde van Melgisedek – Pase (v 4)

IV. Die Koning en sy wederkoms om te oordeel (vv 5-7)

Bylaag A: die sogenaamde Direkte Vertaling van 2016

1. ’n Nuwe Afrikaanse vertaling

2. Die bewering dat Christus in hierdie beplande vertaling uit die Ou Testament wegvertaal gaan word

Kleinletters

Beroep op die Nederlandse Statevertaling

Die 1637-uitgawe van die Statevertaling en Psalm 110:1

Die ontstaan van ‘n gewoonte

3. Beoordeling van die vertalers se beroep op die Statevertaling

4. Die Nuwe Testament se “verstaan” van die Ou Testament?

5. Twee uitgawes van die 2016-vertaling: die eer van God en die heil van ons naaste

Bylaag B: die 2016-vertaling se vertaling van Maleagi 3:1

_______________________

Die volledige studie kan hier afgelaai word: Psalm 110

DIE GEREFORMEERDE EREDIENS

4. Votum en seënspreuk

Ek plaas hier, in ‘n paar aflewerings, Totius se verduideliking van waaroor die gereformeerde erediens gaan, ons onmoeting met die lewende God elke rusdag, asook ander sake.

Hierdie paar artikels van Totius het in die Kerkblad verskyn en kom uit die 1960 Dagbreek boekhandel uitgawe van Totius se ‘Versamelde Werke’,deel 7, afdeling 2 (die volledige 1960 stel kan hier by dr. Attie Bogaards se blog afgelaai word onder die ‘Leer’ afdeling)

Inhoud:

Die modelgemeente: 

1. Die sang (a)

2. Die sang (b)

3. Die sang (c)

4. Votum en seënspreuk

5. Voorlesing van die Skrif

6. Voorlesing van die wet

7. Skuldbelydenis en skuldvergiffenis

8. Die gebed

9. Die preek

10. Die kollekte

11. Die doopsbediening

12. Die ‘sneldoop’

13. Antwoord: Ja

14. Doopgetuies

15. Wat staan hoër: die kerkraad of sinode ?

16. Die konsistoriegebed

(Ander artikels in die reeks: Die Gereformeerde Erediens, Totius)

DIE KERK – Liturgies

4. Votum en seënspreuk 

Lidmaat: Geagte Dominee, ek het nou nader kennis gemaak met die betekenis van die Psalmgesang waarmee ons godsdiensoefening begin. Nou wou ek graag van u ‘n bietjie inligting ontvang omtrent die daaropvolgende verrigtinge. Daar is byvoorbeeld die spreuk wat party predikante op die eerste psalm laat volg, naamlik: „Ons hulp is in die Naam van die Here, wat hemel en aarde gemaak het”. Wat is tog die betekenis daarvan?

Leraar: Kyk, as ons vergadering hou, dan gee die voorsitter eers ‘n teken of hy spreek ‘n woord, waardeur te kenne gegee word dat die vergadering geopen is. So ook in die samekoms van die gelowiges. Met die plegtige uitspreek van die woorde wat deur u aangehaal is, verklaar die prediker dat die diens nou begin.

Lidmaat: Maar die diens begin tog met die eerste psalm ?

Leraar: Eintlik nie. Die eerste psalm is meer iets voorlopigs en dien om des te stigteliker en plegtiger te kan open. In Holland, byvoorbeeld, het die leraar nog nie ingekom as hulle begin sing nie. Die eerste psalmvers word deur die voorleser opgegee, en eers wanneer die eerste of tweede reël aangehef word, bestyg die predikant die preekstoel, sodat hy die plegtige verklaring of votum, wat ons so-ewe genoem het, nie vroeër kan uitspreek as na die afloop van daardie psalmgesang nie.

Lidmaat: By ons is dit egter anders, en die votum kan dus aan die openingspsalm voorafgaan, nie waar nie?

Leraar: Ja, dit kan miskien; maar u weet hoe dit eers heeltemal stil word in die kerk na die eerste sang, sodat hierdie heerlike woorde dan eers onder plegtige stilte uitgespreek kan word.

Lidmaat: Moet juis daardie woorde en niks anders gebruik word nie?

Leraar: O nee, ‘n wet van Meders en Perse is dit nie. Dat sommige predikante ‘n voorliefde vir daardie „Ons hulp” het, is omdat dit letterlik aan die Skrif ontleen is en reeds deur Calvyn in die Franse gemeente te Straatsburg gebruik is, terwyl ook die Provinsiale Sinode van Dordrecht dit in 1574 voorgeskryf het.

Lidmaat: Is ‘n kort voorgebed ook goed, soos ‘n mens dit by ander predikante aantref?

Leraar: Vroeër het ten opsigte hiervan, ondanks die voorskrif van Dordt, die grootste vryheid geheers, en ook nou nog moet predikante nie onnodig aan bande gelê word nie. ‘n Kort gebed wat aan die hoë doel van hierdie handeling beantwoord, is ook goed.

Lidmaat: En wat is daardie doel?

Leraar: De Heraut het dit soos volg omskrywe: Die godsdiensoefeninge is samekomste van die gemeente met God, Waar die gemeente byeenkom, verskyn God blinkende voor die sielsoog in die midde van sy Sion. Hiervan moet die gemeente bewus wees, onder hierdie indruk moet hulle byeen wees. En nou is die doel van die votum (die plegtige verklaring wat reeds genoem is) om hierdie feit tot die bewussyn van die gemeente te bring, om die verskyning van God in die midde van die vergadering aan te kondig, sodat die vergaderde gelowiges dit met die sielsoog mag aanskou.

Lidmaat: En waarom, geagte Dominee, gee u persoonlik voorkeur aan die „Ons hulp?”

Leraar: Omdat dit vir ons so toepaslik is. In Ps. 124 word deur die gemeente ‘n danklied gesing, omdat hulle uit doodsgevaar gered is, en hierdie redding dank hulle alleen aan die hulp van die Here. Daarom eindig daardie Psalm met ‘n: „Ons hulp is in die Naam van die Here”. Ook die kerk van die nuwe verbond kan daardeur so skoon te kenne gee: „Ons is ‘n verloste skare, en die eerste toon van ons hart dank en eer die Verbonds-God èn nou èn vir ewig vanweë sy heerlike hulp”.

Lidmaat: Dit is ‘n skone begin vir ons erediens. Dis net jammer dat sommige lidmate, wat ‘n gewoonte daarvan maak om laat te kom, deur hulle geraas en gestommel in hierdie plegtige oomblik steuring veroorsaak. Geagte Dominee, u moet eenkeer van die preekstoel af daaroor praat. Laatkom is in die meeste gevalle net die gevolg van ‘n slegte gewoonte of van agterlosigheid. Praat dan tog somaar terselfdertyd oor daardie geskuif met die voete, ens. Dan dink ek ook dat die gehoes en genies minder onstigtelik sal wees as die mense meer van hulle sakdoeke gebruik maak.

Leraar: Ek is bly dat gemeentelede dit self begin insien. Dit kan my so hinder as die plegtige uitspreek van die woorde onderbreek word deur ‘n ongepaste geraas of geluid. Ook wat die uitwendige betref, moet ons ons gedra soos diegene wat in God se heilige teenwoordigheid verkeer.

Lidmaat: En, Dominee, waar onnodige luidrugtigheid vir my nog die hinderlikste is, is wanneer onmiddellik na die votum die seën uitgespreek word. Maar vertel my waarom sommige predikante die seënspreuk op die votum laat volg.

Leraar: Kyk, party spreek die seën na die votum uit om hierdie rede: In die votum betuig die predikant namens die gemeente dat hulle hulp in die Naam van die Here staan, en nou volg in die seënspreuk baie gepas onmiddellik daarop dat die predikant namens die Here sy volk die versekering van genade en vrede gee. Die gewone vorm, met ‘n klein uitbreiding aan die Skrif ontleen, is volgens prof. Heyns dit: „Genade en vrede vir u van God onse Vader en van Jesus Christus, onse Here, deur die Heilige Gees”.

Lidmaat: Is daar vir hierdie gebruik enige grond in die Skrif?

Leraar: Wel, hulle beroep hulle op die gewoonte van Paulus om sy briewe, wat soos ‘n persoonlike toespraak tot die versamelde gemeente beskou moet word, met ‘n heilgroet te begin (Rom. 1:7; 1 Kor. 1:3, ens.).

Lidmaat: En wat sê u van die ander gewoonte om hierdie groet eers later in die loop van die diens te bring?

Leraar: Ook dit het sy bestaansreg. Daar word naamlik gemeen dat as die seënspreuk onmiddellik op die votum volg, dat die predikant dan te vinnig van karakter verander. Die een oomblik (by die uitspreek van die votum, die „Onse hulp”) handel hy namens die gemeente; en onmiddellik daarna, by die bring van die groet, handel hy weer namens God. Daar word gemeen dat hierdie verwisseling te vinnig is. Daarom meen hulle dat dit beter is dat die groet eers kort voor die preek, waarby die persoonlikheid van die prediker immers op die voorgrond tree, uitgespreek word. Tewens moet u nie vergeet nie dat die prediker dikwels eers kort voor die preek op die kansel gekom het en dus dan eers die seënspreuk kon laat hoor. Die eerste deel van die diens is deur die voorleser gelei.

Lidmaat: Nou voel ek baie goed dat ook hierin ‘n mate van vryheid toegelaat moet word, al het ek tog liewer die groet aan die begin van die diens gesien. Nou ja, nogmaals dankie, geagte Dominee, vir hierdie onderrig. ‘n Volgende keer hoop ek om om inligting te kom aangaande die voorlesing uit die Skrif, die Wet en die Twaalf Artikels.

Het Kerkblad, nr. 188, 1 Oktober 1906. (Vertaal.)

Ander artikels in die reeks: Die Gereformeerde Erediens, Totius

Posted by: proregno | December 9, 2014

GELOFTEDAG VIERINGE: 16 DESEMBER 2014

DIE GEREFORMEERDE EREDIENS

2.  Die sang (b) & 3. Die sang (c)

Ek plaas hier, in ‘n paar aflewerings, Totius se verduideliking van waaroor die gereformeerde erediens gaan, ons onmoeting met die lewende God elke rusdag, asook ander sake.

Baie doen dit bloot uit gewoonte, en besef nie dat daar goeie redes is waarom ons sekere handelinge het in ons gereformeerde bybelse liturgie.

Ander weer is so ‘vry’, hul het nie veel van oor ‘hoe’ die Here aanbid wil word nie (sien HK, Sondag 35), maar glo dit gaan bloot oor ‘dat’ die Here aanbid word.

Hierdie paar artikels van Totius het in die Kerkblad verskyn en kom uit die 1960 Dagbreek boekhandel uitgawe van Totius se ‘Versamelde Werke’,deel 7, afdeling 2 (die volledige 1960 stel kan hier by dr. Attie Bogaards se blog afgelaai word onder die ‘Leer’ afdeling)

Inhoud:

Die modelgemeente: 

1. Die sang (a)

2. Die sang (b)

3. Die sang (c)

4. Votum en seënspreuk

5. Voorlesing van die Skrif

6. Voorlesing van die wet

7. Skuldbelydenis en skuldvergiffenis

8. Die gebed

9. Die preek

10. Die kollekte

11. Die doopsbediening

12. Die ‘sneldoop’

13. Antwoord: Ja

14. Doopgetuies

15. Wat staan hoër: die kerkraad of sinode ?

16. Die konsistoriegebed

(Ander artikels in die reeks: Die Gereformeerde Erediens, Totius)

DIE KERK – Liturgies

2. DIE SANG (b)

Lidmaat: Geagte Dominee, ek het nou die dag met my ouderling ‘n gesprek gehad oor die sing van Psalms en Gesange. Wat ek toe vir die eerste keer gehoor het, was dat die psalms, lofsange en geestelike liedere wat in 1 Kor. 14:26; Ef. 5:19 en Kol. 3:16 genoem word, nie die Psalms en Gesange is wat later van tyd in die kerke gebruik is nie.

Leraar: Het die broeder ouderling u nie gesê op watter manier hy dit te wete gekom het nie?

Lidmaat: Ja, hy het vir my ‘n stukkie voorgelees uit die Liturgiek van ‘n prof. Heyns, en hy het gesê dat u hom vertel het dat ook ander geleerdes met hierdie professor hieroor saamstem.

Leraar: Ja, dit het ek gedoen.

Lidmaat: Maar mag ek nou vra wie die ander geleerdes is?

Leraar: Hoekom nie? Ek sal u eers ‘n stukkie laat lees uit die beroemde werk van De Pressensé, met die titel: Geschiedenis van de drie eerste eeuwen der Christelijke kerk.

Lidmaat: Sal u so goed wees om dit maar self te lees?

Leraar: Goed. Op bl. 608 sê die geleerde skrywer: „As iemand ‘n psalm het, moet hy dit laat hoor, sê die apostel (1 Kor. 14:26; Ef. 5:19; Kol. 3:16). Hier is blykbaar sprake van ‘n nuwe gesang wat deur die Gees van God aan ‘n lid van die vergadering ingegee is. Die gesang staan so te sê in die middel tussen die gawe van die tale en die kalm en afgemete woord van die onderwysing”.

Lidmaat: En soos ek toe verstaan het, het hierdie gesange verdwyn, nie waar nie?

Leraar: Ja, De Pressensé sê verder: „Daar het vir ons nie ‘n enkele gedenkstuk van hierdie eerste Christelike psalms oorgebly nie, omdat hulle net soos hulle gebede uit heeltemal vrye beweging van die gemoed voortgekom het en hulle in daardie dae van magtige besieling in oorvloedige mate vermenigvuldig het”.

Lidmaat: Hierdie een uitspraak is vir my genoeg, Dominee. Wat vir my ook opmerklik was in die gesprek waarna ek netnou verwys het, is die mededeling dat die Gereformeerde Kerke in hulle oorsprong Psalmsingende kerke is.

Leraar: Ja, daaroor het ek kort gelede ‘n paar belangrike besonderhede gelees in die werk van prof. Doumergue, getiteld: Calvijn in het strijdperk.

Lidmaat: Maar, Dominee, het u al die boeke gelees wat daar in u rak staan?

Leraar: Nee, in die meeste kyk ek so ‘n bietjie om te weet waar om iets te kry as ek dit nodig het.

Lidmaat: En wat sê die professor?

Leraar: Op bladsy 420 lees ek dit: „Die Gereformeerde Kerk is onder Psalmgesang gestig. Du Boulay het getuig: Die Protestante het by La Ferriere vergader om by Psalmgesang die grondslag vir hulle godsdiens te lê. De Raemond het geskryf dat toe die Psalms verskyn het, die kerk van Calvyn ontstaan het. Volgens ‘n ou teenstander is die Psalms ,Die formulier van die Calvinistiese godsdiens’. Op ‘n brandstapel, in die kerker, tydens die kolleges, op die slagveld weerklink die Psalms”.

Lidmaat: Nou word die saak vir my al belangriker. Ek het nie geweet dat daar so ‘n wegslepende krag in die taal van Dawid geskuil het nie.

Leraar: Ja, as ons maar met ons hele hart kon sing, hoe sou ons geestelike lewe nie deur die Psalms van Dawid verryk geword het nie!

Lidmaat: Maar, eerwaarde Dominee, word die krag van Dawid se taal ook in ons beryming gevind?

Leraar: Seer seker. Die dieptes van Dawid se sielelewe word meestal goed, dikwels baie treffend vertolk. Lees ‘n bietjie die beryming van Ps. 42.

Lidmaat: Sou die liedere van die eerste Christene, as hulle bewaar sou gebly het, nie ook so ‘n magtige invloed in die wêreld uitgeoefen het nie?

Leraar: Seker wel. In elk geval is dit opmerklik dat die Nuwe Testament nie ‘n boek met liedere het soos die Oue nie.

Lidmaat: En het Calvyn die liedere wat later ontstaan het, darem goed ondersoek?

Leraar: Dit is wat ek wel moet opmaak uit wat prof. Doumergue op bladsy 411 daaroor sê. Daar staan dit: „Douen het Calvyn verwyt van bekrompte letterknegtery, omdat hy die Gereformeerde Kerk gebied het om net Psalms te sing. Maar Calvyn het eers ander liedere gesoek, maar hy kon nie beteres as die Psalms vind nie. Moet ‘n mens jou daaroor verbaas dat hy hulle laat sing het? Het die Psalms, met hulle geroep uit dieptes van ellende, hulle smeking om redding, hulle vertroue op die soewereine God, nie uitnemend by die kerk van die 16de eeu gepas nie?”

Lidmaat: Nou ja, Dominee, baie dankie vir u inligtinge. Tot weersiens.
Het Kerkblad, nr. 187, 1Augustus 1906. (Vertaal.)

3. DIE SANG (c)
Lidmaat: Ek is bly, geagte Voorsinger, om u te ontmoet. Daar is verskillende punte in verband met ons kerksang wat vir my nie heeltemal duidelik is nie. Daaromtrent sal u my seker die nodige inligting kan gee, want ek het verneem dat u ‘n beoefenaar van die musiek is.

Voorsinger : Ja, ek praat graag met lidmate oor hierdie saak. Maar wat is nou eintlik die moeilikheid?

Lidmaat: Ek sien in my Psalmboek dat party note strepies het en ander nie. Wat moet dit beteken? Ons sing hulle tog almal eenders.

Voorsinger : Kyk, die bedoeling daarvan is dat die note met die strepies kort en die sonder strepies lank gesing moet word.

Lidmaat: Maar as ons sing, is al die note tog ewe lank.

Voorsinger : Ja, seker, maar dit was oorspronklik nie so nie. Die melodieë van ons Psalms is grootliks afkomstig van die musikant Bourgeois, die voorsinger in Genève in die tyd van Calvyn. Hy het die strepies daarby gesit, en daarvolgens het die eerste Gereformeerdes die Psalms gesing: party note korter en die ander langer. En dit het seker mooi geklink. Probeer ‘n bietjie om die Psalms so te sing: die note met strepies die helfte so lank as die wat nie strepies het nie.

Lidmaat: Dit sal ek glo. Ek kan my voorstel hoe anders byvoorbeeld die Transvaalse Volkslied moet klink as ‘n mens al die note ewe lank uitrek. Maar wanneer het hulle dan daardie ou gewoonte laat vaar?

Voorsinger : Dit het waarskynlik aan die einde van die 18de eeu gebeur, toe die nuwe beryming wat ons nou nog gebruik, ingevoer is. U weet seker dat ons nie meer die oorspronklike beryming het nie.

Lidmaat: Ja, daarvan het die dominee en my ouderling my alles vertel.

Voorsinger : Nou ja, toe (in die 18de eeu) was hulle in die kerke gewoond om die note „by die el uit te rek” en is, om dit teen note almal ewe kort of ewe lank gesing is.

Lidmaat: As dit so is, sou dit dan nie goed wees om weer na die ou pad terug te keer nie? Niemand kan tog sê dat ons nuwighede invoer nie.

Voorsinger: Ja, vir die musiek in die kerk sal dit seker ‘n aanwins wees. Maar nou stuit ons op twee besware. Ten eerste is dit nou eenmaal die gewoonte om die note ewe lank vas te hou, en dit kos ‘n held om daarin verandering aan te bring. En ten tweede dink ek dat daar ‘n voordeel aan verbonde is om die Psalms op note van gelyke duur te sing. Daardeur word die kerklied duidelik van die wêreldse lied onderskei.

Lidmaat: Dit is waar. Party geestelike liedjies wat teenswoordig gesing word, klink net soos dansliedjies as hulle maar net vinnig genoeg opgedreun word.

Voorsinger: Ja kyk, reeds in die ou kerk was die sing met kort en lang note die aanleiding dat die kerksang in melodie wêrelds geword het. As protes daarteen is in die Roomse Kerk in die 7de eeu die Gregoriaanse koraalsang ingevoer, waarin die note almal ewe lank van duur was.

Lidmaat’. U praat nou van koraalgesang. Wat beteken dit nou eintlik ? Ek hoor daardie woord so dikwels gebruik.

Voorsinger: Die uitvoering van die Gregoriaanse sang is aan ‘n goed geoefende koor opgedra; vandaar die benaming koraal.

Lidmaat: Van koor gepraat, wat dink u: is dit nie goed om ‘n koor in die kerk te hê nie? Dit is tog regtig pragtig om ‘n koorsang te hoor.

Voorsinger: Hierop antwoord ek beslis: Nee. Ons kom nie in die kerk bymekaar om mooi musiek te hoor nie (daarvoor gaan ‘n mens na ‘n konsert) maar om as gemeente die Woord van God te hoor en wederkerig as gemeente God se lof en prys te sing. Die gemeente, die vergaderde volk van God, moet Hom verheerlik, en nie ‘n gedeelte daarvan of ‘n afsonderlik georganiseerde koor nie. Die laasgenoemde gaan inteen die hele bedoeling van ons erediens.

Lidmaat: Maar die koor laat ook die Woord van God hoor, en dit is baie indrukwekkend.

Voorsinger: Nee, daardie Woord laat die wettige dienaar van die Woord hoor, wat daartoe van Godsweë geroep is. Die apostels het die evangelie nie deur koorsange verkondig nie maar deur die prediking. En as dit nie ingepreek kan word nie, is dit onmoontlik om dit in te sing. In ons dae wil hulle die godsdiens aangenaam en aantreklik maak deur koorsange en allerhande ander fraaiighede.

Lidmaat: Natuurlik, as ‘n gemeente so goed sing soos die een waarvan u voorsinger is, dan is ‘n koor heeltemal onnodig, en dan staan ‘n mens ook suiwer met betrekking tot beginsel. Maar vertel my hoe die gemeente sover gekom het.

Voorsinger: Kyk, ons het net soos Calvyn met die jeug begin. Hy het die metode gevolg dat die kinders, wat daartoe onderwys is, eers in die kerk die Psalms gesing het, en dat die volk, wat nog onbekend was met die pas ingevoerde melodieë, dit van hulle geleer het.

Lidmaat: Moes die kinders by  u in die diens voorsing.

Voorsinger: Nee, dit was nou juis nodig, omdat ons mense met die Psalms grootgeword het. Om egter die skoonheid van die sang te bevorder, het ons daarmee begin om die jeug buite die kerkdiens goed te oefen, en by die „aanneming” is elkeen ondersoek met betrekking tot sy bekwaamheid om te sing.

Lidmaat: En was ‘n mens daarmee volleerd?

Voorsinger: O nee, op die verskillende buiteplekke het die jongmense, onder leiding van die oueres, sangverenigings opgerig, waarin die Psalms vierstemmig gesing is. Ook hierdie middel het uitstekend gewerk.

Lidmaat: En hoe kan ons oueres ons deel doen om die eer van God op die skoonste wyse te sing?

Voorsinger: Daarvoor het ek die wat nie meer op die leerbank kan sit nie, die een en ander aangeraai. Ten eerste moet hulle die Psalms by die huisgodsdiens sing, en wel soveel moontlIk op die ry af. Ten tweede moet hulle in die kerk regop sit, ook wanneer hulle sing. As ‘n mens vooroor leun of skuins lê of met die hand onder jou kind sit, kan jy nie sing nie. Die longe wil speelruimte hê, en die mond moet maklik gebruik kan word. En, eindelik, moet ‘n mens weet dat om te skreeu nie sing is nie. Die ou dominee Kist het reeds die aanmerking gemaak oor hulle wat skynbaar gemeen het dat God eers reg verheerlik word „as die aangesigte van die sangers met vuurrooi en pers kleure bedek word en dit gaan asof die gewelwe op hulle grondveste dreun”.

Lidmaat: Nou, ek sal voortaan probeer om ook in my sang dit te soek wat mooi klink. Baie dankie en tot siens.

Het Kerkblad, nr. 188, 1 September 1906. (Vertaal.)

Ander artikels in die reeks: Die Gereformeerde Erediens, Totius

« Newer Posts - Older Posts »

Categories

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 453 other followers