Leerprediking: Nederlandse Geloofsbelydenis artikels 12: Die skepping van alle dinge, veral van die engele (Gen. 1:1-25)

Lees: Genesis 1:1-25

Preekopname (GK Carletonville, 2021-02-07, nota: let wel, die inhoud van die preek en teksnotas hier onder stem nie altyd ooreen nie, die notas is nie volledig nie, die audio preek is die volledige preek):

GENESIS 1:1-25 NGB ARTIKEL 12

Geliefdes in ons Here Jesus Christus,

IN die begin het God die hemel en die aarde geskape.

DIT is die fondament en bron van ons hele ongetwyfelde Christelike geloof,

van alles wat volg in die Bybel,

soos ons dit onder andere, saamvat in ons gereformeerde belydenisskrifte,

spesifiek nou waar ons volgens die Skrif leer wat ons bely daar in die NGB,

wat vir ons ‘n leerboek, ‘n hulpboek is om ons geloof te verstaan.

In NGB art. 1 en 2 het ons juis Gen. 1:1 in wese bely,

daar is ‘n enige enkelvoudige Wese, wat ons God noem, art. 1

en Hy het geopenbaar, Hy het gespreek, art. 2

In artikels 3-7 word die geskrewe Woord bely en wat dit alles behels,

veral die gesag en genoegsaamheid van die Skrif vir ons hele leer en lewe.

In artikels 8-11 het ons nou geleer dat die enigste ware God, drie-enig is,

Vader, Seun en Heilige Gees,

God in een Wese, en onderskeie in drie Persone.

Nie net die Vader, maar die Seun en die Heilige Gees is God,

en aldrie in hul volkome uniekheid, maar ook in hul volkome eenheid,

moet in die woorde van art. 10, as die “ware, ewige God, die Almagtige”

aangeroep, aanbid en gedien word.

Ons belydenis gaan nou verder, vanuit wat die Godsopenbaring leer,

en wil vir ons wys wat die Skrif leer aangaande die drie-enige God se werke.

So artikels 1,2, 8-11 het gegaan oor God in Homself, sy kenmerke, eienskappe, wese,

nou gaan ons leer wat Hy gedoen het en aanhou doen, deur sy openbaring.

En dit begin by die … begin, wat ons gelees het daar in Gen. 1

Ons geloof begin nie in Matteus, of 2000 jaar gelede nie, maar … in die begin

Daarom dat ons bely in die eerste sin van NGB art. 12,

Ons glo dat die Vader, toe Hy dit goedgedink het, deur sy Woord, dit wil sê deur sy Seun, die hemel en die aarde en alle skepsels uit niks geskep het.

Wie het geskape? … Die Vader

Wanneer het Hy skape? … Toe Hy dit goedgedink het … in die begin…

Deur wie het Hy geskape? … Deur die Woord, dws deur sy Seun

En God het gesê: Laat daar lig wees! En daar was lig.” (Gen. 1:3)

wat Hy as erfgenaam van alles aangestel het, deur wie Hy ook die wêreld gemaak het.” (Heb 1:2)

Nou redeneer baie, Gen. 1 en die Skrifte leer net ‘dat’ God geskape het, nie ‘hoe’ nie, as ons wil leer ‘hoe’ God geskape het, dan moet ons na die ewolusionistiese wetenskap gaan…

Nee geliefdes, die Woord leer ook ‘hoe’ geskape is, nl.

deur te spreek, deur Godswonder, God se krag, die Heilige Gees deur sy Woord,

soos Gen. 1:3 ‘Hy het gesê…’ en dit was, alles in 6 dae,

Ex. 20:11, wat ons vanoggend weer gehoor het in die wetsvoorlesing,

WANT in 6 dae het die Here die hemel en die aarde geskape en alles daarin …

Ps. 33, ook ‘n Psalm wat die lof van die Skeppergod besing, verwoord ‘hoe’ God geskape het, as volg:

Deur die Woord van die Here is die hemele gemaak en deur die Gees van sy mond hulle hele leër. Hy versamel die waters van die see soos ’n hoop; Hy bêre die wêreldvloede weg in skatkamers. Laat die hele aarde vir die Here vrees; laat al die bewoners van die wêreld vir Hom bedug wees; want Hý het gespreek, en dit was; Hý het gebied, en dit staan.” (Ps 33:6–9)

So, die ware gelowige, die ware kerk verwerp van ganse harte die valse idee, wat baie in die kerke mislei, wat leer ‘dat’ God geskape het, maar dat die sogenaamde ‘wetenskap’ ons leer dat God deur ewolusie (prosesse, oor miljoene/biljoene jare) geskape het, die 6dae skepping moet dan sien as 6 fases of tydperke van miljoene/biljoene jare se prosesse. Dat een skepsel het ge-ewolueer na die volgende skepsel, ten einde van aapmens na mens, ens…

Nee, kyk wat bely ons volgens die Skrif in artikel 12, in sin 2,

Hy het aan elke skepsel ‘n eie wese, gestalte en voorkoms en onderskeie take gegee om sy skepper te dien.

Geen sprake van enige ewolusie tussen skepsels nie, elkeen uniek gemaak, ja, daar kan baie veranderinge binne spesies of skepsele wees, verskillende soorte honde, katte, ens., maar die een word nie die ander nie.

Die Godsopenbaring wat dit duidelik stel daar in die begin,

Gen. 1:11, 12, 21, 24 ‘volgens hulle soorte’, God het ‘skeiding’ gemaak tussen dinge, en diere, en veral tussen alle skepsele en die mens.

Gen. 1:25, vat dit saam (lees)

In die woorde van ds. MJ Booyens, in die verklaring van NGB art. 12 (Ons glo en bely),

Nee, ons glo in God die Vader, die Almagtige, die Skepper van hemel en aarde en, sou daar vir Hom ‘n ding onmoontlik wees? Ons het geen rede hoegenaamd om nie te dink aan gewone dae nie. Meer wil ons nie daaroor sê nie. Ons weet: God het geskape. Die geskiedenis het begin. Dae en nagte, weke en jare volg mekaar op. En dit gaan voort totdat die skepping sy einddoel bereik het. Wonderbaarlik is u werke!

Verder, bely ons baie duidelik, dat God, in die begin, uit ‘niks’ geskape het, betekende dat daar niks vooraf was nie,

want sommiges beweer daar was eers biljoene jare, en dan begin die sogenaamde gebeure en geskiedenis van Gen. 1 en verder.

Nee, daar was niks behalwe God alleen nie, en dan begin die skepping en geskiedenis. Die Skepper is ewig, die ganse skepping het ‘n begin gehad…,

die onderskeid tussen Skepper en skepsel moet gehandhaaf word,

materie het ‘n begin gehad,

geen ‘big bang’ teorieë nie….

En wat is die doel van die ganse skepping, die hemel en die aarde,

alles wat geskape is, veral tot vers 25, dat dit alles ‘baie goed’ is (Gen. 1:31):

“om sy Skepper te dien”, die ganse skepping is daar om God te verheerlik,

asook om die mens as kroon van die skepping te dien.

Die engele

En nou gaan die belydenis verder, en lê ‘n groot klem op ‘n bepaalde aspek van die skepping (let wel, by art. 14 gaan ons uitkom by die kroon van die skepping, die mens), maar nou gaan dit oor die skepping van die engele.

Die engelemag, wat deel is van die hemelse leërskare, ons het baie daarvan gesing in Ps. 84, is geskape, dit word nie eksplisiet gesê nie, maar heelwaarskynlik reg in die begin, op die eerste dag toe ‘hemel en aarde’ geskape is, wat die hemelse leërskare insluit, en/of veral op dag 4de dag, toe die hemel liggame, son en maan geskape is.

Want die engelemag was daar van die begin van die skepping,

en het saam gejuig oor die wonder van God se skepping.

Job. 38:1-7, waar die Here vir Job van die skepping vertel, en dan sê,

verwysende na die engele: “Toe die môresterre saam gejubel en al die seuns van God gejuig het” ….

Wat is engele? Hebr malak Grk angelos

Dit is geskape, supernatuurlike geestelike wesens wat nie mense is nie,

maar verhewe geestelike wesens is, wat hoofsaaklik onsienbaar is,

maar ook in menslike vorm kan verskyn as God vir hul ‘n bepaalde taak het.

Die engelemag kan, kragtens die verskillende take wat hul doen,

in vier groepe of aspekte ingedeel word:

1 Die engele wat veral aanbid, dag en nag in die hemel, die plek of dimensie waar God met sy hemelse leërskare woon, waar God self teenwoordig is, die engele magte daar, gelowiges wat reeds gesterf het na gees, asook Christus wat opgevaar het na die hemel.

Hulle word in die Bybel serafs, gerubs, môresterre genoem, kyk bv. Jes. 6 en baie plekke in die Openbaringsboek.

“IN die sterfjaar van koning Ussía het ek die Here sien sit op ’n hoë en verhewe troon, terwyl sy some die tempel gevul het. Serafs het bo Hom gestaan; elkeen het ses vlerke gehad: met twee het hy sy aangesig bedek, en met twee het hy sy voete bedek, en met twee het hy gevlieg. En die een het die ander toegeroep en gesê: Heilig, heilig, heilig is die HERE van die leërskare. Die hele aarde is van sy heerlikheid vol!” (Jes. 6:1-3)

2 Engele as boodskappers, dit is wat die woord engel in die besonder beteken, hulle is ‘boodskappers’ wat die Here uitstuur om sy Woord, sy proklamasie aan mense deur die eeue te bring, dink aan die engele wat God se oordeel oor Sodom en Gomorra gebring het, die engel Gabriel wat aan Daniel verskyn het om profesie oor te dra, die engele wat aan die herders, Josef, Maria, Sagaria oor Jesus se koms verskyn het, en dan daardie wonderlike nuus, boodskap wat engele gebring het aan die vroue by die graf, en aan ons:

Maar die engel antwoord en sê vir die vroue: Moenie vrees nie, want ek weet julle soek Jesus wat gekruisig is. Hy is nie hier nie, want Hy het opgestaan soos Hy gesê het. Kom kyk na die plek waar die Here gelê het; en gaan haastig, sê vir sy dissipels: Hy het opgestaan uit die dode en gaan voor julle uit na Galiléa. Daar sal julle Hom sien. Kyk, ek het julle dit gesê.” (Mt 28:5–7)

3. Engele as krygsmanne, stryders wat God se oordeel uitvoer

Die engele wat Sodom en Gomorra, die eersgeborenes in Egipte, Assiriese mag 185 000 doodgeslaan het, engel wat Jerusalem getref het, die engele van oordeel in die hele boek Openbaring, ons Here Jesus wat self vertel van die werklikheid van die engele leermagte, en dat Hy saam hul sal terugkeer,

Of dink jy dat Ek nie nou my Vader kan bid en Hy vir My meer as twaalf legioene van engele beskikbaar sal stel nie? (Matt. 26:53)

7 en aan julle wat verdruk word, verligting te gee saam met ons in die openbaring van die Here Jesus uit die hemel met sy magtige engele  8 in vuur en vlam, wanneer Hy wraak uitoefen op die wat God nie ken nie en op die wat aan die evangelie van onse Here Jesus nie gehoorsaam is nie. (2 Thess. 1:7-8)

4. Laastens, hulle is dienende geeste, diensknegte van die Allerhoogste se kinders, sy uitverkorenes, sy kerk deur alle eeue en plekke,

Is hulle nie almal dienende geeste wat vir diens uitgestuur word ter wille van die wat die saligheid sal beërwe nie?” (Heb 1:14)

Die Here se engele beskerm sy kinders, vertroos ons, versterk ons.

Ja, ons weet nie wie altyd die engele is, presies hoe dit werk nie, maar dat dit ‘n werklikheid is is vas en seker…

want Hy sal sy engele aangaande jou bevel gee om jou te bewaar op al jou weë.” (Ps 91:11)

Die engele het ons Here Jesus versterk, in Gersamane, na Jesus 40 dae in die woestyn was, honger was, aangeval is deur die Satan, dan lees ons dat die engele gekom het om Hom te dien, na gees en liggaam.

In Hebr. 13:1,2 lees ons ook die woorde,

DIE broederliefde moet bly. Vergeet die gasvryheid nie, want daardeur het sommige, sonder om dit te weet, engele as gaste geherberg.

Maar nou, bely ons ook volgens die Skrif, dat ‘n derde van die engelemag het hoogmoedig geraak en afvallig geword,

Sommige van die engele het uit die verhewenheid waarin God hulle geskep het, in die ewige verderf verval3, maar die ander het deur die genade van God in hulle toestand volhard en staande gebly. Die duiwels en bose geeste het só ontaard dat hulle vyande van God sowel as van alles wat goed is. oos moordenaars loer hulle op die kerk – ook op elke lidmaat – om dit met alle mag in die verderf te stort en om alles deur hulle bedrieëry te verwoes. Daarom staan hulle deur hulle eie boosheid veroordeel tot die ewige verdoemenis en verwag hulle daagliks hulle verskriklike pyniging.

In die eerste week op aarde, die skeppingsweek en daarna moes hul geval het, dit word beskryf in Esg. 28, Jes. 14, Judas 6 en 1 Tim. 3:6, 2 Petrus 2:4, Op. 12 en ander plekke

En die groot draak is neergewerp, die ou slang wat genoem word duiwel en Satan, wat die hele wêreld verlei, hy is neergewerp op die aarde, en sy engele is saam met hom neergewerp.” (Re 12:9)

Die bose geeste en engele, is vyande van alles wat goed is, hul val heeltyd aan wat in Gen. 1 is, naamlik die ‘skeppingsordes’ van God:

huwelik, arbeidstaak, aanbidding van God.

Alles dinge wat deur die eeue, en vandag nog onder groot aanslag is.

Hulle uiteinde is egter baie duidelik, dat hul vir ewig verdoem is,

sien laasweek se Op. 20:7-10 prediking.

Maar tot die laaste dag, is die Satan en sy bose magte soos ‘n brullende leeu soekend om te verslind, mislei, dwaal, aan te kla, te haat, moord en alles aan te blaas.

Paar konkrete toepassing vanuit die Skrif, wat ons glo en bely in NGB art. 12

1. Nie die natuur, menselike wetenskap of idees bepaal wat in die begin plaasgevind het nie, maar God se Woord, dit is die bril waarmee ons na die hele lewe kyk, ook die natuur, skepping, engele, geesteswêreld … omdat God so in sy Woord geopenbaar het.

2. Die bose engele, die Satan is kragtig, sterk, maar nie almagtig nie. Hulle is geskape wesens, beperk, die alomwetend alsiendend soos God nie. Inderdaad, soos ons leer uit die boek Job, en selfs Op. 20:7-10, hul kan alleen doen wat God behaag en toelaat … Moenie speel met die Satan of bose magte nie, maar ook nie angstig vrees nie. Onthou die trooswoorde van 1 Joh. 4:3, “Julle is uit God, my kinders, en het hulle oorwin, omdat Hy wat in julle is, groter is as hy wat in die wêreld is.” (1 Jn 4:4)

3. Laastens, die Here self en die Here deur sy engele, sy dienende geeste, sal sy kinders, sal sy kerk versamel, bewaar, versorg, bemoedig en vertroos tot die laaste dag, midde die goeie stryd van die geloof. In die praktyk beteken dit dat die Here al baiekeer – ons kan dit nie sien nie – ons van die Bose en sy bose engele en/of bose goddelose mense magte bewaar het.

Dink aan daardie gebeure met Elisa en sy dienskneg, 2 Konings 6, Die Arameërs se leermag wat optrek om Elisa te vang,  en dan is Elisa se angsbevange dienskneg… soos ons ook maar sal wees ..

En dan die woorde van verse 16,17 “Maar hy antwoord: Vrees nie; want die wat by ons is, is meer as die wat by hulle is. En Elísa het gebid en gesê: Here, open tog sy oë, dat hy kan sien. En die Here het die oë van sy dienaar geopen, dat hy kon sien, en meteens was die berg vol perde en waens van vuur rondom Elísa.” (2 Konings 6:16–17)

Maar geliefdes, baiemaal besluit die Here, dit is genoeg, en dan moet ons weens siekte of vervolging, swaarkry sterwe, en dan het ons, ook die troos, wat die Here openbaar deur die gelykenis van die ryk man (wêreld) en die Lasarus (gelowiges):

En daar was ’n bedelaar met die naam van Lasarus wat vol swere voor sy poort gelê het. En hy het verlang om hom te versadig met die krummels wat van die ryk man se tafel val. Ja, selfs die honde het gekom en sy swere gelek. En toe die bedelaar sterf, is hy deur die engele weggedra na die boesem van Abraham.” (Luk 16:20–22)

O geliefde, glo van harte wat God alles openbaar aangaande die skepping en alles wat daarin is.

Glo aan die wonder van die geesteswêreld, al kan u dit nie alles omvat nie, glo aan die HERE van die leerskare, glo insluitende sy engelemag, Moenie op die skepsele, engele self vertrou nie, aanbid God en sy Seun alleen. Dit is die groot punt wat Hebr. 1 ook wil maak, aanbid nie die leërskare nie, nie mense of engele nie, maar die Skepper van engele, die Seun self!

Dit is Hy, verse 13, wat aan die regterhand van God sit, wat besig is om die vyande die voetbank van sy voete te maak, insluitende die Satan en die bose engele.

En dit is Jesus wat weer gaan kom met sy engele, vir wie ons met vreugde, deur die geloof wag en bid. Ons skaam ons daarom nie vir God nie, sy skeppingswonders nie, vir die werklikheid van die geesteswereld nie, want Hy sê, en ons glo dit van harte, soos ons ook bely:

Want elkeen wat hom vir My en my woorde skaam in hierdie owerspelige en sondige geslag, vir hom sal die Seun van die mens Hom ook skaam wanneer Hy kom in die heerlikheid van sy Vader met die heilige engele” (Mk 8:38)

en aan julle wat verdruk word, verligting te gee saam met ons in die openbaring van die Here Jesus uit die hemel met sy magtige engele in vuur en vlam, wanneer Hy wraak uitoefen op die wat God nie ken nie en op die wat aan die evangelie van onse Here Jesus nie gehoorsaam is nie.” (2 Th 1:7–8)

Amen.

Sien ook hierdie artikel: Gereformeerde belydenisskrifte oor God se skeppingswerk, deur prof. Paul Kruger  

IS GENESIS 22:18 ‘N VASTE VERSEKERING EN BELOFTE VAN GOD (OAV), OF ‘N WENS VAN DIE VOLKE (BDV)?

Statenvertaling (1637): En in uw zaad zullen gezegend worden alle volken der aarde, naardien gij Mijn stem gehoorzaam geweest zijt. (Gen. 22:18)

OAV (1933/53-vertaling): “En in jou nageslag sal al die nasies van die aarde geseën word, omdat jy na my stem geluister het.”

BDV (Bybel Direkte Vertaling, 2020): “Al die nasies van die aarde sal wens om so geseënd te wees soos jou nageslag, omdat jy na my stem geluister het.”

NKJV (New King James Version, 1982): In your seed all the nations of the earth shall be blessed, because you have obeyed My voice.” 

Inleiding
Onlangs het ek in my skattejag … oftewel boekejag na ou goud, ou skatte van ons gereformeerde geloof, op die volgende boek afgekom:

In een van die ‘leerredenen’ van vader Postma in hierdie boek (wat gelewer is tydens sy afskeidsgeleentheid van sy gemeente en kollegas, voortdat hy na SA toe sou vertrek, op 11 April 1858, Kampen, Nederland), “Een woord over de zending van het Evangelie onder alle volken“, spreek hy oor die vastheid, die sekerheid van die belofte wat die Here se kerk het, waarom ons sending en evangelisasie moet en kan uitvoer, en dit is:

die ‘vrymagtige welbehae’ en vaste verbondsbelofte van Genesis 22:18 wat in Jesus Christus vas en seker is (Gen. 3:15; 12:1-3; Hand. 3:25; Gal. 3:16).

In Dirk Postma se worsteling om na SA te gaan, het hierdie vaste Belofte van God hom oortuig en gelei (beklemtonings bygevoeg): 

“…. Abraham offert hem (Izak) in geloofsgehoorsaamheid, maar krijgt hem als een genadeloon duizendvoudig terug, als God zegt: “in u zaad zullen alle volken gezegend worden. Dat men door dit zaad ‘bepaald Christus’, Gods Zoon moet verstaan, lijd geen twijfel. (Gal. 3:16).

Heerlijke en troostvolle belofte voorwaar!

… Het woord Gods in onzen tekst, Gen. 22:18, geeft ons de vaste verzekering, dat het Evangelie met vrucht onder alle volkeren zal worden bediend: alles echter naar het vrijmachtig welbehagen Gods.

Heerlike toezegging dan: “Alle volken zullen in uw zaad – in Christus naamlijk – gezegend worden.” Let wel, alle volken zullen. Dus ga de kerk heen, en vervulle slechts hare roeping in kinderlijke gehoorzaamheid, zich verlatende op’s Heeren eigen toezegging (belofte -slc), de uitkomst aan zijne genade – aan zijn vrijmachtig welbehagen overlatende.

… Om de groote zaak te openen, meent men onder onze stam, en geloofsgenoten in de Tranvaalse Republiek, en Zuid Afrika, eene deure der hope te zien. Daarom heeft de Hoog Eerw. Synodale Commissie namens de gehele Kerk benoemd, derwaarts te reizen, om alles wat in het van Gods Koninkrijk kan worden gedaan, naar ons vermogen te doen. Wijh hopen daardoor den weg tot de Heidenen te banen. Heden staan ik voor u, reeds op reis zijnde, om die roeping te volbrengen, zoo het Gods genade moge behagen. …” (Enige Leerredenen van wijle prof. D. Postma. Kaapstad: 1893, bl. 16-19) 

Genesis 22:18 in die BDV, die 2020-vertaling?

Na ek hierdie gelees het, het ek die Statenvertaling van Gen. 22:18 en die OAV vergelyk met die nuutste Afrikaanse vertaling, die BDV oftewel 2020 vertaling, en die aansienlike verskil gesien tussen eersgenoemde twee vertalings en die 2020 vertaling.

Die SV en OAV en die meerderheid van vertalings, oud en nuut, met enkele uitsonderings, vertaal Gen. 22:18 met die klem op die vaste belofte van God van redding wat volke ontvang, en deur sy vrymag sal plaasvind in Christus, terwyl die BDV dit vertaal as bloot ‘n ‘wens’ van die volke, dus ‘n moontlikheid wat dalk gaan plaasvind:

OAV:  En in jou nageslag sal al die nasies ….  geseën word…

BDV: Al die nasies sal wens…. om so geseënd te wees…

Watter een is reg, in die konteks van Gen. 22 en veral die res van die hele Skrif, al is verskillende vertalings ‘grammaties moontlik’? 

Na my mening as die BDV vertaling nog vertaal het soos sommige verklaarders op gewys het, waar die klem nogsteeds sou geval het op die ‘passiewe ontvangs’ van die seën (redding):

“mekaar as geseën beskou, of mekaar seën, of soos Deut. 29:19: mekaar gelukkig prys” (Bybel met Verklarende Aantekeninge), of

“hulself geseënd ag … of noem” (WH Gispen, COT: Genesis),

vanweë God se Belofte, Gen. 12:3 en 22:16, dan was dit ten minste beter, maar die BDV vertaling se fokus verskuif na my mening van wat God beloof, toesê, genadiglik bepaal … na wat die mens en volke  ‘wens’ hopelik sal gebeur, maar nie seker is van nie?   

En dan verder, waarom, indien albei vertalings grammaties moontlik is, kies die BDV vir hul vertaling, wat juis onsekerheid bring oor die oorsaak en bron van die seën (in Christus wat vas en seker is)?

Ek is van mening dat die regte en beste vertaling volgens die oorspronklike taal, en die konteks van Gen. 22 en die hele Skrif (Skrif-met-Skrif vergelyking), dit is wat in die OAV staan, nl. “En in jou nageslag sal al die nasies van die aarde geseën word…”, dus wat sy uitverkorenes, in Christus (Ef. 1:4-6), onder en in al die volke toegereken word (Rom. 4; Gal. 3) soos vers 16 in die onmiddelike konteks duidelik en klinklaar beklemtoon en ons ook wys hoe ons moet ‘vertaal’, deur die geloof in die vaste Belofte, Jesus Christus, wat die fokus is van die hele Skrif, en wat van die begin tot einde daar was en nog is tot in ewigheid (Hebr. 13:8; sien ook HK Sondag v/a 19):

“… Ek sweer by Myself, spreek die Here, omdat jy dit gedoen het en jou seun, jou enigste, nie teruggehou het nie,” (Gen. 22:16)

Die Here self, “Ek sweer by Myself” (Ps. 2; 110; Jes. 45:23; 2 Kor. 1:20; Hebr. 6:13-20; ens.) en al sy beloftes, sy woorde in en deur Christus (en nie ons sondige gebroke ‘wense’ nie), is die enigste vaste sekerheid en hoop van al ons sending en evangelie verkondiging, binne en buite die kerk, ja, nog altyd en orals, vanaf Gen. 3:15 tot die laaste dag.

Hier is ‘n paar verdere verklarings oor hierdie saak:

I. Dr. Attie Bogaards (emeritus predikant van Pretoria Rooiwal) skryf,

1. 2020 se Genesis 22:18 vergelyk met ander vertalings

Ek gee hier net die vertalings weer ter wille van vergelyking:

  • 2020: Al die nasies van die aarde sal wens om so geseënd te wees soos jou nageslag, omdat jy na my stem geluister het.” (2020 gee ook in ’n voetnoot ’n alternatiewe vertaling: Word ook vertaal as “in jou nageslag sal al die nasies van die aarde geseën word”.
  • 1953: En in jou nageslag sal al die nasies van die aarde geseën word, omdat jy na my stem geluister het.
  • NKJV: In your seed all the nations of the earth shall be blessed, because you have obeyed My voice.
  • ESV: and in your offspring shall all the nations of the earth be blessed, because you have obeyed my voice.

2. Reeds in vergelyking met ander vertalings is daar radikale verskille

  • In 2020 is al die nasies die onderwerp, terwyl dit in die ander vertalings die voorwerp
  • In al die ander vertalings het ons die passiewe vorm geseën word, terwyl die 2020 dit in aktiewe vorm vertaal: sal wens om so geseënd te wees.
  • 2020 het soos jou nageslag. Al die ander het in jou nageslag. In jou nageslag kan ook vertaal word met saad, in jou saad. In Galasiërs 3:16 kan ons sien Wie hierdie Saad is: Christus. In en deur Hom word ons geseën.

3. Foute in die 2020-vertaling in vergelyking met die Hebreeuse grondteks

2020 vertaal sal wens om so geseënd te wees. Die Hebreeuse werkwoordsvorm (hitpael) kan op 2 maniere vertaal word: passief (geseën word) of refleksief (jouself as geseënd beskou). 

Die 2020 vertaling pas egter hoegenaamd nie.

Reeds die totale konteks van Genesis, die belofte aan Abraham, leer ons dat ons met ’n belofte van God te make het, iets wat Hy sál en gaan doen. Kyk bv Genesis 12:3: in jou sal al die geslagte van die aarde geseën word.

Ook die vertaling (2020) soos jou nageslag, is bedenklik. Die Hebreeuse woord word met in of deur vertaal. 

4. 2020 en Skrif-met-Skrif-vergelyking

2020: Al die nasies van die aarde sal wens om so geseënd te wees soos jou nageslag

Die vernaamste reël by Skrifverklaring én Skrifvertaling is Skrif-met-Skrif-vergelyking.

In die Heidelbergse Kategismus Sondag 3, vraag en antwoord 8 word ons onvermoeë om van nature enigiets goeds te kan doen, bely. Daardie enigiets goeds sluit alles in, ook Skrifverklaring en Skrifvertaling. God Self moet ons leer hoe om te vertaal. Dit leer Hy ons deur Skrif met Skrif te gaan vergelyk. Op ander plekke in die Bybel leer Hy ons om ons teks te verklaar en te vertaal.

Dit geld ook van Genesis 22:18. Ons sal na die Here Self in sy hele Woord moet gaan luister om hier reg te verstaan en te vertaal.

En as ons na die hele Woord (ook die NT) gaan luister, sal ons sien: Hierdie teks word o.a. in Galasiërs 3:8 deur die groot Bybelskrywer so aangehaal en vertaal: In jou sal al die volke geseën word. Nie soos nie (soos 2020 nie), maar in; ook nie ’n wens nie, maar ’n belofte.

Galasiërs 3:16 is eweneens van groot belang: Nou is aan Abraham die beloftes toegesê en aan sy saad. Hy sê nie: En aan die sade, asof dit op baie sien nie, maar op een: En aan jou saad, dit is Christus.

Konklusie

Die Gees deur sy Woord, leer ons baie presies hoe om Genesis 22:18 te vertaal.

II. Ds. Christiaan Jooste (GK Waterberg) skryf:

Die verskille in die vertaling gaan in hierdie verse oor die betekenis van ‘n spesifieke stamformasie in die oorspronklike taal.

In Gen 12:3 word die passiewe vorm (nifal) van die werkwoord gebruik om te stel dat al die geslagte in Abraham se nageslag geseën sal word. In Gen 22:18 kom ‘n ander vorm (hitpael) voor wat ‘n refleksiewe betekenis het, maar die sin se struktuur stem grootliks ooreen met die in Gen 12:3.

Die 2020 vertaling gee uitdrukking aan die refleksiewe betekenis deur dit as ‘n wens te vertaal, terwyl die OAV saam met die meeste ander vertalings dit bloot as wisselvorm as passief vertaal. Gramatikaal is dit dus moontlik dat Gen 22:18 as ‘n wens vertaal kan word, maar daar is ook genoegsame getuienis wat die moontlikheid staaf dat dit as wisselvorm van die passief in 12:3 vertaal kan word.

Omdat die klem in die die verbondsbelofte op die nageslag geplaas word blyk die passiewe vertaling meer waarskynlik as die wens van die nasies.

III. Statenvertaling kanttekeninge by Gen. 22:18 (ek gee vir u die Afrikaanse vertalings van die kanttekeninge hier, met erkenning aan die Gereformeerde Bijbelstichting wat die projek lei om die Nederlandse kanttekeninge in Afrikaans te vertaal, bygevoeg by die OAV (1933/53) vertaling)

Gen 22:18 En 34in jou nageslag 35sal 36al die nasies van die aarde geseën word, 36omdat jy na my stem geluister het. 

34) Dit is, in Christus, wat uit jou saad en na die vlees sal voortkom. Sien Gen. 12:3.

35) Sien Hand. 3:25. Gal. 3:8, 16.

36) Nie alleen hulle wat uit jou vlees sal kom nie, maar ook alle ander volke wat in u Saad, die Messias, sal glo. Sien Gal. 3:29.

37) Sien vers 16 se kanttekening.

En hier is die Statenvertaling se kanttekeninge by Gen. 22:16,

Gen 22:16 en sê: Ek sweer 36by Myself, spreek die HERE, 30omdat jy dit gedoen het en jou seun, jou enigste, nie teruggehou het nie

29) Want God het geen meerdere om by te sweer nie, Hebr. 6:13. Sien ook Jer. 22:5. Elders sweer God by sy grote Naam, Jer. 44:26; ook by sy siel, Jer. 51:14; en by sy heiligheid, Amos, 4:2; dit is, by Homself. In die volgende, spreek, Hebr. neum. Sien van hierdie woordjie, Jer. 23:31 se kanttekening.

30) Verstaan hiermee geen verdiende oorsaak van die daaropvolgende belofte nie, wat ook tevore aan Abraham gemaak is, maar die vrug of einde van die gehoorsaamheid van Abraham, wat God uit genade met die vernuwing van sy belofte en met hierdie eed van Hom, Abraham wil vereer en beloon. Dit moet dien tot verdere versterking van Abraham en sy hele kerk se geloof. Sien hiervan Hebr. 6:13, 14, 17, 18.

IV) Bybel met Verklarende Aantekeninge by Gen. 22:16,18 en Hand. 3:25

Ek sweer by Myself … God sweer by Homself, omdat niemand sy meerdere is nie, vgl. Hebr. 6:13; Luk. 1:73 … in jou geseën word: vgl. Gen. 12:3. Die vorm van die Hebreeuse werkwoord is hier egter anders en daarom vertaal ander liewer: mekaar as geseën beskou, of mekaar seën, of soos in Deut. 29:19: mekaar gelukkig prys. Die Griekse vertaling het die lydende vorm wat in Hand. 3:25 aangehaal word. …. En in jou saad (Hand. 3:25), volgens die Skrif en veral Gal. 3:16 word Christus hier bedoel. … seën: Sy woorde en dade bring seën tot in lengte van dae. Die seën bestaan daarin dat Jesus hulle bekeer van hulle booshede, Jes. 59:20; Matt. 1:21″ 

Opmerking: In Hand. 3:25 staan daar, “En julle is kinders van die profete en van die verbond wat God met ons vaders gesluit het toe Hy vir Abraham gesê het: En in jou saad sal al die geslagte van die aarde geseën word.” 

Die seën wat ons enigste troos is, is nié ons ‘wense’ nie, maar Christus self, ‘dat Jesus (ons, my!) bekeer! Daarom, leer die Heilige Gees ons ook hoe om te vertaal en vertaalkeuses te maak: ‘n vaste belofte van troos … nie ‘n wens nie!

V) Calvyn verduidelik Gen. 22:18 by Gen. 12:3, waarop Gen. 22:18 gebaseer is,

“But I extend the meaning further; because I suppose the same thing to be promised in this place, which God afterwards repeats more clearly, (Genesis 22:18.) And the authority of Paul brings me to this point; who says, that the promise to the seed of Abraham, that is, to Christ, was given four hundred and thirty years before the law, (Galatians 3:17.) But the computation of years requires us to understand, that the blessing was promised him in Christ, when he was coming into the land of Canaan.

Therefore God (in my judgment) pronounces that all nations should be blessed in his servant Abram because Christ was included in his loins. In this manner, he not only intimates that Abram would be an example, but a cause of blessing; so that there should be an understood antithesis between Adam and Christ. For whereas, from the time of the first man’s alienation from God, we are all born accursed, here a new remedy is offered unto us. Nor is there any thing contrary to this in the assertion, that we must by no means seek a blessing in Abram himself, inasmuch as the expression is used in reference to Christ. …

Now Paul assumes it as an axiom which is received among all the pious, and which ought to be taken for granted, that the whole human race is obnoxious to a curse, and therefore that the holy people are blessed only through the grace of the Mediator. Whence he concludes, that the covenant of salvation which God made with Abram, is neither stable nor firm except in Christ. I therefore thus interpret the present place; that God promises to his servant Abram that blessing which shall afterwards flow down to all people.” 

Twee opmerkings:

– Soos Calvyn ook hier aandui, in navolging van die Skrif, die mensdom, die volke soek en wens nie om gered te word nie, die evangelie is juis dat God ons kom opsoek het, die Woord het vlees geword en onder ons kom woon wat Hom verwerp het (Joh. 1), wat van Hom afgedwaal het, en Hom verwerp en verag het (sien Ps. 2; Rom. 1-3:20).

– Die redding, troos en hoop van Gen. 22:18 (en al God se beloftes) is ‘neither stable nor firm’ in die ‘wens van die volke’ (of enige mens of skepsel, HK Sondag 5,6, 11), maar ‘in Christus’ (alleen), is dit absoluut vas en seker (2 Kor. 1:20).

______________________________________________

Sien ook ander opmerkings en besprekings van die BDV vertaling

Woorde en Woordeboeke ook subjektief, dr. Attie Bogaards

Die beste boek om te lees oor Dirk Postma, asook die herstigting wat gevolg het, is dr. GCP van der Vyver se “Professor Dirk Postma, 1818-1890” (hb, 499bl.), beskikbaar by Pro Regno Boeke, tweedehands, R70-00. 

Verdere artikels oor Dirk Postma

aBrakel oor die bediening van die Genadeverbond,

De bediening van het Genadeverbond tot de voleinding der wereld

deur Wilhelmus aBrakel

[Bron: met erkenning oorgeneem uit, Halleluja of lof des Heeren over het genadeverbond. Sommige opskrifte is bygevoeg]

Van Christus tot de voleinding van der wereld

Nu we de bediening van het Genadeverbond van Adam tot Abraham en van Abraham tot Christus bezien hebben, sla nu uw oog ook eens op de bediening ervan in het Nieuwe Testament, van Christus tot de voleinding der wereld. Na de veelvuldige beloften en het uitzien der gelovigen is de Heere Jezus Christus ten slotte in de wereld gekomen:

Wanneer de volheid des tijds gekomen is, heeft God Zijn Zoon uitgezonden, geworden uit een vrouw, geworden onder de wet (Gal. 4:4);

God is geopenbaard in het vlees, is gerechtvaardigd in den Geest, is gezien van de engelen, is gepredikt onder de heidenen, is geloofd in de wereld, is opgenomen in heerlijkheid (1 Tim. 3:16).

God voortijds veelmaal en op velerlei wijze, tot de vaderen gesproken hebbende door de profeten, heeft in deze laatste dagen tot ons gesproken door den Zoon; Welken Hij gesteld heeft tot een Erfgenaam van alles, door Welken Hij ook de wereld gemaakt heeft; Dewelke, alzo Hij is het Afschijnsel Zijner heerlijkheid, en het uitgedrukte Beeld Zijner zelfstandigheid, en alle dingen draagt door het woord Zijner kracht, nadat Hij de reinigmaking onzer zonden door Zichzelven teweeggebracht heeft, is gezeten aan de rechterhand der Majesteit in de hoogste hemelen (Hebr. 1:1,2,3).

Zodat wij nu zien Jezus met heerlijkheid en eer gekroond, Die een weinig minder dan de engelen geworden was, vanwege het lijden des doods (Hebr. 2:9). Want Hij moet als Koning heersen, totdat Hij al de vijanden onder Zijn voeten zal gelegd hebben (1 Kor. 15:25).

Deze staat van de Kerk in het Nieuwe Testament, die genoemd wordt het ‘Koninkrijk der hemelen’, munt zeer hoog uit in heerlijkheid en voortreffelijkheid boven alle vorige tijden der Kerk. Deze heerlijkheid is in deze vier voorrechten te zien:

I. Die verskil tussen die bediening van die ou en nuwe verbond
In het Oude Testament vond de godsdienst plaats door lichamelijke, zichtbare zaken, die de komende Messias afschaduwden, of die louter zegeningen waren, omdat de gelovigen erdoor onderwezen werden in de verborgenheden van het Evangelie. Voor die tijd en wijze der bedeling waren ze, ten opzichte van dat werk, een zwaar juk, een juk der dienstbaarheid. Wat was er een verscheidenheid van plichtplegingen, een smartelijkheid bij de besnijdenis, een gedurig de wacht houden ten aanzien van raak niet of smaak niet, zoveel lichamelijke verontreinigingen, en dan weer wassingen, offeranden, waarin op zichzelf geen kracht was tot wegneming van de zonden, slechts arme beginselen, enz.

Maar in het Nieuwe Testament zijn al die dingen vernietigd, en in plaats van al die lichamelijke diensten heeft de Heere een geestelijker, verhevener, onzichtbaarder, onmiddellijker dienst ingesteld. Men is nu niet meer aan een plaats gebonden; men gaat nu niet meer door schaduwen tot de zaak, maar de ware aanbidders aanbidden de Vader in Geest en waarheid (Joh. 4:23). Nu mogen we, met voorbijgaan van alle aardse dingen, gelijk het heiligdom binnengaan,

Hebr. 10:19-22: Dewijl wij dan, broeders, vrijmoedigheid hebben, om in te gaan in het heiligdom door het bloed van Jezus, op een versen en levenden weg, welke Hij ons ingewijd heeft door het voorhangsel, dat is door Zijn vlees; en dewijl wij hebben een groten Priester over het huis Gods; zo laat ons toegaan met een waarachtig hart, in volle verzekerdheid des geloofs, onze harten gereinigd zijnde van de kwade consciëntie, en het lichaam gewassen zijnde met rein water.

Kol. 2:16,17: Dat u dan niemand oordele in spijze of in drank, of in het stuk des feestdags of der nieuwe maan of der sabbatten; welke zijn een schaduw der toekomende dingen, maar het lichaam is van Christus. Wij zijn tot vrijheid geroepen… alleenlijk gebruikt de vrijheid niet tot een oorzaak voor het vlees (Gal. 5:13).

2. Die vervulling en uitbreiding van die verbond van onder een na onder alle volke

Hoewel de Kerk voor de roeping van Abraham uit alle natiën zonder onderscheid bestond, toch was er weinig uitbreiding en heerlijkheid. Goddeloosheid en afgoderij overstroomden alles. Maar na de roeping van Abraham scheidde de Heere alle natiën van Zich af, en liet ze in hun wegen wandelen. Maar Hij maakt Jakob Zijn woorden bekend, Israël Zijn inzettingen en Zijn rechten. Alzo heeft Hij geen volk gedaan; en Zijn rechten, die kennen zij niet (Ps. 147:19,20). Maar na de komst van de Heere Jezus is dat onderscheid tussen de landen weggenomen. Maar in allen volke is die Hem vreest en gerechtigheid werkt, Hem aangenaam (Hand. 10:35). Paulus zegt hiervan in Ef 2:13 en 14:

Maar nu in Christus Jezus zijt gij, die eertijds verre waart, nabij geworden door het bloed van Christus. Want Hij is onze Vrede, Die deze beiden één gemaakt heeft, en den middelmuur des afscheidsels gebroken hebbende enz.

Het was voorzegd in Gen. 49:10: Denzelven zullen de volkeren gehoorzaam zijn.

Ja (de boeken van) Mozes, de Psalmen en de Profeten staan vol met de roeping der heidenen, en zie, zoals het geprofeteerd was, zo is het ook vervuld; wij zijn er getuigen van. Eerst werd het Evangelie van het Koninkrijk wel (alleen) aan de Joden verkondigd, maar toen zij het verwierpen, werd het tot de heidenen gebracht, Hand. 13:26,46,47,48:

Het was nodig, dat eerst tot u het Woord Gods gesproken zou worden; doch nademaal gij hetzelve verstoot, en uzelven des eeuwige levens niet waardig oordeelt, ziet, wij keren ons tot de heidenen. Want alzo heeft ons de Heere geboden, zeggende: Ik heb u gesteld tot een licht der heidenen, opdat gij zoudt zijn tot zaligheid, tot aan het uiterste der aarde. Als nu de heidenen dit hoorden, verblijdden zij zich.

En daarna is hun geluid over de gehele aarde uitgegaan en hun woorden tot de einden der wereld (Rom. 10:18).

Iemand zou kunnen denken: Waarom Abraham een erfgenaam der wereld, een vader van vele volkeren en der gelovigen genoemd, daar Henoch en Noach voor Abraham geleefd hebben en gelovige en heilige mensen bij uitnemendheid waren en Abraham en de Messias toch uit hen zijn voortgekomen?

Maar hoe? Zijn wij dan door de dienst van Abraham bekeerd, en niet door de dienst van Henoch en Noach? Omdat het geloof en het Evangelie door hen niet voortgeplant zijn, maar wel door Abraham. Abrahams vader en zijn geslacht waren afgodendienaars (Joz. 24:2).

God roept Abraham zonder middel en openbaart Hem de komende Middelaar, en dat Deze uit hem zou voortkomen. Hij beveelt hem, dat hij zijn kinderen deze verborgenheden zou leren, waarin hij ook getrouw door God werd onderwezen (Gen. 18). Hij belooft dit ook te zegenen, zodat ook de heidenen door zijn dienst bekeerd, en zo naar de Geest zijn kinderen zouden worden. Zo is het Evangelie voortgeplant in zijn zaad, en door zijn zaad op de heidenen, en zo is het ook tot ons gekomen, zodat wij, als wij opklimmen tot hen, door wie wij tot de kennis en de liefde van het Evangelie zijn gekomen, moeten uitkomen bij Abraham.

Daar wordt het afgebroken; zijn vader was afgodendienaar, en hij werd op buitengewone wijze door God geroepen. Paulus zegt, Rom. 9:7:

Noch omdat zij Abrahams zaad zijn, zijn zij allen kinderen, maar: In Izaâk zal u het zaad genoemd worden; dat is, niet de kinderen des vleses, die zijn kinderen Gods; maar de kinderen der beloftenis worden voor het zaad gerekend; Gal. 4:28: Maar wij, broeders, zijn kinderen der belofte, als Izak was.

3. Die Gees was reeds teenwoordig in die ou verbond, maar word nou ryker en oorvloediger uitgestort in die nuwe verbond

Hoewel in het Oude Testament de Geest der aanneming tot kinderenen wel was, nochtans was alles toen schaarser, en minder personen hadden er deel aan in ruime mate, en die er al deel aan hadden, die hadden weinig van deze goederen. Maar in het Nieuwe Testament geeft God alles overvloediger. Wij lezen van de overvloediger mate van de Heilige Geest, Jes. 44:3,4:

Want Ik zal water gieten op den dorstige en stromen op het droge; Ik zal Mijn Geest op uw zaad gieten en Mijn zegen op uw nakomelingen.

En zij zullen uitspruiten tussen in het gras, als de wilgen aan de waterbeken; Joël 2:28: Daarna zal het geschieden, dat Ik Mijn Geest zal uitgieten over alle vlees enz. Toen Christus kwam, heeft Hij met deze Geest Zijn kinderen gedoopt (Matth. 3:11). Deze Geest heeft Hij ook na Zijn hemelvaart rijk over hen uitgegoten (Tit. 3:6).

Hieruit komt ook een meerder mate van licht voort, naar de profetieën in Jes. 11:9:

Want de aarde zal vol van kennis des HEEREN zijn, gelijk de wateren de bodem der zee bedekken, en volgens het getuigenis van Johannes,

1 Joh. 2:27: En de zalving, die gijlieden van Hem ontvangen hebt, blijft in u, en gij hebt niet van node, dat iemand u lere; maar gelijk dezelfde zalving u leert van alle dingen, zo is zij ook waarachtig. Hieruit komt ook een uitnemende heiligheid voort,

Jes. 60:21,22: En uw volk zullen altezamen rechtvaardigen zijn, zij zullen in eeuwigheid de aarde erfelijk bezitten; zij zullen zijn een spruit Mijner plantingen, een werk Mijner handen, opdat Ik verheerlijkt worde. De kleinste zal tot duizend worden, en de minste tot een machtig volk; Ik de HEERE, zal zulks te zijner tijd snellijk doen komen.

Hieruit komt een nabijer en vertrouwelijker omgang met God voort, Hebr. 4:14,16:

Dewijl wij dan een groten Hogepriester hebben, Die door de hemelen doorgegaan is, namelijk Jezus, de Zoon van God, zo… laat ons dan met vrijmoedigheid toegaan tot den troon der genade, opdat wij barmhartigheid mogen verkrijgen, en genade vinden, om geholpen te worden ter bekwamer tijd.

Hier komt ook meer troost en vrede in de ziel uit voort, Jes. 54:13: Al uw kinderen zullen van de HEERE geleerd zijn, en de vrede uwer kinderen zal groot zijn, Ps. 72:7: In Zijn dagen zal de rechtvaardige bloeien, en de veelheid van vrede, totdat de maan niet meer zij.

4. Die voorregte en seëninge van die nuwe verbond 

In het Oude Testament was de gehele bediening strenger, en op een meer wettische wijze; maar in het Nieuwe Testament is ze zoeter en evangelischer; zie de vergelijking in Hebr. 12:18-22:

Want gij zijt niet gekomen tot den tastelijken berg, en het brandende vuur, en donkerheid, en duisternis, en onweder…. Maar gij zijt gekomen tot den berg Sion, en de stad des levenden Gods, tot het hemelse Jeruzalem, en de vele duizenden der engelen.

Zo is op de dagen van het Nieuwe Testament in het bijzonder van toepassing: Hoe liefelijk zijn de voeten dergenen, die vrede verkondigen, dergenen, die het goede verkondigen(Rom. 10:15)!

Deze en andere zijn wel de voorrechten van de dagen van het Nieuwe Testament, in zoverre het de mate betreft; maar die goederen werden in alle dagen en over alle gemeenten van het Nieuwe Testament niet in gelijke mate uitgestort. Maar de ene tijd kreeg er wel meer van dan de andere, en soms kreeg een gedeelte van de Kerk op de ene plaats wel meer, terwijl de Kerk op andere plaatsen in schaarsheid leefde.

Het heeft God behaagd dat ook de Kerk van het Nieuwe Testament een strijdende Kerk zou zijn. Toen de apostelen op de Pinksterdag met de Heilige Geest werden vervuld, toen werd de hele stad beroerd. De mensen, die uit allerlei delen der aarde in die tijd te Jeruzalem waren, en die dingen gehoord hadden, verkondigden het ieder in zijn land. De apostelen verspreidden zich kort daarna onder de heidenen, en reisden naar alle streken: het oosten en het westen, het noorden en het zuiden. Zij vervulden de gehele wereld met het geluid van het Evangelie en stichtten overal gemeenten. Zo werd de profetie van Ps. 2:8 vervuld: Eis van Mij, en Ik zal de heidenen geven tot Uw erfdeel, en de einden der aarde tot Uw bezitting; Ps. 72:8: Hij zal heersen van de zee tot aan de zee en van de rivier tot aan de einden der aarde.

Die kerklike stryd tot die voleinding van die wêreld

Maar de duivel zat niet stil. Hij stookte zijn onderdanen op, richtte verschrikkelijke, zowel bijzondere als algemene, vervolgingen aan om de naam van Christus en van de Christenen te smoren. Ja, hij zocht zijn onderdanen zelfs in de gemeente te krijgen, en door hen verwekte hij binnen de gemeente zelfs allerlei dwalingen en ketterijen. Zo had de Kerk van buiten en van binnen te strijden, waardoor de loop van het Evangelie gestuit werd, en de waarheid uit Afrika en Azië verdreven, hoewel er tot op deze huidige dag nog overblijfselen van het Christendom achter zijn gebleven, hoewel geheel vervallen en bedorven.

In Europa kreeg de Kerk door Constantijn de Grote wel vrijheid en vrede van buiten, maar aan de ene kant kwam de wereld toen met geweld in de Kerk, en aan de andere kant groeide de Antichrist sterk, totdat hij macht verkregen had, alles overheerste en door zijn valse leer de Kerk in een Babel veranderde, zodat de Kerk vele honderden jaren in een ellendige en droeve toestand heeft verkeerd. Evenwel kende God de Zijnen en deed Hij nu en dan, hier en daar getuigen der waarheid spreken, totdat het licht met kracht doorbrak. Door middel van Zwingli, Luther, Calvijn en anderen begon de Kerk weer te bloeien; maar het vergieten van het Christenbloed hield niet op, totdat God de ziel van Zijn tortelduif uit de klauwen van dat beest, die hoer van Babel, rukte, die dronken geworden was van het bloed der heiligen. Maar toen de Kerk meer vrijheid en veiligheid van buiten verkreeg, hield de duivel niet op met door allerlei ketterijen en dwalingen de Kerk te verontrusten. De ene was zo snel nog niet ontdekt en overwonnen, of de andere kwam weer te voorschijn: zo is het gegaan tot op de huidige dag. En wat er nog zal gebeuren, dat weten wij zo zeker niet, maar dit weten wij wel, dat het een strijdende Kerk zal blijven, zolang als de wereld bestaat.

Maar de Heilige Schrift spreekt duidelijk van de val van de Antichrist vooral in Openb. 18 – die wij zeker verwachten.

Ook spreekt de Heilige Schrift duidelijk over de bekering van de Joden, o.a. in Rom. 11:25,26,27:

Want ik wil niet, broeders, dat u deze verborgenheid onbekend zij (opdat gij niet wijs zijt bij uzelven), dat de verharding voor een deel over Israël gekomen is, totdat de volheid der heidenen zal ingegaan zijn. En alzo zal geheel Israël zalig worden; gelijk geschreven is: De Verlosser zal uit Sion komen en zal de goddeloosheden afwenden van Jakob. En dit is hun een verbond van Mij, als Ik hun zonden zal wegnemen.

En hoewel wij noch tijd, noch plaats, noch mate durven bepalen, toch menen wij, dat Gods Kerk, na de val van de Antichrist, uitnemender heerlijk zal zijn dan in vorige tijden. Zie o.a. Rom. 11:12,15:

En indien hun val de rijkdom is der wereld, en hun vermindering de rijkdom der heidenen, hoeveel te meer hun volheid!… Want indien hun verwerping is de verzoening der wereld, wat zal de aanneming wezen, anders dan het leven uit de doden?

Hier wordt gesproken over het voordeel, dat de verstoting en wederaanneming der Joden de heidenen zou toebrengen. Voor wie de val en verwerping van de Joden een rijkdom en verzoening bracht, zou de volheid en aanneming van de Joden ook tot rijkdom en leven uit de doden zijn. Nu voor de heidenen was de val en de verwerping en vermindering van de Joden tot rijkdom en verzoening. Zo zou de volheid en aanneming der Joden hun ook tot rijkdom en leven uit de doden zijn. Hoe is het Joodse volk toegenomen! De drie werelddelen krioelen van Joden. Als zij eens tezamen de Heere Jezus zullen aannemen, en God over dat volk Zijn gaven en genaden zeer overvloedig zal uitstorten, tot geloof en heiligmaking, wat zal de Kerk dan uit een machtig volk bestaan en uit een ontelbare menigte van lidmaten! En hoe kan het anders, of hun licht en vuur zal onder de heidenen aan alle kanten doorbreken. O wenselijke zaak!

Vergelijk nu deze drie perioden met elkaar, en beschouw hoe heerlijk de laatste is boven de twee eerste en houdt in gedachten dat wij in de laatste en gelukzaligste tijden leven. Verblijd er u over. O hoe verlangden de gelovigen van het Oude Testament naar deze tijd, hoe profeteerden ze ervan, hoe baden ze erom, hoe zong de gemeente ervan in verschillende Psalmen.

En nu ze aangebroken zijn, zou ons hart nu zijn alsof er niets bijzonders gebeurd was, zou ons hart niet eens verwijd worden?

Dank en verheerlijk God erover. Indien de oude gemeenten God dankten en loofden vanwege de schaduwdienst en zich niet konden verzadigen in deze te betrachten, hoe vrolijk moesten wij dan de Heere prijzen, en die ondenkbare genade erkennen, die ons meer dan hun, en boven het huidige heidendom overkomt.

Wandel nu in dat licht.

Komt, gij huis Jakobs, en laat ons wandelen in het licht des HEEREN (Jes. 2:5). Wandelt waardiglijk der roeping, met welke gij geroepen zijt (Ef 4:1). Zo hebben wij ook de bediening van het verbond der Genade in het algemeen beschouwd.

Samenvatting van enkele vragen

(De volgende vragen zijn door Brakel uitvoerig behandeld na zijn praktikale verhandeling over het Genadeverbond. De antwoorden zijn beknopt samengevat. De Bijbelse bewijzen, tegenwerpingen en weerleggingen zijn weggelaten. Zie voor de motivatie hiervan de Inleiding.)

Vraag IIs het Oude Testament gefundeerd in de belofte en de erfenis van Kanaân, en vindt dit een begin bij de uittocht uit Egypte, of bij Sinai? Of wordt het Oude Testament, dat toch het Verbond der Genade is, ‘oud’ genoemd ten opzichte van de bediening en is het begonnen bij de eerste Evangelieverkondiging in het Paradijs?

Antwoord: Het Oude Testament vindt zijn grond niet in de erfenis van Kanaân. Het is bij Adam begonnen en vindt zijn oorsprong niet aan de Sinaï.

Vraag 2Is het Verbond, dat op Horeb gesloten werd, een Verbond der werken?

Antwoord: Het Verbond op Sinaï is geen Verbond der werken, maar alleen de wet behelst de eis van het Verbond der werken. De wet werd hun echter gegeven als tuchtmeester tot Christus.

Vraag 3Is het Verbond op Sinaï een gemengd Verbond en ten dele uit het Verbond der werken en ten dele uit het Verbond der Genade samengesteld?

Als het Verbond op Sinaï een gemengd Verbond was geweest, dan zouden de werken en het geloof de voorwaarden zijn voor het Verbond; zij zijn echter geen voorwaarden. maar kenmerken van een ware bondgenoot.

Vraag 4Is het Verbond, dat op Sinaï met Israël gesloten werd, en dat tot de tijd van Christus bleef bestaan, alleen een uiterlijk Verbond en wezenlijk te onderscheiden van het Verbond der Genade? Of is het Verbond der Genade (toen) op een uiterlijke wijze bediend? 

Het woord ‘verbond’ wordt in de Bijbel ook gebruikt voor omstandigheden, die een kenmerk vertonen van een wezenlijk verbond, zonder zelf een verbond te zijn. Zo wordt ook de bediening van het verbond wel ‘verbond’ genoemd, terwijl het dikwijls slechts een zegel betreft bijvoorbeeld de besnijdenis – tot bevestiging van het Verbond. Maar als er van het Verbond op Sinaï sprake is, is er geen sprake van een uiterlijk verbond dat in wezen onderscheiden is van het Genadeverbond. Het spreken over een uiterlijk verbond, dat God zou sluiten, is in strijd met Gods recht, dat in alles oprechtheid en volkomenheid eist. Hijzelf is in alles ook oprecht, en handelt in alles volkomen goed.

Vraag 5Zijn de ceremoniën van het Oude Testament enkel zegeningen Gods, of zijn ze opgelegd als strafvoor het gouden kalf?

Vraag 6Hebben de gelovigen in het Oude Testament volkomen vergeving van zonden en verzoening met God gehad, de Geest der aanneming tot kinderen en ware vrede in het geweten door Jezus Christus als hun volkomen Borg, door een waarachtig geloofaangenomen? Ofzag God hun zonden door de vingers en liet Hij hen in een onverzoende staat blijven onder schuld, toorn en vloek? Verweet Hij hun de onbetaalde schuld, die Hij telkens weer eiste door hun een handschrift (der zonde) te doen voorkomen,en deed (God) hen onder de engelen, priesters, overheden en de duivel in schrik en beven en in vreze des doods leven, totdat Christus door Zijn dood alles dadelijk volbracht had?

De gelovigen in het Oude Testament hebben volkomen vergeving der zonden en verzoening met God gehad, evenals de Geest der aanneming tot kinderen en de vrede en blijdschap van het geweten.

Vraag 7Is de zevendaagse sabbat, die in het vierde gebod wordt voorgesteld en een heilige rust eist – dat is een blijde verlustiging in God door Hem zowel in het bijzonder als in het openbaar in Zijn werken te verheerlijken, waarbij lichamelijke bezigheden, uitoefening van het beroep of dienstwerk stil liggen – behoort deze zevendaagse sabbat tot de ceremoniële wet, die alleen aan Israël is gegeven, en in Christus is vervuld en teniet gedaan, of behoort ze tot de onveranderlijke regel van een heilig leven, zoals andere geboden van de wet, en verplicht ze alle mensen van alle eeuwen op de geheIe aarde?

Antwoord: De zevendaagse sabbat behoort tot de onveranderlijke regel van een heilig leven, evenals de andere geboden van de wet, en verbiedt alle mensen van alle eeuwen op de gehele aarde. Zij behoort in haar aard niet tot de ceremoniën, is niet aan Israël alleen gegeven, en is in Christus niet vervuld als ware het een schaduw, en te niet gedaan.
______________________________________

Sien aBrakel se standaardwerk, De Redelijke Godsdienst, hier in Nederlands en Engels.

Die WESE van beide die ou(er) verbond (OT) met Abraham, was en is soos dit is met die vervulling en bevestiging van daardie selfde verbond in die nuwe(r) verbond in Christus (NT):

GOD HOMSELF!

deur dr. J. Ridderbos*

Die toesegging van die ryk nageslag om uit Abraham gebore te word, word gevolg deur die belofte van die seën wat hierdie volk, onder leiding van Abraham, van God sal ontvang. Dit word gedoen in die bekende woorde:

“En Ek sal my verbond oprig tussen My en jou en jou nageslag ná jou in hulle geslagte as ’n ewige verbond, om vir jou ’n God te wees en vir jou nageslag ná jou.” (Gen. 17:7)

Hier word  dus eers weer nogmaals die versekering gegee dat die verbond van God met Abraham en met sy nageslag sal wees, en dit word ‘n ‘ewige verbond’ genoem.  …  die bedoeling ….  word duidelik aangetoon in die Nuwe Testament, waar die rykdom van die Ou Testament beloftes van redding, soos met ander sake, eers daarin volledig geopenbaar word. Daaruit blyk dit dat hierdie onverganklike verbond nie net deel van Abraham se vleeslike nageslag bly nie, maar deel word van die ware Israel: diegene wat in die voetspore van die gelowige Abraham wandel.

Wat hierna volg, is die mooiste in al hierdie openbaring van God aan Abraham, en daar is niks mooiers in die hele Skrif nie. Dit is die Goddelike belofte, “om ‘n God vir jou te wees en vir jou nageslag na jou.”

Hiermee word nou die kern van die saak genoem, dit wat die middelpunt en die kern van alle beloofde redding uitmaak. Die Here skenk Homself aan Abraham en sy nageslag. Wat die verbond ookal mag bevat in seëninge en in dinge, die inhoud van die verbondsbelofte is immers God self.

Dit wil nie sê dat die aardse saak geen waarde of betekenis het nie.

Inteendeel, onmiddellik na hierdie woord volg weer die belofte wat vroeër aangaande Kanaän gemaak is, waarvan hier genoem word dat hierdie land, waar Abraham nou as vreemdeling vertoef, aan hom en sy saad gegee sal word tot ‘n ewige besitting. As Abraham en sy nageslag die Here as hulle God het, kan die verkrying van die land nie uitbly nie, want Hy is ‘n God wat weet wat sy volk nodig het. Hy is ook nie ‘n God wat slegs met hul geestelike behoeftes rekening hou nie. Nee, Hy neem hulle geheel en al aan as sy volk, wat bestaan in ‘n fisiese en geestelike lewe. Hy is immers daardie God wat self die mens na liggaam en siel geskape het. Hy weet dus dat ‘n volk ‘n land nodig het om gelukkig en geseënd te wees en hul roeping te vervul.

Die hoofsaak is nie daardie land nie, maar dit is dat die Here hulle God is.

Daarom word na die belofte aangaande die land nogmaals die groot woorde weereens herhaal: “En Ek sal vir hulle God wees.” (v. 8) Dit is die eerste en die laaste. Dit is ook wat die eiendom van Kanaän sy waarde en glans gee.

Hier blyk dit die duidelikste, wat ons vroeër gesien het, dat in die Ou Testament die uiterlike en die aardse ‘n geestelike en ewige agtergrond het. Die besit van Kanaän en ‘n lang lewe daarin, aardse voorspoed, welvaart en rykdom, is seëninge wat in die Ou Testament telkens weer na vore kom. Maar die inhoud van die verbondsbelofte is God self. En hierdie heilsgoedere is so onuitspreeklik groot en ryk dat dit outomaties alles oortref en beheer.

Al die ander heilsgoedere is slegs die gevolg van hierdie een, dat die Here hulle God is. (Al die ander heilsgoedere) ontleen hul waarde en betekenis daarvan (dat die Here hul God is).

Sekerlik, Kanaän was ‘n ryk geseënde land, en die Skrif vermeld telkens sy melk en heuning en prys sy koring, sy nuwe wyn en sy olie. Maar toe dit daarop neerkom, was dit alles nie die ware saak wat die lewe in Kanaän so ‘n waardevolle voorreg vir die vrome se gemoed gemaak het nie.  Kanaän se werklike rykdom bestaan ​​immers nie in een van hierdie aardse dinge nie, maar daarin dat Israel Kanaän uit die hand van hul God ontvang het as teken van sy guns, ‘n waarborg van sy liefde. Die land was ‘n gawe van God, en daarom kon Israel sy God in die land geniet; wat die middelpunt van die hele Jerusalem was, waar Hy tussen die gérubs en onder die lofsange van Israel in die midde van sy volk sou woon, om die land van Kanaän te heilig deur sy teenwoordigheid, en deur sy vriendelike lig, wat van sy aangesig uitstraal, en wat vir die volk wat in Kanaan is meer vreugde bring as wat die druiwe van Eskol en alle aardse seëninge ooit kan doen.

So is dit dan dat die “jou God te wees en vir jou nageslag na joudie kern van die verbondsbelofte is, wat dan ook aan die tydelike seëninge hul eie waarde verleen, en sodoende die aardse seëninge in wese oortref, en as die aardse seëninge verlore gaan, die waarde (van die kern van die verbondsbelofte) behou word. Omdat God die inhoud van die verbond is, daarom moet daar straks op die oue(r) bedeling ‘n nuwe(r) nog ryker een volg, waarin nog duideliker aan die lig sal kom, dat  in die guns van hierdie (selfde – slc) God is al die geestelike seëninge opgesluit in Christus Jesus: alles wat in die hemelse skatkamer in Goddelike liefde, in onverstoorbare vrede, wat in ondenkbare salighede vir die mensekinders ingesluit is.

* Bron: Abraham: De vriend Gods (Kampen: JH Kok, 1928), bl. 257-259.  Opskrif en beklemtonings is bygevoeg. 

Dus (slc – opmerkings): 

1. nie die land of enige tydelike aardse seëninge nie, maar God self en al sy weldade in Jesus Christus, deur die krag van die Heilige Gees, is die wese van die genadeverbond in beide OT en NT.

2. hierdie Belofte (van die verbond), moet bedien word soos God beveel het in beide bedelings, aan gelowiges en hul kinders, die verbondsbesnydenis in die OT, deur die verbondsdoop in die NT (vgl. Gen. 17:7-12 met Hand. 2:39; 16:15, 31-34). 

3. Die feit dat die ewigdurende wese van die verbond God self is, Christus en al sy weldade, beteken nie dat liggaam, tyd, land, huwelik, gesin, volk, besittings, aardse of tydelike dinge en seëninge, ens., onbelangrik, sleg of ‘onbybels’ is opsigself nie, in die woorde van Ridderbos: … die kern van die verbondsbelofte (God self) verleen waarde aan die tydelike seëninge. Sien Jesus se woorde in Matteus 6:33. 

4. Soos Bavinck geleer het, die genade vernietig nie die natuur nie, maar heilig dit deur Christus (in God se diens), in my eie woorde: die natuur red ons nie, maar moet ook nie verag, vernietig of ontken word nie (1 Tim. 4:1-5), dit word geheilig in Sy diens, tot sy eer, volgens en deur sy Gees en Woord (Rom. 11:36; 1 Kor. 10:31). 

5. Die doel van die verbond: Soli Deo gloria!

Die verbond is die wese van die ware godsdiens – Herman Bavinck 

Die prediking van God se magsryk gerig aan alle nasies en koninkryke, nie net aan die individu en kerk nie (Jer. 1:10)*

deur ds. HJ van der Walt

Lees: Jeremia 1:1-10 en Psalm 24 

Teks: Jer. 1:10, “Kyk, Ek stel jou vandag aan oor die nasies en oor die koninkryke om uit te ruk en om te gooi en te vernietig en te verwoes, om te bou en te plant.”  

Inleiding op die preek – S. Le Cornu
Ds. van der Walt se treffende Jeremia 1 preek, wat vandag nog net so aktueel is as in die 1970’s, wys hoe die Woord van God aan almal gerig moet word, dat God in Christus oor alles regeer, oor alle nasies en koninkryke. 

Verkeerde sienings soos bv. die piëtisme, anabaptisme of die (radikale) twee koninkryke leer, is besig om skade aan te rig, deur die heerskappy van Christus en sy Woord as’t ware te wil beperk tot die individu, gesin en kerk, terwyl die Woord duidelik is dat die hele Woord tot die ganse wêreld, tot alle volke en nasies moet uitgaan, met ‘n oproep tot geloof en bekering, om die enigste Verlosser en Koning te aanbid en te dien … ongeag of hul dit wil hoor of aanvaar. Ds. van der Walt preek op ‘n plek:

“… Want (Jeremia) is deur God uitverkies, geroep en aangestel om gesant te wees van sy magsryk. Hy spreek tot die nasies en koninkryke van die wêreld met die gesag van die ewige Koning. Die Woord van God dra die hoogste gesag in die wêreld. Die gesag is onbegrens. Jeremia se aanstelling geld vir die ganse wêreld, “… oor die nasies en oor die koninkryke…” God, die ewige Koning, voer heerskappy oor die hele wêreld: “… Die aarde behoort aan die Here en die volheid daarvan, die wêreld en die wat daarin woon; want HY het dit gegrond op die seë en dit vasgestel op die strome…” (Ps. 24: 1, 2). 

Die God van die ganse wêreld beheers die geskiedenis van elke volk — gelowig of ongelowig. Hy, die God van orde, handhaaf sy gesag op ‘n besondere wyse. … God se gerig gaan oor alles wat sy gesag misken, ongehoorsaam is aan sy wil en sy eer nie soek nie; dit moet vernietig word. Dit is die sonde, in watter vorm en onder  watter mooi dekmantel ookal. God het immers self sy oordeel oor die sonde in die Paradys aangekondig, en handhaaf dit deur die eeue, om dit in die eindgerig te voltrek.”

Ds. van der Walt wys verder op die tweesnydende aspek van die Woordverkondig, wat baiemaal in ons tye gemis word, want almal is vir of teen Christus, en die prediking moet elkeen daartoe dwing, beginnende by elke lidmaat, maar ook in die hoogste raadsale van ‘n land, elke regeerder of president moet ook buig voor Christus (Ps. 2):

“Die oordeel is die helfte van God se raad. Sy volle raad, wat elke profeet en ook Jeremia moet verkondig, is: oordeel én genade. Daarom was Jéremia nie bloot ‘n swartgailige „sondejagter”, ‘n oordeelsprofeet wat met sy prediking verwoes en vernietig nie. Hy was in dieselfde asem ook ‘n genadeverkondiger wat gebou en geplant het. God bou en plant, in sy genade, die nuwe lewe op dieselfde plek waar sy oordeel die sonde vernietig het.

Jeremia moes „nuwe stede” bou, met dieselfde prediking, uit die puinhoop wat God se oordeel nagelaat het. Die nuwe aarde kom in die eindgerig as die herskepping van die ou aarde, deur God se oordeel. God breek die oue, wat in die greep van die sonde is, af om die nuwe daaruit te bou.

Die skaduwee van ons Hoogste Profeet, Jesus Christus val duidelik oor die wêreld in die profetiese optrede van Jeremia: die PRIESTERseun uit Anatot, is aangestel om die wêreld PROFETIES met die KONINGSwoord van God te regeer.” 

Hy preek ook dat nie die politieke, ekonomiese, onderwys of watter raadsale ookal die lot van die wêreld bepaal nie, maar die raadsbesluite van God wat tydig en ontydig van die kansels (en orals!) verkondig moet word uit en volgens God se Woord: 

“Alle oë is vandag gevestig op die raadsale van die wêreld en die kernkrag-arsenale van die groot moondhede. Dit lyk of die lot van die wêreld daar beslis gaan word, Die behendigste staatsman of die dapperste generaal gaan oënskynlik baas wees in die wêreld. Die waarheid is egter dat die lot van die wêreld reeds vasgelê is in God se raadsbesluite, en van die kansels af beslis word. Is dit nie onmoontlik nie? Die prediking van God se Woord tel tog nie meer mee nie; die wêreld luister dan nie na die „stem van die kerk” nie. Dit word allerweë as uit pas beskou. Mense wat klein dink van God en sy mag, kyk deur so ‘n bril na die prediking. 

Elkeen wat God waaragtig ken en bely in die geloof, weet dat Hy die Koning is van die ganse wêreld. Die prediking van sy Woord is die magtigste faktor in die wêreld, ongeag die eenvoudige predikantjie wat dit in ‘n eenvoudige kerkgeboutjie, op ‘n onaansienlike dorpie, verkondig. Die eenvoudige prekie, wat God se suiwere Woord verkondig, is magtiger as al die grootdoenerige toesprake in die V.V.O. en het meer krag as al die kwasi-gewigtige besluite van die Veiligheidsraad, want dit verkondig die lot van die wêreld wat reeds beslis is.”

In ‘n neutedop, wys ds. HJ van der Walt ons daarop dat, wat ons as predikers, kerkrade, gemeentes, ens. moet besef en daarvolgens ons lewens en ons gemeente lewe inrig, sodat die bediening van die Woord, sakramente en tug orals kan voortgaan:

“Die geskiedenis van die volke word nie deur die „grille van die noodlot” beheers nie; dit hang ook nie van die militêre krag of -gereedheid van enige nasie af nie, nog minder van die politieke behendigheid van enige staatsman. Die almagtige God, wat alles in sy raad besluit het, rig die ganse wêreldgeskiedenis. …. Die kerk het ‘n geweldige roeping om in ons deurmekaar wêreld die weg te wys met die prediking want die kerk staan in die wêreldbranding; al erken die wêreld dit nie. Die moderne mens maak van die kerk ‘n „uitgediende instelling”, ‘n „outydse stem” wat nie kan meepraat oor moderne vraagstukke nie. Die wetenskap en die V.V.O. het mos die antwoorde op alle vraagstukke. Daarom word die vraag dikwels gestel of die kerk nog ‘n „boodskap vir ons tyd en wêreld” het. 

Die kerk het nie net ‘n „boodskap” nie, maar die beslissende stem, is die mees gesaghebbende van alle instellings, oor die lotgevalle van die wêreld. Ons predikers moet weer diep besef dat hulle die gesagswoord verkondig van die Koning van die konings — selfs die veto-stem moondhede in die Veiligheidsraad moet voor hierdie Woord buig.”

En daarom die noodsaak dat daar getroue kerkrade, getroue gemeentes sal wees waar die Woord van God tydig en ontydig verkondig mag word, en daar op alle wyses die Woord sal uitgaan op die markpleine (Hand. 17:17), in beide oordeel en genade in Christus (2 Tim. 3:15-4:5), mag die Here ons daartoe genadig wees. 

“Die Bybel is ‘die boek van die Ryk van God’, nie ‘n boek vir hierdie of daardie eeu of slegs oor die enkeling nie, maar oor alle volke, vir die hele mensheid, nie vir een tyd nie maar vir alle tye. Dit is ‘n Ryksboek. En soos die Ryk van God nie naas en bo nie maar in en deur die wêreldgeskiedenis homself ontwikkel, so moet ook die Skrif nie afgetrokke, opsigself beskou en van alles geisoleer word nie, maar dit moet juis met ons hele lewe, met die lewe van die mensheid in verbinding gebring en tot verklaring daarvan gebesig word. Kortom, die Skrif is ‘n boek uit die verlede, maar ook ook die hede en toekoms . . . Dit kom tot gesin en maatskappy, tot kerk en skool. Dit is in een woord: die sprake van God tot die mensheid.” – Herman Bavinck (voorwoord in Kennis en Leven & voorwoord tot Matthew Henry se kommentaar)

___________________________________________________________________

God se Magsryk

deur ds. HJ van der Walt

Die kansel staan vandag meer as ooit in die brandpunt van die geskiedenis, omdat die woelinge van die nasies en koninkryke vandag die hoogtepunt van die botsing tussen die ryke van Christus en die Antichris verslank.”


DIE gevaar is dat ons te klein dink van God en die gesag van sy Woord, terwyl ons teen die geringheid van die mens vaskyk, wat geroep is om die koninkryk uit te dra en die Woord in die wêreld te verkondig. Ons vergeet God, die Roeper en Sender, se almag,

Dit spreek dikwels uit ons handelswyse: ons pak niks aan nie, omdat die kerk se getalle dan te gering is om iets te vermag. Ons ag die prediking gering, vanweë die eenvoudige predikantjie. Ons skaam ons vir die belydenis van God se Woord, daarom swyg ons waar en wanneer ons moet getuig. Ons is in elk geval bang dat die beginsels van God se Woord dalk sal „aanstoot gee”.

Ons oog, deur die sonde begrens, laat dikwels God se koninkryk minder gewigtig vertoon. En tog is God se koninkryk ‘n onbegrensde, allesomvattende magsryk; en God ‘n almagtige en ‘soewereine Koning. Die roeping en sending van die profeet Jeremia getuig daarvan.

Die prediking van God se Woord is die siel en krag van die handhawing en uitbreiding van God se magsryk. Dit spreek duidelik uit Jeremia se „bevestiging” as profeet. God bring hom diep onder die besef van:

I. Die gesag;

II. Die grense; 

III. Die vrugte van sy aanstaande profetiese optrede.

1. Die gesag

God het die lasbrief vir Jeremia se prediking kort en kragtig gegee: „Kyk, Ek stel jou vandag aan . Dit is gewigtige woorde vir ‘n klein mensie. 

Want die mense kon maklik teen die persoontjie van Jeremia vaskyk, en die gesag agter die persoontjie miskyk. Hy was ‘n man van min aansien; ‘n seun wat maar onlangs sy twintigste verjaardag gevier het, uit ‘n onaansienlike priestergeslag van ‘n klein dorpie, Anatot, ‘n paar myl noordoos van Jerusalem. Ons lees nêrens anders in die Bybel van sy Vader, Hilkia, as net hier nie.

Sy priesterafkoms was onbenullig. Dit het nie besondere gesag gedra nie. Sy hoorders kon, bloot op die persoon af geoordeel, tereg vra: Wie is hierdie seuntjie van Hilkia miskien; hierdie mannetjie van Anatot?

God se roeping en bevestiging as profeet het hierdie mannetjie egter in ‘n ander lig gestel, en sy onbenullige lewe volslae verander. God getuig dat Hy hom uitverkies, geroep en met gawes toegerus het vir ‘n besondere taak en sending in die wêreld:

Gesant van die Here van die leërskare, die Koning van die almagsryk.

Al het hy nie aansien, bekwaamheid en vermoëns gehad nie, het die Here hom nogtans geroep, ondanks sy nederige afkoms uit die priestergeslag van Anatot.

God het hom lank voor sy geboorte reeds daarvoor bestem. Hy is gebore om die profeet te wees wat God met die besondere roeping in die wêreld gestuur het:

“Voordat Ek jou in die moederskoot gevorm het, het Ek jou geken; en voordat jy uit die liggaam voortgekom het, het Ek jou geheilig; EK HET JOU TOT ‘N PROFEET VIR DIE NASIES GEMAAK …” (v. 5) 

Die Here het nie mense van aansien of eie-bekwaamheid nodig nie. Die gesag van sy Woord is so groot en magtig, dat Hy roep en aanstel ongeag wie dit is. Hy skenk die gawes wat nodig is om die roeping en sending te volbring.

Die geroepene, toegerus met die gawes, durf nie teëpraat nie:

“… moenie sê: Ek is jonk nie; want na wie Ek jou ookal stuur moet jy gaan; en wat Ek ookal beveel moet jy spreek…” (v. 7)

So lui Jeremia se volmag en opdrag om profeet van God in die wêreld te wees. Dit rus op die gesag van die koninkryk van die hemele, God se gesag wat Hy in sy Woord handhaaf.

Jeremia tree op met die hoogste gesag wat in die wêreld is.

Want Hy is deur God uitverkies, geroep en aangestel om gesant te wees van sy magsryk. Hy spreek tot die nasies en koninkryke van die wêreld met die gesag van die ewige Koning. Die Woord van God dra die hoogste gesag in die wêreld.

II. Die grense

Die gesag is onbegrens. Jeremia se aanstelling geld vir die ganse wêreld, “… oor die nasies en oor die koninkryke…” God, die ewige Koning, voer heerskappy oor die hele wêreld:

“… Die aarde behoort aan die Here en die volheid daarvan, die wêreld en die wat daarin woon; want HY het dit gegrond op die seë en dit vasgestel op die strome…” (Ps. 24: 1, 2).

Die God van die ganse wêreld beheers die geskiedenis van elke volk — gelowig of ongelowig. Hy, die God van orde, handhaaf sy gesag op ‘n besondere wyse. Ons sien dit duidelik in Jeremia se profetiese optrede: Hy was eerstens profeet in Juda, met die eerste roeping en plig teenoor die volk van God; want God se oordeel begin in Jerusalem — by die heiligdom selfs (Eseg. 9 : 6).

Jeremia rig sy prediking grotendeels tot Juda — hy het vir bykans veertig jaar die toneel in Juda oorheers. Maar Juda staan nie los van die nasies nie. God het sy volk midde in die wêreldstroom geplaas en die volk se lotgevalle is innig verweef met die lotgevalle van die nasies van die wêreld. God het in sy uitverkore volk die toekoms van die ganse wêreld berei. Jeremia kon nie ‘n profeet vir Juda wees sonder om ook ‘n profeet vir „die nasies en die koninkryke” te wees nie.

Die geskiedenis van die volke word nie deur die „grille van die noodlot” beheers nie; dit hang ook nie van die militêre krag of -gereedheid van enige nasie af nie, nog minder van die politieke behendigheid van enige staatsman. Die almagtige God, wat alles in sy raad besluit het, rig die ganse wêreldgeski

Die skynbaar nietige woord van die „Jeremias-kansel” was gewigtiger as al die woorde van al die konings saam!

Dit was meer betroubaar, met groter invloed en wyer trefkrag as al die beraadslaginge in regeringsale en paleise. Want hy het sy lasbrief van God gehad: „Kyk, Ek stel jou vandag aan OOR DIE NASIES EN OOR DIE KONINKRYKE .

edenis.

Daarom het Jeremia, te midde van sy prediking vir Juda, ook profesieë teen die nasies gehad: teen Egipte, Filistéa, Moab, Ammon en Edom. Hy het God se gerig verkondig oor Damaskus, Arabië en Elam. Hy het selfs nie die magtige Babel gespaar, wat Jerusalem sou verwoes en Juda sou wegvoer in ballingskap, nie. Jeremia het, getrou aan sy roeping, die Godsbeskikkinge en -beslissinge oor die wêreld van sy tyd verkondig,

Die skynbaar nietige woord van die „Jeremias-kansel” was gewigtiger as al die woorde van al die konings saam!

Dit was meer betroubaar, met groter invloed en wyer trefkrag as al die beraadslaginge in regeringsale en paleise. Want hy het sy lasbrief van God gehad: „Kyk, Ek stel jou vandag aan OOR DIE NASIES EN OOR DIE KONINKRYKE .

III. Die vrugte

Jeremia se prediking was indringend, Die uitwerking was afbrekend en opbouend, as vervulling van God se raad.

Dit sal eerstens geestelik„geweldig wees: „ . . . om uit te ruk en om te gooi en te vernietig en te verwoes . . .” Dit moes, soos alle prediking, die gerig van God dra. Dit sal soos ‘n stormwind met ‘n verwoestende haelbui wees; of soos ‘n magtige Ieër op sy verwoestingspad.

God se gerig gaan oor alles wat sy gesag misken, ongehoorsaam is aan sy wil en sy eer nie soek nie; dit moet vernietig word. Dit is die sonde, in watter vorm en onder  watter mooi dekmantel ookal. God het immers self sy oordeel oor die sonde in die Paradys aangekondig, en handhaaf dit deur die eeue, om dit in die eindgerig te voltrek.

Die oordeel is die helfte van God se raad. Sy volle raad, wat elke profeet en ook Jeremia moet verkondig, is: oordeel én genade. Daarom was Jéremia nie bloot ‘n swartgailige „sondejagter”, ‘n oordeelsprofeet wat met sy prediking verwoes en vernietig nie. Hy was in dieselfde asem ook ‘n genadeverkondiger wat gebou en geplant het. God bou en plant, in sy genade, die nuwe lewe op dieselfde plek waar sy oordeel die sonde vernietig het.

Jeremia moes „nuwe stede” bou, met dieselfde prediking, uit die puinhoop wat God se oordeel nagelaat het. Die nuwe aarde kom in die eindgerig as die herskepping van die ou aarde, deur God se oordeel. God breek die oue, wat in die greep van die sonde is, af om die nuwe daaruit te bou.

Die skaduwee van ons Hoogste Profeet, Jesus Christus val duidelik oor die wêreld in die profetiese optrede van Jeremia: die PRIESTERseun uit Anatot, is aangestel om die wêreld PROFETIES met die KONINGSwoord van God te regeer.

Die kerk moet, soos die profete van ouds, die Koningskap van Jesus Christus, wat Hy met sy offer aan die kruis verwerf het, deur die prediking afkondig en handhaaf in die wêreld. Die wêreld moet dit hoor dat „Hy alle mag in hemel en op aarde ontvang het” (Matt. 28: 18-20). Predikers is, deur al die eeue heen, aangestel as profete „oor nasies en oor koninkryke”.

Alle oë is vandag gevestig op die raadsale van die wêreld en die kernkrag-arsenale van die groot moondhede. Dit lyk of die lot van die wêreld daar beslis gaan word, Die behendigste staatsman of die dapperste generaal gaan oënskynlik baas wees in die wêreld. Die waarheid is egter dat die lot van die wêreld reeds vasgelê is in God se raadsbesluite, en van die kansels af beslis word.

Is dit nie onmoontlik nie? Die prediking van God se Woord tel tog nie meer mee nie; die wêreld luister dan nie na die „stem van die kerk” nie. Dit word allerweë as uit pas beskou. Mense wat klein dink van God en sy mag, kyk deur so ‘n bril na die prediking.

Elkeen wat God waaragtig ken en bely in die geloof, weet dat Hy die Koning is van die ganse wêreld. Die prediking van sy Woord is die magtigste faktor in die wêreld, ongeag die eenvoudige predikantjie wat dit in ‘n eenvoudige kerkgeboutjie, op ‘n onaansienlike dorpie, verkondig. Die eenvoudige prekie, wat God se suiwere Woord verkondig, is magtiger as al die grootdoenerige toesprake in die V.V.O. en het meer krag as al die kwasi-gewigtige besluite van die Veiligheidsraad, want dit verkondig die lot van die wêreld wat reeds beslis is.

God het Jeremia, van Anatot, aangestel as profeet van die volke, sy gesant oor koninkryke. Die Koning van die konings, Jesus Christus, het die vissers van Galilea gestuur om die evangelie aan alle mense te verkondig en dissipels van die nasies te maak.

Die kerk het ‘n geweldige roeping om in ons deurmekaar wêreld die weg te wys met die prediking want die kerk staan in die wêreldbranding; al erken die wêreld dit nie.

Die moderne mens maak van die kerk ‘n „uitgediende instelling”, ‘n „outydse stem” wat nie kan meepraat oor moderne vraagstukke nie. Die wetenskap en die V.V.O. het mos die antwoorde op alle vraagstukke. Daarom word die vraag dikwels gestel of die kerk nog ‘n „boodskap vir ons tyd en wêreld” het.

Die kerk het nie net ‘n „boodskap” nie, maar die beslissende stem, is die mees gesaghebbende van alle instellings, oor die lotgevalle van die wêreld. Ons predikers moet weer diep besef dat hulle die gesagswoord verkondig van die Koning van die konings — selfs die veto-stem moondhede in die Veiligheidsraad moet voor hierdie Woord buig.

Die kansel staan vandag meer as ooit in die brandpunt van die geskiedenis, omdat die woelinge van die nasies en koninkryke vandag die hoogtepunt van die botsing tussen die ryke van Christus en die Antichris verslank.

Is dit nie heerlik om te weet dat die geminagte prediking, die magswoord van die Oorwinnaar Christus is nie?

God het die profetiese amp in die kerk, deur die eeue heen, beklee met dieselfde gesag wat Jeremia vir sy prediking ontvang het, aangestel:

“… oor nasies en koninkryke om uit te ruk en om af te breek, te vernietig en te verwoes om te bou en te plant” (v. 10)

Dit trek nie, soos Rome sê, saam in die primaat (baasskap) van Die Pous oor die „Keiser” nie. Die kerk vervul hierdie roeping wanneer hy onbevange profeet is en die suiwer Woord van God oor die wêreld laat klink in die prediking: Die oordeel wat afbreek en verwoes om die  ryk van die Antichris ten gronde te rig … die genade wat bou en plant tot stigting van die geloof, waaruit die ryk van die ewige lewe groei.

Amen.

* Bron: Die Rykdom van U Woord preekbundel, Potchefstroom: Pro Rege, 1974, p. 99-105.  Oorspronklike titel: God se magsryk.

Posted by: proregno | February 10, 2021

PRO REGNO BOEKE TE KOOP: FEBRUARIE 2021

TWEEDEHANDSE EN NUWE BOEKE TE KOOP

ADMIN REELINGS

1 Enige navrae moet per e-pos of whatsapp gedoen word, verkieslik nie telefonies nie.

2 Boeke word nie uitgehou nie, behalwe wanneer inbetaling reeds gedoen is.

3 Daar moet gepoog word om boeke af te haal in Carletonville, Potchefstroom of Pretoria soos prakties gereël. Indien boeke gepos word is dit op u eie risiko. LET WEL: ek pos net deur Postnet of ander privaat pos instansies (minimum bedrag: R100 per pakkie). Pryse hier onder sluit nie posgeld in nie, en moet dus nog by bereken word.

4) Elke opvolgende boeklys vervang die vorige boeklyste en pryse.  Ek dateer ook die laaste boeklys op soos boeke verkoop word of daar boeke bykom, so maak seker of die boeke nog beskikbaar is voordat u bestel, dankie.

5) Hier is die rekening vir inbetaling, asook kontak besonderhede:

S. Le Cornu

Absa tjek nr. 01095190673

Takkode: 632005

Verwysing: u voorletters en van

Kontakbesonderhede

Slabbert Le Cornu

Selnr. 082 770 2669

E-pos: proregno@gmail.com

6 Prosedure om te volg vir boekaankope:

6.1. Stuur u lys van boeke wat u wil koop na bogenoemde kontakbesonderhede (e-pos of whatsapp).

6.2. Ek sal laat weet wat beskikbaar is en die spesifieke bedrag wat inbetaal moet word, laat weet ook of u boeke gaan kry in Carletonville, Potch of Pretoria, en of dit bv. per Postnet gepos moet word.

6.3. Sodra ek u inbetaling ontvang het, is die boeke u s’n.

————————————————————————————–

AFDELING A: TWEEDEHANDSE BOEKE

Afrikaans:

Dit is Totius, VE d’s Assonville, R100-00 

Die Boek Openbaring, VE d’Assonville, R70-00

Die Psalms sing van Christus, VE d’Assonville, R70-00

Kerkgeskiedenis in 30 lesse, VE d’Assonville, R30-00

Die dwaasheid om te preek, VE d’Assonville, R20-00

Die geskiedenis van die Christendom (Struik-uitgawe), R100-00

MP3-CD NT Bybel: NT, Psalms, Spreuke 1953 vertaling, x4 cd’s, R100-00 

Gereformeerde Kerkreg boeke:

Die Kerkorde: ‘n Verklaring van die Gereformeerde Kerkorde, GPL van der Linde, R30-00

Handleiding by die Kerkorde van die GKSA, LS Kruger, B. Spoelstra, ens., R40-00

Die Kerkorde in Praktyk, J. Visser, R70-00

Gereformeerde Kerkreg en Kerkregering, B. Spoelstra, R50-00 (rugkant is af, maar inhoud nog reg)

Handboek by die Nuwe Testament, EP Groenewald, R50-00

Laat My lammers wei, MJ Booyens, (hardeband: R40-00)

Elke dag in die Lig: Oordenkings uit die Johannes evangelie, MJ Booyens, R40-00

Die werk van Geloof: gesprekke uit die boek Handelinge, MJ Booyens, R30-00

– ‘n Vaste vertroue op dit wat ons Hoop: kommentaar op Hebreërs, MJ Booyens, R30-00

Deur die geloof: Hebreërs 11, MJ Booyens, R30-00

Die navolging van Christus, SCW Duvenhage, R30-00

Professor Dirk Postma: 1818-1890, GCP van der Vyver, R70-00

Nuwe en Ou Dinge: uit die skat van die Koninkryk, WJ Snyman, R50-00

Geskiedenis van die GKSA, 1859-1959, JP Jooste, R50-00

Die heilige doop in die Nuwe Testament, L. Floor, R30-00

Die evangelie van die Koninkryk, L. Floor, R20-00

Perspektiewe op die prediking van Paulus, L. Floor, R20-00

Hy wat met die Heilige Gees doop, L. Floor, R30-00

Persone rondom Paulus, L. Floor, R20-00

Boeke oor die gereformeerde belydenisskrifte

Gereformeerde Simboliek, PJS de Klerk, R30-00

Die Vaste Fondament: oordenkings oor die HK, SJ van der Walt, R30-00

Kategismuspreke: 52 preke deur gereformeerde predikante, R30-00

Die Heidelbergse Kategismus preke, S Botha, R20-00

Soek die Here in sy tempel (verduideliking van die gereformeerde liturgie), JJ van der Walt, R20-00

Quo Vadis?, Willie Marais, R50-00

Woorde en dade van die profete, PJS De Klerk, R30-00

Kommentaar NT: Markus, EP Groenwald, R30-00

Handboek Gewyde Geskiedenis (vir ouers, katkisante, onderwysers, ens.), PJS de Klerk, R30-00

Swart Teologie van Amerika tot in SA, CWH Boshoff, R30-00

Die Wysbegeerte van Herman Bavinck, SP van der Walt, R30-00

Manlik en Vroulik in die Kerk: Geslagtelikheid en die besondere dienste, Breed, van Rensburg, Jordaan, R50-00

Loof die Here: die Psalms in OT en NT lig, JL Helberg, R30-00

Venster op die Huwelik, R20-00

Evangelistiek, verskeie skrywers. R20-00

Glo en jy sal lewe: Brief aan die Romeine, JC Coetzee (red), R20-00

Onderskeiding van die Geeste: pinksterstrominge in SA, R20-00

‘n Lamp vir my voet, gesprekke oor die geloofslewe, PJ de Bruyn, R20-00

Die Christen en Kleredrag, PJ de Bruyn, R10-00

Die gesonde leer, PJ de Bruyn, R20-00

Bewaar jou goeie pand, PJ de Bruyn, R20-00

Afrikaanse Bybelkonkordansie (Nuwe Vertaling), 1996-uitgawe, R100-00 (rugkant beskadig)

Handleiding vir die studie van die Kerkgeskiedenis, S Du Toit, R20-00

Die Tien Gebooie, prof. PJ De Bruyn, 331bl., R40-00

Die Brief aan die Romeine kommentaar (swart hardeband), dr. Willie D. Jonker, 207bl., R30-00

Geloof deur die Eeue, LF Schulze (dogma geskiedenis), R20-00

Verklaring en Prediking van die OT, JL Helberg, R20-00

Die Kultuurkleed van die Mens, H van der Wateren, R20-00

Nederlands:

Pro Rege: De koningschap van Christus, A. Kuyper, x3 dele, R100-00

Onze Eredienst, A. Kuyper, R70-00

De openbaring van Johannes en de sociale leven, K. Schilder, R30-00

Het gereformeerde Kerkboek, P. Biesterveld, R30-00

Schriftbeginselen ter Schriftverklaring, S. Greijdanus, R40-00

Het verbond Gods, G Ch. Aalders, R30-00

Die dingen die ons van God geschonken zijn: Catechismuspredicatien, B. Holwerda, R50-00

Onze Nederlandse Geloofsbelijdenis, 4 dele, ADR Polman, R50-00

Ethische Besinning: Verantwoord Handelen, inleiding tot de christelijke ethiek, J. Douma, R20-00

Het huwelijk gewogen, 1 Korinthe 7, J. van Bruggen, R30-00

Het gericht van God volgens het NT, L. Floor, R20-00

Het gebed volgens het NT, JP Versteeg, R20-00

Handboek by die Bybel, DP Alexander, 2de uitgawe, 680p R50-00

Engels:

Grand Illusions: The Legacy of Planned Parenthood, G. Grant, R50-00

John Knox and the Institutes of Calvin, VE d’Assonville, R30-00

Paul: Apostle of the Free Spirit, FF Bruce, R50-00

Evangelical Hermeneutics: The New vs the Old, Robert L. Jones, 524p., R50-00

Truth War: Fighting for Certainty in an age of deception, John MacArthur, 224p., r30-00

Preaching to a Postmodern World, G. Johnson, 189p., R30-00

A History of Israel: From Conquest to Exile, John J Davis & JC Whitcomb, 542p., R50-00

Preaching with Freshness, B. Mawhinney, 258p., R30-00

Christianity and Western Thought, volume 1, C. Brown, 447p., R50-00

Acts of the Apostles with the Greek Text, FF Bruce, 491p. R30-00

– An Introduction to the Old Testament, EJ Young, 456p., R30-00

The Millenium, L. Boettner, 389p., R20-00

Roman Catholicism, L. Boettner, 466p., R30-00

Afdeling B: Nuwe boeke

Ancient Philosophy, Gordon H. Clark, 530p., R100-00

The Challenge of Postmodernism: An Evangelical Assessment, DS Dockery (ed.), 425p., R50-00

The Gospel According to Jesus: What is Authentic Faith?, John Macarthur, 300p., hb, R100-00

Jesus Blood and Righteousness: Paul’s Theology of Imputation, B. Vickers, 254p., R40-00

In Six Days God Created: Refuting the Framework and Figurative Views of the Days of Creation, P. Bedard, 252p., 60-00

Handbook of Contemporary Theology, David L. Smith, 393p., R50-00

A Tale of Two Cities: The Father and His Two Sons, John MacArthur, 221p., R30-00

Creation without Compromise: A Christian worldview response to evolutionary challenges to the faith, DD Crowe, 296p., R30-00

New Life in the Wasteland: 2 Cor and the Ministry, Douglas Kelly, 160p., R20-00

Famine of the Land: A Passionate Calling for Expository Preaching, Steven Lawson, 134p., R30-00

Creation: A Witness to the Wonder of God, Mark Futato, 120-00, R20-00

The Banner of Truth: Magazine Issues 1-16, Sept. 1955 to Aug. 1959, 516p., R100-00

By His Grace and for His Glory: A Historical, Theological and Practical Study of the Doctrine of Grace in Baptist Life, 442p., R50-00

Marriage, Divorce and Remarriage: Critical Questions and Answers, J. Newheiser, 310p., R60-00

Refuting Compromise: A Biblical and Scientific Refutation of Progressive Creationism (Billions of Years) as popularized by Astronomer Hugh Ross, J. Sarfati, 411p., R30-00

Historical Theology: An Introduction to Christian Doctrine, Gregg L. Allison, 778p. R250-00

– J. Gresham Machen: Selected Shorter Writings, D.G. Hart (ed.), 590p. R150-00

The Pattern of Sound Doctrine: Systematic Theology at the Westminster Seminaries (essays in honor of Robert B. Strimple), D. van Drunen (ed.), 311p. R60-00

Leerprediking: Nederlandse Geloofsbelydenis artikels 10&11

Die Godheid van Jesus Christus en die Heilige Gees

Lees: Joh. 1:1-18 & 14:1-17

Tema: NGB artikel 10&11: Christus en die Heilige Gees is albei ook “ware, ewige God, die Almagtige, wat ons aanroep, aanbid en dien”

Preekopname (GK Carletonville, 2021-01-24, nota: let wel, die inhoud van die preek en teksnotas hier onder stem nie altyd ooreen nie, die notas is nie volledig nie, die audio preek is die volledige preek):

Nota 2: hierdie preek het plaasgevind in die buitelug, verskoon asb die klank kwaliteit.)

Aflaai: NGB artikels 10&11

Geliefdes in ons Here Jesus Christus,

Volgens die Skrif, bely ons die volgende wesentlike bybelse waarhede,

as fondament van ons ongetwyfelde christelike geloof,

soos saamgevat en bely in NGB art. 1 – 9:

“Daar is ’n enige en enkelvoudige Wese wat ons God noem” – artikel 1, en

Hy het gespreek, of geopenbaar, deur die skepping, natuur, onderhouding en regering van alles, maar in die besonder deur sy goddelike Woord – artikel 2

= God is, en Hy het gespreek, geopenbaar

Dit is die wese waaruit alles volg, in die res van die NGB,

soos Sondag 1 van die HK die fondament is, so is art. 1 en 2 dit vir die hele NGB, en so ook ons hele geloof, dit vat dit saam.

NGB art. 3, 4, 6 bely ons dan, die inhoud, die waar, en hoe van goddelike Woord, dit is oorgelewer, bewaar, geskrywe, ons noem dit die heilige Goddelike Skrif. En wat dit nie is nie, art. 4 …

En, art. 5 en 7 leer dat die Skrif die finale onfeilbare genoegsame gesag en bron is vir leer en lewe, alles wat ons glo en doen, en daarmee is ons tevrede.

Vanaf art. 8 tot 37 word dat basiese inhoud soos gevind in die hele Skrif,

vir ons opgesom, saamgevat.

Ons leer oor God, die mens en die sondeval, God se verlossingsplan in Christus, sy kerk, die sakramente, die burgerlike owerheid en die laaste oordeel.

Ons het vorige keer geleer dat die enige wese wat ons God noem, een wese is, in drie persone:

– God die Vader, God die Seun, en God die Heilige Gees, sien ook HK So. 8

Vandag, leer on verder uit die Skrif nog twee wesentike openbaringswaarhede:

Ons bely in NGB art.10 en 11 die Godheid van Christus en die Gees.

Hoekom net hulle?

Want, deur die eeue, veral in die eerste eeue, is die Godheid van die Vader, die Skepper nie ontken nie, ook vandag deur baie kultusse soos bv. die Jehova getuies, en valse godsdienste soos Islam en Judaisme,

Maar wel die godheid van Christus en die Gees.

Ons gaan vandag leer, vanuit die Skrif, soos saamgevat in die belydenis:

  1. Wat glo ons, wat bely ons, wat weet ons van Christus en die Gees se Godheid? (logos)
  2. hoekom is dit so belangrik om art.10 en 11 OOK vas te hou (patos), ook vir ons!

Ons fokus op die Johannes evangelie op ons te onderrig

1 Die leer van die Godheid van Jesus en die Gees

Reg in die begin, hoekom glo ons in stryd met soveel valse godsdienste,

en kultusse, dat die Jesus God is … dat die Heilige Gees God is?

….. vir dieselfde rede, waarom ons glo God is Drie-enig?

Onthou So. 8 v/a 25 “Omdat God Hom so in sy Woord geopenbaar het …”

Art. 8, 9 Die getuienisse van die Heilige Skrif wat ons leer om in hierdie heilige Drie- eenheid te glo, staan op baie plekke … OT en NT..

Artikel 10 Oor Jesus se Godheid: “Mosês sê … Johannes sê … Die apostel sê … die profeet Miga sê …

Art. 11 oor die Godheid van die Heilige Gees … soos die Heilige Skrif ons leer…

SO BELANGRIK: die leer van die Drie-eenheid, en die leer van die Godheid van Christus en die Gees, is nie die produk van die mens, die kerk, of vergadering nie, nee, dit is openbaring van God, ja, ons, die kerk, formuleer en vat saam, maar ‘omdat God Homself so geopenbaar het.

Ons glo dat die Jesus is eerstens, na sy Goddelike natuur:

– die eniggebore Seun, soos ons gelees het daar in Joh. 1:18 (lees)

– eniggebore beteken nie dat hy soos ons mense gebore is, en dan begin bestaan nie.

Hy is nie ‘n ‘enigste of unieke Seun’ soos baie swak vertalings, ook die BDV dit het nie!  Nee, soos die belydenis sê: “Hy is van ewigheid af gebore; Hy is nie gemaak nie en nie geskep nie, want dan sou Hy ‘n skepsel wees; Hy is van altyd en ewigheid, die Seun van God, nie net van toe hy ook as mens gebore is nie.

‘Eniggebore’ wil beklemtoon net Hy, en niks en niemand anders is in ‘n besondere verhouding met die Vader nie, ook selfs God

Ons het gelees in Joh.1:1-3,

John 1:1-2  In die begin was die Woord, en die Woord was by God, en die Woord was God2 Hy was in die begin by God.

– en die belydenis sê, dit verwys na Gen.1:1-3

John 1:14  14 En die Woord het vlees geword en het onder ons gewoon — en ons het sy heerlikheid aanskou, ‘n heerlikheid soos van die Eniggeborene wat van die Vader kom — vol van genade en waarheid.

Dus, – Hy, die eniggebore Seun was daar, reeds, saam met God.  Hy is wat Hy is, nie geword nie. Toe God Drie-enig reeds teenwoordig was en alles geskape het, EN DUS IS die Seun self ook God, soos Hy hier genoem word

Christus God self, bely ons “Hy is een wese met die Vader, ewig saam met Hom, die ewebeeld van die Persoon van die Vader, ewig saam met Hom, die heerlikheid (Heb 1:3) en in alles aan Hom gelyk (Phi 2:6). “

v.18: John 1:18   18 Niemand het ooit God gesien nie; die eniggebore Seun wat in die boesem van die Vader is, dié het Hom verklaar = .

Ons belydenis wys op die noue verband, tussen Vader en Seun, deur Hom geskape:

Moses sê dat God die wêreld geskep het en die heilige Johannes sê dat alle dinge ontstaan het deur die Woord, wat hy God noem (Gen 1:1 en Joh 1:3). Die apostel sê dat God die wêreld deur sy Seun gemaak het en ook dat God alle dinge deur Jesus Christus geskep het (Heb 1:2 en Col 1:16). So moet Hy wat God, die Woord, die Seun en Jesus Christus genoem word, dus reeds bestaan het toe alles deur Hom geskep is. En daarom sê die profeet Miga: “Sy uitgange is uit die voortyd, uit die dae van die ewigheid” (Mic 5:2 [Ou Vert. Vers 1]) en sê die apostel: “Hy is sonder begin van dae of lewenseinde” (Heb 7:3).

Christus se godheid bevestig deur die volgende uitsprake in die evangelie van Johannes:  56 Abraham, julle vader, het hom verheug dat hy my dag sou sien; en hy het dit gesien en het hom verbly.  57 Toe sê die Jode vir Hom: U is nog nie vyftig jaar oud nie, en het U Abraham gesien?  58 Jesus sê vir hulle: Voorwaar, voorwaar Ek sê vir julle, voordat Abraham was, is Ek.  59 Hulle het toe klippe opgetel om Hom te stenig; maar Jesus het stilletjies uit die tempel gegaan en tussen hulle deurgeloop; en so het Hy vertrek. – Joh. 8

28 En Ek gee hulle die ewige lewe, en hulle sal nooit verlore gaan tot in ewigheid nie, en niemand sal hulle uit my hand ruk nie.   29 My vader wat hulle aan My gegee het, is groter as almal; en niemand kan hulle uit die hand van my Vader ruk nie.  30 Ek en die Vader is een. – Joh.10

8 Filippus sê vir Hom: Here, toon ons die Vader, en dit is vir ons genoeg.   9 Jesus sê vir hom: Ek is so lankal by julle, en het jy My nie geken nie, Filippus? Hy wat My gesien het, het die Vader gesien. En hoe sê jy: Toon ons die Vader?  10 Glo jy nie dat Ek in die Vader is en die Vader in My nie? Die woorde wat Ek tot julle spreek, spreek Ek nie uit Myself nie; maar die Vader wat in My bly, Hy doen die werke.  – Joh.14

27 Daarna sê Hy vir Thomas: Bring jou vinger hier, en kyk na my hande; en bring jou hand en steek dit in my sy; en moenie ongelowig wees nie, maar gelowig.  28 En Thomas antwoord en sê vir Hom: My Here en my God!  29 Jesus sê vir hom: Omdat jy My gesien het, Thomas, het jy geglo; salig is die wat nie gesien het nie en tog geglo het.  – Joh.20

Die belydenis som alles op as volg:

Hy is dus ware, ewige God, die Almagtige, wat ons aanroep, aanbid en dien.”

Ontkenning van Jesus as God:  Ons lees reeds in Joh.1:5,11

Joh 1:5-11   5 En die lig skyn in die duisternis, en die duisternis het dit nie oorweldig nie …. 11 Hy het na sy eiendom gekom, en sy eie mense het Hom nie aangeneem nie.

eie volk, – deur die eeue Arius: Christus net ‘n verhewe engel, nie God nie.

Islam en Judaisme Jehova Getuies en Mormone ontken die Godheid van Christus.

Vandag, Jesus Seminar, die Nuwe Hervorming beweging van die 2000’s = liberale vrysinnige teoloë

Sakkie Spangenberg … Ben du Toit … Andries van Aarde….

En wat skryf dieselfde Johannes later daaroor in een van sy briewe:

GELIEFDES, glo nie elke gees nie, maar stel die geeste op die proef of hulle uit God is, want baie valse profete het in die wêreld uitgegaan. 2 Hieraan ken julle die Gees van God: elke gees wat bely dat Jesus Christus in die vlees gekom het, is uit God; 3 en elke gees wat nie bely dat Jesus Christus in die vlees gekom het nie, is nie uit God nie; en dit is die gees van die Antichris waarvan julle gehoor het dat hy kom, en hy is nou al in die wêreld. – 1 Joh. 4

MAAR ONS BELY OOK DAT DIE GEES GOD IS, NGB ART. 11

Sommige wil die Gees bloot as ‘n krag afmaak, ‘n onpersoonlike mag, minder waardig as die Vader, en sommige, die Seun.

Ons bely wel in NGB art. 9, reeds van die HG:

Die Heilige Gees is die ewige Krag en Mag wat van die Vader en die Seun uitgaan.

Die feit dat hy ‘n krag is, maak Hom egter nie onpersoonlik nie.

Hy is nie ‘n dit nie, maar ‘n Persoon, en orals in die Skrif word Hy persoonlik en gelyk met die ander 2 Persone aangespreek.

Dink maar aan die doopsformule: en doop hul in die Naam van V, S. HG ….

Eerstens bely ons:

“Ons glo en bely ook dat die Heilige Gees van ewigheid van die Vader en die Seun uitgaan; dat Hy nie gemaak of geskep of gebore is nie maar van albei slegs uitgaan”

Daarvan het ons gelees in Joh.14

16 En Ek sal die Vader bid, en Hy sal julle ‘n ander Trooster gee om by julle te bly tot in ewigheid:  17 die Gees van die waarheid wat die wêreld nie kan ontvang nie, omdat dit Hom nie sien en Hom nie ken nie; maar julle ken Hom, omdat Hy by julle bly en in julle sal wees.  .. ….25 Dit het Ek tot julle gespreek terwyl Ek by julle bly;  26 maar die Trooster, die Heilige Gees, wat die Vader in my Naam sal stuur, Hy sal julle alles leer en sal julle herinner aan alles wat Ek vir julle gesê het.

(Sien ook Hand. 5:3,4  … waarom vir die Heilige Gees, vir God gelieg)

Ons belydenis wys ook daarop, dat “Hy in orde die derde Persoon van die Drie-eenheid is”

Dit beteken in taak en werksaamheid ‘laaste’, nie in waarde en wese nie.

Hy is ook: “van een en dieselfde wese, majesteit en heerlikheid as die Vader en die Seun is; dat Hy inderdaad ware en ewige God is, soos die Heilige Skrif ons leer.”

BAIE MEEN ONS GEREFORMEERDES GEE NIE GENOEG AANDAG AAN DIE WERK VAN DIE GEES NIE …. MAAR

Dit is hoekom ons die Heilige Gees eer, deur Hom te ken, te laat wees en bely volgens die orde wat God daarstel, en in die Skrif geopenbaar word.

In Joh.16:13 word gewys op sy taak, en daarmee moet ons ook tevrede wees:

13 Maar wanneer Hy gekom het, die Gees van die waarheid, sal Hy julle in die hele waarheid lei; want Hy sal nie uit Homself spreek nie, maar alles wat Hy hoor, sal Hy spreek en die toekomstige dinge aan julle verkondig.  14 Hy sal My verheerlik, omdat Hy dit sal neem uit wat aan My behoort, en aan julle verkondig.  15 Alles wat die Vader het, is myne; daarom het Ek gesê dat Hy dit sal neem uit wat aan My behoort, en aan julle verkondig.

In die HK bely ons die taak van die Gees:

Vraag 53: Wat glo jy van die Heilige Gees?

Antwoord: Ten eerste is Hy saam met die Vader en die Seun ware en ewige God (a). Ten tweede is Hy ook aan my gegee (b) sodat Hy my deur ‘n ware geloof deel laat kry aan Christus en al sy weldade, (c) my troos (d) en ewig by my bly (e).

2 HOEKOM IS DIE GODHEID VAN CHRISTUS EN DIE GEES SO BELANGRIK?

– As Jesus nie God is nie, dan aanbid ons ‘n mens, oortreding van die eerste gebod.

– As Hy bloot net ‘n mens was, dan kon Hy nie vir ons sondes sterf nie. Is ons vasgevang in die hel! God nie ge-eer word nie!  So bely ons:

HK Sondag 5

Vraag 15: Hoe ‘n middelaar en verlosser moet ons dan soek?

Antwoord: So een wat ‘n ware (a) en regverdige (b) mens is, maar nogtans ook sterker as alle skepsels is, dit wil sê wat terselfdertyd ware God is (c).

 Sondag 6

Vraag 16: Waarom moet hy ‘n ware en regverdige mens wees?

Antwoord: Omdat die geregtigheid van God eis dat die menslike natuur wat gesondig het, vir die sonde moet betaal (a). Maar die mens wat self sondaar is, kan nie vir ander betaal nie (b).

Vraag 17: Waarom moet hy terselfdertyd ware God wees?

Antwoord: Om deur die krag van sy Godheid (a) die las van die toorn van God (b) aan sy mensheid te kon dra (c) en vir ons die geregtigheid en die lewe te kan verwerf en teruggee (d).

Vraag 18: Wie is hierdie Middelaar wat terselfdertyd ware God (a) en ware (b) regverdige mens is (c)?

Antwoord: Ons Here Jesus Christus (d), wat God vir ons tot wysheid, geregtigheid, heiligmaking en volkome verlossing gegee het (e).

Dan kan Joh. 1:4,5,9; 14:6 nie waar wees nie, want Jesus is bloot net nog ‘n mens!

Wie bewerk die redding in die geskiedenis, dit wat ons lees in 1:13?

DIE GEES deur die WOORD.

En, as dit nie die Gees van God, God self is wat geskape het, Jesus opgewek het, hoe kan Hy ons wederbaar?

As Hy net ‘nog ‘n gees’ was = geen onweerstaanbare Goddelike Geesvervulde genade nie!

En dit is die ewige lewe, dat hulle U ken, die enige waaragtige God, en Jesus Christus wat U gestuur het. Ek het U verheerlik op die aarde. Die werk wat U My gegee het om te doen, het Ek volbring.” (Joh 17:3–4)

Dat hul U ken = gered word, Joh. 1

Ek het U verheerlik op die aarde … God se eer

As Jesus nie God is om die Vader se werk te kon volbring nie,

as die Gees nie God is, om almagtig soewerein die reddingswerk

van Christus deur die geskiedenis toe te pas vir en in sy uitverkorenes nie,

dan is ons verlore… en die Vader word nie ge-eer nie!

MAAR DANK God, vir die waarheid wat geopenbaar is vanuit die Skrif oor Jesus en die Gees, wat geld vir albei:

“Hy is dus ware, ewige God, die Almagtige, wat ons aanroep, aanbid en dien”

Hoekom?

“WANT die Heilige Skrif leer ons so”, en dit is goed so en ons is daarmee tevrede en dankbaar.

AMEN!
_________________

NGB leerprediking reeks

DIE GEREFORMEERDE STANDAARDWERK IN AFRIKAANS OOR ‘KERK EN VOLK’

IN DIE LIG VAN DIE HEILIGE SKRIF

Titel: Volk en Godsvolk in die Nuwe Testament – ‘n Eksegetiese Studie (Th. D. – PU vir CHO)

Skrywer: Johannes Christiaan Coetzee (2 Mei 1936 – 10 Oktober 2002)

Promotor: prof. W. J. Snyman (Febr. 1964)

Hierdie diepgaande deeglike Nuwe Testamentiese studie van prof. dr. JC Coetzee is nou ook elektronies verwerk deur Willem Swanepoel, en is met groot dank aan hom, hier op die CBJF webblad volledig beskikbaar:

Volk en Godsvolk in die Nuwe Testament

INHOUDSOPGAWE

Begrips ontleding (laos, ethnos, ander volksbegrippe, volksbenaminge)

Verhouding van die volk Israel en die Godsvolk (voor en tydens Jesus se optrede, en die boek Handelinge)

Die verhouding van die volkere en die Godsvolk (Briewe van Paulus, ander briewe en Openbaring)

Volk en Godsvolk (samevatting en gevolgtrekkinge)

[Prof. GJC Jordaan oor prof. Coetzee se proefskrif: “Na die afhandeling van sy Th B-studie het Christi nie direk tot die bediening toegetree nie. Hy voltooi eers sy magistergraad in teologie (1961) en ook sy doktorsgraad (1963) onder leiding van wyle prof Willie Snyman met ‘n proefskrif getiteld: Volk en Godsvolk in die Nuwe Testament. ‘n Eksegetiese studie“. Hierdie proefskrif was van so ‘n hoë gehalte dat dit in 1965 deur die Nasionale Raad vir Sosiale Navorsing (nou RGN) uitgegee is.”]

‘n Paar aanhalings direk uit die boek oor die belangrike onderwerpe van die boek (opskrifte en beklemtonings bygevoeg):

TEMA: Die verhouding kerk en volk
“Die onderwerp van hierdie studie lê op die breë terrein van die vraagstuk van die verhouding van kerk en volk. Dit dek slegs ‘n onderdeel maar dan ‘n fundamentele onderdeel van die hele vraagstuk. Hierdie studie is suiwer eksegeties: wat beteken die begrippe “volk” en “Godsvolk” in die N.T. en wat is hul onderlinge verhouding volgens die getuienis in die N.T.? Ook wanneer na die eksegetiese ondersoek konklusies gemaak word, moet by die eksegetiese aard van die studie gehou word sodat net die direk daaruit voortvloeiende riglyne kortliks getrek sal word en daar nie ingegaan sal word op die konsekwensies daarvan vir die Dogmatiek, Etiek, Sendingwetenskap of algemene kerklike lewe nie. Hierdie studie wil die eksegetiese grondstowwe uit die N.T. bied vir ander studies oor die verhouding van volk en kerk wat op die gebiede van ander teologiese vakwetenskappe lê.”

DIE KERK IS DIE MESSIAANSE GODSVOLK
“Ook wanneer die titel beperk sou word tot: Volk en Kerk in die N.T. — ‘n Eksegetiese studie, sou die terrein nog te breed wees. Hier kan nie gepoog word om eers tot ‘n bepaling van die kerkbegrip in die N.T. te kom en dan ‘n waardering van alle Nieu-Testamentiese gegewens oor die kerk te gee nie. Daarom word die titel Volk en Godsvolk… verkies. Die kerk word hier net beskou in sy verhouding tot die volk(ere) en daarom is dit voor die hand liggend om ook net die een gesigspunt van waaruit die N.T. self die kerk in verband bring met die volk(ere) te ondersoek, t.w. die kerk as (messiaanse) Godsvolk. Steeds meer word in die ekklesiologie erken dat die naam “Godsvolk” die eintlike wesensnaam van die kerk … dit hier gaan om die verhouding van volk en kerk (Godsvolk) in die hele Nieu-Testamentiese openbaringsgeskiedenis.”

DIE BELANGRIKE AKTUALITEIT VAN HIERDIE ONDERWERP. selfs nou 55 jare later
“Dat die probleem kerk-volk vandag net so aktueel beskou word soos te eniger tyd in die verlede, word weerspieël in die verskyning ook sedert die Tweede Wêreldoorlog van die een dissertasie na die ander oor die een of ander aspek van hierdie onderwerp. En tog is daar nog geen sprake van ‘n consensus onder teoloë oor die verhouding van kerk en volk nie.”

‘n Belangrike studie om eerstehands te lees wat een van ons dopper teoloë werklik geleer het oor die saak van verhouding kerk en volk: volksabsolutering én volksveragting moet beide verwerp word
Onversoenbaar met mekaar bly deur die jare twee alternatiewe gestel: volkskerk óf wêreldkerk. Aan die een kant is daar die volkskerkgedagte met sy vereenselwiging en gelykskakeling van kerk en volk sodat hulle op natuurlike wyse identies is; die volkskerkgedagte, waar ekumenisiteit alleen kan bestaan in die verband tussen verskillende volkskerke; die volkskerkgedagte, wat uiteraard beheers word deur “het collectivistische denken, waarin volks-zielen en andere mytho-logoumena rondspoken”

Aan die ander kant staan die wêreldkerkgedagte met sy afsnyding van enige verband tussen kerk en volk; die wêreldkerkgedagte, waarvolgens die ekumeniese kerk geen ruimte laat vir volksverskille en geen plek vir verbondenheid van die gelowige aan ‘n bepaalde volk nie, sodat die ekumeniese eenheid van die kerk een groot uniforme “mensheidscultuur” beteken; die wêreldkerkgedagte, waar óf indiwidualisme heers sodat die kerk die totaal is van alle belydende individue, óf kollektivisme heers waarvolgens die hele wêreld een groot broederskap is, die kerk een liggaam is ongeag of daar eenheid van doop, geloof, belydenis is. Aan die een kant is daar dus die vereenselwiging van kerk en volk en aan die ander kant die absolute breuk en skeiding tussen kerk en volk.

Tussen hierdie twee pole word die stryd om die verhouding van kerk en volk vanaf die Reformasie gevoer. Teenoor die Rooms-Katolieke Kerk se kollektivistiese wêreldkerkgedagte, waarvolgens die verskillende volke uit die natuur opgehef word tot die bonatuurlike eenheidskultuur van die katolieke kerk, ontstaan by die Reformasie nasionale kerke wat veral in die Duitse state ontwikkel tot tipiese kollektivistiese volkskerke.

In reaksie teen hierdie kollektivistiese volkskerkgedagte kom die Piëtisme met sy sterk indiwidualistiese inslag. Tot met die Tweede Wêreldoorlog het die probleem in die 20e eeu sy aktualiteit behou hoofsaaklik vanweë die verskerpte stryd rondom die volkskerkgedagte veral as gevolg van die opkoms van die nasionaal-sosialisme. Sedert die Tweede Wêreldoorlog het die probleem kerk-volk nuwe aktualiteit verkry met die kragtige opkoms van die ekumeniese beweging. Veral die kragtigste eksponent van hierdie ekumeniese strewe, die Wêreldraad van Kerke, waarin ‘n sterk uniformistiese en kollektivistiese inslag en ‘n noue skakeling met die sekulêre strewe na wêreldeenheid, wêreldkultuur en wêreldregering te bespeur is, maak ‘n deeglike studie van die Skrifgegewens oor die verhouding van die universele Godsvolk en die volk(ere) dringend noodsaaklik.

Ook die sterker bewuswording by die kerk van die wesentlike plek wat sy sendingroeping inneem in sy ware kerk-wees, gepaardgaande met die kragtige ontwaking van die nasionalisme onder die heidennasies, maak dit by die sendingwerk en kerkvorming onder die heidene ‘n steeds dringender behoefte om ‘n deeglik verantwoorde siening te verkry op die Nieu-Testamentiese verhouding van kerk en volk.”

DIE SKRIFTUURLIKE BALANS WAT DIE SKRIF SELF AANDUI: God se uitverkiesende verbond ‘midde’ en ‘onder’ en ‘in’ die volkere wêreld
Dit is dus duidelik dat ‘n breë eksegetiese studie van die Nieu-Testamentiese openbaring oor hierdie aktuele probleem nie alleen wenslik is nie, maar selfs noodsaaklik om ‘n besliste leemte in die Nieu-Testamentiese eksegese aan te vul. Hiertoe wil hierdie studie ‘n bydrae probeer lewer. ‘n Poging sal gemaak word om aan te toon dat die gebruiklike alternatief volkskerk of wêreldkerk nie die enigste moontlike verhouding van volk en Godsvolk uitdruk nie en dat nóg die een nóg die ander ‘n getroue weergawe is van die gegewens van die N.T., maar dat daar ‘n tertium quid is wat deur die N.T. self aangewys word as die ware verhouding tussen volk(ere) en Godsvolk. In hierdie ware verhouding word volk en Godsvolk nie absoluut geskei (wêreldkerkgedagte) en ook nie vereenselwig (volkskerkgedagte) nie: die ware universaliteit van die Godsvolk kom juis uit in die opname van alle volke daarin; maar dit op so ‘n wyse dat elke volk opgeneem is in die Godsvolk nie na sy empiriese omvang nie, maar soos God dit in sy uitverkiesende verbond beperk het tot die gelowiges, terwyl die ongelowiges afgesny word van die Godsvolk.”

UITVERKIESING EN VERBOND VOLGENS ROMEINE 9-11 (in antwoord op nie net die arminianisme nie, maar ook ons baptiste vriende wat nie die OT – NT verbondsverhouding reg verstaan nie, en daarom ook nie die verhouding tussen ‘kerk en volk’ in die NT bedeling nie)

Die inhoud van die boek leer baie meer as net ‘kerk en volk’ se verhouding, maar baie aspekte word langs die weg aangeraak, en wat veral kosbaar is, is die studie oor ‘uitverkiesing en verbond’, wat dr. Coetzee aanspreek. Hier op my blog het ek ‘n gedeelte van die boek oor die onderwerp geplaas:

Uitverkiesing en verbond volgens Romeine 9-11

‘n Paar aanhalings uit hierdie spesifieke deel:

“Paulus moes daarvan bewus gewees het dat hierdie antwoord van hom (Romeine 9:6-8 oor die vrae van v. 1-5, – slc) oënskynlik in direkte teëstelling staan tot die huidige feitlike toestand van die groot massa van Israel wat nog deur ongeloof in Christus in ongeregtigheid voor God staan. Hoe is immers sy antwoord hiermee te rym? Wat is die verklaring? Daarom verstrek hy hierop sowel ‘n prinsipiële as ‘n feitlike verklaring. Die prinsipiële verklaring word gegee in Rom. 9 : 6b—29, terwyl Rom. 11 : 1—24 die feitlike verklaring bied.

(a) Die prinsipiële verklaring — Rom. 9 : 6b—29
Die verklaring vir die geldigheid van sy antwoord, sê Paulus, lê in die AARD van God se VERBOND met Israel: Israel is verbondsvolk en dus Godsvolk op grond van ‘n verbond wat berus op en uitgaan van God se uitverkiesende vrymag.

,,Want nie almal wat uit Israel is, (húlle) is Israel nie. Ook nie omdat hulle nageslag van Abraham is, is almal kinders nie, maar: in Isak sal jou nageslag genoem word. Dit is: nie die kinders van die vlees (húlle) is kinders van God nie, maar die kinders van die belofte word gereken as nageslag” 9 : 6—8.

Dit is die doel van Paulus in hierdie gedeelte om teenoor die onties-natuurmatige karakter van die verbond volgens die Joods-Rabbynse voorstelling aan te toon dat die verbond waarvolgens die volk Israel Godsvolk is, ‘n verbond is wat op die vrymag en uitverkiesende genade van God gefundeer is. Die aard van die verbond soos dit met Abraham gesluit is en daarna gehandhaaf bly, was en is só ,,dat die voorneme van God volgens die uitverkiesing kon bly staan, nie uit die werke nie, maar uit Hom wat roep” (9:11).

Hierdie vrymags- en uitverkiesingskarakter van Gods verbond met Abraham waardeur Israel tot Godsvolk gemaak is, hou, soos Paulus dit uiteensit, verskeie punte van kardinale belang in aangaande die verhouding van die volk Israel tot die Godsvolk in die hede:

In die eerste plek:
Paulus sê dat God se verbond standhou en Israel Gods volk bly nieteenstaande die massale ongeloof van die Jode in die hede ,,want nie almal wat uit Israel is, is Israel nie” (9 : 6b).

Dit wil sê: die volk Israel, die volk van die verbond in sy hoedanigheid as Godsvolk, is nie gelyk aan alle mense wat van nature, deur afstamming, tot die histories-etniese volk behoort nie; is nie gelyk aan Israel na sy empiriese ontvang nie. …

In 9 : 7 lig Paulus sy verklaring met ander woorde toe: nie almal wat uit Abraham voortgekom het, is kinders in pregnante sin nie. Dit belig Paulus verder deur daarop te wys dat God self uit die vleeslike nakomelinge die één kies wat Hý wil om ,,die nageslag” te wees. …

Hiermee het Paulus verklaar waarom die talryke ongelowige Jode nie ‘n weerspreking is van ‘n gehandhaafde verbond met Israel en van Israel se voortgesette staat as Gods volk nie. Daar is immers Israeliete wat voor God nie wesentlik tot die volk Israel behoort nie; wat, hoewel gebore uit Israel, deur God buite Israel geplaas is.

Hiermee is die volk Israel nie vergeestelik nie, maar deur afsnyding van die ongelowiges wat in Gods oog nooit wesentlik tot die volk behoort het nie, is die volk vereng tot sy ware omvang voor God. Die ongelowige Israeliete behoort nie wesentlik tot Israel nie. Húlle ongeloof en ongeregtigheid raak dus nie die posisie van Israel as Godsvolk nie, raak dus nie die verbondstrou van God nie.

Hiermee is die eerste kardinale aspek van die verhouding van Israel tot die Godsvolk aan die lig gestel: Die histories-etniese volk Israel na sy empiriese gestalte is nie kwantatief identies met die volk Israel in sy hoedanigheid as Gods volk nie, maar is veel groter. Daar is ‘n verenging na binne: die verbond is gesluit met ‘n na binne verengde volk Israel. Die volk Israel is nie in sy empiriese verskyningsomvang Godsvolk nie, maar die na binne verengde volk Israel is Godsvolk volgens die verbond. Israel as volk is hier die verbondsvolk, alleenlik het daar ‘n afsnyding van die ongelowige Israeliete plaasgevind.

In die tweede plek:
Daar val ook heldere lig op die beginsel waarvolgens hier die verenging geskied. God het die verbond met Abraham en sy nageslag, dus met die volk Israel, gesluit, ,,maar: in Isak sal jou nageslag genoem word” (9 : 7), en die kinders van die belofte word gereken as nageslag” (vs. 8), ,,want die beloftewoord is dit: ,omtrent hierdie tyd sal Ek kom, en daar sal vir Sara ‘n seun wees’” (vs. 9).

Op dieselfde wyse kies God ook reeds voor die geboorte alleen Jakob uit die seuns van Isak ,,dat die voorneme van God volgens die verkiesing kon bly staan. .. uit Hom wat roep” (vs. 11).

Terwyl God die verbond gesluit het met Abraham en sy nageslag, het Hy van die begin af —van vóór Isak se geboorte — sy vrymag gehandhaaf om soewerein te besluit wie tot die verbondsnageslag sal behoort.

Terwyl God aan Abraham die verbondsbelofte van ‘n geseënde nageslag gegee het, het Hy van die begin af in sy verbond sy vrymag gehandhaaf om deur eie beskikking en verkiesing te bepaal wie die nageslag van die belofte sal wees. Vanaf die begin het God sy verbond só gesluit dat alleen die kinders van Abraham, d.i. alleen die lede van die volk Israel wat Hý verkies het, wat Hý na sy voorneme en welbehae as kinders van die belofte verkies, dat alleen húlle as die kinders van die belofte gereken sal word as die nageslag, as die hele nageslag.

Die beginsel van verenging is die vrymagtige uitverkiesing van God met sy twee kante: die vrymagtige welbehae in diegene wat die verbondsvolk vorm en die vrymagtige uitsnyding uit die volk van diegene wat nie tot nageslag gereken word nie.

In die derde plek: Uit die voorafgaande blyk ook op grond waarvan Israel Godsvolk is en die grond vir toebehore van lede van Israel tot Godsvolk.

Dit gaan in Rom. 9 : 6—29 inderdaad om die vrymag van God in sy verbond. Alle oorsaaklikheid lê volkome in God se hand en in God se vrymagtige uitverkiesende welbehae.

,,Ook nie omdat — alle klem val hier op die — hulle Abraham se nageslag is … nie, maar: in Isak sal jou nageslag genoem word” (vs. 8). Die besluit berus volkome by God vrymagtig.

God self is dit wat vir Abraham sy nageslag wonderbaarlik skenk: op die tyd deur God bepaal, sal God kom en — Isak, die kind van die belofte, sal daar wees (vs. 9). God self roep dus die nageslag van Abraham, die volk Israel, in die lewe. God self bepaal ook vrymagtig wie uit die vleeslike nageslag Hy tot die volk in sy hoedanigheid as Godsvolk wil reken: alleen op grond van sy vrymagtige uitverkiesing maak God Isak tot die kind van die belofte; maak God Isak tot die ware nageslag, tot die verbondsnageslag van Abraham. Die nageslag ontstaan nie maar bloot natuurmatig en na menslike oorleg en menslike krag nie, maar uit die kinders wat die vlees voortbring, word die nageslag ,,genoem” — ,,noem” in die sin van ,,roep”, ,,beroep”, ,,verkies” — deur God (vs. 7). …

Deelgenootskap aan Israel as Godsvolk is nie gegrond bloot op afstamming van die aartsvaders nie. Die onties-natuurmatige Godsvolk- en verbondsgedagte van die Judaisme het geen fondament in die Skrifte nie, sê Paulus, want reeds in die geval van die twee vleeslike kinders van Abraham self het God vrymagtig alleen Isak tot nageslag gereken, alleen Isak tot kind van die belofte gemaak, en van die twee seuns van Isak het God in vrye uitverkiesing alleen vir Jakob as nageslag gereken. Paulus gebruik juis dié voorbeelde waar die vleeslike kinders wat God nie verkies het, nie alleen afgesny is van die volk Israel in sy hoëdanigheid as Godsvolk nie, maar selfs in heeltemal ander volke en wel die primêre vyande van Israel as Godsvolk ontwikkel het, nl. Ismael en Esau.

Ook die Rabbynse gedagte van die thesaurus bonis operis van die aartsvaders wat vir hulle vleeslike nakomelinge deelgenootskap aan die heil van God sou waarborg, vind vir Paulus geen grond in die Skrifte nie, want Isak is reeds voor sy geboorte deur God gereken as die ,,kind van die belofte”, en selfs voor die geboorte, voordat hulle ,,goed of kwaad gedoen het”, is Jakob as die nageslag gereken, maar Esau buite die Godsvolk en buite Israel as volk geplaas, sodat ,,die voorneme van God volgens die verkiesing kon bly staan, nie uit die werke nie, maar uit Hom wat roep!” (vs. 11).

Daarom toon Paulus ook vanaf vs. 13 tot vs. 29 nader aan dat God volkome vrymagtig is in die konstituering van die Godsvolk binne die kring van die empiriese Israel — so vrymagtig dat God ten slotte selfs buite die kring van Israel kon gaan om nou in Christus ook die ethne wat altyd ou laos was, Godsvolk, te maak net soos Hy in die tyd van die profeet Hosea beloof het om Israel wat deur hul ontrou nie meer werd was om Godsvolk te wees nie, weer as sy Gods volk terug te neem.

Só min lê daar enige kousale verband tussen die empiriese verskyningsomvang van die volk Israel en Israel soos God dit in sy genadeverkiesing as Godsvolk aangeneem het (9 : 25, 26)! Die volksbestaan van Israel self het dus nie enige kousatiewe krag vir die bestaan of voortbestaan van Israel as Gods volk nie. Ook het die natuurlike verbondenheid deur afstamming aan die histories-etniese volk Israel geen kousatiewe krag om die deelgenootskap van lede van die volk aan die Godsvolk te waarborg nie. Beslissend is alleen die vrymagtige uitverkiesende welbehae van God in sy verbond.

DIE VERBOND IS NOU NIE NET MET EEN VOLK NIE, MAAR MET DIE GODSVOLK ONDER EN IN AL DIE VOLKE

“Hierdie besondere verhouding van volk en Godsvolk wortel volgens die N.T. in die karakter van God se verbond. Die verbond is ‘n verbond met al die volke, al die geslagte van die aarde. Terselfdertyd dra die verbond ‘n uitverkiesende karakter. As verbond met die volke bepaal God se verbond dat die gelowiges as volke opgeneem word in die Godsvolk; en as verbond met ‘n uitverkiesende karakter bepaal God se verbond dat alleen die uitverkorenes van elke volk, diegene wat vooruit geglo het in Christus, nou reeds glo en nog tot geloof sal kom, voor God as die hele volk gereken word.” (bl.319, 320)

DIT GAAN OM VOLKE, NIE RASSE NIE
“Dit is besonder opvallend dat dit in die Nieu-Testamentiese openbaring steeds gaan om die volke en nie om rasse nie. Terwyl die volke na vore tree by die kernmomente van die openbaringsgeskiedenis, word rasse-onderskeidinge glad nie genoem nie.”

DIE DOEL VAN SENDING IS VOLKERE IN EN DEUR HUL GESINNE

JA van Rooy verwys as volg na dr. JC Coetzee se eksegetiese studie oor Volk en Godsvolk, en die belang daarvoor vir die sending:

“Hoewel dit eintlik ’n eksegetiese studie is, lê die belang van J.C. Coetzee se Volk en Godsvolk in die Nuwe Testament (1965) vir die missiologie hoofsaaklik op kulturele terrein. In hierdie studie toon Coetzee aan dat in die openbaring die volkeregedagte nie losgelaat is nie, maar juis by sentrale momente na vore tree (Coetzee, 1965:317). Daar is volgens hom in die Nuwe Testament ’n organiese band tussen volk en Godsvolk: nie ge- skeie van mekaar nie (wêreldkerkgedagte), maar ook nie vereenselwig nie (volkskerkgedagte – Coetzee, 1965:319). Die voorwerp van sending is dus nie individue nie, maar volke, met die doel om elke volk in te bring in die Godsvolk onder die heerskappy van Jesus Christus (Coetzee, 1965:320).”

_____________________________________________
Ander bronne:

1. Prof. JC Coetzee se vader, ook JC Coetzee, was die bekende gereformeerde onderwysman en rektor van PU vir CHO. Sien hier vir meer inligting, asook hierdie artikel oor prof. JC Coetzee jnr.

2. My eie preek oor Romeine 9: Die Here bly getrou aan sy verbondsbelofte vir sy kinders, ongeag baie se sondige ongeloof en ontrou

“Dit is nie die ontrou van mense nie, niks wat die mens doen, goed of sleg, nie …  MAAR …. die almagtige genadige soewereine verbondstrou van die Here, wat die Here se kerk versamel, bewaar en instand hou tot in ewigheid. Dank God daarvoor !, soos Rom.9:16 dit stel, so hang ons redding nie af van die een wat wil of van die een wat loop nie, maar van God alleen wat barmhartig is! Ons leer dit vandag uit ons teksgedeelte hier in Romeine 9, spesifiek verse 1-8. …. Geliefdes, moet dit nooit vergeet nie, dit is ons groot troos in Christus. Dit is nie die ontrou van mense nie, niks wat die mens doen, goed of sleg nie, maar die almagtige genadige soewereine verbondstrou van die Here, wat die Here se kerk versamel, bewaar en instand hou tot in ewigheid. Dank God daarvoor! So hang ons redding nie af van die een wat wil of van die een wat loop nie, maar van God alleen wat barmhartig is! (Rom. 9:16)”

“Hoewel Paulus toegee dat Abraham se nageslag vanweë die verbond heilig is, verklaar hy nogtans dat vele daarin buitestaanders is en dit nie alleen omdat hulle ontaard het sodat hulle van onwettige kinders basters word nie, maar omdat God se besondere uitverkiesing wat alleen sy aanneming vas en seker maak, oor alles uitstaan en oor alles heers.” – Calvyn in sy verklaring van Romeine 9 (Institusies 3.22.4).

3. Sien ook prof. WJ Snyman se artikel oor dieselfde onderwerp: Kerk en volk

My opmerkings oor prof. Snyman se artikel:

“In hierdie lesing wys prof. Snyman die regte rigting aan oor hoe ons moet dink oor hierdie onderwerp vanuit ‘n gereformeerde openbaringshistoriese perspektief op die Heilige Skrif. Soos ek sy lesing deurgelees het, het ek besef dat ons beide die volkskerk- én wêreldkerkgedagte moet afwys. In eersgenoemde is die kollektivisme (net die groep/gemeenskap is belangrik) die gevaar teenoor die wêreldkerkgedagte se gevaar van individualisme (net die losse individu is belangrik).

Die Skrif leer dat kerk en verbond beide ‘n individuele én kollektiewe (gemeenskaplike/organiese) kant of aspek het, en nie net die een of die ander nie. Dit is juis omdat die gemeenskaplikheid van die verbond baiemaal nie in ag geneem word nie, dat ons die leer van die verbond verkeerd verstaan.

Prof. Snyman se lesing gee ook baie waardevolle insigte i.v.m. die vraag aan wie die beloftes van die verbond behoort.Ongelukkig het ons die term ‘volk’ eksistensieël oftewel fenomenologies begin definieer, en nie vanuit die Skrif verbondsmatig nie. Fenomenologiese definisies werk met wat in die natuurlike openbaring na vore kom en gepositiveer word, wat volgens die geskiedenis bloot ‘is’ bv. ras, geskiedenis, taal, kultuur, ens., en nie vanuit Openbaring, dus wat ‘behoort’ ‘n volk te wees nie. Dit eindig gewoonlik daarin dat die natuur (bloed) die genade (geloof) opvreet, in plaas daarvan dat die geloof die bloed heilig in diens van God se Koninkryk (Bavinck).

Prof Snyman betoog onder andere as volg:

“… Ons glo aan die versekerde bestaan van die indiwidu in Christus, en aan die voortbestaan van die groep, nie los van die persone nie, maar in die persoon, en in hierdie geval in die wedergebore persoon. Dit sien ons as die grondslag van die juiste verhouding ook van kerk en volk. Dis maar net in die algemeen gestel. …”

“… Nie die Gereformeerde Kerk is die kern van die volk nie, maar die ware ge­lowiges. . . dis die kern van die volk. Dit is die volk soos hy finaal oorbly. Die ander is die kaf wat bestem is om te verdwyn. Dit is die gelowi­ges wat finaal oorbly, van elke volk, vir die nuwe aarde, en aan wie (soos Calvyn sê) hierdie aarde nou reeds behoort. Hulle sal die aarde beërwe as hul wettige eien­dom, en in hul gelowiges sal ook die volke dit beërwe. Dit is die positiewe verhouding tussen kerk en volk.

Die volk, die mensheid,bly voortbestaan in sy gelowiges. Ek is dankbaar dat die Skrifte vir ons hierdie lyn so laat sien, en dat ons met die Skrifte tussen hierdie twee uiterstes – enersyds die vereenselwiging van kerk en volk, en andersyds die skeiding van kerk en volk – die regte pad kan vind. Die Skrif gee vir ons te midde van die doolhof van gedagtes hierdie antwoord: In die gelowiges bestaan die huisgesinne voort. In die gelowiges bestaan ook die volk voort.

In die gelowiges bestaan die mensheid voort, met al sy verskeidenhede. Dis nie mense, dis nie indiwidue, wat gered word nie. Dis die mensheid wat gered word, die mensheid as ‘n boom wat gegroei het deur die hele geskiedenis heen. Wat nou vir my oorbly is om die gegewens na vore te bring waarop hierdie slotsom rus.”

 

Posted by: proregno | January 26, 2021

KOM IN SY VOORHOWE

KOM IN SY VOORHOWE

deur prof. dr JP Jooste

Die Liturgie van die Gereformeerde Erediens

Met die publieke eredienste wat deur die burgerlike owerhede (en baie kerkrade wat hul volg) tans verbied word, in stryd met God se bevel (die vierde gebod; Hebr. 10:25; sien die verklaring by HK Sondag 38; ens.) is dit goed om opnuut daaroor te besin, en waarom ons as gereformeerde gelowiges doen in eredienste wat ons doen.

Sien die boekie van prof. JP Jooste, wat elke aspek van ons erediens aan God verduidelik:

Kom in sy voorhowe

Hier is ‘n paar aanhalings, en die inhoudsopgawe (beklemtonings byvoeg):

“Die wese van die erediens is dus dat dit ‘n samekoms is van God met sy volk. Hierdie feit dui dan ook die groot verskil aan tussen ‘n vergadering van gelowiges in erediens en ‘n samekoms van dieselfde mense as ‘n politieke vergadering. Die doel van ‘n erediens is dan ook om gesamentlik God te verheerlik; om deur God geseën te word en om onderlinge stigting te ontvang. ‘n Erediens kan dus nie losgedink word van vaste vorme nie; en juis omdat die doel van die erediens so verhewe is, is dit nodig om die ware karakter van die vorme te ken. Daarom is dit nodig om eers stil te staan by die vorme as sodanig en pas daarna die afsonderlike vorme na te gaan.”

‘Ons hulp is in die Naam van die Here wat hemel en aarde gemaak het.’ (Ps. 124:8). Die erediens word bygewoon deur ‘n groot aantal gelowiges; en tot op die moment dat die voorganger die woorde uitgespreek het, was dit ‘n byeenkoms van persone, los indiwidue. Só kan dit egter nie voortgaan nie, want die grondgedagte van die erediens is juis dat dit ‘n gesamentlike aanbidding moet wees. Die doel van die uitspreek van die woorde is dus om daardeur iets te bewerkstellig wat voor die tyd nog nie bestaan het nie.

“Die votum is dan die middel waardeur ‘n saamvergaderde groep gelowiges verander word vanuit ‘n groep los indiwidue in ‘n hegte eenheid van aanbiddende gelowiges. Van daardie oomblik af is daar net een begeerte, naamlik om as ‘n groep in ware aanbidding voor God te staan. So ‘n saamgevoegde gemeente trag dan om al sy verrigtinge tot eer en verheerliking van God te laat geskied.

Die uitspreek van die votum is dus nie maar ‘n gewone formule wat deur die voorganger opgesê kan word asof dit nou maar eenmaal ‘n gewoonte is om so iets te sê nie. Nee, dit is ‘n buitengewoon belangrike saak, want dit dra so ‘n besondere gewig en is die vorm wat aangewend word om die aanvang van die allerheiligste handeling van Godsverering in te lui. Dit moet dus ‘n plegtige verklaring wees wat op sodanige wyse uitgespreek word dat sowel die spreker as die hoorders toon dat hulle presies weet van hoe groot gewig daardie woorde is. Die woord votum is weliswaar vreemd, maar dit beteken op sigself ook al “toewy”; en in die saak moet dus die volle krag van die toewyding in die diens van die Here na vore kom.

Die persoon wat die woorde uitspreek, is die voorganger van die erediens, ook genoem die liturg. Aan hom is dit deur die kerkraad opgedra om daardie heilige verrigtinge te lei. Dit mag dus nie maar enige persoon wees nie maar ‘n ampsdraer wat die nodige magtiging daartoe ontvang het van die kerklike instansies en wat die opdrag van die kerkraad het om by die plaaslike erediens voor te gaan. Die voorganger of liturg beklee ‘n uiters belangrike posisie by so ‘n erediensgeleentheid. Hy tree naamlik in tweërlei hoedanigheid op. By sekere dele van die erediens tree hy op as instrument waardeur God tot die vergaderde gemeente spreek; maar in ander dele is hy weer die mondstuk van die vergaderde gemeente voor God, byvoorbeeld in die gebed. Daarom moet so ‘n voorganger sy posisie ken en waardiglik beklee, anders kan sy wyse van doen ‘n groot bron van ergernis wees.”

“As ons kortliks aandag skenk aan die formule wat meesal vir hierdie doel gebruik word, moet ons in gedagte hou dat die votum nie bedoel is as ‘n gebed nie maar as ‘n plegtige verklaring waardeur die vergaderde menigte omgeskep word in ‘n eenheidsgroep van aanbidders. Verder moet die karakter van die vergadering daardeur duidelik weerspieël word, sodat dit dus nie ‘n onverskillige saak is watter formule vir daardie doel gebruik word nie.”

Inhoud
Voorwoord van die Skrywer
HOOFSTUK 1: AANBIDDING
Wat is aanbidding?
Die voorwerp van aanbidding
Die subjek van aanbidding
Aanbidding en erediens
HOOFSTUK 2: DIE VORME VAN DIE EREDIENS AS SODANIG
HOOFSTUK 3: DIE VOTUM
Die versameling van die gemeente in die kerkgebou
Die verskyning van die kerkraad
HOOFSTUK 4: DIE SEËNGROET
HOOFSTUK 5: DIE KERKSANG
HOOFSTUK 6: DIE GELOOFSBELYDENIS
HOOFSTUK 7: DIE WET VAN DIE HERE
HOOFSTUK 8: DIE SKRIFLESING
HOOFSTUK 9: DIE GEBED
Die gebed vóór die preek
Die gebed ná die preek
HOOFSTUK 10: DIE PREEK
HOOFSTUK 11: PLEGTIGE KERKLIKE HANDELINGE
Die sakramente
Die sakramente as sodanig
Die sakrament van die doop
Die sakrament van die nagmaal
HOOFSTUK 12: PLEGTIGE KERKLIKE HANDELINGE
Belydenis van die geloof, openbare tughandeling en bevestiging in die ampte
Die soort handelinge as sodanig:
1. Belydenis van die geloof 2. Openbare tughandeling 3. Bevestiging in die ampte
HOOFSTUK 13: PLEGTIGE KERKLIKE HANDEL1NGE )
Die Christelike liefdegawes
HOOFSTUK 14: DIE SLOTSEËN
HOOFSTUK 15: HUISWAARTS

Sien ook die volgende gereformeerde bronne oor die gereformeerde erediens:

Totius se Versamelde Werke, deel 3: Die Erediens (1977 uitgawe). Die vorige (rooi stel) uitgawe is hier aanlyn besikbaar.

Soek die HERE in sy Tempel, dr. JJ van der Walt

Onze Eredienst, A. Kuyper (soek die titelnaam)

Where Everything Points to Him, K. Deddens

Die Erediens, AC Barnard

Posted by: proregno | January 25, 2021

CALVIN AND THE NICODOMITES

CALVIN AND THE NICODEMITES

by rev. Kenneth Koole, minister emeritus in the Protestant Reformed Churches

[Source: Standard Bearer, November 1, 2020. Published here with permission of the publishers, RFPA]

The Reformation penetrated France along with the rest of Europe as the writings of Luther were distributed far and wide. Many a Frenchman, as well as their families, was converted from Catholicism to the biblical, apostolic faith. The outstanding case, of course, was the conversion of the young Jean Calvinus himself in the 1520s to the “Calvinistic” faith, by which we mean, to confessing salvation by grace alone, sovereign and irresistible, and the Scriptures as the final authority in all matters of doctrine and life. The papal mass was to be condemned as an accursed idolatry and meritorious work-righteousness rejected as a return to the Pelagian lie from hell.

In France the Reformation took root in the lives and confessions of those who would become known as Huguenots, numbering at high tide, it is estimated, a tenth of the French population—2,000,000 souls. For a time, the Reformation movement flourished in France; but not for long, and from its beginning, not without fierce and even brutal opposition. French society was dominated by the Romish church. Papal authority, promoted by ambitious cardinals and bishops, was deeply embedded in French politics.

The Protestant religion was seen as a threat to Rome’s dominating role in France. Already as the Protestant movement began to take root, persecution of its adherents took place in various locations with imprisonments, loss of property, and threats of death. The youthful Calvin himself was reported to the authorities for promoting and defending the ‘new faith’ and found it necessary to flee to Germany, though he was ‘waylaid’ by Farel in Geneva, and got no further than Switzerland as a result.

It was this threat and reality of fiery persecution that served as the occasion for Calvin’s addressing what became known as “Nicodemite practices,” and to his having to take sharp issue with its practitioners, issuing sharply worded warnings and rebukes. As the publishers of a volume containing Calvin’s “Anti-Nicodemite” writings point out in their introduction:

The temptation to compromise the [Protestant] faith was significant among those who embraced reformed doctrine. Anyone who ceased to attend Mass, or opposed Romish worship, made himself conspicuous among religious and civil authorities. In order to avoid being ostracized, or to keep from being persecuted for renouncing popish worship, some would-be Protestants hoped to maintain their social standing by outward conformity to Romish rituals and worship; these dissemblers claimed that it was lawful to attend the outward ordinances of Romish worship, so long as they did not inwardly receive the heretical tenets of Rome.1)

The label ‘Nicodemites’ was taken by Reformed sympathizers in an attempt to justify keeping their Protestant convictions secret by appealing to Nicodemus, who came to Jesus under cover of night to avoid detection by his fellow Pharisees. If such a man could be considered godly, a believer and a disciple of Christ, while he continued to pretend to be a Pharisee in public, why could not they be considered such, though publicly they adhered to Romish worship and ceremonial observances? After all, does not Scripture teach that it is not the outward appearance that God regards but the inward matters of the heart that He judges and approves?

As this mentality took root and began to spread, especially in aristocratic circles (amongst those who had the most to lose if thought to have Protestant sympathies), questions were put to Calvin whether such could be justified. Fearing that such practice would become commonplace as the hostility to the Protestant religion intensified, Calvin was compelled to write a number of treatises refuting its justification. Calvin refused to concede that these dissemblers really even had the right to the name “Nicodemites.” Writes Calvin:

In short, Nicodemus came to Jesus Christ by night during the time of his ignorance. After being instructed, he confesses him openly, in the daylight; even at the time when it was more perilous than ever. Therefore, they who hide behind his example do him a great wrong.2)

As Calvin pointed out later, at great risk to himself, Nicodemus maintained “in the assembly of the wicked” that the Sanhedrin should not condemn Jesus without a hearing, and then at Christ’s burial openly identified himself with Jesus.3)

Calvin was thrown into the controversy when friends in France asked his counsel about the practice of these professing Reformed Christians. In his response, entitled “Letters to Some Friends,” Calvin, while expressing great sympathy for people living in the midst of great danger and facing threats of unspeakable suffering, rebuked such a practice. In his letters he made clear what was at stake, namely, the purity of the worship of Jehovah God, which he viewed as important as the doctrine of salvation itself. Because how God was worshiped was so important to Him, Calvin was convinced sincere believers were required to testify against all forms of Rome’s ceremonies, as these defiled God’s holiness and corrupted Christ’s name, gospel, and once-for-all sacrifice for sin and sinners.

As for those who sought to justify their participation in the Romish Mass, arguing that there was yet some reference to Christ’s atoning sacrifice for sin in Rome’s sacrament and that they did not really believe it to be Christ’s body and blood when they genuflected, Calvin responded:

For I consider the popish Mass a pure abomination which is disguised with the title of Supper in just the way the devil transforms himself into an angel of light…. [Some] maintain that the man who fears God only goes there to share with the Christians in prayers and invocations and to honor God by remembering his sacrament….

This does not seem solid to me. For, as the prophet says, “He keeps himself from idolatry, who does not partake of sacrifice to idols” (Ps. 16:4). Now it cannot be denied that the Mass is an idol set up in the temple of God. Therefore, whoever attends it, gives an example to the simple and ignorant that he holds it in reverence as good: and he is thus guilty before God of the ruin of the one whom he deceives in this manner.4)

Calvin’s rebuke of these ‘dissemblers’ was not well received by many. He was charged with being insensitive to the plight of those facing loss and perhaps even martyrdom for any open display of their Protestant convictions. Pamphlets were written criticizing Calvin for his harshness. Additional arguments were adduced to justify disguising one’s inner ‘convictions’ and participating in Romish ceremonies without being judged so harshly by God.

In the quote above, notice Calvin’s contention that whoever attended the Romish Mass was guilty before God of “the ruin” (the blood) of the ignorant, those whom the Nicodemites left in their deception.

This was part of Calvin’s refutation of the Nicodemites’ reference to the I Corinthian passage in which Paul did not condemn Christians for eating things offered to idols. As the apostle states in I Corinthians 8:4, “[W]e know that an idol is nothing in the world.” The Nicodemites argued, the same could be said about themselves. They knew Rome’s Mass was not really Christ’s body and blood; therefore, they were not guilty of worshiping bread as if it were God.

Calvin pointed out, first, that it was one thing to purchase at the marketplace meat offered to an idol in a pagan ceremony and eat it. Of that the apostle did not disapprove. “An idol is nothing.” It was another if those newly converted Christians continued to attend pagan ceremonies, bowed before the idols, and then ate the meat sacrificed. Astutely, Calvin points out, if the argument of the Nicodemites had merit, what did this say about Daniel’s three friends, who refused to bow before Nebuchadnezzar’s image on pain of death? Who can deny these are for our example? Can any imagine that God would have approved if they had decided to save their skins by joining the pagan crowd and bowing down also? They would have denied Jehovah as the one, true God.5)

Second, Calvin upbraids them for being an offense to their fellow worshiper, contrary to the apostle’s reproof. As Calvin points out to those Christians who tried to excuse their participation in pagan, idolatrous feasts, the apostle rebukes them:

[F]or by their example they induce others to worship idols. He says [in effect], “Will not the weak man who sees you think that you have some regard for the idol, and be encouraged to do the like?… But if you have a good understanding in your heart, must he for whom Christ died perish for the credit of [that is, how he perceives] our knowledge?” By this response, does [the apostle] not reject all excuses of which many today wish to avail themselves?6)

Not easily deterred, the Nicodemites responded with the example of Naaman, the Syrian general healed of his leprosy in the Jordan. According to I Kings 8, having assured Elisha he would henceforth serve only Jehovah, the God of Israel, Naaman yet pleaded not be to condemned when he was required to go with his king into Syria’s temple and kneel before their idol. Elisha granted him permission. Why then should Protestants not be permitted to do likewise in Romish cities?

Calvin reminded the dissemblers of the vast difference between the knowledge (revelation of truth) that New Testament believers had in comparison to Naaman. Unlike Naaman, they had “the whole word of God like a great and well-traveled road.” Calvin pointed out:

It is no wonder if Naaman was sent away by the prophet with such permission, seeing that he had only a small glimmer of truth. Should you, however, who have quite another measure of understanding, take your rule from [this case], as if you were not more expected to confess your faith than he? [To such people] I say that they falsely wrest the scripture, when all is duly considered.7)

And then Calvin clinches his argument by reminding the Nicodemites that neither did the prophet demand that Naaman be circumcised. “Would you use that as an excuse not to receive baptism?”8)

The answer is obvious. The exceptional history of Naaman is not to be used as the model for what is permissible for believers in the New Testament age. Calvin’s early French treatises were soon translated into the languages of Europe—German, Dutch, Italian, and even English. This occasioned a flood of responses that became the occasion for Calvin to preach four sermons on the issue in 1552, which were then printed for distribution in various countries and translated.

The heart of these sermons stressed how important, even essential, for true Christianity and godliness, faithful, biblically-prescribed worship was. The sermons were an expansion of the central point of a treatise Calvin had written earlier, “The True Method of Giving Peace to Christendom and Reforming the Church.” As the editors of the collection of Calvin’s anti-Nicodemite writings point out, “The book came at a critical period during the Reformation, when some would-be Protestants were content to address the subject of justification, without going forward to consider the matters of worship.”9) Calvin rebuked such a mentality:

Those, therefore, who…abandoning the worship of God, urge the other head only [that is, justification], have not yet learned what true religion is. If anyone objects, that a principal part of divine worship is comprehended in faith and its exercises, I admit it; but to debate about the mode in which men obtain salvation [that is, by faith alone], and say nothing of the mode in which God may be duly worshiped, is too absurd.10)

To Calvin the subject and mode of worship was equal in importance to the doctrine of justification itself. Corruption of worship meant corruption of the gospel—salvation based on Christ’s one, only sacrifice. The sacraments were to underscore this truth.

It was biblically-prescribed worship with its means of grace that protected this gospel from corruption. This was what was at stake in the Nicodemite controversy and the attempt of many to minimize the manner in which one worshiped God. God was not pleased with Israel when, under Jeroboam, they sculpted a golden calf and claimed it was worshiping God through this image, contrary to the second commandment. Rather, God brought judgment on northern Israel for this sacrilege. So it was and would be if Christians persisted in claiming to worship God under Rome’s sacrilege.11)

In conclusion, we note that Calvin’s controversy with the Nicodemites is not simply a piece of interesting antiquity. It is relevant for our own day and age. First, because contemporary worship has become pluralistic to the extreme. Whatever seems good in men’s eyes and can attract attenders, especially, it is hoped, the youth, is deemed as proper and appropriate. Calvin’s treatises against the Nicodemites and their participation in Romish worship underscore again and again that, when it comes to worship, it is not only a matter of whom we claim to be worshiping, but also how we worship the Holy One, namely, according to His Word.

[S]ince God not only regards as fruitless, but also plainly an abomination, whatever we undertake from zeal to His worship, if at variance with His command, what do we gain by a contrary course? The words of God are clear and distinct, ‘Obedience is better than sacrifice.’ ‘In vain do they worship me, teaching for doctrines the commandments of men’ (I Sam. 15:22; Matt. 15:9).12)

Twenty-first century Christendom does well to pay heed.

But Calvin’s counsel also becomes increasingly relevant as the days of fiery trials and persecutions fast approach. The temptation will be to compromise our identity to escape detection, and then try to justify it. Calvin’s treatises remind us we cannot claim to stand with the ‘heroes of faith’ if we deny our true spiritual identity. It is one thing to flee persecution (as Calvin and many others did); it is another to deny our identification with the apostolic faith if, to save our skins, it means bowing the knee to Baal (Antichrist) and denying Christ’s Lordship.

As Christ declared, “He who will be my disciple, let him deny himself, and take up his cross, and follow me” (Matt. 16:24).

_____________________________

1) John Calvin, Come Out from Among Them: Anti-Nicodemite’ Writings of John Calvin. Seth Skolnitsky, tr. (Dallas, TX: Protestant Heritage Press, 2001), 2.

2) Roger Nicole quoting Georges Serr in Westminster Theological Journal, vol. 54 (Fall, 1992), 396.

3) Calvin, 119.

4) Calvin, Come Out from Among Them, 40-41.

5) Calvin, Come Out from Among Them, 56-57.

6) Calvin, 57-58.

7) Calvin, 69-70.

8) Calvin, 69.

9) Calvin, 26.

10) Calvin, “The True Method” in Tracts and Treatises, vol. 3, Henry Beveridge, tr. (Grand Rapids, MI: Wm. B. Eerdmans, 1958), 260.

11) Calvin, Come Out from Among Them, 59-60.

12) Calvin, “On the Necessity of Reforming the Church,” in Tracts and Treatises, vol. 1, 128-29.
_________________________

Sien ook hierdie verskillende artikels oor Calvyn en die reformasie van die aanbidding in die Kerk:

Wat het Johannes Calvyn geleer oor hoe ons die HERE moet aanbid?

Wat is Gereformeerde Aanbidding?

Die Noodsaaklikheid om die Kerk te reformeer (‘n Afrikaanse vertaling van die bron wat in voetnoot 12 genoem is)

“As dan gevra sou word wat die belangrikste dinge is waardeur die Christelike geloof onder ons vasstaan, en sy waarheid behou, sal gevind word dat die volgende twee dele nie alleen die belangrikste plek beklee nie, maar daaronder ook al die ander dele insluit, en daarom die hele inhoud van die Christelike godsdiens is, naamlik, eerstens, ‘n kennis van die manier waarop God reg aanbid moet word, en, tweedens, die bron waarvandaan verlossing verkry word. As ons hierdie twee dinge nie reg insien nie, hoewel ons mag roem in die naam Christene, is ons aanspraak leeg en waardeloos.” – Johannes Calvyn

Sien ook hierdie bookresensie: Come Out From Among Them

« Newer Posts - Older Posts »

Categories