Posted by: proregno | November 20, 2017

Boeke oor die regverdigingsleer

BOEKE OOR DIE REGVERDIGINGSLEER

Inleiding

Calvyn, soos Luther, beskou die regverdigingsleer as die spilpunt waarom die ware godsdiens draai:

“Dit is dus ’n vraagstuk waarna ons nou dieper ondersoek moet instel en ons moet dit so deurvors dat ons in gedagte hou dat dit die belangrikste spil is om ons godsdiens staande te hou en dat ons daarom groter aandag en sorg daaraan moet bestee. Want as jy nie eerste van alles onthou watter plek jy by God beklee en wat sy oordeel oor jou is nie, het jy geen basis waarop jy jou saligheid kan vestig en geen fondament waarop jy jou godsvrug tot God kan rig nie. Maar die noodsaaklikheid van hierdie kennis sal uit die kennis self beter skitter.” (Institusie 3.11.1)

Dr. JG Feenstra beskryf die regverdiging as volg:

Die regverdigmaking is ‘n regterlike daad van God waardeur Hy die skuldige sondaar vryspreek terwille van die verdienste van Christus en reg gee op die ewige lewe. Dit is nie ‘n etiese (sedelike) maar ‘n juridiese (regterlike) daad van God. Wanneer ‘n dief deur die magistraat vrygespreek word omdat daar gebrek aan bewyse teen hom is, is hy juridies vry, maar het hy nog nie eties ‘n eerlike mens geword nie.

In die HK Sondag 23 bely ons oor die regverdiging:

Hoe is jy regverdig voor God? (vr. 60).

Antwoord: Alleen deur ‘n ware geloof in Jesus Christus só dat God – al klaag my gewete my ook aan dat ek teen al die gebooie van God swaar gesondig en geeneen daarvan gehou het nie en dat ek nog gedurigdeur tot alle boosheid geneigd is my nogtans, sonder enige verdienste aan my kant, uit louter genade die volkome genoegdoening, geregtigheid en heiligheid van Christus skenk en toereken asof ek nooit sonde gehad of gedoen het nie, ja, asof ek self alle gehoorsaamheid volbring het wat Christus vir my volbring het, wanneer ek so ‘n weldaad met ‘n gelowige hart aanneem

Ek verwys u hier onder na ‘n paar bronne om daaroor te lees:

1 Met erkenning aan die bron, sien die volgende klassieke boeke wat beskikbaar is per e-boek: 

The Doctrine of Justification: An Outline of its History in the Church; And of Its Exposition From Scripture (eBook)
by James Buchanan

The Doctrine of Justification (eBook)
by A W Pink

The Doctrine of Justification by Faith (eBook)
by John Owen

Justification, the Law, and the Righteousness of Christ (eBook)
by Charles Hodge

Justification by Faith Alone (eBook)
by Martin Luther

The Benefit of Christ Crucified (Book)
by Don Benedetto

The Everlasting Righteousness (eBook)
by Horatius Bonar

The Rent Veil (eBook)
by Horatius Bonar

Sola Fide: The Reformed Doctrine of Justification (eBook)
by J I Packer

Consolations from Christ’s Imputed Righteousness (eBook)
by Thomas Brooks

2 Hier is twee boeke wat in die 21ste eeu verskyn het, om ook te lees oor hierdie baie belangrike onderwerp: 

Justification: Understanding the Classic Reformed Doctrine, dr. John V. Fesko

“A comprehensive restatement of the classic Reformed doctrine of justification by faith alone. Fesko explains the doctrine in terms of the ordo and historia salutis, as well as in the light of recent challenges.”

Onderhoud met dr. Fesko oor sy boek: Reformed Forum

Gospel Truth of Justification, prof. David J. Engelsma

“AD 2017 marks the five-hundredth anniversary of the Reformation of the church of Jesus Christ. In 1517 the Reformer Martin Luther affixed the ninety-five theses to the door of the church in Wittenberg, Germany, the act by which Jesus Christ began his reformation of his church. Essential to this Reformation was the gospel truth of justification by faith alone. This book on justification is intended by the Reformed Free Publishing Association and the author to celebrate that glorious work of Christ.

But the purpose is more than a celebration of the beginning of the Reformation. It is to maintain, defend, and promote the Reformation in the perilous times for the church at present. The doctrine of justification by faith alone is so fundamental to the gospel of grace that an exposition and defense of this truth are in order always. The true church of Christ in the world simply cannot keep silent about this doctrine. To keep silent about justification by faith alone would be to silence the gospel.”

3 Hier is van my eie en ander skrywers se artikels oor die onderwerp: 

Die Bybelse Evangelie: verloor deur Rome, herontdek deur die Reformasie

ROMEINE 1:16,17 Twee verklarings op grond van twee verskillende vertalings, deur prof. Willie Jonker

Kerke vind mekaar oor die regverdigingsleer, maar nie vir Luther en die Reformasie nie ?

Skrif oordenking: Waarom dit so moeilik is vir ordentlike mense om gered te word (Lukas 18:9-14)

Die Heilsorde: van begin tot einde – Genade, alles Genade ! (deel 2: Bekering en Regverdiging)

Regverdigmaking, JG Feenstra (sien bl. 165-167)

Product Details

Deel 8: Die boek Daniël – wie was die menslike skrywer ?

“The book of Daniel purports to be serious history. It claims to be a revelation from the God of heaven which concerns the future welfare of men and nations. If this book were issued at the time of the Maccabees (2de eeu vC – slc) for the purpose of strengthening the faith of the people of that time, and the impression was thereby created that Daniel, a Jew of the 6th century were the author, then, whether we like it or not – the book is a fraud. There is no escaping this conclusion.” dr. EJ Young

Inleiding

Sien die res van my reeks van opmerkings op die beoogde BDV, hier: Direkte Vertaling. Die doel van my reeks is nie om in detail op alle aspekte in te gaan nie, maar slegs ‘n paar sake te vermeld wat my opgeval het in my lees van die BDV vertalings. Die nuutste BDV vertalings is hier beskikbaar:

Die Bybel: ‘n Direkte Vertaling

Vertaalwerk is natuurlik geen ‘neutrale’ proses nie, die vertaler se siening van die Skrif, Skrifbeskouing en Skrifgesag sal ook duidelik blyk in hoe hy met die Teks omgaan, en dit nie net in die vertaalwerk vanuit die oorspronklike taal nie, maar in die inleidende notas en verklarings wat deel uitmaak van die betrokke Bybelvertaling.

Om dit vir u aan te dui, gaan ons kyk na die vraag wie die boek Daniël geskryf het. Ek gaan eers vir u aanhaal uit die BDV, en dan vanuit die BVA (Bybel met Verklarende Aantekeninge*), en daarin sal u die groot verskil sien waarmee die betrokke Bybels die boek Daniël benader. Sien ook die 3 Studiebybels hier onder se sienings oor die skrywer van die boek Daniël, in vergelyking met die BDV se sienings.

1 BDV se inleidende notas oor die skrywer van die boek Daniël

“Die skrywers of samestellers van die boek, is onbekend. ‘n Deel van die
boek is in Aramees geskryf (Dan 2:4 — 7:28), wat tot die gevolgtrekking lei dat die boek ‘n samestelling is van tekste uit verskillende tye. Die vertellings in Daniël 1 tot 6, in hulle oorspronklike vorm, is waarskynlik heelwat ouer as die apokaliptiese deel met vier visioene of gesigte oor die toekoms in Daniël 7 tot 12. Verskillende sake in die boek dui daarop dat die finale samesteller bekend was met gebeure in Jerusalem in die tyd van Antiogus IV, wat van 175 tot 164 vC die maghebber oor Judea was, en wat homself as goddelik beskou het. Die eerste lesers van die boek in sy huidige vorm, sou van die vroom Jode in Judea gewees het, waarskynlik kort ná die dood van Antiogus IV.” 

Opmerking: Dus, volgens die BDV is dit nie eers moontlik dat Daniël die ‘eerste skrywer’ of deel van die skrywers was nie, die skrywer of skrywers is ‘onbekend’ en vanuit die 2de eeu vC, nie die 6de eeu vC nie.

2 BVA se inleidende notas oor die skrywer van die boek Daniël

“Skrywer en ontstaanstyd

Die Joodse sinagoge sowel as die Christelike Kerk het in oue tye nie daaraan getwyfel dat Daniël self die skrywer was nie. Reeds in die derde eeu Christus het die filosoof Porphyrius, die groot bestryder van die Christendom, dit betwis. Volgens hom bevat die boek geen profesieë nie, behalwe wat die tyd na Antiochus Epiphanes, 175—163 v.C., betref. Die boek is, volgens hom, dus opgestel in die tyd van Antiochus en bevat geen profesieë nie, maar ‘n relaas van wat tot op daardie tyd gebeur het. Dit word so voorgestel asof die profesieë deur Daniël vier eeue tevore in Babel ontvang was, d.w.s. gedurende die sesde eeu v.C. Waar die profesieë verder gaan as Antiochus, is dit pure fantasie, want niemand kan die toekoms voorspel nie — aldus Porphyrius.

In later tye is ook enkele stemme gehoor wat die egtheid van die boek betwis, maar eers sedert die begin van die negentiende eeu word die kritiese stemme altyd sterker wat die tradisionele opvatting verwerp.

Teenswoordig is die grootste deel van die geleerdes oortuig dat die outeurskap van Daniël nie gehandhaaf kan word nie en word ook deur gelowige Christene in dieselfde rigting as dié van Porphyrius gedink.

Die gedagte is dan dat ons met ‘n bepaalde stylvorm te doen het, analoog aan dié van die boek Prediker, waar ‘n wysheidsleraar, volgens die gedagte van die meeste hedendaagse geleerdes, sy woorde in die mond van Salomo lê, sonder dat hy self Salomo is. So is die gedagte ook hier dat die boek Daniël nie bedoel om werklike feite mee te deel nie, maar wysheid in die vorm van voorgewende profesieë wat aan ‘n sekere fiktiewe persoon met die naam Daniël te beurt sou geval het.

Tot stawing van hierdie gedagte word beweer dat in die gedeeltes wat oor die ballingskap handel, baie historiese onjuisthede sou voorkom, waaruit sou blyk dat die skrywer slegs vae herinneringe van daardie tyd sou hê, terwyl sy gegewens altyd noukeuriger sou word namate hy die tyd van Antiochus nader. Hierdie opvatting word deur behoudende Skrifverklaarders verwerp.

In verskillende kommentare word breedvoerig oor al die besware teen die betroubaarheid van die gegewens van Daniël gehandel en die historiese geloofwaardigheid van die boek duidelik in die lig gestel.

Die verklarende aantekeninge wat hier aangebied word, gaan op hierdie vraagstukke nie in nie. Hulle aanvaar die getuienis van die Skrif dat ‘n persoon, Daniël, soos in die boek beskryf, werklik ‘n belangrike posisie aan die Babiloniese en die Persiese hof beklee het en openbaringe van God aangaande die toekoms van die wêreldmagte en die Godsryk ontvang het. Oor die historiese mededelinge vgl. die inleiding by elke hoofstuk.

Daarmee is nie gesê dat Daniël ook die skrywer van die boek, veral in sy huidige gedaante, is nie. In die eerste gedeelte word daar dan ook van Daniël in die derde persoon gespreek. Goedskiks kan aangeneem word dat die kern van die boek in die eerste eeue van die Persiese ryk ontstaan het, met gebruikmaking van die skriftelike nalatenskap van Daniël (vgl. die gedeeltes waar hy in die eerste persoon spreek). Dit is ook nie uitgesluit dat, deur die beskikking van die Here, latere bewerkinge van die boek plaasgevind het nie, veral van die taal. Dan verbaas die aanwesigheid van Persiese en enkele Griekse woorde ons nie. Vgl. ook die verklaring van 3 : 5.”

Opmerkings: Volgens die BVA was Daniël ten minste moontlik een van die skrywers waaruit die finale boek sy vorm gekry het, maar nie noodwendig in die ‘huidige gedaante’ nie.  Daar word ook ‘n baie sterk klem geplaas op die historisiteit van die boek, terwyl hierdie historiese erkenning blyk te ontbreek by die BDV se inleidende notas.

Dit is werklik jammer dat so baie mense, ook ‘gelowige geleerdes’ die teorieë van Porphyrius begin volg het, en mens kan net wonder of die BDV wel die boek Daniël as ‘n historiese boek sien wat in die 6de eeu afgespeel het tydens die ballingskap, en of hul nie dalk Daniël en sy vriende as bloot fiktiewe karakters sien om net ‘n ‘morele boodskap’ oor te dra nie?

Maar waarom ontken so baie ‘geleerdes’ die bestaan en/of outeurskap van Daniël ?

Die eenvoudige antwoord is: ongeloof, ook die beoefening van ongelowige teologiese wetenskap.

Hulle kan blykbaar nie ‘glo’ dat iemand in die 6de eeu so noukeurig voorspellings kon maak van wat in die 2de eeu vC in die geskiedenis en later aangaande Christus self (die eerste eeu) sou plaasvind nie (die gebeure in hoofstukke 2, 7, 11).  Verder blyk dit dat daar nie plek gelaat, of erkenning gegee word vir die supernatuurlike, die Goddelike ingrype en inspirasie van die Teks nie, soos dit veral in voorspelende profesie verskyn het nie ?

Wat openbaar die Teks self oor die historisiteit van Daniël ?

1 In die eerste jaar van Daríus, die seun van Ahasvéros, uit die geslag van die Meders, wat koning gemaak was oor die koninkryk van die Chaldeërs,
2 in die eerste jaar van sy regering het ek, Daniël, in die boeke gemerk dat die getal jare waaroor die woord van die HERE tot die profeet Jeremia gekom het met betrekking tot die puinhope van Jerusalem, sewentig volle jare was. – Dan. 9

1 In die derde jaar van Kores, die koning van die Perse, is ‘n woord geopenbaar aan Daniël wat Béltsasar genoem is, en die woord is waarheid maar groot swarigheid; en hy het die woord verstaan en insig gehad in die gesig. 2 In daardie dae het ek, Daniël, drie volle weke getreur. – Dan. 10

15 Wanneer julle dan die gruwel van die verwoesting, waarvan gespreek is deur die profeet Daniël, sien staan in die heiligdom—laat hy wat lees, oplet    … – Matt. 24 (met verwysing na Dan. 9:17; 11:31; 12:11)

3 Dr. EJ Young oor Daniël se outeurskap

Die OT kenner, dr. EJ Young, verwys na die “positive” of “traditional view” van die boek Daniël  (dat dit deur Daniel geskryf is in die 6de eeu en na daardie historiese gebeure verwys asook profesieë oor die toekoms) en die ‘negative view’ (nie deur Daniël geskryf nie, maar in 2de eeu voor Christus, met baie hier wat ook die historisiteit van Daniël betwyfel of verwerp). Hy erken ook dat daar gelowiges is wat laasgenoemde onderskryf op verskillende wyses, maar skryf dan as volg oor die belangrikheid van die outeurskap van die boek Daniël (beklemtonings bygevoeg):

“Nevertheless, it is true that the negative view of the book of Daniel took its rise in a non-Christian atmosphere, and has been ably advocated by men who were opposed to the supernaturalism of Christianity.

There are, indeed, difficulties in the traditional view of the authorship of Daniel. Not to acknowledge this would be to close one’s eyes to the facts. The present commentary does not profess to solve all the difficulties which are bound up in the traditional view. But there is, it would seem, a far greater difficulty in the negative position. If the book of Daniel is the product of the Maccabean age (2de eeu VC – slc), then it is not a book of predictive prophecy, but a forgery. Whenever one makes such a statement, he is usually taken to task and told that he does not understand the nature of apocalyptic literature.

Pusey, for example, has often been berated for his classic statement, “The book of Daniel is especially fitted to be a battle-ground between faith and unbelief. It admits of no half way measures. It is either Divine or an imposture” (p. 75). Pusey, “however, was right, and his critics are wrong. The book of Daniel is not a romance, nor was it ever intended to be. It was received into the canon, and made  part of the rule of faith and life. The later Jewish apocalypses were not thus treated, but the Jews did not doubt the canonicity of Daniel for an instant.

The book of Daniel purports to be serious history. It claims to be a revelation from the God of heaven which concerns the future welfare of
men and nations. If this book were issued at the time of the Maccabees
for the purpose of strengthening the faith of the people of that time, and
the impression was thereby created that Daniel, a Jew of the 6th century
were the author, then, whether we like it or no-the book is a fraud.
There is no escaping this conclusion.

It will not do to say that the Jews frequently engaged in such a practice. That does not lessen their guilt one whit. It is one thing to issue a harmless romance under a pseudonym; it is an entirely different thing to issue under a pseudonym a book claiming to be a revelation of God and having to do with the conduct of men and to regard such a book as canonical. The Jews of the inter-testamental period may have done the first; there is no evidence that they did the second.

Furthermore, and this is decisive, the usage of the NT shows that the NT Writers did not look upon this book as a romance. It was none other than our LORD, the incarnate Son of God, Who spoke of Himself in terms taken from the book of Daniel. In the light of the decisive and authoritative usage of the NT, one is compelled to reject the idea that
Daniel is a mere romance.

Despite this fact, however, the negative view is most prevalent in scholarly circles today. It is probably not an exaggeration to say that most scholars now believe that the book of Daniel, as we have it, comes from the days of the Maccabees.” (A Commentary on Daniel)

Daar is egter ook ander Skrifgeleerdes vandag, in die 20 en 21ste eeu, wat nog steeds vashou aan die tradisionele siening van die kerk deur die eeue:

Reformation (New Geneva) Study Bible (redakteur: RC Sproul)

“However, representations in the book itself indicate that Daniel was its author (9:2; 10:2) and that is was written shortly after the capture of Babylon by Cyrus in 539 B.C. Also Jesus quotes the prediction of the “abomination of desolation” found in this book as having been “spoken of by Daniel the prophet” Matt. 24:15).

The Reformation Heritage KJV Study Bible (redakteur: Joel R. Beeke)

“Daniel, whose name means “God is Judge,” is the sole author of the book. A youth at the beginning of the book and an old man at the end, Daniel’s life spans the entire period from the preexilic to the postexilic eras of Judah’s history.  … Conservatives date Daniel to the sixth century BC, most likely about 530 BC, toward the end of Daniel’s career and life. Most liberal scholars date the book to the second century BC, usually 168 BC, in the Maccabean period of Jewish history. This late date would obviously preclude the historic Daniel from being the author.

The significant discrepancy reflects a fundamental difference in presuppositions regarding the nature of supernatural inspiration and prophecy. Particularly troubling for those who deny inspiration is Dan. 11, that so minutely predicts events involving the Seleucid and Ptolemaic dynasties of the divided Greek Empire that occurred in the third to second centuries BC. The liberal critics refer to this as vaticinium post eventum (prophecy after the event), claiming that whoever wrote it deceptively portrayed it as prediction. Those who believe in supernatural inspiration and revelation have no difficulty accepting Daniel’s predictions and are not surprised at the accuracy of fulfillment.”

The ESV Study Bible (redakteur:  Wayne Grudem)

“Author and Title

The book of Daniel, named after and written by Daniel in the sixth century B.C., records the events of his life and the visions that he saw from the time of his exile in 605 (1:1) until the third year of King Cyrus (536; 10:1). Daniel, whose name means “God is my Judge,” was a young man of noble blood who was exiled from Judah during the time of King Jehoiakim (609–597 B.C.) and lived thereafter at the Babylonian court. After the fall of the Babylonian Empire, he served the Medo-Persian Empire that succeeded it.

Date

Both Jewish and Christian (cf. Matt. 24:15) tradition have held that the author of this book is Daniel, a Jew who lived during the sixth-century B.C. Babylonian exile. Many of the chapters are dated and range from the first year of Nebuchadnezzar’s reign (605 B.C.Dan. 1:1) to Cyrus’s third year (536; 10:1). But because of its detailed prophecies of events in the middle of the second century B.C. (see ch. 11) and alleged historical inconsistencies with what scholars know of sixth-century history (see note on 5:30–31), some scholars have argued that the book must be a second-century document, from the time when Antiochus IV Epiphanes (175–164 B.C.) was oppressing God’s people. In that case, it would contain “prophecies after the fact,” put into the mouth of a famous historical character rather than being written by Daniel himself. Thus, the visions that “Daniel” saw would attempt to interpret rather than predict history. It has also been argued that the book must be dated later than the sixth century due to its language, especially the presence of Persian and Greek loanwords.

However, the facts do not require a late date. In the first place, current knowledge of sixth-century B.C. history is far from complete, and there are plausible harmonizations that explain the alleged discrepancies.

Second, the Bible asserts clearly that the Lord announces ahead of time his plans through his prophets as a means of vindicating his sovereignty and encouraging his people (see Isa. 41:21–24; 44:6–7), and there is no reason in principle why such prophecies should not be detailed and precise. Some scholars, who allow in principle that God can foretell events, nevertheless suggest that such detailed foretelling is unparalleled in the rest of the canonical prophets, and that it cannot be reconciled with the usual purpose of prediction (namely, that the first audience should be faithful to the covenant). In reply, note that Jeremiah did give a specific amount of time for the exile (Jer. 25:11; cf. note on Dan. 9:2).

Further, the high degree of specificity in Daniel’s prophecies does serve its first audience as well as those to follow: this shows how carefully God has planned events and governs them for his perfect ends; therefore the faithful can recognize that none of their troubles take God by surprise, and none will derail his purpose of vindicating those who steadfastly love him. This is quite relevant to the people of God in Daniel’s day, who are on the verge of horrendous devastations and persecutions (see notes on ch. 11); they must be assured that the story will continue to its appointed fulfillment, so that they do not lose heart.

Third, there were likely Greeks and Persians present at the Babylonian court as mercenaries and in other capacities, providing a ready explanation for the presence of loanwords.

Fourth, the book of Daniel was accepted as canonical by the community of Qumran (who produced the Dead Sea Scrolls). This is telling because this group emerged as a separate party in Judaism between 171 and 167 B.C., before the proposed late date. They would not have accepted the book if it had appeared after the split.

Fifth, some who favor a later date say that the author of Daniel represented Antiochus IV Epiphanes using the figure of Nebuchadnezzar. Literary studies, however, have shown that the book of Daniel puts Nebuchadnezzar in far too positive a light (e.g., he comes to acknowledge the true God) for him to be an effective image of the relentless persecutor Antiochus IV. Of course the book’s lesson, about God’s sovereignty over even the imperial forces, would have taken a heightened relevance in the days of Antiochus IV; but that is different from saying that the book was written for that particular occasion.

There are therefore no compelling reasons to deny that Daniel wrote this book.”

Konklusie

Uit bogenoemde is dit duidelik dat die BDV notas by Daniel kom vanuit ‘n skrifkritiese (liberale?) siening en omgang met die Skrif, teenoor wat mens lees in die BVA, Reformation Study Bible, Reformation Heritage Study Bible en die ESV Study Bible.

________________
* Onder redaksie van proff. B. GemserA. S. GeyserE. P. GroenewaldJ. H. KroezeJac. J. MüllerAdrianus SelmsW. J. SnymanS. Du ToitP. A. VerhoefP. F. D. WeissJ. N. Geldenhuys; Verenigde Protestantse Uitgewers, Kaapstad, 1958

Sien die reeks van opmerkings op die BDV hier.

Die Bybelse Evangelie: verloor deur Rome, herontdek deur die Reformasie

[Die notas van my lesing gelewer tydens die Reformasie 500 herdenking: 3-5 November 2017, Diamantvallei]

Lees: Rom.1:1-7; 4:1-12; Gal.1:6-12Image may contain: one or more people, people standing and indoor

Gebed

1 DIE BELANGRIKHEID VAN DIE ONDERWERP

– Galasiërs 1:8 waarsku ons: elkeen wat ‘n valse evangelie verkondig, laat hom ‘n vervloeking wees.

– Calvyn se aanhaling:

“As dan gevra sou word wat die belangrikste dinge is waardeur die Christelike geloof onder ons vasstaan, en sy waarheid behou, sal gevind word dat die volgende twee dele nie alleen die belangrikste plek beklee nie, maar daaronder ook al die ander dele insluit, en daarom die hele inhoud van die Christelike godsdiens is, naamlik, eerstens, ‘n kennis van die manier waarop God reg aanbid moet word, en, tweedens, die bron waarvandaan verlossing verkry word.  As ons hierdie twee dinge nie reg insien nie, hoewel ons mag roem in die naam Christene, is ons aanspraak leeg en waardeloos.”[1]

[1] Tracts relating to the Reformation by John Calvin, translated by Henry Beveridge, vol.I (Edinburgh: T&T Clark), p.116.

– Luther se stelling 62: “Die ware skat van die Kerk is die heilige evangelie van die heerlikheid en genade van God.”

Dit is dus ‘n saak van lewe en dood, hoe ons gered word. Mense se sieleheil, en die eer van God is op die spel.

2 AGTERGROND VAN DIE LESING

E-pos gesprek in Okt 2016 en daarna vir so paar maande gehad met ‘n Rooms Katoliek oor die verskille tussen Rome en die Reformasie.

Die Rooms Katoliek skryf vir my:

“As jy die waarheid wou soek, die waarheid wat bevry, dan sal jy die volgende moet bewys:

  1. Wat die oorspronklike Bybelse evangelie was,
  2. Dat dit verlore gegaan het (by Rome). Dit moes verlore gegaan het om herontdek te word,
  3. Dat die evangelie wat die Hervormers geleer het, ooreenstem met die oorspronklike Bybelse evangelie.”

Hierdie is my poging om hierdie baie belangrike vrae te beantwoord, vanuit die apostel Paulus se brief aan die Romeine, met die hoop dat dit ons sal leer om nou en in die toekoms aan die ware bybelse Evangelie vas te hou en daaruit te lewe:

 Deel 1. Die oorspronklike Bybelse evangelie

Stelling 1: Die oorsprong en bron van die Evangelie (Grieks: euangelion = goeie nuus) is God die Vader, die HERE self:

“Paulus, ‘n dienskneg van Jesus Christus, ‘n geroepe apostel, afgesonder tot die evangelie van God …” (1: 1b)

Die evangelie het nie sy oorsprong of bron in die mens self nie, nie in ‘n konsilie of sinode nie, nie in die Pous of heilige nie, die oorsprong is God self. In die woorde van Paulus in Gal.1:11, “Maar ek maak julle bekend, broeders, dat die evangelie wat deur my verkondig is, nie na die mens is nie.”

Stelling 2: Die geskrewe openbaring van die Evangelie vind ons in die Heilige Skrifte (Gr. graphias hagiais)

“… wat Hy voorheen deur sy profete in die Heilige Skrif beloof het …” (1: 2a, sien ook 3: 21b)

Die evangelie is goeie nuus, nie nuwe nuus nie. Reg na die sondeval, Gen. 3:15 hoor ons reeds van die goeie nuus.

Stelling 3: Die inhoud van die Evangelie is God die Vader se Seun, Jesus Christus, ons Here in alles wat Hy is en al sy werke oftewel weldade

“Aangaande sy Seun, Jesus Christus, onse Here …” (1: 3a)

Stelling 4: Die krag of bevestiging van die Evangelie: God die Heilige Gees

“… en verklaar om die Seun van God te wees met krag volgens die Gees van heiligheid” (1: 4a)

Stelling 5: Die doel van die Evangelie: die redding van sondaars onder alle nasies tot die eer van Sy Naam

Want ek skaam my nie oor die evangelie van Christus nie, want dit is ‘n krag van God tot redding vir elkeen wat glo, eerste vir die Jood en ook vir die Griek.” (1:16)

“… en dat die heidene God vir sy barmhartigheid kan verheerlik soos geskrywe is …” (15: 9)

Stelling 6: Die rede waarom ons die Evangelie benodig (goeie nuus), is as gevolg van die ‘slegte nuus’: sondeval, sonde (1:18-3: 20)

“Nou weet ons dat alles wat die wet sê, hy dit sê vir die wat onder die wet is, sodat elke mond gestop en die hele wêreld voor God doemwaardig kan wees; want almal het gesondig en dit ontbreek hulle aan die heerlikheid van God, “(3: 19,23)

Stelling 7: Die gevolge van die slegte nuus, van die sonde in die wêreld

7.1 God se regverdige toorn en oordeel uit die hemel oor alle mense, in tyd en vir ewigheid:

“Want die toorn van God word van die hemel af geopenbaar oor al die goddeloosheid en ongeregtigheid van die mense wat in ongeregtigheid die waarheid onderdruk” (1:18, 32; 2: 6,16)

1.7.2 Niemand kan of sal geregverdig of gered word van God se regverdige oordeel deur hul eie dade nie, dit wil sê deur enige werke wat goed of sleg is nie

“aangesien uit die werke van die wet geen vlees voor Hom geregverdig sal word nie, want deur die wet is die kennis van sonde. .” (3:20)

Stelling 8: Die goeie nuus is daarom dat dit Christus se geregtigheid is, en dit alleen, wat red van God se regverdige oordeel, en ons ontvang die geregtigheid wat ons nodig het deur geloof, nie deur werke of enige dade of verdienste van ons kant nie.

“Maar nou is die geregtigheid van God geopenbaar sonder die wet, terwyl die wet en die profete daarvan getuig, die geregtigheid naamlik van God deur die geloof in Jesus Christus vir almal en oor almal wat glo, want daar is geen onderskeid nie; want almal het gesondig en dit ontbreek hulle aan die heerlikheid van God, en hulle word deur sy genade sonder verdienste geregverdig deur die verlossing wat in Christus Jesus is. Hom het God voorgestel in sy bloed as ‘n versoening deur die geloof …” (3:21-25)

Stelling 9: In opsomming: Ons is gered, ons is geregverdig uit genade deur die geloof, sonder die werke van die wet, dit wil sê sonder enige werk wat ‘n mens kan doen:

 “Ons neem dus aan dat die mens geregverdig word deur die geloof sonder die werke van die wet.” (3:28)

Stelling 10: Die OT getuig reeds van redding deur geloof alleen sonder enige werke:

In Romeine 4: 1-12 wys Paulus uit die Skrif, die OT, dat mense in beide die OT en NT tye –

10.1 is gered (Jode en nie-Jode) nie deur werke nie, maar deur geloof,

10.2 dit is ook nie my werke wat saamwerk met God nie (sinergisme), maar God se daad van ‘toerekening’  (eng: imputation) as ‘n geskenk van Hom wat my red, ‘n gawe van God (monergisme):

Voorbeeld 1: Abraham (sien: Gen.15: 6)

1 Wat sal ons dan sê, het Abraham, ons vader na die vlees, verkry? 2 Want as Abraham uit die werke geregverdig is, het hy iets om op te roem, maar nie teenoor God nie. 3 Want wat sê die Skrif? Abraham het in God geglo, en dit is hom tot geregtigheid gereken4 Maar aan hom wat werk, word die loon nie na guns toegereken nie, maar na verdienste; ” (4: 1-4)

Voorbeeld 2: Dawid (sien Ps.32: 1,2)

5 aan hom egter wat nie werk nie, maar glo in Hom wat die goddelose regverdig, word sy geloof tot geregtigheid gereken. 6 Soos Dawid ook die mens salig spreek aan wie God geregtigheid toereken sonder werke: 7 Welgeluksalig is hulle wie se ongeregtighede vergewe en wie se sondes bedek  is. 8 Welgeluksalig is die man aan wie die Here die sonde nie toereken nie.”  (4: 5-8)

Stelling 11: Toepassing deur Paulus vir sy tye (en ons tye) in die verhouding tussen geloof en werke, spesifiek die besnydenis:

9 Hierdie saligspreking dan, sien dit op die besnedenes of ook op die onbesnedenes? Want ons sê: Aan Abraham is die geloof tot geregtigheid gereken. 10 Hoe is dit dan toegereken toe hy besnede of onbesnede was? Nie as besnedene nie, maar as onbesnedene. 11 En hy het die teken van die besnydenis ontvang as ‘n seël van die geregtigheid van die geloof toe hy nog nie besny was nie; dat hy die vader sou wees van almal wat glo terwyl hulle onbesnede is, sodat ook aan hulle die geregtigheid toegereken sou word12 en ook ‘n vader van die besnydenis vir die wat nie alleen uit die besnydenis is nie, maar ook wandel in die voetstappe van die geloof van ons vader Abraham toe hy onbesnede was.” (4: 9-12)

Stelling 12: Die verhouding tussen geloof en werke:

Ons regverdiging deur genade deur geloof in Christus se geregtigheid, produseer dan goeie werke waarin ons in dankbaarheid leef deur geloof in die krag van die Gees.

“Want die geregtigheid van God word daarin geopenbaar uit geloof tot geloof, soos geskrywe is: Maar die regverdige sal uit die geloof lewe.” (1:17)

“… en ook ‘n vader van die besnydenis vir die wat nie alleen uit die besnydenis is nie, maar ook wandel in die voetstappe van die geloof van ons vader Abraham toe hy onbesnede was.” (4:12)

” Daar is dan nou geen veroordeling vir die wat in Christus Jesus is nie, vir die wat nie na die vlees wandel nie, maar na die Gees.” (8: 1)

Paulus in Efesiërs 2: 8-10 wys ook op die vrug van regverdiging deur die geloof – wat ‘n geskenk is – nl. goeie werke wat in Christus voorberei is, 2:10).

8 Want uit genade is julle gered, deur die geloof, en dit nie uit julleself nie: dit is die gawe van God; 9 nie uit die werke nie, sodat niemand mag roem nie. 10 Want ons is sy maaksel, geskape in Christus Jesus tot goeie werke wat God voorberei het, sodat ons daarin kan wandel.

‘n Ware geloof sal en kan nie anders as om werke te lewer, en ‘n geloof wat nie goeie werke lewer nie, is glad nie ‘n ware geloof nie, dit is Jakobus se punt in Jakobus 2.

Jakobus se besorgdheid is nie regverdiging nie (Paulus se besorgdheid), maar heiligmaking wat voortspruit uit regverdiging as die bron. Christus is die wortel, en ons werke is die vrug om in Hom te wees, Joh.15: 1-5.

Opsommend:

12.1 Alle mense het gesondig en kan nie deur eie dade/werke regverdig word voor God nie (1: 18-3: 20)

12.2 Die Evangelie is Christus het gekom om die geregtigheid wat God eis, te vervul, na te kom, wat ons nodig het om gered te word en regverdig te wees voor God (3: 21-31)

12.3 Ons ontvang die geregtigheid (Christus en al sy weldade), ons is geregverdig deur God deur die geloof in Christus se werk in ons plek (4: 1-12), en die vrug daarvan is geloofswerke in dankbaarheid (Joh. 15:1-5; Ef.2:8-10; Jak. 2)

DEEL 2: Hierdie evangelie het verlore geraak by die Rooms-Katolieke Kerk, soos gesien in die Konsilie van Trent (1545-1563)

Bewys 1: Volgens Rome is ons redding nie uit genade alleen deur die geloof alleen nie

“CANON IX.- As enigiemand sê, dat deur die geloof alleen die onregverdige/omheilige (impious) geregverdig is; dat niks anders nodig is om saam te werk ten einde die genade van regverdiging te verkry nie en dat dit nie nodig is op enige wyse, dat hy voorberei en beskik word deur die beweging van sy eie wil nie; laat hom ‘n vervloeking wees. ” (= singergisme)

“KANON XXIV. As enigiemand sê dat die geregtigheid wat ontvang is, nie bewaar en ook toeneem deur goeie werke voor God nie; maar dat die genoemde werke bloot die vrugte en tekens van regverdiging is, maar nie ‘n oorsaak van die toename/vermeerdering daarvan (regverdiging) is nie; laat hom ‘n vervloeking wees. ” (regverdiging is ‘n proses, nie ‘n verklaring nie, by Rome)

(Konsilie van Trent, Kanons oor Motivering, 6de sessie, hoofstuk 16).

Sien ook hierdie video deur Bishop Robert Barron, wat sê: genade ja, maar nie genade alleen nie.

Bewys 2: Die ontvangs van die sakramente is nodig vir redding, en dus nie net vir die versterking van die geloof nie (http://catholicism.org/desire-justification-salvation.html).

Sessie 7, Kanon 4 van die Sakramente in die algemeen van die Besluit oor die Sakrament, Konsilie  van Trent:

“KANON IV: As enigiemand sê dat die sakramente van die Nuwe Wet is nie nodig/noodsaaklik vir verlossing nie, maar is onnodig, en dat daarsonder of sonder die begeerte daarna, die mens van God deur die geloof alleen die genade van regverdigmaking van God verkry, alhoewel alles nie nodig is vir elkeen nie, laat hom ‘n vervloeking wees.”

Bespreking:

2.1 Die Rooms-Katolieke Kerk leer dat die sakrament van die doop nodig is vir die regverdiging oftewel redding, terwyl Paulus geleer het dat Abraham geglo het, geregverdig is, voordat hy die sakrament van die besnydenis ontvang het:

9 Hierdie saligspreking dan, sien dit op die besnedenes of ook op die onbesnedenes? Want ons sê: Aan Abraham is die geloof tot geregtigheid gereken.
10 Hoe is dit dan toegereken toe hy besnede of onbesnede was? Nie as besnedene nie, maar as onbesnedene.
11 En hy het die teken van die besnydenis ontvang as ‘n seël van die geregtigheid van die geloof toe hy nog nie besny was nie; dat hy die vader sou wees van almal wat glo terwyl hulle onbesnede is, sodat ook aan hulle die geregtigheid toegereken sou word. ” – Romeine 4: 9-11

Die gereformeerde siening van die sakramente word gevind in NGB art. 33-35, en HK Sondag 25-30. Ek haal aan uit Sondag 25, wat wys die sakramente beseël en bevestig die evangelie van redding aan ons, maar dit bewerk nie die geloof nie. Dus dit word ons nie ingegiet deur ‘n sakramentele proses wat plaasvind deur ons hele lewe nie. Met ander woorde: die sakramente wys en versterk die geloof, dit bewerk dit nie:

HK Sondag: 25 – VRAAG EN ANTWOORD: 66

Vraag: Wat is sakramente?

Antwoord: Dit is heilige, sigbare tekens en seëls wat God ingestel het om ons deur die gebruik daarvan die belofte van die evangelie nog beter te laat verstaan en dit te beseël. Hierdie belofte is dat God vanweë die enige offer van Christus wat aan die kruis volbring is, vergewing van die sondes en die ewige lewe uit genade skenk1.

Skriffundering

  1. Genesis 17:11; Levitikus 6:25; Deuteronomium 30:6; Jesaja 6:6-7; Jesaja 54:9; Esegiël 20:12; Romeine 4:11; Hebreërs 9:7-9; Hebreërs 9:24

Sondag: 25 – VRAAG EN ANTWOORD:67

Vraag: Is die Woord en die sakramente albei daarvoor bestem om ons geloof op die offer van Christus wat aan die kruis as die enigste grond van ons saligheid te wys?

Antwoord: Ja, seker, want die Heilige Gees leer ons in die evangelie en verseker ons deur die sakramente dat ons volle saligheid op die enige offer van Christus rus, wat aan die kruis vir ons volbring is1

Skriffundering

  1. Romeine 6:3; Galasiërs 3:27

2.2 Die Rooms-Katolieke Kerk leer dat iemand geregverdig word deur geloof en werke, dat Christus en ons geregtigheid, dws ons werke moet saamwerk met Christus se werke om uiteindelik gered te word, in teenstelling met wat die Skrif geleer het soos ons gesien het in Romeine 3 en 4 hierbo by deel 1.

2.3 Die RKK se leerstukke oor die regverdiging het nie verander nie, maar hul benadering het verander teenoor Protestante, van vervloeking na akkommodering, van vervolging na ekumunisiteit, van klem op doktrine, na klem op samewerking, ens. In die woorde van Leonardo De Chirico, by ‘n Ligonier konferensie, in sy lesing “Roman Catholicism Today:

“Die Romeinse Kerk, terwyl dit nie staties is nie, en ook nie ‘n monolitiese werklikheid nie, verander nie regtig in sy fundamentele verpligtinge nie. Dit voeg nuwe lae en nuwe kleure by, dit verander hulle in terme van houding en toon, maar die kern, die hart van wat Rome voor staan, is nooit – het nooit verander nie. Dit brei homself uit, maar suiwer nie self nie. Dit omhels nuwe tendense en praktyke, maar verwerp nie onbybelse praktyke nie. Dit groei, maar dit hervorm homself nie volgens die evangelie standaarde nie. …

Ons het dus twee hoof uitdagings uit die hedendaagse Katolisisme. Een is die stryd oor woorde (wat hul herdefinieer). Katolisisme, in sy post-Vatikaan II-tyd, het probeer om die basiese Evangeliese Protestantse taal vas te vang, om dit te herdefinieer. Gebruik steeds dieselfde woorde, maar herdefinieer die betekenis daarvan beduidend. …

Neem byvoorbeeld die woord ‘regverdiging’. Na die 1999 “Joint Declaration on the Doctrine of Justification”, is die woord ge-herdefinieer, die tradisionele betekenis is verduister. Maar weer, in die huidige Katolisisme, wanneer hulle praat oor regverdiging, is daar geen toerekening nie. En die hele stelsel wat gebaseer is op die aflate en die vagevuur bly steeds ongeskonde, gebruik nog dieselfde woord, maar dit beteken ‘n heel ander ding.”

Sien ook: Is the Roman Catholic Church Now Committed to “Grace Alone”?

2.4 Roomse geleerdes erken self dat die wesentlike verskille oor regverdiging nog steeds daar is, soos dr. Michael Horton skryf:

Perhaps the clearest statement of caution against impatient announcements of success on this point has been offered by the principal theologian on the Roman Catholic side of ECT, Avery Cardinal Dulles. He begins by acknowledging the importance of the doctrine of justification as “a matter of eternal life or death.” “If it is not important,” he says, “nothing is.” 14 Yet the following are differences yet to be resolved:

1) Is justification the action of God alone, or do we who receive it cooperate by our response to God’s offer of grace?

2) Does God, when He justifies us, simply impute to us the merits of Christ, or does He transform us and make us intrinsically righteous?

3) Do we receive justification by faith alone, or only by a faith enlivened by love and fruitful in good works?

4) Is the reward of heavenly life a free gift of God to believers, or do they merit it by their faithfulness and good works? 15

For all the progress in mutual understanding represented by the Joint Declaration, says Dulles, at least for its part, Rome continues to affirm over against the Reformers the second answer to each of these questions. Dulles observes first that, according to the Council of Trent’s “Decree on Justification” (1547), “human cooperation is involved” in justification. “Secondly, it taught that justification consists in an inner renewal brought about by divine grace; thirdly, that justification does not take place by faith without hope, charity, and good works; and finally, that the justified, by performing good works, merit the reward of eternal life.” (Barrett, Matthew (2017-03-16). Reformation Theology: A Systematic Summary (Kindle Locations 370-385, p.22). Crossway. Kindle Edition.)

2.5 Die RKK leer dat ons regverdiging dus ‘n proses is, sinergisties is, en die Reformasie leer dat ons redding ‘n verklaring is, monergisties is. In eersgenoemde werk die mens saam in sy regverdiging, of is die regverdiging ‘n proses, in laasgenoemde word hulle wat glo regverdig verklaar op grond van Christus se verdienste, die mens ontvang die mens regverdiging deur die geloof. In die woorde van prof. Ludi Schulze (Geloof deur die Eeue, Pretoria: NGKB, 1990: 171 ev):

“Trente (beskou) die regverdiging as ‘n proses waarin die mens regverdig gemaak word. “Justification is a passing from the state in which man is born a son of the first Adam, to the state of grace and adoption as sons of God (see Rom. 8:15) through the second Adam, Jesus Christ, our Savior” (Denzinger, par. 796, aangehaal deur Lohse, p. 192-193).

Die proses van regverdiging begin met die roeping (wat sonder verdienste van die mens tot hom kom), wat effektief word deur die voorbereidende genade (“predisposing grace”). Hierdie genade werk op só ‘n manier dat dit die mens motiveer en hom help om hom te “bekeer” tot sy regverdiging. Die motivering en bekering vind plaas wanneer die mens met die genade instem en daarmee saamwerk. “The result is that, when God touches the heart of man with the illumination of the Holy Spirit, the man who accepts that inspiration certainly does something, since he could reject it; on the other hand, by this own free will, without God’s grace, he would not take one step towards justice in God’s sight” (Denzinger, par. 797, aangehaal deur Lohse, p. 193).

Die daadwerklike regverdiging lê aan die end van hierdie proses van vernuwing, en dit bestaan nie net uit die vergewing van sondes nie, maar terselfdertyd uit die heiliging en uit die vernuwing van die innerlike mens.

Die mens ontvang hierdie regverdiging deur die sakramente, wat genade in die mens ingiet en lei tot ‘n nuwe kwaliteit in die mens.”

Prof. Ludi Schulze se eie beoordeling van Trente se regverdigingsleer:

By die beoordeling van hierdie beslissing van Trente let ons op verskeie sake.

(i)      Hierdie beslissing is ‘n kompromis tussen verskeie strominge binne die Roomse Kerk en staan presies in die middel tussen twee uiterstes: (a) om alles aan die genade van God toe te skryf; en (b) om die regverdiging aan menslike verdienste toe te skryf.

(ii)     Hierdie omskrywing beperk die samewerking van die mens in sy regverdiging tot ‘n minimum: in wese is die mens alleen in staat om ôf die genade van God te aanvaar ôf om sy toestemming vir die genade te weier. Maar met hierdie minimum bly daar ‘n belangrike beslissing in die hande van die mens.

(iii)    Met hierdie “middeweg” en beperking van die mens se aandeel in sy regverdiging het die konsilie die verskille tussen Luther en party verbete Pelagiane uit die laat Middeleeue aansienlik verminder.

(iv)    Tog is daar nog belangriker verskille tussen Luther en die kon­silie. Omdat die regverdiging aan die sakramente verbind word, verloor die genade sy karakter as Gods persoonlike bemoeienis met die mens. Genade word by Trente ‘n ding wat op homself bestaan, ‘n “iets” wat deur die sakramente in die mens ingegiet word. Die gevolg is dat die noodsaaklikheid van ‘n persoonlike geloof na die agtergrond verskuif. Die “verdingliking” van die genade se wortels lê reeds by die Kerkvaders (vgl. T. F. Torrance, The concept of grace in the Apostolic Fathers).

(v)     Alhoewel Trente die regverdiging tipeer as ‘n oorgang van een status na ‘n ander, word die nuwe status eintlik besit van die mens. Dit word nog duideliker uitgestippel as daar later nie net van “sta­tus” gepraat word nie, maar van ‘n “nuwe kwaliteit” in die mens. Die objektiewe “ding”-karakter van die genade is onskeibaar verbonde met die nuwe (ontiese!) kwaliteit wat dit in die mens werk! Daarteen oor is die regverdiging vir Luther en die ander Hervormers geen proses nie maar ‘n uitspraak, ‘n juridiese oordeel van God; dit is imputatio, toerekening (vgl. ons belydenisskrifte) van die geregtigheid van Christus aan die sondaar.

(vi)    Alhoewel die menslike samewerking (sinergisme) drasties ingekort is, is dit nie verwyder nie. Dit het ernstige gevolge vir die sekerheid van die heil, soos ons in die volgende punt (8.3) sal sien.

(vii)   ‘n Ernstige beswaar wat teen Trente se uiteensetting van die regverdiging ingebring kan word, is die feit dat die konsilie net aandag gee aan hóé die regverdiging sielkundig verloop. “It does not concern itself with the theological question concerning the ultimate basis of man’s justification and of his certainty of salvation. The psychological description of the process of justification and the theo­logical question concerning the foundation of grace and certainty are not the same” (Lohse, a.w., p. 194). Omdat Trente nie hierdie onderskeid gemaak het nie, maar die regverdiging verpsigologiseer het, kon hulle Luther se leer van die toerekening van Christus se geregtigheid, wat deur die geloof gegryp moes word, nie anders sien as ydele selfvertroue nie.

DEEL 3: Die Reformasie het die Evangelie van die OT en NT herontdek, soos gesien kan word in die gereformeerde belydenisskrifte

Ek haal aan uit die Nederlandse Geloofsbelydenis (sien ook WCF articles 11 tot 16; HK Sondag 23, 24). Deur net die blote lees van hierdie geloofsartikels, sal gesien word die groot verskil met Rome se siening van regverdiging. Deel 1 se verklaring is dan ook die bybelse begronding vir deel 3, saam met die verduidelikings in hierdie genoemde artikels:

ARTIKEL 22: ONS REGVERDIGING DEUR DIE GELOOF

Ons glo dat die Heilige Gees ‘n opregte geloof in ons harte laat ontvlam1 om die ware kennis van hierdie groot geheimenis te verkry2.

Daar is dus net twee moontlikhede: In Jesus Christus is nie alles wat vir ons saligheid nodig is nie, óf dit is alles wél in Hom en dan het hy wat Jesus Christus deur die geloof besit, sy volle saligheid3.

Om nou te beweer dat Christus nie genoegsaam is nie maar dat daar buite Hom nog iets meer nodig is, sou gruwelike godslastering wees, want dit sou beteken dat Christus slegs ‘n halwe Verlosser is. Ons sê daarom tereg saam met Paulus dat ons deur die geloof alleen of deur die geloof sonder die werke geregverdig is4.

Om presies te wees: Ons bedoel nie dat die geloof self ons regverdig maak nie5, want die geloof is slegs die middel waardeur ons Christus, ons Geregtigheid, omhels, maar wel dat Jesus Christus ons Geregtigheid is. Hý reken ons sy hele verdienste toe en ook al die heilige werke wat Hy vir ons en in ons plek gedoen het6, terwyl die geloof die middel is wat ons in die gemeenskap aan al sy weldade aan Hom verbind. En as die weldade ons eiendom geword het, is hulle meer as genoeg om vryspraak vir ons sondes te verkry.

  1. Johannes 16:13-14; 1 Korintiërs 2:12; Efesiërs 1:17-18; Efesiërs 3:16-17
  2. Johannes 14:6; Handelinge 4:12; Galasiërs 2:21
  3. Psalm 32:1; Matteus 1:21; Lukas 1:77; Handelinge 13:38-39; Romeine 8:1
  4. Romeine 3:28; Romeine 8:1; Romeine 8:33; Romeine 10:4-11; Galasiërs 2:16; Filippense 3:9
  5. 1 Korintiërs 4:7
  6. Jeremia 27:5; Matteus 20:28; Romeine 8:33; 1 Korintiërs 1:30-31; 2 Korintiërs 5:21; 1 Johannes 4:10; 1 Petrus 1:4-5

ARTIKEL 23: ONS GEREGTIGHEID VOOR GOD

Ons glo dat ons geluksaligheid geleë is in die vergewing van ons sondes om Jesus Christus ontwil en dat ons geregtigheid voor God daarin bestaan1.

Die leer Dawid en Paulus ons deur te verklaar dat die mens se geluksaligheid daarin bestaan dat God hom die geregtigheid buite die wetsonderhouding om toereken. Dieselfde apostel sê dat ons verniet, dit wil sê uit genade, geregverdig is deur die verlossing wat in Jesus Christus is2.

Ons hou daarom hierdie grondslag altyd vas: Ons gee aan God al die eer3, verneder ons voor Hom, erken dat ons is wat ons is en roem glad nie in onsself of in ons verdienste nie4 maar maak staat en steun op die gehoorsaamheid van die gekruisigde Christus alleen5.

Hierdie gehoorsaamheid is ons eie as ons in Hom glo6; dit is ook genoegsaam om al ons ongeregtighede te bedek en die gewete van vrees, verbystering en skrik te bevry en om ons vrymoedigheid te gee om na God te gaan, terwyl ons nie handel soos ons eerste vader, Adam, wat al bewende probeer het om hom met vyeblare te bedek nie7.

Waarlik, as ons voor God moes verskyn terwyl ons, in watter geringe mate ook al, op onsself of op enige ander skepsel sou staatmaak, sou ons – helaas! – verteer moes word8.

En daarom moet elkeen saam met Dawid sê: “En gaan nie na die gereg met u kneg nie, want niemand wat leef, is voor u aangesig regverdig nie.” 9

  1. Psalm 32:1-2; Lukas 1:77; Romeine 4:6-7; Kolossense 1:13-14; 1 Johannes 2:1
  2. Psalm 32:1-2; Romeine 3:24; Romeine 4:2; Romeine 4:6; 2 Korintiërs 5:18-19; Efesiërs 2:8; 1 Timoteus 2:6
  3. Psalm 115:1; Openbaring 7:10-12
  4. 1 Korintiërs 4:4; 1 Korintiërs 4:7; Hebreërs 11:6-7; Jakobus 2:10
  5. Handelinge 4:12; Romeine 5:19; Hebreërs 10:20
  6. Romeine 4:23-25; Romeine 5:1
  7. Genesis 3:7; Jesaja 33:14; Sefanja 3:11; Hebreërs 4:16; Jakobus 2:10; 1 Johannes 4:17-19
  8. Deuteronomium 27:26; Psalm 130:3; Lukas 16:15; Efesiërs 3:12; Filippense 3:4-9
  9. Psalm 143:2

ARTIKEL 24: ONS HEILIGMAKING EN GOEIE WERKE

Ons glo dat hierdie ware geloof in die mens voortgebring word deur die hoor van die Woord van God en deur die werking van die Heilige Gees1, dat die geloof hom wedergebore laat word en tot ‘n nuwe mens maak2, hom ‘n nuwe lewe laat lei en hom van die verslawing van die sonde bevry3.

Daarom is daar geen sprake van dat hierdie regverdigmakende geloof die mens vir ‘n vroom en heilige lewe onverskillig sou maak nie4; inteendeel, hy sou daarsonder nooit iets uit liefde tot God doen nie5, maar slegs uit liefde tot homself en uit vrees vir die verdoemenis. Dit is daarom onmoontlik dat hierdie geloof niks in die mens tot stand sou bring nie; ons praat mos nie van ‘n dooie geloof nie maar van wat die Skrif noem ‘n geloof wat tot dade oorgaan, wat die mens beweeg om hom voortdurend te oefen in die werke wat deur God in sy Woord beveel het.

Hierdie werke is, as hulle uit die goeie wortel van die geloof voortspruit, goed en vir God welgevallig omdat hulle almal deur sy genade geheilig is. Tog geld hierdie werke nie vir ons regverdiging nie, want ons is in die geloof geregverdig nog voordat ons goeie werke doen6.

Hulle sou anders mos nie goed kon wees nie, net so min as die vrug van ‘n boom goed kan wees voordat die boom self goed is7.

Ons doen dus die goeie werke, maar nie om iets te verdien nie – wat sou ons tog kon verdien?

Veeleer is ons goeie werke wat ons doen, aan God verskuldig, terwyl Hy aan ons niks verskuldig is nie, aangesien dit Hy is wat in ons werk8.

Hy maak ons gewillig en bekwaam om sy heilige plan uit te voer (Filp 2:13). Laat ons daarom let op wat geskrywe staan: “…wanneer julle alles gedoen het wat julle beveel is, sê dan: Ons is onverdienstelike diensknegte, want ons het gedoen wat ons verplig was om te doen” (Luk 17:10). Tog wil ons nie ontken dat God die goeie werke beloon nie9,

maar dit is deur sy genade dat Hy sy gawes bekroon. Verder, al doen ons ook goeie werke, maak ons dit glad nie die grond van ons saligheid nie, want ons kan geen werk doen wat nie deur ons sondige natuur besmet en ook strafwaardig is nie10.

En al kon ons ook één goeie werk lewer, is die herinnering aan net een sonde vir God genoeg om dit te verwerp11.

Op hierdie manier sou ons altyd in twyfel verkeer, heen en weer geslinger sonder enige sekerheid en ons arme gewete sou altyd gekwel word as dit nie op die verdienste van die lyding en sterwe van ons Verlosser steun nie12.

  1. Handelinge 16:14; Romeine 10:17; 1 Korintiërs 12:3; 1 Tessalonisense 1:4-5
  2. Esegiël 36:26-27; Johannes 1:12-13; Johannes 3:5; Johannes 6:29; Handelinge 15:9; Efesiërs 2:4-6; Titus 3:5; 1 Petrus 1:23
  3. Johannes 5:24; Johannes 8:36; Romeine 6:4-6; 1 Johannes 3:9
  4. Galasiërs 5:22; Titus 2:12
  5. Johannes 15:5; Romeine 14:23; 1 Timoteus 1:5; 2 Timoteus 1:9; Titus 3:8; Hebreërs 11:4; Hebreërs 11:6
  6. Romeine 4:5; Galasiërs 5:6; 1 Tessalonisense 2:13
  7. Matteus 7:17
  8. Romeine 11:6; 1 Korintiërs 1:30-31; 1 Korintiërs 4:7; Efesiërs 2:10
  9. Lukas 17:10; Romeine 2:5-7; 1 Korintiërs 3:14; Filippense 2:13 ; 2 Johannes:8; Openbaring 2:23
  10. Romeine 7:20-24
  11. Jakobus 2:10
  12. Habakuk 2:4; Matteus 11:28; Romeine 10:11

Verduideliking

In die inleiding tot dr. RC Sproul se boek, Are we together? A Protestant analyzes Roman Catholicism (wat ek sterk aanbeveel aan Rooms Katolieke om te lees), skryf dr. Michael Horton as volg oor die wesentlike verskil tussen Rome en die Reformasie:

“Soos die Hervormers, weet hy (Sproul) dat die Middeleeuse kerk altyd bevestig het – en die amptelike Rooms-Katolieke leer vandag bevestig dit – die belangrikheid van genade, Christus, geloof en die Skrif. Dit was die sola (Latyn vir alleen) wat die Hervormers aangeheg het aan hierdie bevestigings wat die Hervorming veroorsaak het en steeds hierdie historiese liggame verdeel. “

Die Hervormers moes hierdie woord (sola) gebruik om te verduidelik wat die Skrif implisiet en eksplisiet leer teen die dwalling van verlossing deur geloof en werke. Rome probeer baie daarvan maak deur te sê “nêrens lees ons oor geloof alleen nie”, en dat Luther en die Hervormers “sola” in die Skrif ‘inlees’, veral by in Rom.3: 28 en Gal.2: 16,

 “Ons neem dus aan dat die mens geregverdig word deur die geloof (alleen by die Lutherse vertaling) sonder die werke van die wet.” (Rom.3: 28)

“… terwyl ons weet dat die mens nie geregverdig word uit die werke van die wet nie, maar alleen deur die geloof in Jesus Christus, selfs ons het in Christus Jesus geglo, sodat ons geregverdig kan word uit die geloof in Christus en nie uit die werke van die wet nie; omdat uit die werke van die wet geen vlees geregverdig sal word nie.” (Gal.2: 16)

Maar dit is soos om te sê dat enigiemand wat in die Drie-enige God glo (ekumeniese belydenisse), lees ‘drie-enige” in die Skrif in. Nee, die woord self is dalk nie eksplisiet daar nie, maar die hele saak is daar, dit is implisiet in die Skrif, soos Martin Luther self dit verduidelik:

“Dit dra die sin van die teks oor. … Maar ek was nie afhanklik van of die aard van die tale alleen as ek die woord ‘alleen’ in Romeine 3 ingevoeg het nie. Die teks self, en die heilige Paulus se betekenis vereis dit dringend . Want in daardie gedeelte handel hy oor die hoofpunt van die Christelike leerstelling, naamlik dat ons geregverdig word deur geloof in Christus sonder enige werke van die wet.

Paulus sluit alle werke so volledig uit as om te sê dat die werke van die wet, alhoewel dit God se wet en woord is, nie ons regverdiging help nie. Deur Abraham as voorbeeld te gebruik, redeneer hy dat Abraham so sonder werk geregverdig was, dat selfs die hoogste werk wat deur God beveel is, bo alle ander, naamlik besnydenis, hom nie in sy regverdiging gehelp het nie.

Abraham was daarom eerder geregverdig sonder die besnydenis en sonder enige werke, maar deur die geloof, soos hy in hoofstuk 4 sê: “Want as Abraham uit die werke geregverdig is, het hy iets om op te roem, maar nie teenoor God nie.” (v.2)

Dus, wanneer alle werke so heeltemal verwerp word – wat beteken dat geloof alleen regverdig – wie duidelik en eenvoudig oor hierdie verwerping van werke praat, moet sê: ‘Geloof alleen regverdig en nie werke nie.’ Die saak self en die aard van die taal vereis dit. ” (lees ook hierdie artikel: Kerke vind mekaar oor die regverdigingsleer, maar nie vir Luther en die Reformasie nie)

Dr. RC Sproul verduidelik ook die protestantse siening van die Regverdiging hier.

En as ons Rom.3: 28 en Gal.2: 16 lees in die konteks van die res van die Skrif, soos bv.:

“… 8 Ja waarlik, ek ag ook alles skade om die uitnemendheid van die kennis van Christus Jesus, my Here, ter wille van wie ek alles prysgegee het en as drek beskou, om Christus as wins te verkry 9 en in Hom gevind te word, nie met my geregtigheid wat uit die wet is nie, maar met dié wat deur die geloof in Christus is, die geregtigheid wat uit God is deur die geloof;” (Filp. 3: 8,9)

“… 4 Maar toe die goedertierenheid van God, ons Verlosser, en sy liefde tot die mens verskyn het — 5 nie op grond van die werke van geregtigheid wat ons gedoen het nie, maar na sy barmhartigheid het Hy ons gered deur die bad van die wedergeboorte en die vernuwing deur die Heilige Gees 6 wat Hy ryklik uitgestort het op ons deur Jesus Christus, ons Verlosser; 7 sodat ons, geregverdig deur sy genade, erfgename kan word ooreenkomstig die hoop van die ewige lewe” (Tit. 3: 4-7),

dan kan mens nie anders as om te eindig met ‘n erkenning dat die Reformatore die Evangelie-waarheid wat die Rooms-Katolieke Kerk verloor het, herontdek het nie:

– ons word uit genade alleen gered, (sola gratia)

– deur geloof alleen, (sola fide)

alleen op grond van Christus se werk (solus Christus)

– volgens die Skrif alleen (sola Scriptura).

– tot eer van God alleen (soli Deo gloria),

Mag ons Here Jesus deur Sy Gees en Woord die oë van ons Rooms Katolieke vriende oopmaak om weer die Bybelse evangelie van Christus te hoor, die Evangelie volgens die Skrif alleen, “en “nie na die mens nie” (Gal. 1:11).

Mag ons wat sê dat ons Reformatore is, nasate van die reformatoriese geloof volgens die Skrif, en soos ons samevatted bely in ons belydenisskrifte, ook hierdie kosbare leerstul koester, aanhou reformeer volgens die Woord deur die krag van die Heilige Gees, ook vir ons nageslag.

Onthou opnuut wat op die spel is, in die woorde van die apostel Paulus:

1 Broeders, ek maak julle die evangelie bekend wat ek aan julle verkondig het, wat julle ook aangeneem het, waarin julle ook staan,
2 waardeur julle ook gered word as julle daaraan vashou op die wyse waarop ek dit aan julle verkondig het, of julle moet tevergeefs geglo het. 
3 Want in die eerste plek het ek aan julle oorgelewer wat ek ook ontvang het, dat Christus vir ons sondes gesterf het volgens die Skrifte;
4 en dat Hy begrawe is, en dat Hy op die derde dag opgewek is volgens die Skrifte … – 1 Korinthiërs 15

Amen.

_______________________

Luister of lees gerus ook hierdie twee preke oor die verhouding ‘geloof en werke’:

Jak.2:14-26 Geloof alleen red maar die geloof wat red is nie alleen nie (deel 1)

Jak.2:14-26 Geloof alleen red maar die geloof wat red is nie alleen nie (deel 2)

 

Posted by: proregno | November 2, 2017

REFORMASIE 500: 3 – 5 November 2017

UITNODIGING DEUR FRANCOIS VAN DEVENTER

Geagte broeders en susters,

Ek wil u uitnooi om komende naweek se Reformasiefeesvierings by te woon 25km oos van Pretoria. Dit gaan u niks kos nie. BRING NET U EIE STOEL en iets om te eet of geld saam vir kos. Dit gaan die vorm aanneem van ‘n Orkes en kooruitvoering, Lesings, Werkswinkels, Psalmsang, Films, Boektafel, Saamkuier en nog meer. Meer by www.reformasie500.wordpress.com
Ons sal graag wil weet min of meer hoeveel mense kom, dus registreer asb op die webblad of stuur net ‘n epos na info@kragdag.co.za
P R O G R A M:
VRYDAG 3 NOVEMBER
17:45 Luther se 95 Stellings en Lewenslange bekering – Eugene Viljoen
18:45 Wat is die Bybelse Evangelie ? Verloor deur Rome, herontdek deur die Reformasie – Slabbert le Cornu

20:00 Film: God’s Outlaw: Tyndale

22:00 Afsluiting

SATERDAG 4 NOVEMBER
08:00 Opening
09:00 Reformasie & Deformasie in die Onderwys – Morne Diedericks
10:00 Psalmsang
10:10 Reformasie & Interpretasie van Vaderlandse geskiedenis – Hannes Breytenbach
11:10 Tee / Koffie
11:30 Semper Reformanda – Altyd Reformerend – Schalk Strauss
12:30 Psalmsang
12:40 Onderwys as Reformatoriese hulpmiddel – Willem van Schalkwyk
13:40 Middagete
16:00 Reformasie van die Reformator – Tenoor, Orkes en koor uitvoering – Chris Mostert, Boshoff-susters
18:45 Geneefse Psalms Skyfievertoning
20:00 Film : Luther
22:00 Afsluiting
SONDAG 5 NOVEMBER
09:30 Erediens – Prof Roelof Mare
10:30 Psalmsang
11:00 Afsluiting
12:00 Gemeenskaplike ete : Elkeen bring kos saam en ons kuier en eet saam
EUGENE VILJOEN het die grade BA en BTh verwerf. Hy is direkteur van inligtingsdienste en bestuurder van die Timothy Projek by die Reformatoriese Studiesentrum. Deur die jare het Eugene dikwels klasgegee by verskillende opleiding instellings. Hy was dosent in Nuwe Testament, Kerkgeskiedenis, Teologiegeskiedenis, Simboliek, Kerkreg, Homilitiek en sy twee spesialisasies, Dogmatiek en Etiek. Hy is lid van die Gereformeerde Kerk Oos-Moot. Hy is gelukkig getroud met Emyn en hulle het vier kinders.
SLABBERT LE CORNU is gelukkig getroud met Dorothea en hulle is gesëen met 8 kinders. Hy het die grade BTh (Tale), BTh (Hons) en MDiv in Teologie, en ‘n HOD in Onderwysstudies ontvang. Hy was ‘n onderwyser gewees voordat hy teologie gaan studeer het en geroep is as predikant van die Gereformeerde Kerk Carletonville.  Hy is ook die redakteur van die webwerf www.proregno.com
HANNES BREYTENBACH het die grade BA, BTh, MTh, DTh en MA in Hoër Onderwysstudies verwerf. Hy is predikant in die Vrye Gereformeerde Kerke vanaf 1997. Hy was gemeente-predikant, sendeling en betrokke met opleiding van predikante en Akademiese Dekaan van Mukhanyo Theological College. Tans is hy predikant van die Vrye Gereformeerde Kerk Pretoria met opdrag Toerusting van Ampsdraers en Opleiding van Predikante. Hy is getroud met Marietjie en hulle het vier kinders.
BAREND HEFER is predikant van die Gereformeerde Protestantse Kerk Brakpan. Hy verwerf sy BA en BTh grade aan die Afrikaanse Protestantse Akademie te Pretoria. Hy studeer verder in Grieks en verwerf sy BA Hon., MA en Ph.D. grade aan die Noord-Wes University te Potchefstroom. Hy is gelukkig getroud met Estelle Hefer. Hulle het twee seuns: Hendrik en Petrus.
MORNE DIEDERICKS het die grade BTh Tale, BTh (Hons), MTh en PhD (Filosofie van Opvoedkunde) verwerf. Hy is die Akademiese Operationele bestuurder by Aros en is gelukkig getroud met Magda. Hulle het twee kinders.
SCHALK STRAUSS het sy Meestersgraad verwerf aan die NWU en is tans besig met doktorale studies aan die Vrije Universiteit van Amsterdam. Hy is bevestig as predikant in 2004 en dien in die gemeentes Namakwaland, Londen (VK), Hoëveld-Ermelo, Bloemfontein en Grootfontein. Hy is die redakteur van die maandblad, Die Boodskapper. Hy is gelukkig getroud met Doreen en hulle het twee kinders.
WILLEM VAN SCHALKWYK het die grade BA en BTh verwerf en is bevestig as predikant in 1995. Hy is tans predikant van AP Kerk Heilbron, maar ook die voorsitter van die Beweging vir Christelike Volkseie Onderwys (BCVO) en dien op die Kerkregkommissie en die Kuratorium van die AP Kerke. Hy is gelukkig getroud met Martha en het drie kinders.
ORKES, KOOR EN TENOOR
Die Kunste Fabriek Orkes, ‘n ad hoc koor en die tenoor Chris Mostert, smee kragte om op 4 November ‘n Oratorium ter viering van die 500ste jaar van Reformasie aan te bied by Diamantvallei. Ons volg Luther se geestelike stryd, en die oorwinnig wat hy deur God se genade ontvang het. Chris Mostert is Elektriese Ingeneur wat sy sang debuut gemaak het as Nemorino in L’Elisir D’Amore en daarna ander opera rolle soos Alfred in Die Fledermaus, Tamino in Die Zauberflote, Don Ramiro in La Cenerentola, Triquet in Eugene Onegin, Flavio in Norma, Bastien in Bastien und Bastienne en Caspar in “Amahl and the night visitors” te sing. Hy het onlangs die rol van Nemorino in Kroasie vertolk.
Chris word gereeld uitgenooi om werke van Bach, Mozart, Handel, Charpentier en Monteverdi in en Suid-Afrika en buurlande voor te dra. Chris het aan drie konsertreekse in Switserland, St. Gallen aan die Konzert und Theater St Gallen, deelgeneem. Sy opleiding was by Prof. Werner Nel en tans is hy student van Emma Renzi. Chris woon in Pretoria en is deel van die Sempre Opera Ensemble.

Kweekskool2TWEE VERTALINGS EN TWEE VERKLARINGS VAN ROMEINE 1:16,17

“Wanneer die mens glo, doen hy niks; hy ontvang slegs wat God hom uit genade skenk. … Die mens kan alleen dan gered word as God hom in genade en sonder enige verdienste van sy kant regverdig verklaar. Dan reken God hom ‘n geregtigheid toe wat hy nie in homself besit nie, maar wat God skenk.” – prof. Willie Jonker

16 Want ek skaam my nie oor die evangelie van Christus nie, want dit is ‘n krag van God tot redding vir elkeen wat glo, eerste vir die Jood en ook vir die Griek. 17 Want die geregtigheid van God word daarin geopenbaar uit geloof tot geloof, soos geskrywe is: Maar die regverdige sal uit die geloof lewe. – OAV (1933/53-vertaling)

16 Ek skaam my nie oor die evangelie nie, want dit is ‘n krag van God tot redding van elkeen wat glo, in die eerste plek die Jood, maar ook die nie-Jood. 17 In die evangelie kom juis tot openbaring dat God mense van hulle sonde vryspreek enkel en alleen omdat hulle glo. Dit is soos daar geskrywe staan: “Elkeen wat deur God vrygespreek is omdat hy glo, sal lewe.” – NAV (1983-vertaling)

16 Ek skaam my immers nie vir die evangelie nie, want dit is ‘n krag van God tot verlossing vir elkeen wat glo, eerste vir die Jood, maar ook vir die Griek. 17 Want daarin word geopenbaar dat God se geregtigheid geheel en al op geloof berus,  soos daar geskryf staan: “Wie op grond van geloof geregverdig word, sal leef” – DV (Direkte Vertaling)

Ek plaas hier onder, twee verklarings van prof. Willie Jonker op Romeine 1:16,17. Dit lyk vir my die eerste verklaring (1969) was nog gebaseer op die OAV, en die tweede verklaring (1998) op die NAV.

Die ooreenkomste en verskille is baie duidelik te sien: in die 1969 verklaring word die klem baie sterk geplaas op die inhoud of objek van die geloof, wat ons ‘deur’ die geloof as instrument of weg ontvang, en lê prof. Willie baie sterk klem daarop dat die geloof nie ‘n ‘voorwaarde’ is nie, maar ‘geskenk van God’. Dit gaan dus oor wat God doen in “die geregtigheid van God”, dit wat Luther en die ander Reformatore weer herontdek het in die Heilige Skrif – die Evangelie – wat ware vryheid, verlossing en vreugde gebring het (sien Luther se 62ste stelling hier).

By sy 1998 verklaring van die teks, kan mens duidelik die klemverskuiwing sien wat plaagesvind met die NAV se ‘omdat hulle glo’, en moet hy dit so (probeer) verklaar. Aan die einde van sy verklaring kom dit duidelik na vore dat hy die probleem raaksien, as hy dan juis waarsku teen ‘n verkeerde verstaan van geloof, veral soos dit na vore kom in die NAV:

“Die wyse waarop hierdie vers in die NAV vertaal word, laat hierdie karakter van die geloof nie genoegsaam na vore kom nie. Die formulering dat God mense van hulle sonde vryspreek “enkel en alleen omdat hulle glo” asook die woorde “elkeen wat vrygespreek is omdat hy glo” kan die indruk wek dat die geloof die grond vir God se vryspraak is, terwyl Paulus bedoel dat die versoening in Christus en nie die geloof nie, die grond van die vryspraak is. Die geloof is die weg waarlangs die vryspraak ontvang word. Dit sou beter gewees het as die vertaling hier ook soos elders die woord deurdat gebruik het: enkel en alleen deurdat hy glo (vgl. 4:9, 11, 22–23 en 5:1).” (kursief bygevoeg)

Die beoogde Direkte Vertaling se ‘op grond van geloof’ is myns insiens ook nie behulpsaam nie, want:

  • dit skep soos met die NAV verwarring,
  • verskuif die fokus en klem van God se geregtigheid as juridiese daad, handeling en uitspraak in Christus vir die wat glo, dus ons regverdig ‘verklaar en reken’ (deur Christus se geregtigheid vir ons toe te reken, Rom. 3:21-28; 4:1-8), na die mens se handeling – in die woorde van prof. Willie – “maar dan moet ’n mens dit glo”,
  • in plaas van die klem en fokus wat gaan oor – weer in prof Willie se woorde – “maar God wat skenk”, waar die geloof dan die noodsaaklike middel, instrument, weg is waarlangs elkeen van sy kinders die Skat, nl. die regverdiging, die reddding, ontvang, soos ons dit dan ook bely volgens die Skrif daar in NGB art. 22 en HK Sondag 23 v/a 60 en 61:

Sondag: 23 – VRAAG EN ANTWOORD: 60

Vraag: Hoe is jy regverdig voor God?

Antwoord: Slegs deur ‘n ware geloof in Jesus Christus1, so dat al kla my gewete my aan dat ek teen al die gebooie van God swaar gesondig het en nie een daarvan gehou het nie2 en dat ek nog gedurigdeur tot alle kwaad geneig is3, God nogtans aan my sonder enige verdienste van my kant4, uit louter genade5 die volkome genoegdoening6, geregtigheid en heiligheid van Christus skenk7. Dit reken Hy my toe asof ek nooit sonde gehad of gedoen het nie, asof ek self al die gehoorsaamheid volbring het wat Christus vir my volbring het8. Aan hierdie weldaad het ek deel vir sover ek dit met ‘n gelowige hart aanneem9.

Skriffundering: 1 Romeine 3:21-22; Romeine 3:24; Romeine 5:1-2; Galasiërs 2:16; Efesiërs 2:8-9; Filippense 3:9; 2 Romeine 3:9; 3 Romeine 7:23; 4) Deuteronomium 9:6; Esegiël 36:22; Romeine 4:4; 2 Korintiërs 5:19; Titus 3:5; 5) Romeine 3:24; Efesiërs 2:8; 6) 1 Johannes 2:2 7) 1 Korintiërs 4:7; 2 Korintiërs 5:19; Romeine 4:4; Romeine 5:17; Romeine 8:15; Romeine 8:32; 1 Johannes 2:1; 2 Petrus 1:3-4; 8) 2 Korintiërs 5:21; 9) Johannes 3:18; Romeine 3:22

Sondag: 23 – VRAAG EN ANTWOORD: 61

Vraag: Waarom sê jy dat jy slegs deur die geloof regverdig is?

Antwoord: Nie dat ek op grond van die waarde van my geloof vir God aanneemlik is nie, maar omdat slegs die genoegdoening, geregtigheid en heiligheid van Christus my geregtigheid voor God is1. En dit kan ek nie anders as slegs deur die geloof aanneem en my eie maak nie2.

Skriffundering: 1) 1 Korintiërs 1:30; 1 Korintiërs 2:2; 2) 1 Johannes 5:10

Sien hierdie artikel wat in meer detail hierdie vertaling (en verklarings) probleme van Rom. 1:16,17 aanspreek:

Opmerkings oor die “NT en Psalms: ‘n Direkte Vertaling” (deel 6: Romeine 1:17, ‘Deur/uit’ die geloof of ‘op grond van’ die geloof?)

Wat ook weggelaat is uit die 1998 uitgawe, is hierdie baie belangrike woorde van die 1969 uitgawe, wat Skrifbeskouing en Skrifgesag raak, asook die siening en verhouding van OT en NT. Ek weet nie of dit dalk ook iets openbaar van die Skrif beskouing verskuiwing wat gepaardgegaan het met verandering van die OAV na die NAV nie (kursief en beklemtonings bygevoeg):

“Paulus voer as Skrifbewys hiervoor Hab. 2: 4 aan. Reeds in v. 2 het hy gesê dat die evangelie in die Heilige Skrifte belowe is. Daarom doen hy moeite om sy verkondiging te staaf met bewysplekke uit die Ou Testament, altyd met die inleiding: soos geskrywe is. Die Ou Testament is die geskrewe Woord van God en wat daarin geleer word, is vir geen teenspraak vatbaar nieVolgens Paulus leer die Ou Testament reeds die geregtigheid deur die geloof.”

Meer inligting, agtergrond en van die werke van prof. Willie Jonker is hier beskikbaar:

Willie Jonker Digitale Argief

Sy kommentaar op die boek Romeine (gelukkig die 1969 uitgawe), is spesifiek hier beskikbaar: Die Brief aan die Romeine

Sien ook hierdie aanhaling uit sy Romeine kommentaar:

Die prediking van Paulus

_____________________________

Hier volg dan prof. Willie Jonker se twee verklarings:

1. Die 1969- uitgawe (harde kopie gebaseer op die 1933/53 OAV vertaling): Die Brief aan die Romeine, prof. WD Jonker (NG Kerk – Uitgewers, 1969)

vers 16) Die feit dat Paulus tot nog toe nie na Rome gegaan het nie, is nie te wyte aan die feit dat hy die uitdaging wat die hoofstad van die ryk sou bied, nie wou aanvaar nie, omdat hy skaam sou wees vir die evangelie voor sulke wyse mense nie (vgl. 1 Kor. 1 : 18 e.v.).

 

Immers, die evangelie wat hy verkondig, is ‘n krag tot redding. Die evangelie is in homself ‘n krag. Oral waar die evangelie verkondig word, is Gods krag teenwoordig am mense te red. God laat nooit Sy Woord uit Sy hand los nie. Hy spreek self in en deur die verkondiging van die evangelie en lê verlossend beslag op diegene wat die Woord hoor. Die evangelie is egter nie vir alle mense so ‘n krag tot redding me; slegs vir elkeen wat glo. Elkeen: dit geld van alle mense, van watter groep hulle ook mag wees, wyses of barbare.

As Paulus van geloof praat, bedoel hy daarmee die vertroue op Gods genade alleen, die vertroue waardeur die mens homself volledig verlaat op Gods Woord, Gods beloftes, Gods genade (vgl. die gebruik van geloof in Gal. 3 en 4).

Geloof word deur Paulus nêrens verstaan as ‘n prestasie van die mens nie. Hy
stel dit deurgaans juis teenoor die werke. Geloof is dus nie ‘n voorwaarde vir die verlossing in die sin dat die mens die geloof as sy deel moet bydra om gered te kan word nie. Ook die geloof is ‘n gawe van God (v. 8; Ef. 2: 8). Dit is die vrug van Gods verkiesing (v. 6) en liefde (v. 7) wat die mens roep deur die evangelie (v. 1 : 6-7) en in die roeping terselfdertyd met krag in die mens ‘n oor skep om te hoor en ‘n hart wat op Gods genade vertrou.

Geloof is die weg wat God vir Homself deur Sy Woord baan in die hart van die mens in. Dit is die enigste manier waarop ‘n mens die gawe van Gods genade deelagtig kan word. Wanneer die mens glo, doen hy niks; hy ontvang slegs wat God horn uit genade skenk.

Eerste vir die Jood en ook vir die Griek is ‘n uitbreiding op elkeen. Almal wat glo, word gered, sonder aansien van die persoon of die groep waaruit hy afkomstig is. Dat dit eerste vir die Jood geld, hang enersyds daarmee saam dat dit histories so Gods weg was.

As Gods volk in die Ou Verbond het Israel eerste die beloftes ontvang, Christus het eerste die evangelie aan Israel verkondig en ook Paulus het in sy prediking eers na die Jode gegaan (vgl. Hand. 13 : 46). Andersyds wys hierdie uitdrukking egter ook daarop dat Israel nie anders as die Grieke gered word nie. Ook die Jood word net deur die geloof gered. Onder Grieke word hier weer eens aIle mense verstaan wat nie Jode is nie. Die redding wat die evangelie bring, is dus nie slegs vir ‘n bepaalde volk nie, maar geld alle mense, almal wat glo.

(vers 17) Waarom is die evangelie ‘n krag tot redding? Omdat die geregttigheid van God daarin geopenbaar word. Onder geregtigheid van God moet ongetwyfeld verstaan word: die geregtigheid wat voor God kan bestaan, of: die geregtigheid wat God skenk. Om gered te word, moet die mens in Gods gerig vrygespreek word. Dit het die Jode goed geweet. Hulle het egter gemeen dat ‘n mens deur die onderhouding van die wet sodanig regverdig kan wees dat God hom in die gerig vry sal spreek. Sy geregtigheid sou dan ‘n geregtigheid van eie verdienste wees.

Volgens Paulus se prediking is so iets egter heeltemal onmoontlik. Die sondaar kan homself nooit deur sy eie goeie werke verlos nie (vgl. Gal. 3). Die mens kan alleen dan gered word as God hom in genade en sonder enige verdienste van sy kant regverdig verklaar. Dan reken God hom ‘n geregtigheid toe wat hy nie in homself besit nie, maar wat God skenk.

Die geregtigheid word nou in die evangelie geopenbaar. Dit was vroeër nie op dieselfde wyse bekend nie. Buite die evangelie om kan niemand dit ooit weet nie. Die evangelie maak dit egter openbaar dat God mense regverdig op grond van die feit dat Christus die sonde van die wêreld versoen het. Dit word geopenbaar as ‘n geregtigheid uit geloof tot geloof. Hierdie uitdrukking moet as ‘n geheel geneem word. Dit is ‘n manier van spreek wat ook elders by Paulus voorkom (vgl. 2 Kor. 2: 16).

Dit laat die klem daarop val dat dit om geloof gaan en om niks anders nie. Ons sou sê: dit gaan van voor tot agter om geloof, dit gaan uitsluitend om geloof.

Hierdie geregtigheid wat God openbaar, kan op geen ander manier die mens se deel word nie, as net deur die geloof. Die mens moet afsien van sy eie werke en verdienste en geheel en al net op Gods genadewoord vertrou.

Paulus voer as Skrifbewys hiervoor Hab. 2: 4 aan. Reeds in v. 2 het hy gesê dat die evangelie in die Heilige Skrifte belowe is. Daarom doen hy moeite om sy verkondiging te staaf met bewysplekke uit die Ou Testament, altyd met die inleiding: soos geskrywe is. Die Ou Testament is die geskrewe Woord van God en wat daarin geleer word, is vir geen teenspraak vatbaar nie.

Volgens Paulus leer die Ou Testament reeds die geregtigheid deur die geloof. Die Jode het hierdie woord van Habakuk verstaan as: die regverdige sal deur sy getrouheid lewe, omdat die woord vir geloof en getrouheid in Hebreeus dieselfde is. Daarom was hierdie teks vir hulle die samevatting van hul hele wettiese kyk op die godsdiens. Die regverdige waarvan hier sprake is, was vir die Jode die vrome mens wat deur sy wetsvolbrenging aan God getrou bly.

Vir Paulus gaan dit egter by hierdie woorde nie meer om die mens se getrouheid nie, maar om sy vertroue op God, sy rus in wat God doen. Dit is moontlik om ‘n aksentsverskil aan te toon tussen die betekenis van hierdie woorde by Habakuk en by Paulus. By Habakuk gaan dit meer om die regverdige wat met God wandel in vertroue op God; by Paulus gaan dit veel meer om die goddelose wat sonder verdienste deur God vrygespreek is en wat in Gods vryspraak rus. Tog kan Paulus hom net soos in Gal. 3: 11. met reg op hierdie woord van Habakuk beroep, omdat dit ook by Habakuk gaan om die vertroue op God aIleen. Ook by Habakuk gaan dit om Gods genade.

Paulus verdiep die uitspraak van Habakuk in die lig van die evangelie. Net so verstaan hy ook die woord lewe dieper en omvattender as wat dit by Habakuk gebruik word, naamIik as ewige lewe.

Verse 16-17 gee ‘n kort samevatting van die evangelie wat Paulus aan alle mense skuld, óók aan Rome. Dit is die evangelie van genade wat hy moet uitdra, omdat hy self die genade ontvang het en daardeur in beslag geneem is.

————————————————

2. Die 1998-uitgawe (gebaseer op die 1983 NAV) Die Brief aan die Romeine, prof. WD Jonker (NG Kerk – Uitgewers, 1998)

(vers 16) Dat Paulus nog nie in Rome was nie, is nie daaraan te wyte dat hy hom oor die evangelie skaam voor die mense van die groot en beroemde stad nie. Immers, die evangelie wat hy verkondig, is juis ’n krag tot redding.

Oral waar dit verkondig word, is Gods krag teenwoordig om mense te red. Die prediking van die evangelie is ’n dinamiese gebeurtenis waardeur mense bevry word van die skuld en die mag, die oordeel oor en die vloek van die sonde. Dit is die evangelie vir alle mense sonder onderskeid, of hulle Jode of Grieke is. As Paulus sê dat dit in die eerste plek vir die Jood, maar ook vir die nie-Jood geld, dink hy aan die weg wat God in die geskiedenis met die mense gegaan het: Hy het die Jode uitgekies as die volk van die verbond wat eerste in die heil gedeel het en uit wie die Christus gebore is.

Die heil in Christus is eerste aan die Jode geopenbaar en ook Paulus het in sy prediking eerste na die Jode gegaan (vgl. Hd 13:46). Maar dit was nooit die bedoeling om die res van die wêreld (die nie-Jode of Grieke) verby te gaan nie. Die redding is wel uit die Jode (Jh 4:22), maar dit is daar vir alle mense.

Paulus sal in hfst. 9–11 uitvoerig hierop ingaan. Die evangelie is werklik daar vir elkeen. Die elkeen word egter gekwalifiseer deur die woorde: wat glo. Met die woord glo val daar weer ’n begrip van beslissende betekenis in Paulus se verkondiging (naas die begrip genade, vgl. vs 5). Die evangelie blyk immers nie vir alle mense daadwerklik ’n krag tot redding te wees nie, maar slegs vir dié wat glo. Die universaliteit van die verlossing wat in die begrippe Jood en nie-Jood uitgedruk word, word nader begrens deur die woorde: elkeen wat glo. Die verlossing kan alleen deur die geloof ontvang word. Die feit dat Paulus die geloof hier ter sprake bring, bring vanself ’n wending in sy betoog mee. Dit is asof sy hele brief op hierdie punt op ’n skarnier draai. Dit open die weg vir die uiteensetting van die weg van verlossing in die volgende hoofstukke as ’n verlossing uit genade en deur die geloof alleen, sonder die werke van die wet. Daarom word vs 16–17 ook dikwels as die tema van die hele brief beskou.

(vers 17)  Reeds in hierdie vers verduidelik Paulus nader waarom die evangelie ’n krag van God tot redding is. Dit is die geval omdat die evangelie openbaar dat God mense van hulle sonde vryspreek enkel en alleen omdat hulle glo.

Om gered te word, moet ’n mens in die gerig van God vrygespreek word. Dit het die Jode goed geweet. Hulle het egter gemeen dat ’n mens deur die wet en al die voorskrifte daarvan te onderhou, ’n graad van geregtigheid kan bereik wat jou voor die gerig van God as regverdig kan laat kwalifiseer, sodat jy dan op grond daarvan vrygespreek kan word. Dit sou dan ’n vryspraak op grond van jou eie verdienste of van jou eie inherente kwaliteite wees. Paulus sê egter dat dit totaal onmoontlik is. In die volgende hoofstukke verduidelik hy dit in besonderhede (vgl. veral hfst. 3–4).

Die evangelie wat hy preek, is juis dat dit in Christus geopenbaar is dat ’n mens sonder verdienste gered word, enkel en alleen omdat God jou in sy gerig ter wille van die verdienste van Christus vryspreek en regverdig verklaar. Maar dan moet ’n mens dit glo. Geloof is die enigste wyse waarop ’n mens deel kan ontvang aan die vryspraak in Gods gerig, omdat jy daardeur jou plek in Christus inneem en deur sy geregtigheid en heiligheid toegedek word. Dit gaan in die vryspraak op grond van die versoeningswerk van Christus dus nie om die verdienste van die mens nie, maar enkel en alleen, of anders uitgedruk: van voor tot agter, uitsluitend om die geloof.

Daarvoor beroep Paulus homself op Hab 2:4. Vir die leser van die Nuwe Afrikaanse Vertaling van die Bybel sal dit baie moeilik wees om hierdie verwysing van Paulus te verstaan, omdat ’n vergelyking van hierdie vers in sy huidige vertaling met Hab 2:4 in die NAV so ver verskil. Die verskil hang daarmee saam dat dieselfde woord in Hebreeus vir geloof en getrouheid gebruik word. Die Joodse lesers van Hab 2:4 het dit so verstaan dat ’n mens wat deur sy onderhouding van die wet getrou bly, sal lewe. Blykbaar sluit die NAV se weergawe van Hab 2:4 daarby aan. Maar Paulus verstaan Hab 2:4 anders. Hy lees daarin dat die mens wat op God vertrou, sal lewe. Dit bevestig vir hom die waarheid dat ’n mens slegs langs die weg van vertroue op God, dit is: die weg van die geloof, die ware lewe deelagtig kan word.

Geloof is vir Paulus die vertroue op Gods genade alleen, die vertroue waardeur die mens hom- of haarself volledig verlaat op Gods evangelie dat Christus vir al ons sondes betaal het. Geloof is nie ’n prestasie van die mens nie. Dis vertroue op Christus alleen. Die wyse waarop hierdie vers in die NAV vertaal word, laat hierdie karakter van die geloof nie genoegsaam na vore kom nie. Die formulering dat God mense van hulle sonde vryspreek “enkel en alleen omdat hulle glo” asook die woorde “elkeen wat vrygespreek is omdat hy glo” kan die indruk wek dat die geloof die grond vir God se vryspraak is, terwyl Paulus bedoel dat die versoening in Christus en nie die geloof nie, die grond van die vryspraak is. Die geloof is die weg waarlangs die vryspraak ontvang word. Dit sou beter gewees het as die vertaling hier ook soos elders die woord deurdat gebruik het: enkel en alleen deurdat hy glo (vgl. 4:9, 11, 22–23 en 5:1).[1]

[1] Jonker, W. D. (1998). Die brief aan die Romeine (Ro 1:17). Kaapstad: N G Kerk-Uitgewers.

Posted by: proregno | October 31, 2017

REFORMASIE 500: DIE KERKHERVORMING (1517-2017)

DIE KERKHERVORMING 

deur prof. Bouke Spoelstra

[Bron: Beknopte Kerkgeskiedenis vir Katkisasie]

Agtergrond.

Die Germaanse stamme het teen die 6de eeu die Romeinse Ryk laat verkrummel. Hierdie blanke barbare het daardeur met die Christendom sowel as met die ou klassieke beskawing van die Grieke en Romeine in aanraking gekom. Die gees van hierdie twee, die Christendom en die klassieke kultuur, moes deur die Germaanse volke opgeneem word. Hulle moes dit hulle eie maak. Ons kan dit ‘n proses van beskawing noem. Gedurende die eeue en geslagte van die Middeleeue (6de tot die 16de eeu) het daar dus in Wes-Europa ‘n proses van geestelike rypwording plaasgevind.

In die 14de eeu is die boekdrukkuns uitgevind. Dit het dadelik die verspreiding van kennis en gedagtes bevorder. Op die kruin van hierdie periode kry ons die geestelike ontwaking wat gewoonlik die Renaissance genoem word. Die Renaissance (letterlik: wedergeboorte) was ‘n kultuurverskynsel waaruit blyk dat die menslike gees in Wes-Europa tot mondigheid gekom het. Nou het daar plotseling digters, skrywers, kunstenaars en groot denkers uit die Germaanse volke begin opstaan.

Vroeër is maar net deur enkelinge uit die werke van die ou Grieke en Romeine gelees en oorgeneem. Na die rypwording en beskawing van die Germaanse volke presteer van hulle eie mense nou op elke terrein van die lewe. Hierdie Renaissance wou die boeie van die Roomse Kerk, wat die vryheid van die menslike gees geknel het, afwerp. In baie opsigte wou dit weer terugkeer na die vryheid en skoonheidstandaarde van die ou Griekse heidendom. Dit wou die klassieke kuns en kultuur laat herleef. Die verval in die Roomse Kerk, veral die sedeloosheid en oppervlakkigheid, het hulle diep gegrief.

Voorlopers van die Hervorming.

Nog lank voor Luther en Calvyn was daar al manne wat die suiwer leer verdedig het teen die dwalinge van die Roomse Kerk. So was daar in Engeland John Wycliff (1324—1384). Hy het die Bybel bestudeer en baie van die Roomse dwalinge, soos hulle transsubstansiasieleer by die nagmaal, bestry. Dertig jaar na sy dood het die Roomse Konsilie (sinode) van Constanz hom tot ‘n ketter verklaar. Sy beendere is daarom in 1417 opgegrawe en wat nog daarvan oor was, is verbrand en die as verstrooi.

In Bohemië het Johannes Huss (1369-1415) onder invloed van Wicliff gekom. Hy het baie van die misstande en dwalinge uit die Roomse Kerk, veral die pouslike hiërargie, probeer bestry. Huss is met lis deur die kerk gevange geneem. Die Konsilie van Constanz het hom ter dood veroordeel en hy is in 1415 lewendig verbrand.

Daar was ook nog ander manne. Hulle wou die Roomse Kerk van binne uit probeer herstel. Hulle was dus nie hervormers nie, omdat hulle werk nie dadelik gevolge gehad het nie. Hulle het egter die kerkhervorming voorberei.

Ons moet onthou dat in die 16de eeu net die Roomse Kerk met al sy dwalinge, sy bygelowe, sy geestelikheid wat oor die leke heers, sy rykdomme, sy prag en praal, bestaan het. Op daardie tydstip het Rome begin om die magtige St. Pieterskerk te bou. Daarvoor was baie geld nodig. Daarom het daar mense rondgegaan om deur die sakrament van boetedoening ‘n aflaat van sondestrawwe te verkoop.

Martin Luther.

Luther was ‘n seun uit ‘n eenvoudige boerefamilie in Duitsland. Hy studeer aanvanklik in die regte. Op universiteit het hy reeds kennis gemaak met die nuwe gees, die Renaissance. Luther het egter nie daarmee saamgegaan nie.

Toe hy nog student was, is sy vriend op ‘n ruwe vegparty met ‘n mes doodgesteek. Daarna het Luther ‘n keer in ‘n geweldige storm gekom en gebid: “Help, St. Anna, ek sal ‘n monnik word!” In 1505 het hy toe na ‘n klooster gegaan. Van kleins af was hy sterk onder die indruk van God se geregtigheid, wat die sonde straf. In hom het een vraag gebrand: “Wanneer sal ek so heilig wees dat God my genadig sal wees?” Daarom het Luther in die klooster met al die mag van sy sterk wil gevas en sy liggaam gekasty en gefolter. Om rus te kry het hy ook begin om die Bybel te lees.

As priester moes hy in 1511 na Rome gaan. Baie van wat hy toe in die Roomse kerkstad gesien het, het hom diep gegrief.

In 1512 het hy dokter in die Teologie geword en begin om klas te gee in Wittenberg. Dit was omtrent in hierdie tyd dat Luther plotseling verstaan het wat dit beteken dat daar in die brief aan die Romeine staan: “die regverdige sal uit die geloof lewe” (Rom. 1:17). Toe het hy verstaan dat die geregtigheid van God nie die gelowige straf nie. God se straf het oor Christus gegaan. Wie so in Christus glo, is geregverdig. God neem die gelowige in sy barmhartigheid aan. Alles kom op die geloof aan. Toe het daar ‘n groot vrede en blydskap in Luther ontstaan. Om uit genade geregverdig te word was direk die teenoorgestelde as die boetedoening wat neergekom het op verdienstelike goeie werke en werkheiligheid (bieg en aflaat).

Die bom bars.

Toe pous Leo X vir Johannes Tetzel as een van sy agente na Duitsland gestuur het om aflaatbriewe te verkoop, het Tetzel ook in Wittenberg gekom en gesê: “So gou as die geld in die kis val, spring die siel uit die vagevuur”. Dit het soos ‘n vuur in Luther begin brand.

Op 31 Oktober 1517 het hy 95 stellinge teen die kerkdeur van Wittenberg gespyker. In daardie tyd het dit beteken dat hy as geleerde enigeen uitdaag om sy stellinge te weerlê. Die stellinge was veral gemik teen die aflaat, teen die valse idee dat die pous sonde kan vergewe, dat skuldvergewing sonder berou plaasvind, ens. Niemand, behalwe Tetzel, het dit gewaag om Luther te probeer weerlê nie.

Toe die pous eindelik self ook Luther tot terugtrekking van sy stellinge wou dwing, het Luther hom op die Bybel beroep. Hy wou uit die Bybel, en nie uit gesegdes van Roomse geleerdes nie, oortuig wees. Luther het toe ook begin leer dat die hele pousdom ‘n menslike instelling was. Toe die pous egter ‘n ban (‘n vervloeking) teen Luther uitvaardig, het Luther dit in 1520 in die openbaar as ‘n “ban van die Antichris” verbrand.

In 1521 is Luther deur die keiser voor die Duitse Ryksdag (parlement) te Worms gedaag. Omdat sy aanklaers hom nie uit die Bybel kon weerlê nie en die keiser wou hê dat Luther maar liewers moes terugtrek, het hy uitgeroep: “Ek kan nie anders nie, hier staan ek, mag God my help, Amen”.

Op sy terugreis het van sy vriende hom na ‘n kasteel, die Wartburg, ontvoer. Hierdeur wou hulle verhoed dat hy dood-gemaak word. Baie mense het Luther toe reeds ondersteun. Vanuit die Wartburg het hy verder gewerk. Hy het Bybelverklaringe geskrywe en ook die Bybel in Duits vertaal, sodat die gewone volk dit van nou af self kon lees. Dit is die eerste Bybel in ‘n volkstaal, omdat die Roomse Bybel net in Latyn, die kerktaal, gebruik is.

Hiermee het die Here ‘n beweging, die Kerkhervorming, laat begin. Dit was in werklikheid die wedergeboorte van die Christelike kerk. Die Roomse Kerk wou hom nie bekeer nie; Daarom is ‘n nuwe kerk gebore. Net soos ‘n gelowige weder-gebore word en hom gedurig van sy sonde moet bekeer, so moes ook die vervalle en vervalste kerk wedergebore word en hom van sy dwalinge bekeer!

Hierdie terugkeer na die waarheid was nie die werk van een man en een dag nie. Feitlik saam met Luther het die Here nog ander groot Hervormers soos Calvyn, Melanchton, Zwingli, Knox e.a. beskik.

Luther is vir ons van belang omdat hy die instrument was wat die Kerkhervorming begin het. Calvyn is van soveel belang omdat hy die instrument van die Here was om die Kerkhervorming af te rond. As Gereformeerde Kerke staan ons in lyn met Calvyn se werk. Luther het nie so diep en so omvattend as Calvyn deurgetas nie. Luther het nog praktyke van die Roomse Kerk oorgehou. Hy het geglo ‘n mens neem in die nagmaal die letterlike liggaam en bloed van Jesus saam met die brood en wyn op. Hy wou ook dat elke vors moet bepaal watter godsdiens in sy land moet geld. Die politieke vors het dus oor die gewete van sy onderdane geregeer.

Johannes Calvyn (1509-1564).

Calvyn is uit ‘n aansienlike Franse familie gebore en was besonder begaafd. Reeds op 14jarige leeftyd het hy na die universiteit in Parys gegaan. Hy het eers in die regte gestudeer. Hoewel hy klein van postuur en veral in sy latere lewe sieklik was, was hy ‘n student met onvermoeide ywer en ‘n yster wilskrag.

Ongeveer Oktober 1533 het daar in sy lewe ‘n groot verandering ingetree. Ons weet daar nie veel van nie, omdat Calvyn oor sy eie siellewe geslote was. Die Here het hom deur sy Gees verlos van die dwalinge van die pousdom en hom na die waarheid gebring.

Calvyn moes in 1535 na Switserland vlug. In 1536 het sy groot werk, sy Institusie of onderwysing van die Christelike godsdiens, verskyn. Daarmee wou hy koning Frans I van Frankryk oortuig dat die Protestante wat so vervolg is, ware gelowiges is. Die uiters mooi boek is in verkorte vorm in Afrikaans verkrygbaar. Dit was die eerste sistematiese uiteensetting van die gereformeerde waarheid.

Calvyn het sy ander groot werk, soos die opstel van Kategismusse, vers-vir-vers-verklaring van die Bybel, ens., hoofsaaklik in Genève, Switserland, gedoen. Daar het Calvyn ook in die regering van die stad meegehelp, omdat Genève ‘n modelstad wou wees wat volgens die Woord van God geregeer word. Calvyn se geloofsbelydenis was die grondwet van die Republiek van Genève.

Tog het Calvyn met groot vuur die selfstandigheid en onafhanklikheid van die kerk verdedig. Hy het in die kerkregering vir die strenge handhawing van die tug op Bybelse wyse geywer. Calvyn het dit as ‘n vereiste gestel dat daar ‘n goeie kerkorde moet wees. Hy was nie bereid om in Genève te dien as die stadsraad voorskryf wie die sakramente mag gebruik nie. Volgens Calvyn moes die kerkraad dit doen.

Calvyn het self erken dat hy soms te heftig was in sy ywer. Met sy medewete is die antichristelike dwaalgees, Servet, in 1553 in Genève verbrand. Servet was ook deur die Roomse Kerk veroordeel. Nogtans lyk dit asof Calvyn in hierdie opsig nog geglo het aan die Middeleeuse opvatting dat ketters dood-gemaak moet word. Hierdie gebeurtenis is dikwels teen Calvyn gebruik.

Deur sy sieklike liggaam en sy geweldige werkvermoë is sy kragte totaal ooreis. In 1564 is hy op betreklik jeugdige leeftyd oorlede nadat hy ongelooflik baie werk gedoen het en ‘n nalatenskap daargestel het waarvan ons vandag nog met vrug gebruik maak. Sy invloed in elkeen van ons belydenis-skrifte en in ons kerkorde is bepalend. Hy was ook ‘n mens, maar waarlik ‘n gawe Gods! So beskik God die regte man op die regte tyd.

Die Calvinisme.

Die Roomse leer vra: Wat wil die kerk? Luther het gevra: Hoe word ek salig? Calvyn, daarenteë, het gevra: Hoe kry God sy eer? (vgl. Rom. 11:36).

Dit moet ons goed vashou, omdat ons daarmee ook van-dag nog ons eie lewe en ons kerklike en godsdienstige strominge moet beoordeel.

As ons die vraag stel soos Rome, draai alles om die kerk. As ons dit vra soos Luther, draai alles om die verlossing van die mens. (Dink maar aan die C.S.V., die Metodisme, die sektes en die oppervlakkige godsdienste.)

As ons egter die vraag stel soos Calvyn, draai alles om die eer van God. Dan moet ons met ons hele lewe, elke dag, die Here dien. Dit is dan waarlik godsdiens, mense wat God dien. (Ons kan dit so maklik omdraai, en dan is dit die Here wat ons moet salig maak, ons gebede moet hoor, ens. Kan dit nie maklik ‘n diens word waar God die mens dien nie?)

Ons moet die Here orals dien: in die skool, in die huis, op die sportveld, in die politiek, in die kerk. Die eenvoudigste mens in die eenvoudigste beroep kan die Here net soos ‘n minister of ‘n predikant verheerlik. ‘n Lidmaat dien die Here net soos ‘n ampsdraer.

Dit was die gedagte van roeping. Totius het gesê dat die woord roeping soos krygsmusiek in die ore van die gereformeerde belyer dreun. Wie geroep is, is buitekant en hy v/erk. Pres. Kruger het gesê: “Ook op staatkundige gebied bely ek die onveranderlike beginsels van Gods Woord”. Ons moet nooit dink ‘n mens dien die Here net in die Kerk nie. Nee, orals moet ons vra: Waar kry God sy eer? Vir sy eer moet ons werk, waar Hy ons ook roep! ‘n Mens kan op ‘n invalidestoel sy Naam verheerlik.

Die inhoud van Calvyn se leer kry ons feitlik weer in ons eie belydenisskrifte en in ons kerkorde. Daarom behandel ons dit nou nie verder nie.

Literatuur: 

S. du Toit: Kerkgeskiedenis, hoofstukke 20—26.

A. Duvenage: Johannes Calvyn, Institusie.

H. Scholtemeijer: Johannes Calvyn: Die stryder vir die eer van God.

W. Hovy: Deur geloof alleen. Die lewensgeskiedenis van Maarten Luther.

VRAE:

  1. Wat het met die Germane gedurende die Middeleeue gebeur?
  2. Wat is die Renaissance en watter ideaal het dit gestel?
  3. Wat weet u van John Wicliff en Johannes Huss?
  4. Vir watter onderneming en hoe het Rome aan die begin van die 16de eeu geld ingesamel?
  5. Wat weet u van die jeug van Luther, en hoe het hy in die klooster gekom?
  6. Wat was die groot vraag in sy lewe?
  7. Watter Waarheid het Luther weer ontdek?
  8. Waarom het dit hom in botsing met Tetzel gebring?
  9. Wanneer, hoe en met watter doel het Luther in verset gekom?
  10. Wat het in 1521 met Luther gebeur en watter groot werk het hy daar gedoen?
  11. Watter plek beklee Luther m die Kerkhervorming ?
  12. Skets die jeug- en studiejare van Calvyn.
  13. Wat is die aanleiding vir en die betekenis van sy Institusie?
  14. Wat het Calvyn in Switserland gewerk? Watter stad is onlosmaaklik aan hom verbonde? Hoe het hy die kerk teenoor die staat gesien?
  15. Wat word Calvyn dikwels vandag nog verwyt?
  16. Wat is die kern van die leer van Rome, van Luther en van Calvyn?
  17. Wat is die praktiese betekenis van die Calvinisme?

___________________________

Sien ook:

Reformasiedag, 31 Oktober 2013

Ware bybelse reformasie in 1517 en vandag

10 Differences between Luther and Calvin

Reformed reflections: Luther and Calvin

Calvin and Luther: similarities and differences

REFORMASIE 500

“ONS MOET ONS SALIGHEID OOK NIE BY DIE HEILIGES SOEK NIE”

deur dr. SJ van der Walt

“Want dit het die Vader behaag dat…. Hy deur Hom alles met Homself sou versoen nadat Hy vrede gemaak het deur die bloed van sy kruis ek sê deur Hom die dinge op die aarde sowel as die dinge in die hemele” — Kol. 1:19 en 20.

HK Vraag 30 : Glo die mense wat hulle saligheid en heil by die heiliges, by hulleself of iewers anders soek, ook in die enigste Verlosser, Jesus?

Antwoord: Nee, maar hulle verloën met die daad die enigste Verlosser as Heiland, Jesus, alhoewel hulle met die mond in Hom roem1. Slegs een van twee dinge is immers moontlik: of Jesus is nie ‘n volkome Verlosser nie, of die wat hierdie Verlosser met ‘n ware geloof aanneem, het in Hom alles wat vir hulle saligheid nodig is2.

Skriffundering: 1) 1 Korintiërs 1:13; 1 Korintiërs 1:30-31; Gal 5:4; 2) Jesaja 9:6; Kolossense 1:19-20; Kolossense 2:10; Hebreërs 12:2; 1 Johannes 1:7

__________________________

Christus is die versoening van ons sondes.

Deur Hom het ons vrede by God. En daarby kan niks meer bygevoeg word nie. Daar bly niks verder oor om te versoen nie. Hy het die ganse las van die toorn van God gedra, en niemand kan in sy plek intree om ons geheel of gedeeltelik salig te maak nie.

Daarom verskil ons van die Roomse, wat van die sg. heiliges en by uitstek van die maagd Maria verwag om vir hulle in te tree by God en vir hulle te pleit op grond van die soenverdienste van Jesus Christus. Wel verwerp hulle nie vir Christus as die Middelaar nie, maar hulle meen dat die heiliges vir hulle kan pleit en also help dat hulle die genade Gods in Christus mag ontvang.

Daarteenoor sê ons dat die Skrif ons nêrens meedeel dat die afgestorwe gelowiges vir ons intree en pleit, of dat hulle selfs weet wat presies met ons op aarde aangaan en wat ons nodig het nie. Verder is dit ook nie nodig vir hulle om vir ons te pleit nie, aangesien ons in die hemel ‘n groot Hoëpriester het wat al ons nood ken en verstaan en deur Wie ons met vrymoedigheid na die genadetroon kan gaan, aangesien Hy met sy eie bloed vir ons versoening teweeggebring het (Hebr. .4:14-16).

En ten slotte is die gevaar groot dat ons aan die sg. heiliges Goddelike verering sal toebring, soos die Rooms-Katolieke prakties inderdaad doen, veral met betrekking tot die maagd Maria. Hulle maak in werklikheid van haar veel meer as van die Here Jesus Christus. En so verval hulle naderhand prakties in die heidendom, wat naas die vadergod gewoonlik nog ‘n moedergodin ook het.

Die gevaar is daar dat ons op ‘n ander wyse ook in heiligesaanbidding of -verering kan val. Daarom het God dit so bewerk dat die graf van Moses onbekend gebly het. En so weet ons ook nie waar ‘n Calvyn begrawe lê nie. Ons is soms geneig om al te veel te maak van afgestorwe of selfs nog lewende kerkleiers of -leidsters. En dan dweep ons met hulle op ‘n wyse wat grens aan die verering van die Heiliges.

Die groot saak is dus dat ons wel ons voorgangers moet eer (Hebr. 13:7), maar dat ons tog sterk moet waak teen afgodiese verering van mense. Dit lê maar in ons verdorwe natuur dat ons op een of ander manier weer mense wil aangryp as ons redders of as hulp-redders. Ons kry so moeilik om te sê: Alles is net Gods genade. Van ons kant wil ons darem al te graag ook hand bysit en op ons groot manne ook staat maak. Ons kan maar nie besef dat ons tot niks in staat is nie en dat alleen God in Christus ons kan salig maak.

Die ware diensknegte van God sal die eerste wees om enige vorm van Goddelike verering vir hulself van die hand te wys, soos Paulus en Barabbas byvoorbeeld in Listre, toe die skare hulle afgodies wou vereer (Hand. 14:11-18). So het ook die engel vir Johannes skerp teëgespreek toe hy voor die voete van die engel neergeval het en hom wou aanbid (Openb. 22:8, 9). Christus, daarenteen, mag wel aanbid word, omdat Hy self God is, al het Hy ook die menslike natuur aangeneem. Thomas het hom aangespreek as “My Here en my God” (Joh. 20:28).

_____________________

Bron: Dr. SJ van der Walt Die Vaste Fondament: Dagboek uit die Heidelbergse Kategismus (15 Maart).

Preek: Onverklaarbaarhede op die weg van verlossing

deur prof. GPL van der Linde

Inleiding – S. Le Cornu

Ek plaas graag hierdie preek van prof. vd Linde as ‘n waarskuwing vir ons almal, om nie die Here se liefde en sorg vir sy kinders te meet aan “hoe goed of sleg” dit gaan met sy kerk nie, maar dat God se beloftes, die Here self ons lewens sal bepaal in die ‘voorspoed én teëspoed” (HK Sondag 9 en 10) van ons tye.  Ja, die Here tugtig ons in sy liefde ten goede, maar Hy sal die reddingswerk wat Hy in ons begin het voltooi tot op die laaste dag, Filp. 1:6. Hy sal ook die kerkvergaderende werk hier in ‘(geestelik) donker Afrika’ volbring, want verlossing is van die Here alleen, “Die ywer van die HERE van die leërskare sal dit doen.” (Jes. 9:6)

Die preek wil ons daaraan herinner om daarom te volhard in ons roeping en taak tot op die laaste dag, nie te vertrou op onsself of prinse nie (Ps. 146:3,4), maar op die Here alleen (Ps. 146:5-10), alles tot Sy eer en die heil van sy kinders onder al die volke (Op. 5:9,10). 

LEES: Eksodus 5

TEKS: Eksodus 5:22, 23

Toe gaan Moses weer na die HERE en sê: Here, waarom het U hierdie volk kwaad aangedoen? Waarom het U my tog gestuur? Want vandat ek na Farao gegaan het om in u Naam te spreek, het hy hierdie volk mishandel, en U het u volk glad nie verlos nie.

SING: Pss. 89:6; 72:2; 42:2 en 2; 3:1 en 2

_______________________

Geliefdes in Christus, 

“Here waarom …?”

Deur die eeue heen sou vromes ook soos onder andere die kneg van die Here, Job, en die profeet Habakuk, met hulle “waarom?” die aandag vestig op die onverklaarbaarhede op die weg van verlossing. Hier kla Moses dat die Here na hom gekom het met die verlossingsboodskap vir Israel en hom daarmee na Israel gestuur het met die opdrag en versekering dat hy hulle uit Egipte moet en sal lei “en U het U volk glad nie verlos nie”.

Die heerlike boodskap is met vreugde aangegryp; “die volk het geglo. En toe hulle hoor dat die HERE op die kinders van Israel ag gegee en hulle ellende aangesien het, het hulle in aanbidding neergebuig”.

Vol roepingsdurf het Moses en Aäron na Farao gegaan terwyl die volk in gespanne afwagting toegekyk het. Die uitslag van die sending is egter net die teenoorgestelde van die verwagtings wat gewek is! Brutaal antwoord Farao op die eis in die Naam van die HERE dat hy die volk moet laat trek:

Wie is die HERE na wie se stem ek moet luister om Israel te laat trek? Ek ken die HERE nie en ek sal Israel ook nie laat trek nie”!

In plaas van verlossing is die sending van Moses vir Israel nou oorsaak van verswaarde diens. Farao het gesê: “Laat die werk swaar druk op die manne, dat hulle daarmee besig kan wees en nie op leuenagtige woorde let nie”. Vir die opsigters van die kinders van Israel wat hulle saak by Farao wou bepleit en moes hoor: “Lui is julle, lui”, het dit ook gelyk of Moses en Aäron aan hulle leuens vertel het. Driftig roep hulle dan die oordeel van die Here oor die “leuenagtige” leiers uit! Al wat van hulle verlossingsboodskap gekom het, was dat hulle Israel gehaat gemaak het in die oë van Farao en sy dienaars “sodat julle ‘n swaard in hulle hand gegee het om ons om te bring”.

Swaarder diens; groter ellende!

Dit was al wat gebeur het toe Moses “na Farao gegaan het om in U Naam te spreek … en U het U volk glad nie verlos nie”.

Die werklikheid het Moses oorweldig!

Hy het geen verweer teen die bittere aanklag van die opsigters van Israel wat die woede van Farao moes trotseer, gehad nie! Dit verstaan Moses nie. Hy het tog net aan die volk die boodskap sowel as die opdrag van die HERE aan Farao om hulle te laat trek, deurgegee. Met verbystering moes hy self ook toekyk watter wending sake geneem het. Verward vra hy “HERE, waarom het U hierdie volk kwaad aangedoen? Waarom het U my tog gestuur?”

Moses verwyt die HERE eintlik met sy waarom?”

Waarom die goeie boodskap? Waarom my stuur as dit geen verlossing nie maar wel verdere mishandeling as gevolg het? ” … en U het u volk glad nie verlos nie”! Die kerk, elke roepingstroue ampsdraer, elke roepingstroue gelowige, staan vandag nog midde in hierdie werklikheid. Enersyds die heerlike troosryke Evangelie en andersyds die verswaarde diens onder ‘n ongeduldige en onbarmhartige “owerste van hierdie wêreld”. Dieselfde vrae; dieselfde “waarom?” — net onder ander omstandighede en in ander woorde, klim vandag ook uit die hart en mond van worstelende verbondskinders op in die ore van onse HERE.

Die Evangelie word gepreek en die Satan en sy magte meteens aangesê om die volk wat die Here na sy voorneme roep, los te laat. Nog steeds laat Satan en sy aardse helpers hoor: “Wie is die HERE dat ons na Hom sal luister om die wat Hy roep los te laat?” Die Evangelie en die verkondiging daarvan hou aan die mense leuenagtige woorde voor. Dit word gesê dat aan die mense allerlei beloof word, veral met die oog op ‘n lewe na die dood sodat hulle die verdrukking onder huidige strukture sal duld.

Wat bied die Christendom nou eintlik aan die wêreld? Die prediking van die Evangelie was grotendeels maar ‘n dekmantel vir die koloniale beleid van die Westerse lande. Veral Afrika is deur die sendelinge uitgebuit — so beweer selfs mense wat hulleself as kerkleiers van verskillende wêrelddele voorstel. Slawerny, armoede, hongersnood en siekte was steeds in Afrika die agterryers van die Evangelieprediking. Ook in S.A. is die massas arm en die wat die Goeie boodskap aan hulle gebring het, verdruk hulle en leef self in weelde.

“Ons het lank genoeg,” sê hulle, “gelet op die leuenagtige woorde van die Westerse Christendom”. Weliswaar hoor ons in die verband twee stemme. Eerstens die van die brutale antichristendom in samewerking met die openlike heidendom, wat minagtend soos Farao sê “Wie is die HERE na wie se stem ek moet luister …? Ek ken die HERE nie?” En dan word uit die oord alles gedoen om dit vir die voortbestaan van die kerk onmoontlik te maak. Dink maar watter maatreëls deur die kommunistiese owerhede al vir tientalle jare geneem word om die Woord van die Here stil te maak en om die bestaan van die volk van die Here so swaar as moontlik te maak.

Die gelowiges moet al hoe meer hoor dat dit vermetel is om voor te gee dat hulle alles opeis in die Naam van hulle God. Daar is tog vir ander mense ook ander gode, selfs geen gode nie. Christene is vermetel en moet op hulle plek gesit word. Tweedens is daar die wat beweer dat hulle optrede teen die kerk juis genoodsaak word deur die Evangelie. Die Westerse Christendom sou die boodskap van die verlossing vervals het.

Hulle bring nou die ware boodskap en hef die rewolusiekreet saam met die antichristendom en heidendom aan. Hulle gaan stilswyend ‘n bondgenootskap aan met die magte van die duisternis. Die Woord van die Here word in die proses aangepas en selfs so omgevorm dat dit ‘n boodskap uit die hart van die mens tot die mens is wat verseker dat sy begeertes en behoeftes bevredig sal word. Hulle streel die mens in sy gehoor. In sy lis kry Satan dit sover dat hulle onder die dekmantel dat hulle die boodskap van die Here deurgee, eintlik die leuen wat in die paradys losgelaat is bevorder. Hulle sluit teen wil en dank so aan by die geroep: “Wie is die HERE …? Ek ken Hom nie”.

Dit lyk asof die eis om die wat die HERE na sy voorneme roep, los te laat ook vandag die wrewel van die Satan en sy aardse helpers so opwek dat hulle die gelowiges in die wêreld eerder swaarder gebuk laat gaan onder die verdrukking as wat hulle verlos word!

U mag sê dat die bedreiging terwille van die Evangelie wel daar is vir ons, maar dat ons nog nie die wrewel aan die lyf voel soos dit wel gebeur met die gelowiges in sommige wêrelddele nie. Dit is so, maar ons moet daarop let dat dit nie by blote dreiginge bly nie. Ons ervaar die verswaarde diens reeds in die verhewigde druk deur ‘n antichristelike wêreld om aan hulle eise te voldoen of te doen te kry met hulle wraak! Op geestelike gebied is dit nie meer ‘n kwessie van toekomstige optrede nie.

Die eis om te breek met die outydse sedes en lewenspraktyke word reeds op allerlei maniere onverbiddelik aan ons gestel. Hoe meer die profetiese Woord oproep tot ‘n breuk met die wêreld, hoe meer word die samelewing en die alledaagse lewe gedwing tot die Antichristelike omverwerping van alle Christelike waardes en sedes.

In geskrif, film en gesproke woord word die vir hulle, ou verslete lewensbeskouing aangaande ‘n wêreld wat uit God, deur Hom en tot Hom is, afgekraak. In die lewenspraktyk word die sedeloosheid en godslastering van popgroepe, alternatiewe Afrikaanse musiekgroepe, ongehude saamwoners, skoonheidskoninginne en soveel ander wat die Woord van die Here minag, die gewone. Die stryd van ouers wat hulle kinders ooreenkomstig die doopbelofte moet opvoed, die gelowiges wat as mense van God, die beeld van Christus wil openbaar, word nie alleen gehoon en bespot nie, maar al hoe meer ‘n plek in die samelewing ontsê.

Dit is inderdaad nie meer so ‘n vreemde gedagte dat mens, om enigsins deur die wêreld geduld te word, die merkteken van die dier sal moet vertoon nie! Die leefwyse of die bereidheid om te leef volgens die voorskrifte van hulle wat die Here nie ken of wil ken nie, is alreeds die sleutel tot die samelewing vir jongmense. Die jongmens wat die sleutel nie het nie, word eensaam en verstote in ‘n hoek gedring en moet bereid wees dat die gemeenskapslewe by hulle verbygaan! In ons persoonlike lewe storm die eise van Satan nie alleen in versoekinge nie maar ook in aanvegtinge op ons aan.

Innerlike bedreigings en angste wil jou aandryf in die diens van Satan en die wêreld, met die spotstem in die ore: waar is jou God?

Inderdaad, die resultaat van soveel eeue van die prediking van die Evangelie aan die wêreld; aan Suid-Afrika en aan ons persoonlik is ontsettend! “Want vandat ek na Farao gegaan het om in u Naam te spreek, het hy hierdie volk mishandel, en U het U volk glad nie verlos nie”. Juis ons roepingsvervulling in die wêreld verswaar ons stryd teen die Sataniese magte; so dat daar in die donker uur voor ons oog geen tekens meer van die verbond van onse Here is nie! Roepingsvervulling maak die aardse lewe vir jou moeilik en weldra haas onmoontlik.

Moses en Aäron moes saam met Israel onder verswaarde diens kwyn “en nie op leuenagtige woorde let nie”. Toe Jesus gekom het om die wil van die Vader te doen, was daar geen plek vir Hom nie — Hy is minder geag as die jakkalse wat gate en die voëls wat neste het! En uiteindelik is Hy gekruisig omdat die owerste van hierdie wêreld sy onderdane in boosaardigheid teen Hom aangehits het. En, gemeente, die dienskneg is nie meer as die Here nie!

Hoe kan ons dan verwag dat die Bose ons sal toelaat om uit sy greep die nuwe lewe in te stap, waartoe die Here ons na sy voorneme roep? Die Heilige Gees leer ons hier deur Moses se klagte die werklikheid wat Jesus ons voor oë hou met die woorde: “Gaan in deur die nou poort, want breed is die poort en wyd is die pad wat na die verderf lei… want die poort is nou en pad is smal wat na die lewe lei . . “.

As ons die werklikheid eers begryp, sal ons nie so maklik onbarmhartig laat hoor dat die kerk, wat in ‘n doodsworsteling gewikkel is, dood en die geloof kragteloos is nie! Dan sal ons self ten bloede toe stry en begryp dat elke worstelaar teen Satan en sy helpers vlees en bloed is! Vlees en bloed wat in die ervaring van die oormag van die brullende leeu, Satan, wat op jou afspring uit die dieptes roep: “Here, waarom het U hierdie volk kwaad aangedoen? Waarom het U my tog gestuur? … en U het u volk glad nie verlos nie!”

Hierdie dieptes is ons reeds in die Paradys voorgehou toe die Here die vyandskap tussen die vrou en die slang en hulle saad gestel het! Wie na die voorneme van onse Here geroep en so deur die Heilige Gees die gawe van die geloof toebedeel word, sweef na die hoogtes van die vrede by God en jubel in die verlossing, maar tegelyk word ons deur sataniese geweld in die dieptes ingeslinger terwyl hy God se werk aan en in ons wil verydel!

Hy wil sy greep op ons behou. Israel moes vir Farao bly werk! Die Evangelie, gemeente, bied geen blye boodskap aangaande ‘n vreugdevolle, probleemlose, gelukkige aardse lewe nie! Dit is nie die evangelie as gesê word: “Glo in Jesus en al jou probleme is opgelos en daar sal vrede en geluk op aarde wees terwyl al ons begeertes vervul sal word nie!” Nee, die Evangeliewoord spel stryd! Jesus sê Hy het nie gekom om vrede op aarde te bring nie, maar die swaard! Die verlossingswerk van God in Christus het die Satan met krag laat toeslaan. Die kindermoord deur Herodes, toenemende duiwel besetenheid, die kruisiging van Jesus en daarna die bloedige vervolging van die gelowiges wat weer verhewig soos die dag van die Here naderkom, is deel van die verlossingsweg waarop ons geroep is.

Die Evangelie, die verlossingsboodskap is waaragtig. Dit bring die vrede by God in ons Here Jesus Christus nou reeds op aarde. Maar dit ontketen ook vyandskap van die Satan en hy het die wêreld aan sy kant in sy desperate poging om God se werk te verydel.

Moses het die Here verwyt dat Hy Israel kwaad aangedoen en hulle glad nie verlos het nie — hy waag om dit kwyt te raak teen die Heilige wat Homself kort tevore in ‘n vuurvlam aan hom openbaar het! Die verset teen sy roeping, die ongeloof waardeur hy die verkiesing en verbond feitlik as waardeloos bestempel, moes hom eintlik die lewe kos!

Maar gemeente, die Here ken ons. Hy weet dat ons vlees en bloed is en Hy is barmhartig en lankmoedig teenoor die wat Hy kragtens sy roeping in die stryd ten bloede toe, werp! Hy straf nie die worstellende twyfelaar in ongenade nie. Hy antwoord in tere ontferming dat Hy sy volk nie kwaad aandoen nie. Teen alle skyn in is Hy besig om hulle te verlos. “Nou sal jy sien wat Ek Farao sal aandoen. Want deur ‘n sterke hand sal hy hulle uit sy land uitdrywe”.

Stry hard, ook onder verswaarde aanvalle en ‘n byna hopelose verwagting in, en u sal sien wat Hy Satan sal aandoen! Hy, Jesus die Christus, sal as Hy kom, die Satan en al sy aanhangers en helpers in die poel van swawel en vuur gooi en sy volk die ewige Kanaan inlei!

Amen.

________________________________________________

Bron: Maak julle roeping en verkiesing vas: preke oor Eksodus 1-24.

________________________________________________

Nuwe onderwys wetgewing beoog staatsinmenging in tuisonderwys: wat kan daaraan gedoen kan word?

Ek plaas met die nodige toestemming, ‘n skrywe hier van Karin van Oostrum, uitvoerende beampte van die Pestalozzi Trust, oor nuwe wetgewing wat deur die Staat beoog word, wat die vryheid van tuisonderwys kan bedreig: 

Die Trust het Woensdag ‘n brief aan die DBO gestuur om te uitstel te vra vir die afsnydatum vir kommentaar op die BELA Bill. Dit is die eerste stap in die geveg. Soveel versoeke as moontlik moet Advokaat Rudman bereik. Voorstelle vir ‘n brief verskyn op die webblad van die Trust by dieselfde skakel.

Alhoewel die meeste van ons al lank geweet het dat nuwe voorgestelde wetgewing op pad is, was dit steeds ‘n skok toe dit vir kommentaar gepubliseer is op die 13de Oktober. Vrees gryp die hart aan: Wat moet ek doen? Sal my kinders veilig wees? Sal die DBO my uitsnuffel en in die tronk gooi?

Jy het twee opsies:

(1)   Kruip weg en ignoreer dit. Wat dan sal gebeur, is die volgende: die Wetsontwerp sal aanvaar word, en sal aggressief toegepas word. Registrasie onder die nuwe wet sal staatsinmenging in jou tuisonderwys toelaat, tot so ‘n mate dat jy nie toegelaat sal word om jou kind volgens sy beste belange, volgens wat hy eintlik nodig het, te onderrig nie. Nie-registrasie sal 6 jaar tronkstraf beteken.

(2)   OF JY KAN SAAM VEG: Weerstaan die BELA Bill en tree in die bresse vir jou gesin. Jy sal eendag vir jou kinders kan vertel dat jy IETS gedoen het in die geveg om hulle regte te beskerm. Die eerste stap in hierdie geveg is die volgende: Skryf ‘n brief wat uitstel vra. Lig jouself in – stel vas wat die wetsontwerp sê, doen moeite om dit te lees, en te vergelyk met die wet wat dit wysig (ons sal ‘n feiteblad oor die BELA Bill verskaf); doen dan ‘n voorlegging (ons sal later riglyne verskaf).

Dis nou die tyd om op jou regte te staan: Jy het ‘n REG om jou kind op te voed (volgens talle internasionale regsinstrumente, wat deel uitmaak van SA se reg); verder het jy ‘n PLIG om in alle opsigte vir jou te kind te SORG, insluitend sy onderwys. Hou in gedagte: Jou heel beste verweer, in ALLE omstandighede, is as jy kan bewys dat dit wat jy doen in die beste belang van jou kind is – jy as ouer weet die beste, en is die HEEL BESTE gekwalifiseer om daardie besluit te neem. Wees stil, en vertrou die Here; Hy beskerm ons en hou ons in Sy hand.

* Lede van die Trust: Voor iemand jou kan opsluit, moet hy eers verby die Trust kom. As jy ‘n lid is, gebruik jou noodnommer, en bel ons dadelik as die DBO of welsyn jou lastig val. Verder mag jy enigiemand toegang tot jou huis weier.

* Anonimiteit: Baie dankie aan almal wat hul uitstelbrief met ons gedeel het! Die briewe stroom in! Tog is baie mense baie huiwerig om hulle besonderhede aan die DBO bekend te maak. Die Trust se regspan en professionele adviseurs werk aan ‘n oplossing daarvoor, en ons sal julle op hoogte hou. Intussen sal dit baie help as julle asseblief Adv Rudman kan bel (skakel net jou “caller ID” af) en net noem dat jy asseblief uitstel vra, maar dat jy bang is om jou besonderhede te gee, en graag anoniem kommentaar wil lewer op die BELA Bill.

* Onthou: Dit is ‘n spesiale tyd hierdie, waarna jy en almal saam met wie jy nou veg, eendag sal terugkyk in die dae wat kom, en dan sal jy vir jou kinders en kleinkinders daarvan vertel. Moet dit nie misloop nie!

Groete

Karin van Oostrum

(Uitvoerende Beampte/Executive Officer: Pestalozzi Trust)
Pestalozzi Trust (IT6377/98)  Support the Trust: us on facebook!

die regsfonds vir tuisonderwys         the legal defence fund for home

en burgerlike onderwys                    and civil education

Posbus/ PO Box 12332 Queenswood Pretoria 0121  Tel: (012) 330 1337  Faks/ Fax: (011) 5075997

E-pos/ E-mail: defensor@pestalozzi.org  Web: http://www.pestalozzi.org

Bank: Pestalozzi Trust ABSA 4048112677 Hatfield 335545

__._,_.___

Nuwe beoogde wetgewing: BELA Bill

Posted by: proregno | October 16, 2017

Islam Evangelisasie (17)

Ek plaas met erkenning aan die bron (RFPA) ‘n reeks wat gaan oor die verkondiging van die Evangelie van ons Here Jesus Christus aan ons Moslem bure. Hopelik kan dit ons toerus om die Groot Opdrag na te kom daar waar die Here ons elkeen geplaas het (Matt.28:16-20):

 ISLAM (17)

 by Rev. Martyn McGeown

In the last blog post on this subject, we studied the Bible’s teaching on Abraham, Isaac, and Ishmael, and we took note of the significance of the sacrifice of Isaac for the gospel of Jesus Christ. Thousands of years after the book of Genesis was written, Mohammed wrote the Qur’an (c. 609-632 AD), which makes very different claims about Abraham, Isaac, and (especially) Ishmael.

Ishmael the Prophet

First, in Islam, Abraham, Isaac, and Ishmael are revered prophets:

Say ye: “We believe in Allah, and the revelation given to us, and to Abraham, Ishmael, Isaac, Jacob, and the Tribes, and that given to Moses and Jesus (Joshua), and that given to (all) prophets from their Lord: we make no difference between one and another of them; and we bow to Allah” (Surah 2:136).

We have sent thee inspiration, as we sent it to Noah and the Messengers after him. We sent inspiration to Abraham, Ishmael, Isaac, Jacob and the Tribes, to Jesus (Joshua), Job, Jonah, Aaron, and Solomon, and to David we gave the Psalms (Surah 4:163).

Also mention in the Book (the story of) Ishmael: he was (strictly) true to what he promised, and he was a messenger (and) a prophet. He used to enjoin on his people prayer and charity, and he was most acceptable in the sight of his Lord (Surah 19:54-55).

Notice that Ishmael is equal in his status of prophet with the other prophets, although the Bible nowhere indicates that Ishmael was a prophet. In fact, the Bible barely recognizes Ishmael as a believer. (Theologians are divided on whether Ishmael was an elect child of God or a reprobate, a discussion of which would distract us from the main point of this article).

The Sacrifice of Ishmael

Second, most Muslims teach that Abraham did not sacrifice Isaac, but Ishmael. (Although Ishmael is not named in the pertinent passages of the Qur’an, most Muslims believe that the Bible is wrong when it teaches that Isaac is the subject of Genesis 22). Two passages of the Qur’an are relevant at this point:

He [Abraham] said, “I will go to my Lord. He will surely guide me!” “O my Lord! Grant me a righteous (son)!” So we gave him the good news of a boy ready to suffer and forbear. Then, when the son reached (the age of) (serious) work with him, he said, “O my son! I see in vision that I offer thee in sacrifice: now see what is thy view!” (The son) said, “O my father! Do as thou art commanded: thou wilt find me, if Allah so wills, one practicing patience and constancy!” So when they had both submitted their wills (to Allah), and had laid him prostrate on his forehead (for sacrifice), we called out to him, “O Abraham! Thou hast already fulfilled the vision!” Thus indeed do we reward those who do right. For this was obviously a trial. And we ransomed him with a momentous sacrifice. And we left (this blessing) for him among generations (to come) in later times: “Peace and salutation to Abraham!” Thus indeed do we reward those who do right, for he was one of our believing servants. And we gave him the good news of Isaac, a prophet, one of the righteous. We blessed him and Isaac: but of their progeny are (some) that do right, and (some) that obviously do wrong, to their own souls (Surah 37:99-113)

Surah 37 does not give the name of the “righteous son” for whom Abraham prayed. Most Muslims assume that the son is Ishmael, but that is an interpretation, not what the text explicitly teaches. The Qur’an presents Abraham and his son (supposedly, Ishmael) as cooperating in the sacrifice: Abraham tells his son (supposedly, Ishmael) about the vision, and (supposedly) Ishmael agrees to be sacrificed. In the Bible, Isaac seems not to know what is going to happen, at least not until they reach the top of the mountain: “Behold the fire and the wood: but where is the lamb for a burnt offering?” (Gen. 22:7). In both accounts (Gen. 22 and Surah 37) the sacrifice does not take place and Abraham’s son is ransomed (see Genesis 22:13, where a ram in a thicket is sacrificed). The Qur’an’s account specifies that the son to be sacrificed will have reached “the age of serious work,” which would make him a young teenager or older.

The son in Surah 37 could be Isaac, not Ishmael. Nothing in Surah 37 demands that we identify the son as Ishmael. In Surah 37:101, for example, God announces “good news” concerning a son, but the same expression, “good news,” is used of Isaac in Surah 37:112. Could not the “good news” of Surah 37:101 and 112 be the same “good news,” i.e., the “good news” of Isaac? (In the Bible, God does not announce good news concerning Ishmael, for Ishmael is not the promised child).

Abraham and Sarah also receive “good news” (or “glad tidings”) in Surah 51, where the reference is surely to Isaac, not Ishmael (the parallels with Genesis 18 are clear):

They [the angelic messengers] said, “Fear not,” and gave him glad tidings of a son endowed with knowledge. But his wife came forward (laughing) aloud: she smote her forehead and said: “A barren old woman!” They said, “Even so has thy Lord spoken, and He is full of wisdom and knowledge” (Surah 51:28-30).

The angels’ announcement, Sarah’s unbelieving laughter, and the reference (in Surah 51:31-37) to the angelic messengers’ errand to Sodom are clear parallels with Genesis 18, where the reference is to Isaac, not Ishmael. In both Surah 37 and 51, the Qur’an references “good news” or “glad tidings” concerning the birth of a son: that son is Isaac, not Ishmael.

One Muslim apologist seeks to discredit the Biblical account of Ishmael’s expulsion in Genesis 21, for if Ishmael was not cast out, then he could certainly qualify as the son who was sacrificed. (This would also contradict the apostle Paul in Galatians 4). His main objection to the story is that Ishmael is presented as a child in Genesis 21, whereas we know that he was a teenager (considered an adult in that day). The Hebrew word translated “child” (Gen. 21:14-20), however, is not specific to young children: the word is used of Joseph (who was seventeen years old) in Genesis 37:30, Naomi’s adult sons in Ruth 1:5; and Rehoboam’s immature advisors in I Kings 12:10. It is also not unusual for Ishmael not yet to have been married, since Isaac did not marry until he was forty years old (Gen. 25:20). Esau was also forty years old when he married his first wife, Judith (Gen. 26:34). Therefore, to insist that Ishmael should have been married in his teens is mere conjecture.

Ishmael and the Kaaba

Third, Abraham is supposed to have journeyed to Mecca, where he and his son, Ishmael, (not Isaac) established the Kaaba, which is a stone structure in the center of Islam’s most holy mosque. To this mosque, every Muslim is required to make a pilgrimage at least once in his life, as one of the Five Pillars of Islam. The devout Muslim faces this Kaaba when he prays five times a day.

We covenanted with Abraham and Ishmael that they should sanctify my House for those who compass it round, or use it as a retreat, or bow, or prostrate themselves (therein in prayer) … And remember Abraham and Ishmael raised the foundation of the House (with this prayer): “Our Lord! Accept (this service) from us: for thou art the All-Hearing, the All-Knowing” (Surah 2:125, 127).

While Surah 2 does not specify the location of the house of worship that Abraham and Ishmael supposedly built, Surah 3:96 makes reference to Bakka (or Makkah), which is (probably) Mecca in Saudi Arabia: “The first house (of worship) appointed for men was that at Bakka (Makkah), full of blessing and of guidance for all kinds of beings” (Surah 3:96). Another passage mandates pilgrimage to this “sacred house”:

Behold, we gave the site to Abraham, of the (sacred) House, (saying), “Associate not anything (in worship) with me; and sanctify my house for those who compass it round, or stand up, or bow, or prostrate themselves (therein in prayer). And proclaim the pilgrimage among men: they will come to thee and (mounted) on every kind of camel, lean on account of journeys through deep and distant mountain highways” (Surah 22:26-27).

If Abraham and Ishmael made a journey to Mecca to build a sacred house, the Bible is silent about it. In fact, such a journey is impossible to reconcile with the book of Genesis. God called Abraham out of Ur of the Chaldeans (modern day Iraq) and commanded him to dwell in the land of Canaan. The Bible records two forays outside of the Promised Land, both of which were examples of Abraham’s spiritual weakness, not his faith. In Genesis 12:10, Abraham travelled without divine sanction to Egypt to escape a famine. In Egypt, Abraham sinned grievously by deceiving the Egyptians about his wife. In Genesis 20:1-2, again without divine sanction, Abraham journeyed to the land of Gerar, where he committed the same sin. Clearly, it was God’s will that Abraham remain in the land of Canaan as a pilgrim and stranger.

The distance between Ur and Jerusalem is approximately 2,900 km (or 1,800 miles). Since God commanded Abraham to dwell in Canaan, not to leave that land, the land that God promised to give him and his seed, why would Abraham leave Canaan in order to travel some 1,700 km (or 1,055 miles) southwards to Mecca in order to set up the “house of God,” and then return to live out his days in Canaan? Why would he do that when the Bible clearly teaches that Abraham erected altars in Canaan and when eventually God mandates his house to be built in Jerusalem, not in Mecca? (In the New Testament, of course, there is no fixed place for the worship of God: “The hour cometh,” said Jesus, “when ye shall neither in this mountain, nor yet at Jerusalem, worship the Father” [John 4:21]).

Conclusion

The Word of God is clear—God called Abraham out of Ur of the Chaldeans (and out of idolatry) and commanded him to sojourn in Canaan, which, apart from two brief departures from the land, he did. In Canaan, God promised Abraham a son, a son who would not be born as a result of the efforts of either Abraham or Sarah, but as a result of a miracle. Abraham believed God’s promise:

And being not weak in faith, he considered not his own body now dead, when he was about an hundred years old, neither yet the deadness of Sara’s womb: he staggered not at the promise of God through unbelief, but was strong in faith, giving glory to God: and being fully persuaded that, what he had promised, he was able to perform. And therefore it was imputed to him for righteousness (Rom. 4:19-22).

Ishmael was born as the carnal seed, not as the spiritual seed of promise. Therefore, when Ishmael expressed his enmity against Isaac, he had to be sent away, lest he share in Isaac’s inheritance: “the son of this bondwoman shall not be heir with my son, even with Isaac” (Gen. 21:10). With Ishmael gone, Abraham was tested to the limit, for God commanded him to sacrifice his only (remaining) and his only (truly legitimate) son, the child of the promise, even Isaac, the one through whom God would realize his promise of salvation for all nations. Abraham, having sustained the examination of his faith, was strengthened, and Isaac went on to be the one through whom Jesus Christ would come.

And all those who believe in Jesus Christ, as he is set forth in the gospel, are the seed of Abraham, Isaac, and Jacob; and they partake of all the spiritual blessings of salvation that are found in Christ alone.

Christ hath redeemed us from the curse of the law, being made a curse for us: for it is written, Cursed is every one that hangeth on a tree: that the blessing of Abraham might come on the Gentiles through Jesus Christ: that we might receive the promise of the Spirit through faith (Gal. 3:13-14).

One final point: the Muslim will object that the Qur’an is true and that the Bible (Genesis, Romans, Galatians, Hebrews, etc.) has been corrupted. Nevertheless, to corrupt the Bible in this way would require a corruption of the entire text of the Old Testament, for God is consistently called “the God of Abraham, of Isaac, and Jacob” and never “the God of Ishmael.” In addition, for a Muslim to believe that the text of the Bible is hopelessly and irretrievably corrupt requires him to reject the Qur’an, for the Qur’an teaches that Allah gave the law and the gospel and even encourages the reader to find the truth in those sources:

It is he who sent down to thee (step by step), in truth, the Book, confirming what went before it; and he sent down the Law (of Moses) and the Gospel (of Jesus) before this, as a guide to mankind, and he sent down the criterion (of judgment between right and wrong)(Surah 3:3).

Let the people of the gospel judge by what Allah hath revealed therein. If any do fail to judge by (the light of) what Allah hath revealed, they are (no better) than those that rebel. To thee we sent the Scripture in truth, confirming the scripture that came before it, and guarding it in safety: so judge between them by what Allah hath revealed, and follow not their vain desires, diverging from the truth that hath come to thee (Surah 5:47-48).

If Allah sent the law (including the book of Genesis) and the gospel (the four gospels accounts were written centuries before Mohammed’s birth), and “guarded [them] in safety,” how could they be corrupt—how could they be corrupt already in Mohammed’s day (c. 609-632)? And if they were (already) corrupt, how could the people of the gospel “judge by what Allah hath revealed therein”? If, on the other hand, the (alleged) corruption took place later, we have plenty of ancient manuscript sources of the text of the Old and New Testaments of the Bible, which date to centuries before Mohammed. Either way, the Qur’an compels the reader to consult the Bible for truth!

That is what we urge the reader of this blog to do—seek in the Bible, which is the word of God, for the truth concerning Abraham, Isaac, Ishmael, and, most importantly, Jesus Christ!

______________

This post was written by Rev. Martyn McGeown, missionary-pastor of the Covenant Protestant Reformed Church in Northern Ireland stationed in Limerick, Republic of Ireland. 

_____________

Die res van die reeks: Islam evangelisasie 

« Newer Posts - Older Posts »

Categories