Posted by: proregno | December 5, 2022

PRO REGNO BOEKE: Nuwe en ou voorraad 5 Desember 2022

PRO REGNO BOEKE 

Nuwe en ou voorraad, 5 Desember 2022

ADMIN REëLINGS  (vir aanlyn aankope)

1 Enige navrae moet per e-pos of whatsapp gedoen word, verkieslik nie telefonies nie, asb.

2 Boeke word nie uitgehou nie, behalwe wanneer inbetaling reeds gedoen is.

3 Daar moet gepoog word om boeke af te haal in Carletonville, Potchefstroom of Pretoria soos prakties gereël. Indien boeke gepos word is dit op u eie risiko. LET WEL: ek pos net deur Courier Guy (minimum bedrag: R100 per pakkie). Pryse hier onder sluit nie posgeld in nie, en moet dus nog by bereken word.

4) Elke opvolgende boeklys vervang die vorige boeklyste en pryse.  Ek dateer ook die laaste boeklys op soos boeke verkoop word of daar boeke bykom, so maak seker of die boeke nog beskikbaar is voordat u bestel, dankie.  Fotos en boeke beskikbaar stem nie altyd ooreen nie.

5) Hier is die rekening vir inbetaling, asook kontak besonderhede:

S. Le Cornu

Absa tjek nr. 01095190673

Takkode: 632005

Verwysing: u voorletters en van

Kontakbesonderhede

Slabbert Le Cornu

Selnr. 082 770 2669

E-pos: proregno@gmail.com

Prosedure om te volg vir boekaankope:

1 Stuur u lys van boeke wat u wil aankoop na bogenoemde kontakbesonderhede (e-pos of whatsapp).

2 Ek sal laat weet wat beskikbaar is en die spesifieke bedrag wat inbetaal moet word, laat weet ook of u boeke gaan kry in Carletonville, Potch of Pretoria, en of dit bv. per Postnet of Courier Guy gepos moet word.

3 Sodra ek u inbetaling ontvang het, is die boeke u s’n.

INHOUD/CONTENT

NUUTSTE VOORRAAD BOEKE: 5 DESEMBER BOEKE BOEKELYS

1 Algemeen

2 Afrikaanse geskiedenisboeke

3 Engelse geskiedenis boeke

1 ALGEMEEN

BYBEL MET VERKLARENDE AANTEKENINGE, X3 dele, R800-00

D’ASSONVILLE, V.E. SJ Du Toit van die Paarl (1847-1911), R100-00

STOKER, H.G Die Stryd om die Ordes: Liberalisme, Kommunisme, Nasionaal-Sosialisme, Fasjisme, Calvinisme, R100-00

WILSON, Douglas., Repairing the Ruins: The Classical and Christian Challenge to Modern Education, R100-00

2. AFRIKAANSE GESKIEDENIS BOEKE

ENGELENBURG, F.V. Genl. Louis Botha (1928 uitgawe), R200-00

KEMP, genl. JCG. Vir vryheid en reg, R150-00

GRUNDLING, A. Die Hendsoppers en Joiners: die rasionaal en verskynsel van verraad. R150-00

KESTELL, JD & VAN VELDEN, DE. Die Vredesonderhandelinge van 31 Mei 1902, R100-00

LE ROUX, T.H. Die dagboek van Louis Trichardt, R100-00

STEYN, J.C. Trouwe Afrikaners: aspekte van Afrikaner-nasionalisme en die SA Taalpolitiek, 1875-1938, R70-00

SCHOLTZ, G.D. Generaal Christiaan Beyers: 1869-1914, R100-00

MALAN, D.F. Afrikaner-volkseenheid: my ervarings op die pad daarheen, R70-00

PELZER, AN (red.), Verwoerd aan die Woord: Toesprake 1948-1966, R100-00

PRELLER, G.S. Voortrekker wetgewing 1839-1845, R100-00

STEYN, JC. Afrikaner-joernaal: ‘n vervolgverhaal in 365 episodes, R150-00

SCHOLTZ, Leopold, Waarom die Boere die oorlog verloor het, R100-00

SCHOLTS, GD, Die ontwikkeling van die politieke denke van die Afrikaner, dele 2, 5 en 7 (R100 per deel)

GD SCHOLTZ, 7 boeke:

Die Republiek van SA en die Nuwe wêreld, R70-00

Die bedreiding van Liberalisme, R70-00

Die gevaar uit die Ooste, R70-00

Suid-Afrika en die wêreldpolitiek, R70-00

Europa en die Tweede Vryheidsoorlog, 1899-1902, R70-00

Afrikaner, waarheen?, R70-00

Hoe die wêreldpolitiek gevoer word?, R70-00
(SPESIALE AANBIEDING: al 7  Scholtz boeke = R350-00)

3. ENGELSE GESKIEDENISBOEKE

SCOTT, Otto. The Other End of the Lifeboat, R250-00
“Traces the history of South Africa, examines its culture, politics, and economy, and discusses possible political solutions to apartheid … This is an incredibly valuable book for anyone seeking true history, especially on Africa and colonialism. Fantastic book. Can’t recommend highly enough. … First half gives a great run down on the inside scoop on the 20th century. Second half shows how the liberals have duped us on the real situation in South Africa…. Otto Scott was a journalist and author of corporate histories who also wrote biographies on notable figures such as the abolitionist John Brown, James I of England and Robespierre.”

PIROW, Oswald. JBM Hertzog, R100-00

KRUGER, D.W. The Making of a Nation: A History of the Union of South Africa, 1910-1961, R100-00

MEINTJES, Johannes. De La Rey: Lion of the West, R150-00

DE WET, Christian Rudolph (genl.) Three Years War (Oct 1899 – June 1902), R450 (Africana versamelstuk: Westminster 1902 oorspronklike druk uitgawe)

PRETORIUS, Fransjohan (ed.). A History of South Africa, R200-00

Nederlandse boeke:

VAN MEURS, Martin. JC Smuts: Staatsman, Holist, Generaal, R100-00

SPOELSTRA, C. Het Kerklijk en Godsdienstig leven der Boeren na den Groot Trek, R250-00

____________________________________________________________________

VORIGE BOEKLYSTE:

REFORMASIE DAG (OKT 31) 2022 BOEKELYS 

Afdeling A: Nuwe voorraadboeke (Afrikaans, Engels, Nederlands)

Afdeling B: Ou voorraadboeke (Afrikaans, Engels, Nederlands)

_______________________________________________

AFDELING A: NUWE VOORRAAD BOEKE

(alles tweedehands tensy anders vermeld)

BYBELS

   

– OAV swart Bybel, R120-00

– Ou Psalm en Gesangboek met Belydenisskrifte, R130-00

(Stel saam: R200-00)

Wit Naslaan OAV (1933/53) Bybel, R120-00

Wit OAV (1933/53) Sakbybel, R50-00

(Stel saam: R150-00) 

– Swart hardeband GROOTDRUK OAV Bybel, R150-00 

– OAV 1933 Bybel (1944 druk), R200-00 (los bindwerk, maar teks self nie beskadig nie)

– GROOTDRUK Psalm- (150 Psalms van Totius) en Gesangeboek met belydenisskrifte, R150-00

– OAV Bybel met swart omslag wat kan toeknip, R100-00

BYBELSTUDIE EN AGTERGROND STUDIE MATERIAAL & TALE EN KOMMENTARE

MIJNHARDT BYBEL KONKORDANSIE (OAV), R120-00

KROEZE, JH & GROENEWALD, EP, HANDBOEK BYBELSE GESKIEDENIS: OT & NT, 2 volumes, R150-00

Bybelse Ensiklopedie, een volume, R120-00

GODSDIENSTE VAN DIE WERELD, R130-00

GESKIEDENIS VAN DIE CHRISTENDOM, R120-00

(5 boeke saam: R550)

ADAMS, Jay E. The Christian Councelor’s New Testament – a translation in every day english with notations, marginal references and supplemental helps, R450 (uit druk, elektroniese prys: R550)

BARRETT, CK. The Epistle to the Romans, R150-00

HANKO, Herman. A Pilgrims Manual: 1 Peter commentary, R130-00

HENDRIKSEN, W. Survey of the Bible, R250-00

HOLLADAY, William L. A Concidr Hebrew and Aramaic Lexicon of the OT, R300 (nuwe prys: R400)

YOUNG, E.J. Daniel (Geneva series), R150-00 

AFRIKAANS

BUNYAN, J. Die Pelgrim se reis, R50-00

DEKKER, G. Afrikaanse Literatuurgeskiedenis, R50-00

DU PLESSIS, IJ Die Brief aan die Kolossense, R50-00 (swart reeks)

DU TOIT, JD (Totius en andere), De Geschiedenis van de Christelijke kerk (Nederlands, buiteblad los maar teks duidelik en onbeskadigd), R70-00

TOTIUS SE VERSAMELDE WERKE, 1960 De Jong uitgawe, rooi stel, 8 dele, R400-00

OBERHOLZER, J.J. Historiese monumente van Suid-Afrika, R200-00

MIJNHARDT, F. Apokriewe van die Ou Testament, R100-00 

NUWE FAK SANGBUNDEL (1961-uitgawe), R150-00

VAN DER WATEREN, H. Kultuurkleed van die mens, R50-00

REPUBLIEK en Koninkryk, Lesings oor die republiek en die koninkryk van die hemele, R50-00

SCHILDER-konferensie, K. Schilder – erfenis en betekenis, R30-00

VAN TELLINGEN, N. H. Hasper – een omstrede hymnoloog, R50-00 (Nederlands)

MARNIX-BOEKE: PROF. Victor E. d’Assonville, snr. (1927-2022) boeke.

LET WEL: hierdie is alles splinternuwe boeke

(vir meer detail inligting van die boeke, sien hier: Marnix Boeke

BIOGRAFIES:

– Dit is Totius, R80-00

– S.J. du Toit van die Paarl, R150-00  

– Totius se Oorlogsdagboek, R70-00

HISTORIES:

– “O Vaalrivier! … o Broederstroom!”, R140-00

– Bloedrivier, R70-00

– Die Groot Diamantroof. Britse anneksasie van die Vrystaatse diamantvelde, 1871, R140-0

– Eugène Marais en die Waterberge, R100-00

– Kruger en Rhodes, R70-00

– Majuba, R70-00

– Op die Bodem van die Vaaldam, R100-00

– Die Van der Merwes van Middendeel, R150-00

CHRISTELIKE BOEKE:

– Die Psalms sing van Christus, R100-00

– Die Boek Openbaring, R100-00

– Die koms van Christus en die Antichris, R70-00

– Die Gereformeerde Doopsformulier, R30-00

– Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

– Kerk op die Wit Hooglande, R50-00

– Calvyn verdedig sy stad, R10-00

– Kerkgeskiedenis in 30 lesse, R70-00

– Hemel, Hel & Nuwe Jerusalem, R60-00

– Koning Dawid, R70-00

ENGELS 

CATECHISM OF THE CATHOLIC CHURCH (apolgetiese bron om ingelig te wees wat die RK kerk presies glo en leer), R100-00

DE VAUX, R. Ancient Israel – its life and institutions, R70-00

HOEKSEMA, Herman. All the Glory to the only good God: Reformed Spirituality, R130-00

HENDRIKSEN, W. The Bible and the Life Hereafter, R70-00

_______________ Survey of the Bible, R250-00

MORRIS, Henry M. Studies in Bible and Science, R50-00

____________________ Biblical Cosmology and Modern Science, R50-00

GOLDSWORTHY, G. The Gospel in Revelation: Gospel and Apocalypse, R50-00

KUYPER, A. Women in the OT, R50-00

NOEBEL, David A. The Battle for Truth – Defending the Christian Worldview in the Marketplace of Ideas, R130-00

CALVYN BOEKE

CALVIN’S CALVINISM: The Eternal Predestination of God & The Secret Providence of God (H. Cole, ed., hard cover edition), R200-00 

DUVENHAGE, A. Die Institusie van Calvyn – verkorte weergawe in een volume, 1951-hardeband uitgawe met ou stofomslag (Sacum Beperk druk), R200-00

KERR, HT. (ed.), Calvin’s Institutes: a new compend (summary parts from Calvin’s Institutes), R70-00

NORTON-TAYLOR, D. God’s Man: An Novel about Calvin, R70-00

SADOLETO, J. A reformation debate between Calvin and Sadoleto, R50-00

SIMPSON, HW. Calvyn se Kategismus, R20-00

VAN DER WALT, J. Johannes Calvyn: ‘n Jeugroman, R100-00

VENTER, EA. Calvyn en Calvinisme, R20-00

 

AFDELING B: OU VOORRAAD BOEKE

Afrikaans:

ADAMS, Jay en andere, God aan die Woord: oor prediking, R30-00

BELYDENISKRIFTE Konkordansie met teksregister, In die Skriflig uitgawe, R50-00

BAVINCK, H. Welsprekenheid, R20-00

BOOYENS, MJ. Die Woord werk: Thessalonisense verklaring, R30-00

______________, Lig en Liefde: sendbriewe van Johannnes verklarings, R30-00

______________, Julle sal my getuises wees: Handelinge verklarings, R30-00

______________, Huwelik en Gesin in die Heilige Skrif, R40-00 

______________, Gods geheimenisse is die lewe, R50-00  (los bladsye)

______________. Aan die  voete van Jesus, oordenkings vir gelowige vroue, R50-00

______________,  Laat My lammers wei, R70-00

_______________ Elke dag in U lig: Bybelse oordenkings vir een jaar. R50-00

_______________ ‘n Vaste Vertroue op die Dinge wat ons Hoop: verklarende aantekeninge op die Hebreërbrief, R30-00

Broer Andrew: God se Smokkelaar, R30-00

BARNARD, A.C. Die Erediens, R100-00

BARNARD, A. 100 vrae oor die eindtyd, R100

BARNARD. DJ. Bely en Beleef, 52 HK preke, R30-00

BUYTENDAG, FW. Aspekte van die vorm/inhoud problematiek met betrekking tot die organiese Skrifinspirasie in die nuwere gereformeerde teologie in Nederland (baie belangrike studie oor Skrifgesag en inspirasieleer), R50-00

COETZEE, JC. (Openbaringshistoriese) Gids deur die Boeke van die NT: Briewe van Paulus. R40-00

______________Die kanon van die OT en NT, R40-00

______________ Die Teks van die OT en NT, R40-00

______________ Volk en Godsvolk in die NT, R70-00

DE BRUYN, PJ. Kuisheid voor die Huwelik, R20-00

DE BRUYN, PJ. Die Tien Gebooie, R70-00

De Bruyn, P.J. Salf vir die wonde, R30-00

DE KLERK, PJS. Die Navolging van Christus, R30-00

De Klerk, P.J.S. Woorde en dade van die Profete, R30-00

DE KLERK, BJ. Vorme en Karakter van die Biblisisme, R30

DE KLERK,, WJ. Rousmart, R30

DE VILLIERS, A. Geen veroordeling nie: oordenkinge oor Romeine hoofstuk 8, R30-00

Du Plessis, L.M. Calvyn oor die Staat, R30-00

DRANE, John. Paulus, ‘n Geïllustreerde verhandeling, R30-00

DU TOIT, AB (red.) Handleiding by NT, deel 1,2,5: die groen reeks, R70-00 elk

DUVENHAGE, SCW. Die Dekor van die NT, R50-00

DE WITT, AG. Loof die Here: Perspektiewe op die Psalms, x3 dele, R150-00

DU PLESSIS, JA. Die gereformeerde kerk en kerkregering, R20

DU PLESSIS, LJ. Inleiding tot die algemene regsleer en jurisprudensie, R30-00

DU PLESSIS, SJ. Jesus en die Kanon van die Ou Testament, R40-00

DU TOIT, S. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30

DU TOIT, S. (red.), Die koninkryk van God, R50-00

d’ASSONVILLE EN FLOOR BOEKE:

Floor, L. Die Evangelie van die Koninkryk, R20-00

_________ Die Heilige Doop in die NT, R30-00

_________ Hy wat met die Heilige Gees Doop, R40-00

_________ Persone rondom Paulus, R20-00

d’Assonville, V.E. Die Koms van Christus en die Antichris, R50-00

_________________, Kerkgeskiedenis, R20-00

__________________, Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

__________________, Oorsig oor die Nuwe Testament, R20-00

__________________, Totius – profeet van die Mooirivier, 30-00

__________________, Die dwaasheid om te preek, R20-00

___________________ Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

___________________ Sy koms voor Middernag, R30-00

____________________, Oorsig oor die NT, R20-00

____________________, Die Koms van Christus en die Antichris, R40-00

____________________, Die boek Openbaring, R40-00

DUVENHAGE, B. Tel die sterre – bybelse dagboek oor die christelike geloofswaarhede, R50-00

DU PLOOY, J. & VERGEER, W. Dagboeke van Dirk Postma. R100-00 

ERASMUS, J. Skrifgesag: Manuskripte en Bybelvertaling, 2 dele, R100-00

FENCHAM, FC. Die geskiedenis van Israel, R40-00

Floor, L. Kom na My – skrifstudies oor Matteus 1-13, R20-00

FLOOR, L. Persone rondom Paulus. R30-00

FLOOR, L. Jakobus kommentaar, R50-00

Godsdienste van die Wêreld, R100-00

GROENEWALD, EP. In gelykenisse het Hy geleer, R30-00

___________________ Die Vaste Steunpunt, bespreking van aktuele sake, R30-00

HELBERG, JL. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30-00

HELBERG, JL. Die Here regeer: Openbaringslyn in die OT, R50

JOHAN HEYNS BOEKE:

Die nuwe mens onderweg- oor die tien gebooie, R50-00

Die Kerk, R50-00

Lewende Christendom: Teologie van Gehoorsaamheid, R50-00

Teologie in Krisis, R50-00

Brug tussen God en Mens, R50-00

Etiek van die Liefde, R50-00

JONKER, Willie D. Die Gees van Christus, R50

KORAALBOEK vir Psalms en Gesange (1972), R100

Kempff, D. Gee dit deur – pastorale briewe, R20-00

Konig, Adrio. Jesus Christus, die Eschatos (eskatologie, die leer van die einde) , R70-00

KROEZE, JH. Koning Hiskia, R30

KATEGISMUSPREKE, 52 PREKE deur GKSA predikante, R40-00

KEET, BB. Ons redelike godsdiens, R40-00

KEMPFF, Die skeppingsleer van Karl Barth, R40-00

KERKSAAK TUSSEN PROF J DU PLESSIS EN DIE NGKSA, woordelikse verslag van die verrigtinge en uitspraak van die Hooggeregshof, R100-00 (Totius was ook getuie by hierdie saak oor Skrifgesag en inspirasie)

KORAALBOEK vir Psalms en Gesange (begeleiersboek, 1982-uitgawe), R150-00

KROEZE, JH & GROENEWALD, EP, HANDBOEK BYBELSE GESKIEDENIS: OT & NT, 2 volumes, R150-00

KRUGER, LS, SPOELSTRA, B. en andere, Handleiding by die Kerkorde, R50-00

____________, Waarom is u lid van die GKSA?, R50-00

____________, Verkondig die Woord: preekbundel, R30-00

KESTELL, JD. Uitgevryfde Koringkorrels: oordenkings vir die jaar, R30-00

KONIG, A. Heil en Heilsweg, R30-00

KRUGER, LS. Waarom is u lid van die Gereformeerde Kerk, R30-00

LE ROUX, J. Ons glo: Bybelstudie – NGB, R30-00

Lohse, E. Die Openbaring van Johannes, R40-00

LEER MY, HEER: Uit die Skatkis van die Psalms CD opnames van ‘n verskeidenheid van Psalms, R50-00

Muller, J.J. Christelike Sektewese, R30-00

DR. WILLIE MARAIS BOEKE: 

Aktuele Sake, R50-00

Leierskap, R30-00

Onder ewige vleuels: dagboek oor Tien Gebooie, R70-00

Wonder en Wetenskap, R30-00

Wonder van Wedergeboorte, R50-00

MARAIS, Willie, Die kinderdoop en besprinkeling, ja of nee, R50-00

MULLER, Jac J. Verklaring op sewe briewe van Paulus, R40-00

PONT, AD. Kerkgeskiedenis, R50-00

PONT, AD. Die Historiese Agtergronde van ons Kerklike Reg, R70-00

POSTMA, F. Paulus: ‘n Geroepe Apostel van Jesus Christus (1949 hardeband uitgawe). R70-00

ROSSOUW, HW. Klaarheid en Interpretasie: enkele probleem historiese gesigspunte in verband met die duidelikheid van die Heilige Skrif, R50-00

SCHOLTZ, GD. Die geskiedenis van die Nederduitse Hervormde of Gereformeerde Kerke, R50-00

SPOELSTRA, B. Die Doppers in SA, 1760-1899. R70-00

STOKER, HG. Oorsprong en Rigting (bundel lesings en artikels), 2 dele, R200-00

STOKER, HG. Beginsels en Metodes in die wetenskap, R50-00 (hardeband)

Slegs los dele beskikbaar, nie volledige stel nie.

THERON, PF. (red.). Koninkryk, kerk en kosmos: Huldigingsbundel ter ere van Prof. Willie D, Jonker. R50-00

VAN DER LINDE, GPL. Die grondbeginsels van die presbiteriale kerkregeringstelsel, R50-00

VAN DER VYVER, GCP. Professor Dirk Postma 1818-1890, R70-00

VAN ROOYEN, EE. Die tien gebooie – populêre verklaring en toepassing aan die hand van die HK, R50-00

VAN DER WALT, SJ. Die Vaste Fondament: HK oordenkings, R40-00

J Hermine van Wyk (vertaler), ‘n Afrikaanse Samevattende Vertaling van THE INSTITUTES OF BIBLICAL LAW, 275 A4 bladsye fotostate en ring bind (kontak my direk vir bestellings en prys)

VILJOEN, Dirk. Hoe lief het ek U wet: bybel korrrespondensie kursus oor die Tien Gebooie, R70-00

VAN WYK DE VRIES, KS. Die leer van die Kerk: handboek vir gebruik by die kategetiese onderrig, R20-00

Van Staden, A.J. Die Jehova getuies weerlê, R30-00

Van Wyk, J.H. Etiek in Eenvoud: gesprekke oor morele vraagstukke, R40-00

Van Zijl, T.L. Die Openbaring van Jesus Christus aan Johannes, R50-00

Verhoef, P.A. Israel in die Krisis (toekomsverwagting oor Israel), R40-00

VENSTER OP DIE GESIN: openhartige gesprekke met ouers, kinders en familie, R30-00

WOLGEMUTH, R. Pappa & die Werk: liefde vir jou gesin en jou werk, R50-00

VERHOEF, PA. Sê my dominee: vrae en antwoorde oor die geloofslewe, R30-00

ENGELSE BOEKE (ouer voorraad)

ADAMS, Jay. Insight and creativity in Christian Counceling, R70-00

____________, The Christian Councelor’s casebook (1974 edition), R70-00

____________, Competent to Council (1970 edition), R100-00

____________, Power of Error, R30-00

ALLIS, OT. The Unity of Isaiah, R50-00

BOICE, JM. Witness and Revelation in the gospel of John, R50-00

BRIDGE, W. A lifting up for the Downcast, R50-00

Bauman & Hall, David (ed.), God and Politics, R70-00

BRATT, JD. Dutch Calvinism in Modern America, R70-00

BURROUGHS, J. Gospel Worship: the right way to sanctify the Name of God, R150-00

CLOUSE, RG (ed.). The Meaning of the Millenium, Four Views, R70-00

COOPER, John W. Panentheism: the other God of the Philosophers, R150-00

DE JONG, Norman. Education in Truth, R50-00

DE MAR, Gary. The Reduction of Christianity: a biblical response to Dave Hunt, R100-00

DOOYEWEERD, H. In the Twilight of Western Thought, R50-00

DOUGLAS, JD (ed.), Who is Who in Christian History?, R200-00

ENGELSMA, DJ. Better to Marry: 1 Cor 6 and 7, R70-00

FABER, J. Essays in Reformed Doctrine. R120-00

FRANCE, RT. Matthew: evangelist and teacher, R120-00

GUTHRIE, W. The Christian’s great interest, R40-00

Hendriksen, W. Lectures on the Last Things, R70-00

____________ More Than Conquerers: an interpretation of Revelation, R70-00

HALL, B. Humanists and Protestants: 1500-1900, R120-00

HANKS, G. 70 Christians changing the world, R70-00

Ham, Ken. Creation Evangelism for the new millennium, R50-00

HAMMOND, P. Biblical Principles for Africa, R40-00

HOLMERS, AF. All Truth is God’s Truth, R70-00

HOLLENWEGER, WJ. The Pentacostals, R150-00

HUGHES, F. What do you mean Christian Education?, R50-00

HOEKEMA, A. Holy Spirit Baptism, R30-00

HISLOP, A. The Two Babylons or Papal Worship, R150

KELLY, MW. The Impulse of Power: Formative Ideas of Western Civilization, R100-00

LADD, George E. The Presence of the Future, R100-00

LINDSELL, Harold, The Bible in the Balance, R80

LOCKERBIE, DB. A Passion for Learning: History of Christian Thought on Education, R150-00

MURRAY, I. The Puritan Hope: revival and interpretation of prophecy (hardback Banner of Truth edition), R150-00

MURRAY, John. Divorce, R70-00

MACDOWELL, Josh. The New Evidence that demands a verdict: evidence 1 and 2 fully updated in one volume answering questions for Christians in 21st century, R200-00

MCCRIE, Thomas. Story of the Scottish Church, from the Reformation to the Disruption, R250-00

PEARCY, Nancy, Total Truth: Liberating Christianity from its Cultural Captivity, R150-00

PACKENHAM, Thomas. The Boer War, R100-00 (paperback)

POLLOCK, J. Whitefield the evangelist, a biography, R80-00

RICHARDS, L. Every Name of God in the Bible, R100

ROBINSON, JAT. Redating the New Testament, R50-00

RUSHDOONY, RJ. God’s Plan for Victory: the meaning of postmillenialism, R40-00

SEVENTH-DAY ADVENTISTS ANSWER Question on Doctrine, R100-00

SCHWERTLEY, B. The Regulative Principle of Worship and Christmas, R70-00F

STOTT, John W. The Message of the Sermon on the Mount, R70-00

STONEHOUSE, Ned. J Gresham Machen: a biography, R150-00

WILSON, Doug (ed.) Bound Only Once: the failure of Open Theism, R100-00

WORRAL, BG. The Making of the Modern Church: Christianity in England since 1800, R70-00

WRAY, DE. Biblical Church Discipline (booklet), R20

ESKATOLOGIE/EINDTYD BOEKE:

BARNARD, A. 100 vrae oor die eindtyd, R100

d’Assonville, V.E. Die Koms van Christus en die Antichris, R50-00

Konig, Adrio. Jesus Christus, die Eschatos (eskatologie, die leer van die einde) , R70-00

Lohse, E. Die Openbaring van Johannes, R40-00

Verhoef, P.A. Israel in die Krisis (toekomsverwagting oor Israel), R40-00

TALE EN KOMMENTARE

SIKKEL, JC. Boek van Geboorten: verklaring van de Boek Genesis, R50-00

BOHL, FM & GEMSER, B. De Psalmen – Tekst en Uitleg (Nederlands), R50-00

GREIJDANUS, S. Commentaar of het NT: Lucas, deel 1 en 2 (1228bl, een van die beste kommentare op Lukas), R100-00

GROSHEIDE, FW. Commentaar op het NT: Handelingen deel 1 en 2, R100-00

MOULE, CD. An Idiom Book for NT Greek. R50-00

NG TEOLOE-DOGMATIEK REEKSE

a) Wegwysers in die Dogmatiek, 5 dele (R50-00 per boek):

deel 1: Die Lewende God (JJF Durand)

deel 2: Christus, die Middelaar (WD Jonker)

deel 3: Die Sonde (JJF Durand)

deel 4: Die Gees van Christus (WD Jonker)

deel 5: Skepping, mens, voorsienigheid (JJF Durand)

[Spesiale aanbieding vir 5 dele: R150-00]

Gelowig Nagedink-reeks (R50-00 per boek):

deel 1: Hier is Ek! -oor God (A. Konig)

deel 2: Jesus die Laaste – oor die einde (A. Konig)

deel 3: Hy kan weer en meer – oor die skepping (A. Konig)

[Spesiale aanbieding: R100 vir 3 dele saam]

Original languages Study Tools:

(sommige reeds verkoop, doen eers navraag….)

Baumgartner Hebrew Lexicon & Supplementen, R100-00

Davidson’s Analytical Hebrew & Chaldee Lexicon, R100-00

Hebrew-Greek Key Word Study Bible (NIV), R80-00

KOHLENBERGER, JR. The Interlinear NIV Hebrew-English Old Testament, R250-00

Translation Handbooks on: Ruth, Luke, Mark, Romans, Acts, Galatians, Thessalonians, Letters of John, R30-00 each

Wenham’s Elements of NT Greek, R30-00

Thayer’s Lexicon of the NT, R100-00

Bauer-Arndt- Gingrich Greek-English Lexicon of NT and early Christian literature, 2 volumes, R200-00

Moulton and Geden’s Concordance to the Greek Testament, R250-00

New Testament in 26 Translations, R80-00

NEDERLANDS

ALGRA, H. Het wonder van de 19de eeu: van vrije kerken en kleine luyden (kerklike reformasie in Nederland, Skotland, Suid-Afrika, Amerika), R50-00

BAKHUIZEN VAN DEN BRINK, JN. De Nederlandsche Belijdenisgeschriften: vergelijkende teksten (Latyn, Frans, Nederlands), R100-00 (beskadig, los rugkant maar nog duidelik leesbaar)

______________________________, Documenta Reformatoria: teksten uit die geschiedenis van kerk en theologie in die Nederlands sedert die Hervorming, x2 dele (507 + 496bl.), R300-00

BAVINCK, H. Magnalia Dei: onderwijsing in die christelijke religie naar die gereformeerde belijdenis (verkorte weergawe van die x4 dele: Gereformeerde Dogmatiek), R70-00

_____________, Handleiding bij het Onderwijs in de Christelijke Godsdienst (verwerking van Dogmatiek vir onderwysers), R50-00

GISPEN, WH. Scepping en paradijs – verklarings van Gen. 1-3, R50-00

PUCHINGER, G. (red.), Ontmoetingen met K. Schilder, R120-00

VELEMA, WH. Wet en Evangelie, R50-00

VAN’T SPIJKER, W (red.). Bij Brood en Beker: Leer en gebruik van het Heilige Avondmaal in het NT en in de geschiedenis van de Westerse Kerk. R300-00

BELYDENISSKRIFTE KOMMENTARE IN Nederlands:

a) NGB

FEENSTRA, JG. Onze Geloofsbelijdenis, R70-00

POLMAN, ADR. Woord en Belijdenis, 2 dele, R80-00

________________ Onze Nederlandche Geloofsbelijdenis, 4 dele, R120-00

VENEMA, FF. Wat is een Christen nodig te geloven. R70-00
(al die boeke saam, 8 boeke: R300-00)

b) Heidelbergse Kategismus

DEDDENS, K. D. Dit is u Leven: 54 Catechismuspreken. R80-00

FEENSTRA, JG. Het Eigendom des Heren: Korte Verklaring van de HK. R50-00

VAN DER WALT, SJ. Die Vaste Fondament: Oordenkings op die HK (Afrikaans). R50-00

VELDKAMP, H. Zondagkinderen: kanttekeningen bij de HK (1 volume uitgawe). R80-00

WIELENGA, B. Onze Catechismus, 2 delen. R80-00

(al die boeke saam, 6 boeke: R300-00)

c) Dordtse Leerregels

FEENSTRA, JG. De Dordtse Leerregelen. R50-00 (nuwer uitgawe, R70-00).

[Spesiale aanbieding: al hierdie kommentare saam, : 15 boeke: R500-00]

B. WIELENGA FORMULIERE STUDIE STEL

Ons Doopsformulier (318bl), R80-00

Ons Avondmaalsformulier (451bl), R80-00

Ons Huwelijksformulier (352bl.), R80-00

[Spesiale aanbieding, x 3 boeke: R200-00]

Ander Nederlandse boeke:

AALDERS, G. Het Verbond Gods: Een hoofdstuk uit de geschiedenis der Openbaring. R50-00

BAVINCK, H. _____________ Magnalia Dei: Onderwijsing in de Christelijke Religie naar Gereformeerde Belijdenis. R70-00

_____________ Handleiding bij het Onderwijs in den Christelijke Godsdienst. R50-00

(Hierdie twee boeke is verkorte weergawe van Bavinck se magistrale werk: Gereformeerde Dogmatiek, 4 dele.  Dit is albeie goeie inleidende werke)

_______________ Het Christelijke Huisgezin. R50-00

DIJK, K. De dienst der kerk. R50-00

DOUMA, J. Algemene Genade: uiteensetting, vergelijking en beoordeling van de opvattingen van A. Kuyper, K. Schilder en J. Calvijn over ‘algemene genade’. R70-00

GISPEN, WH. Schepping en Paradijs: Verklaring van Genesis 1-3. R50-00

GROSHEIDE, FW (red.), Christelijke Encyclopedia, volledige 6 dele, R300-00 (Nederlandse stel)

RIDDERBOS, H. De Komst van het Koninkrijk, R60-00

_______________ Paulus: Ontwerp van zijn Theologie. R60-00

(2 boeke saam: R100-00)

SMILDE, E. Een Eeuw van Strijd over Verbond en Doop. R70-00

VELEMA, WH. Wet en Evangelie. R70-00

ALGRA, H. Het wonder van die 19de eeu, R50-00

_____________________ Magnalia Dei: Onderwijzing in de Christelijke Religie naar Gereformeerde Belijdenis, R50-00

___________________ Handleiding bij het Onderwijs in de Christelijke Godsdienst, R50-00

(albei hierdie laaste 2 werke van Bavinck is korter opsommings of samevatting van sy 4 delige werk: Gereformeerde Dogmatiek)

DE GRAAF, SG. Verbondsgeschiedenis, 2 dele, R80-00

DIJK, K. Korte Dogmatiek, R20-00

DIJK, K. De dienst der prediking, R40-00

EXALTO, K. Enigste Troos, inleiding tot de heidelbergse catechismus, R30-00

__________(red.) Reformatorische Stemmen: verleden en heden, R40-00

FEENSTRA, JG. Onze Geloofsbelijdenis (NGB), R50-00

FRANCKE, Joh. Veel vragen … een antwoord: keur van onderwerpen (oor, van en vanuit die Skrif beantwoord), R70-00

GEESINK, WA. Gereformeerde Ethiek, x2 dele, R80-00

GROSHEIDE, FW. (red.) Korte Christelijke Encyclopedia, R70-00

HAMERSMA, T. De Catechismus in 52 predikasies, R30-00

JANSEN, Joh. Korte Verklaring van de Kerkordening, R40-00

KUYPER, A. E Voto Dordaceno: toelichting op den Heidelbergschen Catechismus, 4 dele, R150-00

_____________Uit het Woord: Stichtlelijke Bijbelstudies, x6 dele, R100-00

____________ Het werk van den Heiligen Geest, R80-00

____________ De Voleinding, 4 dele, R100-00 (paar bladsye geskeur)

RIDDERBOS, Herman. Komst van het Koninkrijk, R50-00

______________________ Het Woord, het Rijk en onze verlegenheid, R50-00

SCHILDER, K. De Openbaring van Johannes en het Sociale Leven, R50-00

______________ Christus en Cultuur, R40-00

VAN’T SPIJKER, W. e.a. (red.). Bij Brood en Beker: Leer en gebruik van de heilig avondmaal in het Nieuwe Testament en de geschiedenis van de westerse kerk, R200-00

Posted by: proregno | November 9, 2022

Sermon: The Cruelty of Escapism (Judges 15:9-13)

Sermon: The Cruelty (and cowardice*) of Escapism (Judges 15:9-13)

“Daarom, my geliefde broeders, wees standvastig, onbeweeglik, altyd oorvloedig in die werk van die Here, omdat julle weet dat julle arbeid in die Here nie tevergeefs is nie.” (1 Kor. 15:58)

Theme: Raising Samson Not Cowards

Preacher: Rev. Dr. Sacha Walicord speaks to how parents need to raise biblical Samsons for sons, not cowards.

Luister gerus na na hierdie twee preke, eintlik een preek wat twee keer gepreek is by verskillende geleenthede. Die eerste geleentheid is die basiese boodskap, gelewer by PRTS (20min.), en die tweede, ‘n langer boodskap (50min., vanaf 4.30min), by ‘n konferensie ‘n jaar later, waarin die prediker verduidelik oor die impak van sy preek, en nou gee hy nog belangrike inhoud en toepassings, veral vanaf die 27ste minuut: veral van toepassing op ouer- en gesinsreformasie, kerkreformasie, (beoefening van genademiddele, betrokke by gemeente), verwerping individualisme, ens.

Mag hierdie oproepende tweesnydende swaard evangelie verkondiging ons almal bemoedig, maar ook oproep tot die goeie stryd van die geloof, vir ouers, vir kerkrade, ampsdraers, predikante, teoloë, vir elke gelowige op elke lewensterrein om Christus die Gekruisigde, Christus die Koning te proklameer, tydig en ontydig (2 Tim. 4:1-5), ook midde ons eie tye en omstandighede.

1. The Cruelty (and cowardice) of Escapism (Judges 15:9-13)



2. Thy Kingdom Come Conference, Sacha Walicord: Raising Samsons Not Cowards

Judges 15:9-13 message

“Werp al julle bekommernis op Hom, want Hy sorg vir julle. Wees nugter en waaksaam, want julle teëstander, die duiwel, loop rond soos ‘n brullende leeu, en soek wie hy kan verslind. Hom moet julle teëstaan, standvastig in die geloof, omdat julle weet dat dieselfde lyding opgelê word aan julle broederskap wat in die wêreld is. (1 Pet. 5:7-9)
_____________________________
* woorde in hakies bygevoeg

Posted by: proregno | November 8, 2022

STOKER OOR MENSEREGTE: ontiese regte vs menseregte

STOKER OOR MENSEREGTE

Teenoor die outonome humanistiese natuurreg menseregte, moet die gelowige ‘In U Lig’ ontiese bybelse pligte en regte handhaaf

 Inleiding

HG Stoker het ‘n artikel geskryf oor menseregte, getiteld, ‘n Kursoriese Besinning oor ‘Menseregte’[i], waarin hy ingaan op ‘n paar aspekte van ‘Menseregte’.  Die volledige Afrikaanse artikel kan hier gelees word:

HG Stoker oor Menseregte

Hier is ‘n paar sentrale aspekte wat ek wil uitlig met die nodige aanhalings en beklemtonings, soos Stoker dit verwoord:

1. Drie wesentlike vrae oor ‘menseregte’

“Oor die vraag wat “reg” en “regte” is heers onder (juis ook Calvinistiese) regsgeleerdes en regsfilosowe meningsverskil.  Hierop gaan ek nie in nie.  Die omskrywing van “reg” wat vir my tot dusver nog altyd die aanneemlikste (hoewel ook nie volkome bevredigend nie) was, is dat ’n reg ’n aanspraak is wat die mens op iets het.  Dát die mens regte het, het ek nie betwyfel nie.  Die probleme vir my is: wat is hierdie reg, wat hou dit in en op grond waarvan het die mens dit?” 

2. Alle positiewe reg (wat die mens vorm), moet aan die Goddelike, normatiewe wetsorde beantwoord en onderhewig wees

“Die mens vorm self reg (“laws” en “rights”).  Dit blyk o.a. uit kerkordes, staatswette en statute van verenigings (en selfs uit “usansies”).  Die deur die mens gevormde reg word positiewe (of gepositiveerde) reg genoem.  Die genoemde voorbeelde van positiewe reg mag wel norme (“laws”) wees, maar hulle beliggaam ook regte (in die sin van “rights”).  Laasgenoemdes word juridies onderskei in a. “kompetensie” (die reg om te handel), b. “subjektiewe reg” (die reg op iets) en c. “bevoegdheid” (die reg om met iets te handel).  Die positiewe (d.w.s. deur die mens gevormde) reg behoort egter aan die Goddelike normatiewe wetsorde asook aan ’n ander “dieper reg” te beantwoord of mag ten minste nie daarmee in stryd wees nie.  Die “dieper reg” (of “menseregte”) waaroor ons ons wil besin, is nie norme nie, maar regte (“rights”) in ’n ruime sin, wat “kompeten­sie”, “subjektiewe reg” en “bevoegdheid” insluit, m.a.w. dit wat aan hulle gemeenskaplik is, saamvat.”

3. Stoker vermy die ‘natuurreg’ benaming weens die humanisties-liberalistiese kaping daarvan

“Hierdie “dieper reg” noem ek liefs nie “natuurreg” nie, omdat die woord “natuurreg” veelsinnig is en veral omdat dit humanisties (in die reël liberalisties) opgevat word.  Om dieselfde redes vermy ek ook die woord “aangebore menseregte”.  Dooyeweerd se benamings “regsbeginsels” en “regs­idee” het iets anders op die oog as wat ek met hierdie “dieper reg” bedoel.  Hierdie “dieper reg” wil ek “basiese” of beter nog: “ontiese” reg noem.  (Die “ontiese” beteken: die “synde”; “onties” is hiér dit wat met die menslike syn (of bestaan) gegee is). Omdat die in die geskiedenis deur die mens gepositiveerde menseregte (soos bv. in die betrokke norme (“laws”) beliggaam) die ontiese  menseregte onderstel en dikwels daarmee in stryd was en is, vorm die positiewe reg nie ’n kriterium vir die bepaling van ontiese menseregte nie, al mag dit in gevalle wel as aanleiding dien om ontiese menseregte te ontdek.  Wie tog van die positiewe reg as sodanig uitgaan om sy opvatting van “menseregte” te bepaal, verval in ’n historisme wat reg uitsluitlik ’n historiese produk maak, reg histories relativeer en daarmee in die grond van die saak reg nivelleer.”

4. Die gangbare opvatting van ‘menseregte’ is humanisties en outonomies, waarteen die Christen radikaal antiteties moet staan met die Woord

Die gangbare opvatting van menseregte is humanisties.  So word menseregte in fundamentele sin gefundeer, bv. in menslike behoeftes, in sy welsyn of gelukkigheid, in sy rede of wil, in sy selfverwesenliking ensovoorts, m.a.w. uitsluitlik in die mens, in sy mens-wees, in sy menslike outonomie en outarkie.  En dan word in hierdie humanistiese sin van die “waardigheid” (“dignity”) van die mens gewag gemaak!  Hierteenoor sal die Christen op grond van die openbaring van God in Sy Woord (aangaande Homself en aangaande Sy Verhouding tot alle dinge, wo. die mens) ’n insig in en begronding van ontiese menseregte moet vind, wat alle humanisme by die wortel afsny.  Hy sal hulle “in U lig” moet ondersoek en leer ken.  Ons sal dan ook nie van die “waardigheid” van die mens in humanistiese sin kan praat nie.  Gods Woord spreek van die “kosbaarheid” van die mens in “Sy oë”, ’n kosbaarheid gegrond daarin dat die mens dienskneg van die Allerhoogste is, geskape as Sy beeld en gelykenis, die deur Hom geroepene.”

5. God alleen het absolute en algenoegsame reg op alles, nie die mens nie (en dus ook nié ‘die staat’ nie – slc), want die mens in al sy ‘ontiese regte’ is onderworpe aan die Goddelike wetsorde

“Ontiese menseregte sou ek wil omskrywe as aansprake wat die mens het kragtens sy fundamenteel kreatuurlike mens-wees, kragtens sy kreatuurlike fundamentele aard, struktuur, funksies, take en bestemming.  “Kreatuurlik” — om die onderskeid en verband van God as Skepper en van die mens as skepsel voorop te stel.  Want God alleen het absolute en algenoegsame reg op alles wat Hy geskape het (insluitende die mens en al sy doen en late), terwyl ontiese menseregte geheel en al kreatuurlik en onselfgenoegsaam is, onderworpe aan die Goddelike wetsorde vir Sy hele skepping (wo. die mens).  In hul diepste wortels is ontiese menseregte gunste, vergunnings, voorregte wat God met die skepping van die mens aan die mens geskenk het en wel vir ’n bepaalde doel aan hom geskenk het.  Teenoor God kan die mens as mens geen enkele reg, geen enkele aanspraak laat geld nie.  Sy regte as mens het hy geheel en al aan God alleen te danke, en geeneen daarvan dra ’n absolute karakter nie.”

6. Ontiese regte moet individueel en sosiaal gehandhaaf word, dus beide die Nasionaal-Sosialisme (bloed is alles) én die Kommunisme (ekonomie is alles) moet verwerp word, en die Woord gevolg word wat beide die enkeling en samelewingskringe handhaaf in regte verhouding

“:Die eerste fout van die gangbare opvatting van menseregte is, soos reeds vermeld, dat dit humanisties is.  Die tweede fout daarvan is dat dit vir die hierbo aangeduide (samehangende) verskeidenheid van die mensdom en daarmee vir die volle (samehangende) verskeidenheid van ontiese menseregte geen oog het nie.  Die liberalistiese opvatting van menseregte is in fundamentele sin individualisties.  Hiervolgens is bv. elk van die samelewingskringe soos huwelik, gesin, volk, staat, kerk ensovoorts ’n “insidentele” vereniging van individue.  Met hierdie kyk op menseregte word die regte van die individu oorspan en verdwyn die regte van die samelewingskringe as sodanig uit die oog.  

Maar al is die gangbare opvatting van menseregte oorwegend liberalisties, tref ons tog ook totalitaristiese (“universalistiese” of “sosialistiese”) opvattings van menseregte aan.  Ook hulle eerste fout is dat dit humanisties is.  Hul tweede fout is dat hulle in fundamentele sin menseregte in ’n betrokke menslike samelewingskring fundeer (bv. die nasionaal-sosialisme in die deur bloed en bodem bepaalde Germaanse volk; die fascisme in ’n eties gefundeerde staat; en die kommunisme in ’n ekonomisties bepaalde arbeidersmaatskappy). 

Met hierdie kyk op menseregte word weer die regte van die betrokke samelewingskring oorspan en verdwyn in fundamentele sin die regte van die betrokke ander samelewingskringe asook van die enkeling uit die oog.  Teenoor die liberalistiese en die totalitaristiese opvattings van menseregte sal die Christen op grond van die lig van Gods Woord op die mens die volle verskeidenheid maar ook die onderlinge samehang van regte van enkelinge en samelewingskringe eerbiedig.”

7. Daar kan geen ontiese regte wees sonder roeping en pligte nie

“Hierdie ontiese moontlikhede stel aan die mens sy van God gegewe opdragte, sy roeping.  Roepingsvervulling is ’n plig wat God aan die mens stel.  M.a.w. met sy ontiese moontlikhede is die mens onties sy pligte gestel.  Om hierdie pligte te kan vervul, skenk (vergun) God die mens sy kreatuurlike ontiese regte.  ’n Plig stel die mens wat hy behoort te doen. Ontiese menseregte wortel aldus in ontiese pligte van die mens en wel in fundamentele sin teenoor God.  Ontiese menseregte is voorregte die mens van Godsweë vergun om te doen wat hy behoort te doen.  Die mens beskik nie volgens sy menslike welbehae en goeddunke, outonoom en outarkies oor sy ontiese regte nie.  Hy mag hierdie regte slegs uitoefen kragtens en ooreenkomstig sy roepingsplig; en omdat pligte behorenseiese is, behóórt hy hierdie regte uit te oefen slegs soos deur die ontiese pligte bepaal.

Ontneem die ontiese reg (m.a.w. dit wat hy mág doen, waarop hy aanspraak het) sy ontiese fundering in plig (dit wat hy behóórt te doen), dan vernietig u die reg as sodanig.  So wortel bv. die ontiese reg (en dit is ’n wonderlike voorreg) van die ouers om hul kinders te voed en op te voed in die (met die kreatuurlike gesinstruktuur en gesinsbestemming gegewe) verpligtende moontlikhede, d.w.s. in die ouerlike roepingsplig tot voeding en opvoeding van hul kinders. In die uitoefening van sy ontiese regte geld vir die mens dat hy ’n reg het omdat hy onties ’n plig het.

8. Die hele skepping is onder die normatiewe wetsorde van God gestel = hoe en wat die mens ‘behoort’ te doen

“God het vir Sy hele skepping ’n wetsorde gestel, wo. vir die mens en al sy doen en late ’n  normatiewe wetsorde (godsdienstige gebooie en kultuurnorme).  Alle uitoefening van ontiese menseregte behoort aan hierdie normatiewe wetsorde te beantwoord en mag nie daarmee in stryd wees nie.  Die mens behoort sy ontiese regte uit te oefen nie net volgens die onties gegewe pligte (wat stel wat hy behoort te doen) nie, maar hy behoort hulle bowendien uit te oefen volgens die Goddelike, normatiewe wetsorde (wat stel hóé hy dit behoort te doen).  Van eie “welbehae” en “outonomie” is hier geen sprake nie.  Met die wetsorde van God is meteen die eise van geregtigheid en regverdigheid gegee.”

9. Die mens se positiewe reg menseregte kan nie normatief wees nie, want die mens kan en dwaal inderdaad, daarom moet dit altyd beoordeel word ‘in U lig’

“Ook die menslike kennis het ’n geskiedenis en hieronder val ook sy kénnis van ontiese  menseregte (Die kennis van menseregte soos dit in die gevorm is, kan dwaal en dwaal; maar dit is ‘n ander probleem).  Dit is wel waar dat God in sy Woord ons ontiese menseregte openbaar.  Maar dit is ook waar dat die mens met die voortgang van die geskiedenis in latere tye ontiese menseregte ontdek, wat hy in vroeëre tye nié of nie só ingesien het nie. Trouens, daar is reeds ’n openbaringsgeskiedenis in die Woord van God, wat sy kulminasie vind in die koms, woorde en dade van Jesus Christus.  Menslike kennis van ontiese menseregte het ’n geskiedenis.  Dat dit “in U lig” behoort te geskied, spreek vir ons vanself.  As voorbeeld van hierdie geskiedenis wil ek verwys na vroeëre en huidige opvattings (juis ook onder Christene) aangaande die instelling van slawerny en aangaande die vrou en haar plek in die samelewing. …

Maar, en dit mag nie vergeet word nie, alle dinamiek van ontiese menseregte is onderworpe aan die normatiewe wetsorde (in casu die orde vir die regte) soos deur God bepaal.”

10. Die staatsgesag is nie ‘n absolute gesag nie, en daarom is die reg van verset teenoor die burgerlike owerhede ook ‘n ontiese reg

“Met al die bostaande as agtergrond kom die vraag op: wat is die onderskeie ontiese menseregte?  As mens sou opsom wat o.a. Locke, Wolff, Rousseau, Maritain en wat die Amerikaanse Deklarasie van Onafhanklikheid (1776), die Franse Deklarasie van die Regte van die Mens (1789) en die V.V.O. se Universele Deklarasie van Menseregte (1948) as menseregte beskou, sou mens omtrent 30 positief en omtrent 20 negatief geformuleerde menseregte kon onderskei.

Afgesien van die humanistiese (en oorwegend liberalistiese resp. individualistiese) karakter daarvan, kan egter lang nie almal as ontiese menseregte beskou word nie.

Neem bv. die sg. reg van die enkeling om aan die regering deel te neem, of soos ek dit ook al geformuleer gesien het: “stemreg is ’n aangebore mensereg”.  Dat hierdie (op liberalisties-demokratiese staatsbeskouing gebaseerde) “reg” geen ontiese mensereg is nie, blyk eerstens daaruit dat staatsvorme (bv. die patriargale staat, die feodale staat, die stande-staat, die monargie, die demokrasie, die korporatiewe staat ens.) met die tye gewissel het en ook in die toekoms sal wissel, en tweedens daaruit dat staatsgesag nie sy oorsprong in die enkeling (die staatsonderdaan) het nie, maar in die kreatuurlike struktuur van die staat as sodanig gegrond is en dat dit sy oorsprong vind in God namens wie die owerheid regeer (of soos dit soms geformuleer word: dat owerheidsgesag ’n van Gods gesag afgeleide gesag is, en dus “van bo” en nie “van onder” kom nie).  

Maar (en hier het Calvyn reg gesien, al het hy die te noeme “beïnvloeding” in die kader van sy tydsomstandighede geformuleer), die enkeling of betrokke samelewingskring het (weens sy toerekenbaarheid en verantwoordelikheid — fundamentalitêr teenoor God) wel die reg om die owerheid te beïnvloed, en waar die owerheid onregmatig handel (ontiese menseregte krenk), selfs die reg van verset. Of neem die sg. reg van dieselfde loon vir dieselfde arbeid.  Hier geld eerder dat die arbeider (nie die arbeid nie) sy loon werd is, d.w.s. reg op loon het; arbeid is geen koop-waar nie.

11. Die debat oor menseregte moet duidelik gesien word in die konteks van die Antitese tussen die Ryk van die Lig en die Ryk van die Duisternis, deur die geskiedenis

Hierbo is gewag gemaak van negatiewe formulerings van menseregte.  Hieronder val bv. afwysing van moord, slawerny, marteling, belastering, uitbuiting ensovoort. Uit die aard van die saak is negatiewe bepalings van menseregte gegrond op positiewe bepalings daarvan.  Ons verwys hierna egter slegs as aanleiding om die aandag te vestig op die met die sondeval gegewe bedorwenheid van die mens en die daarmee gegewe verskeurdheid van die onderlinge verhoudings en noodsaaklike stryd (wat Augustinus in fundamentele sin sien as die stryd tussen die Ryk van die Lig en die ryk van die duisternis), ’n stryd wat plaasvind in die hart van elke mens, tussen mens en mens, in elke samelewingskring, tussen enkeling en samelewingskring en tussen samelewingskring en samelewingskring.  

Dit stel die vraagstuk van ontiese menseregte in skerpe nuwe lig, nie alleen wat betref die stryd van die onderling botsende opvattings van menseregte nie, en ook nie net wat die gevaar van foutiewe eie sienings aangaande ontiese menseregte betref nie, maar veral ook betreffende die konflik waarvoor die mens (die enkele mens, maar ook die samelewingskringe) te staan kom, nl. om in eie verskeurdheid en in gegewe verskeurde omstandighede (of situasie) en gegewe verskeurde tydsgewrig tussen ontiese menseregte (en die betrokke uitoefening daarvan) te kies, ’n keuse waarby noodwendig aan ’n bepaalde ontiese mensereg ten behoewe van ’n ander te kort gedoen word.  In dergelike konfliksituasies (waarop ons nie in besonderhede ingaan nie) behoort te geld dat wat “in U lig” die swaarste weeg, die swaarste sal weeg.

12. Christene mag ‘menseregte’ aanvaar, nie die humanisties-liberalistiese weergawe nie, maar die ontiese weergawe wat gegrond is ‘in U lig’ Goddelike normatiewe wetsorde

“En al meen ek dat ook die Christen heelhartig “menseregte” mag aanvaar, is hier tog ’n waarskuwing nie onvanpas nie.  Omdat die uitdrukking “menseregte” vandag hoofsaaklik in humanistiese (en veral liberalistiese) sin verstaan word, behoort óns — om nie misverstaan te word nie en die juiste invloed uit te oefen — die aandag eerder op ontiese (kreatuurlik gegewe) mensepligte te vestig, omdat hulle as grondslag van ontiese menseregte dien.

Ten slotte, gedagtig daaraan dat die positiewe reg (naas die Goddelike normatiewe wetsorde ook) ontiese menseregte onderstel, daaraan behoort te beantwoord en ten minste nie daarmee in stryd behoort te wees nie, is ’n indringende en ekstensiewe studie van ontiese menseregte (naas dié van die Goddelike normatiewe wetsorde) “in U lig” vir die Christen ’n sine qua non vir sy toerekenbare en verantwoordelike vorming (positivering) van reg én vir ’n kritiese beoordeling van die gevormde (gepositiveerde) reg waaronder hy hom bevind en wat dus vir hom (en sy doen en late) geld.  Dit is vir die Christen ’n gewetensaak.”

____________________________________

Ander Stoker artikels: HG Stoker

____________________________________

[i] Stoker CD (VCHO) & engelse weergawe in, Oorsprong en Rigting, deel 1. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, 1967. p. 284-304.

CALVYN LEER VOLGENS STOKER:

Nie die natuur openbaring (natuurreg) nie, maar God se morele wet (teonomie) is die absolute gesag en standaard vir alle etiek vir alle mense vir elke lewensterrein

 Inleiding

HG Stoker het ‘n artikel geskryf oor ‘Calvin and Ethics[i], waarin hy ingaan op ‘n paar aspekte van ‘Calvyn se Etiek’.  Die volledige Afrikaanse artikel kan hier gelees word: Calvyn en die Etiek.

Sien , kursief en beklemtonings bygevoeg. Hier is ‘n paar sentrale aspekte wat ek wil uitlig met die nodige aanhalings, soos Stoker dit verwoord:

  1. Daar moet voortgebou en verder gereformeer word vanuit Calvyn se bybels-teonomiese etiek

“Dit verbied dus  dat die huidige Calvinistiese etiek by die etiek van Calvyn sal bly staan.  Die huidige Calvinistiese etiek moet dus verder gaan as die van Calvyn gegaan het. … .  Die reformasie ontken nie die take van die verlede en van die toekoms nie, maar wil in die betrokke tydsgewrig en historiese situasie die verkeerde antwoorde deur die juiste vervang.  Insover die antwoorde van Calvyn verkeerd was, sal die huidige Calvinistiese etiek dit moet bestry, d.w.s. die etiek moet reformeer op grondslag van die gemeenskaplik aanvaarde juiste antwoorde.  

  1. Vir Calvyn is die absolute en onfeilbare Heilige Skrif die vernaamste bron van etiek vir die totale lewe; nie die mens se verstand nie, wat onvoorwaardelik onderworpe aan die Woord moet wees

“Gods Woord is vir hom die vernaamste bron van kennis van die sedelike.  Hy leer o.a. dat die Heilige Skrif die absolute en onfeilbare Woord van die lewende God is; dat dit sy oorsprong in die hemel het; dat dit met Goddelike gesag beklee is en die kerk nie daarbo staan nie, maar daaraan onderworpe is; dat vir die ware geloof ons nie op persoonlike ingewing en nie op inwendige verligting mag vertrou nie, maar slegs op die krag van Gods Woord self, en op die getuienis van die Heilige Gees in ons harte aangaande die waaragtigheid van hierdie openbaring van God; dat die menslike verstand en rede nie oor die waarheid van Gods Woord beskik nie, maar onvoorwaardelik voor die Woord van God moet buig; dat dit ‘n gids is vir die hele lewe van die gelowige in hierdie bedeling en ‘n norm vir al sy doen en late.” 

  1. Algemene openbaring word deur Calvyn erken, solank dit in die lig van die spesifieke openbaring (die Heilige Skrif) gelees en verstaan word; en, die ‘natuurlike mens’ (natuurreg) kan nie die norm wees nie, want die mens het in sonde geval en kan nie ‘goed en kwaad’ bepaal nie, daarom moet alles getoets word aan die Heilige Skrif, in die besonder aan God se Wet

“Vir sy etiek put hy eintlik nie uit die openbaring Gods in die ‘natuur’ nie.  Tog handhaaf hy dat God in Sy goedheid ook aan die ongelowiges en heidene uitnemende gawes van verstand geskenk het; dat die waarheid wat ons bv. by die heidene vind (o.a. in hul regsgeleerdheid, redeneerkunde, geneeskunde, wiskunde en natuurkunde) nie verwerplik is nie, en dat ons dit selfs mag bewonder en dankbaar daarvan gebruik mag maak omdat die Heilige Gees die Outeur daarvan is; maar dat ons dergelike waarhede altyd moet sien op die grondslag van die Goddelike waarheid deur Hom in Sy Woord geopenbaar; dat die heidene van nature die dinge van die Wet doen en dat die werk van die Wet ook in hulle harte geskrywe staan; dat die verstand van die natuurlike mens nog enigsins kan onderskei tussen goed en kwaad; maar dat ons omdat die menslike verstand deur die sonde verduister is, sy kennis van goed en kwaad moet toets aan die openbaring van die Wet in die Heilige Skrif; dat ons ook by goddelose mense soms deugde van bv. geregtigheid, vriendskap, matigheid, soberheid, kuisheid en die onderhouding van reg en wet aantref; maar dat hulle hierdie goeie werke op ‘n slegte manier volbring op grond van die bose gesondheid van hul harte.”

“Die algemene religie (en algemene etiek) is iets anders as natuur-religie; natuur-religie is paganisties.  Sowel die kennis van die orde van verlossing (en hiermee kennis van wat ons besondere religie en besondere etiek noem) as die kennis van die orde van die skepping (en hiermee kennis van wat ons algemene religie en algemene etiek noem) kry ons volgens Calvyn uit Gods Woord.  Calvyn ontken nie (soos reeds aangetoon) die openbaring van God in die ‘natuur’ nie, ‘n openbaring wat slegs by die lig van Gods Woord reg verstaan kan word.”

 “Wat die horisontale visie van die sedelike betref moet ons Calvyn se sterk begronde waarskuwing ter harte neem dat kennis van die ware religie en van die ware sedelike norme nie uit die ‘natuur’ as ‘natuur’ verkry kan word nie.  Dit weerspreek nie die moontlikheid en onthef ons nie van die plig nie om die sedelike (w.o. norme, eise, pligte, deugde, waardes, ens.) horisontaal maar ‘in U lig’ te bestudeer.  Dit is o.a. juis die taak van ons huidige wysgerige en vakwetenskaplike etiek.” 

  1. Natuurlike moraal (natuurreg) wat verdorwe en sonde bevlek is weens die sondeval, kan nooit die finale maatstaf vir etiek wees nie

“Calvyn sluit die ondersoek van die sedelike in die ‘natuuropenbaring’ van God, gesien in die lig van Gods Woord, nie uit nie, en verwys herhaaldelik hierdie taak na filosowe, nieteenstaande hy dit wat filosowe bied gewoonlik ongenadiglik kritiseer.  Tereg waarsku Calvyn dat die kennis van God en Sy gebod, van die ware religie en van die ware sedelik-religieuse norme nie uit die ‘natuur’ geken kan word nie; dat die ‘natuurlike’ moraal nooit tot maatstaf van die ware moraal gestel mag word nie (nie net omdat die natuuropenbaring van God onvoldoende is nie, maar veral ook omdat die historiese gang as sodanig nooit norm van Gods wil kan wees nie en dus die norm van die dinge nie in die ‘natuur’ lê nie waar in Gods wil); en dat wie die norm ontleen aan die natuur, dit ontleen aan die sedelik verdorwe ‘natuur’ van die mens en van die van God afgevalle wêreld.”

[Nota: sien Dordtse Leerreëls ¾.4,5 wat ‘natuurlike openbaring’ of ‘natuurreg’ van die ‘natuurlike mens’ nie net verwerp as middel om a) salig te word nie, maar ook b) as onfeilbare norm/standaard van etiek te dien:

“Na die sondeval het daar in die mens tog nog ‘n bietjie van die lig van die natuur oorgebly. Daardeur het hy ‘n mate van kennis van God, van die natuurlike dinge, van die onderskeid tussen die betaamlike en onbetaamlike bly behou en vertoon hy in ‘n sekere mate ‘n strewe na deug en uiterlike tug. Vir die mens is dit egter onmoontlik om deur hierdie lig van die natuur tot die saligmakende kennis van God te kom en hom tot God te bekeer. Gevolglik kan hy selfs in natuurlike en burgerlike sake hierdie lig nie reg gebruik nie. Hoe ook al, veeleer bederf hy dit heeltemal op verskillende maniere en hul hy dit in ongeregtigheid. Omdat hy dit doen, is daar vir hom geen verontskuldiging voor God nie. Net soos met die lig van die natuur is dit ook gesteld met die Tien Gebooie, wat God deur Moses in besonder aan die Jode gegee het. Die Wet vlek wel die grootheid van die sonde oop en kla die mens hoe langer hoe meer van sy skuld aan, maar dit dui geen geneesmiddel aan en deel geen kragte mee om uit hierdie ellende te kom nie. Omdat die Wet dus deur die sondige natuur kragteloos gemaak is, laat dit die oortreder onder die vloek bly. Daarom kan die mens nie deur die Wet die saligmakende genade verkry nie. 

  1. Teenoor die autonomie en natuurreg stel Calvyn teonomie (God se morele wet) wat oor die totale kosmos en hele lewe van die mens gaan

Ons beperk ons m.b.t. die teosentriese fundering van Calvyn se etiek tot sy leer van teonomie en van voorsienigheid. Die teonomie van God is absoluut en radikaal en gaan teaal oor álles wat Hy geskape het, en geld godsdienstige en religieus vir die hele lewe van die mens.  Die hele skepping is onvoorwaardelik gebind aan Sy wetsorde.

Vir die mens geld Sy sedewet absoluut.  Daarteen het die mens niks in te bring nie, en daaraan sal hy hom in al sy doen en late onvoorwaardelik onderwerp.  Dit vind sy besondere uitdrukking in die 10 gebooie en in die dubbele liefdesgebod van Jesus Christus.  Dit is die enigste norm van die sedelik goeie, ‘n norm wat Calvyn konsekwent religieus opvat.  Die sedelike goeie as beantwoording aan die sedewet vind sy grond in God alleen.”

Calvyn laat nie toe dat hierdie radikale teonomie van die sedelike verswak word nie.  God egter staan Self absoluut bo die sedewet, en Hyself mag nie beoordeel word volgens die norm wat Hy aan die mens gestel het nie; Hy mag nie onder die kategorie van menslike sedelikheid gestel word nie.  Menslike gehoorsaamheid aan die sedewet is geen verdienste nie, maar vrug van Gods werk in die mens.  Die verwerkliking van die sedelike goeie is ‘n werk van God kragtens Sy goedheid en genade, kragtens die soenverdienste van Jesus Christus en kragtens die alomteenwoordige leiding en inwerking van die Heilige Gees.”  

  1. Die wedergebore hart en wil van die mens is waarlik vry deur gebonde te wees aan God se Woord

“Deur die wedergeboorte word alle dele van die siel hernu.  Met die wederopstanding staan die mens as eenheid met siel en liggaam op.  Juis in die siel en sy werkinge is die sedelike geleë. … Die ware geloof (wat geen superadditum is nie) wek die liefde en is ‘n kennis van en ‘n gerigtheid van die hart op die enige en ware God volgens Sy Woord, en is slegs moontlik deur die soenverdienste van Jesus Christus en die genadige inwerking van die Heilige Gees in die harte van die gelowiges. … ‘n Goeie gewete is die innerlike opregtheid van die hart.  Sy vrugte (bv. vrede, gemoedsrus) kom die mens toe, maar self is die gewete op God gerig. Die gewete is deur die wet van God gebind, en nie deur mensgemaakte wette nie, en is in middelmatige dinge vry.

…. Die mens het na die val nie sy verstand en wil verloor nie, maar wel die gesondheid van beide.  Insover die mens in hierdie staat nog die ware kan ken en sy wil nog die goeie kan doen (hoe ook al beide deur die sonde verdorwe is), is dit ‘n gawe van God.  Nieteenstaande die verlossingswerk van Christus bly die mens in hierdie bedeling nog sondaar.  Die genadige tegemoetkoming van die Woord hef die duisternis van die verstand nie op nie, maar lei tot suiwerder begrip en onderskeiding en tot verstandsverheldering; en die genadige wedergeboorte en bekering rig die hart en wil weer tot God, al bly dit nog aan die sonde gekluister.”

  1. Die Tien Gebooie en die dubbele liefdesgebod van Christus wys ons op die liefde tot God en ons naaste, wat slegs uit sy Woord reg geken kan word

“Die algemene etiek het betrekking op die aard van die mens soos hy goed geskape is en bied dus norme wat vir die mens as mens geld; dit laat ons die mens in sy originele en normale verhouding tot God sien.  Dit behandel die vraag na die wil van God vir die hele lewe van die mens.  Hierop antwoord Calvyn dat ons die wil van God uit die wet van God, die norm vir die hele lewe, moet leer ken.  Die hoofdoel daarvan is dat ons God, ons Skepper en Vader, sal eer.  Ons is Hom álle eerbied, liefde, vrees en gehoorsaamheid verskuldig.  Die wet leer ons om self in ons onmag en ongeregtigheid ken en eis dat ons geregtigheid sal betrag.  Dit eis aan die een kant teenoor God ‘n reinheid van hart en aan die ander kant teenoor mense ‘n eerbare wandel met die regte gesindheid.  Sy dieper sin is gegee in die dubbele liefdesgebod van Christus.  In besonder toon Calvyn dit aan met sy behandeling van die 10 gebooie.

Hierdie behandeling gaan uit van die bepalings dat in elke gebod meer opgesluit lê as wat in die woorde uitgedruk word; m.a.w. dat ons die verdere bedoeling van elke gebod moet leer verstaan; en dat in elke gebod ‘n verbod en in elke verbod ‘n gebod opgesluit lê.  Die eerste tafel het betrekking op die diens van God; en die tweede hoe ons ons teenoor mense moet gedra.  Die tweede tafel moet in sy verband met die eerste verstaan word.  Die wet kom met bedreigings en beloftes ooreenkomstig die geregtigheid en liefde van God.  Dit is God wat met Sy heerlike majesteit ons beveel om te gehoorsaam.  Slegs uit Gods Woord leer ons Sy wil reg ken.”

  1. Die evangelie bestry nie die wet nie, maar bevestig die Belofte, Christus: OT en NT is gelyk Woord van God en moet gelyk gehandhaaf word in hul regte verhouding

“Die besondere etiek stel die sedelike in ‘n nuwe verhouding tot die wet van God (sonder om dit op te hef) soos dit deur die genade van die evangelie geopenbaar word.  Die evangelie bestry nie die wet nie, maar bevestig veeleer alles wat die wet beloof het, en voeg aan die skaduwee die liggaam toe.  Die verbond wat God met Israel opgerig het is wesenlik en saaklik dieselfde as die wat Hy met ons opgerig het; die verskil tussen beide lê slegs in die manier van die bediening.  Die besondere religie loop deur die Oue en die Nuwe Testament heen en kom in die Middelaar tot sy skoonste openbaring.  Ons moet dan ook uitgaan van die gelykheid van die Oue en die Nuwe Testament, ook al noem die Heilige Skrif die Ou Testament o.a. ‘n testament van bediening en die Nuwe, ‘n testament en vryheid; en al het God tot op die koms van Christus een volk uitverkies in wie Hy Sy genadeverbond onderhou het, terwyl daar met die koms van Christus nie Jood of Griek meer is nie, maar Christus in almal.” 

“Christus het as Middelaar vir ons die genade van God, die vergewing van sondes en die saligheid verdien.  Die verlossingswerk van Christus word ons deel deur die verborge werksaamhede van die Heilige Gees.  Deur die geloof (‘n gewisse kennis van die barmhartigheid van God in Jesus Christus) word ons wedergebore en dit is die werk van die Heilige Gees van ons aanneming tot kinders van God.  Die regverdigmaking deur die geloof is dan ook geen verdienste nie, maar onverdiende genade en gawe.  Wie roem in die verdienstelikheid van die werke, vernietig sowel die lof van God wat geregtigheid skenk as die sekerheid van ons saligheid.  Die saligheid van gelowiges is alleen gegrond in die welbehae van die verkiesing deur God.” 

  1. Daar is ‘n eenheid van die ganse lewe in diens van God drie-enig: my totale lewe en elke terrein is in diens van God

Calvyn se algemene en besondere etiek vorm ‘n eenheid wat die ganse lewe van die Christen in diens van God Drie-enig stel, en wat eis dat ten opsigte van onsself ons sober sal leef, regverdig teenoor ons naaste en vroom teenoor God; ‘n eenheid wat aan die een kant die kerklike en aan die ander kant die lewe van huis, staat en maatskappy omspan.”

  1. Die Bybel is kenbron vir alle wetenskappe, nie ‘wetenskaplike handboek’ nie, maar Godsopenbaring wat waar is oor alles wat dit openbaar

“Kenbronne vir die wetenskap (i.c. die etiek) is Gods Woord en Sy skepping (of kosmos).  Die Heilige Skrif is hoofsaaklik, maar nie uitsluitlik nie, die kenbron vir teologie; want Gods Woord bied ook gegewens wat vir wysbegeerte en vakwetenskappe van belang is.  Die kosmos is hoofsaaklik, maar nie uitsluitlik nie, die kenbron vir wysbegeerte en vakwetenskappe; want teologie mag die openbaring van God in Sy skepping (gesien in die lig van Sy Woordopenbaring) nie links laat lê nie.” 

  1. Skrifbeskouing is allesbepalend vir die hele lewe van etiek, hetsy in die binnekamer, gesin, gemeenskap, wetenskapbeoefening, ens.

“Calvyn se beskouing aangaande die Heilige Skrif en aangaande die betekenis van die Skriflig vir die hele lewe van die mens, en sy leer aangaande die besondere en algemene openbaring van God is vir die huidige Calvinistiese etiek grondleggend en onmisbaar.  In hierdie verband wil ek egter die aandag vestig net op ‘n merkwaardige oopheid van gemoed by Calvyn teenoor andersdenkendes.  Ek het hier in gedagte sy opmerkings oor die uitnemende gawes van verstand wat God aan ongelowiges geskenk het en dat ons hulle bevindings (insover waar en ‘in U lig’ gestel) mag bewonder en gebruik omdat die Heilige Gees daarvan die Outeur is.  Is ons nie te dikwels te negatief m.b.t. wat andersdenkendes ons bied?  Ek dink hier aan die houding wat ons in die reël inneem o.a. teen die waarde-etiek (wat iets anders is as deugde-etiek), teenoor die eksistensie-wysbegeerte en teenoor die fenomenologiese metode van intuïtiewe insig.”

  1. Nie net persoonlike etiek nie, maar ook sosiale etiek moet begrond wees in die Woord van God

“Merkwaardig is dat vanaf Calvyn tot vandag Calvinistiese etiek oorwegend individuele etiek is op die agtergrond van die aanvaarde eenheid van die mensegeslag na die vloede in Adam en van die herbore mensegeslag in Christus.  Die erkenning van naasteliefde (wat inter-individueel is) maak hierdie etiek nog nie ‘n sosiale etiek nie.  ‘n Sosiale etiek gaan uit van die eenheid van die betrokke samelewingskringe (huwelik, gesin, geslagte, volke, ens.) en ook hiervoor bied nie net die samelewing self nie, maar ook die Woord van God ryke gegewens.” 

  1. Calviniste moet tereg (behalwe die evangelie) ook die wet op sy regte plek beklemtoon

Besonder kragtig beklemtoon Calvyn die onvoorwaardelike onderwerping van die mens aan die sedewet van God omdat dit Gods wet is en Sy wil uitdruk.  Hierom en omdat Calvinistiese etiek (veral in die verlede) die verhouding van mens tot God te veel as ‘n regsverhouding gesien het, is Calvinistiese etiek van nomisme beskuldig.  Die beskuldiging mag oordryf wees, maar ontken kan nie word nie dat Calviniste vanaf Calvyn tot vandag ‘n besondere nadruk op die wet van God lê; en tereg ook.  Maar ‘n ander vraag is of hulle nie te eensydig die wet van God beklemtoon het nie en beklemtoon; o.a. uit die vrees dat ons die wil van God uit die gevalle skepping (‘natuur’) moeilik reg kan ken.

Ons beland hier in die fundamentele en aktuele probleem van kasuistiek en situasie-etiek deur dr. A Troost so indringend in sy proefskrif behandel.  Die kernwaarheid van die situasie-etiek behoort ons m.i. te erken, al is dit op ander wyse as wat daardie etiek dit tot dusver gedoen het.  Die Heilige Skrif is vol daarvan dat God ons ook deur die tekens van die tye toespreek, dat daar ‘n tyd is om dit te doen en ‘n ander tyd om iets anders te doen, en dat ek met alle mag moet doen wat my hand vind om te doen.  ‘Roep’ bv. ‘n baba in sy wieg nie om voeding en opvoeding nie?  Selfs die ongelowige wat Gods geopenbaarde wet nie ken nie, sal dit beaam.  Maar kan ons die aanspraak wat vanuit ‘n konkrete historiese situasie tot my kom volkome herlei tot dit wat die wet van God van my eis?  Dit tog nie.  Aan die ander kant sal ons ook die konkrete situasie in sy hic-en-nunc-beroep op my moet beoordeel in die lig van die geopenbaarde wil en wet van God.  As ons hieraan reg laat wedervaar, verval die beskuldiging van nomisme, d.w.s. ‘n eensydige benadrukking van die wet van God.” 

  1. Etiek moet gerig wees op die eer van God, die bevordering van sy koninkryk en dat die Here se wil sal geskied

“Calvyn se etiek is so ryk; daar is nog soveel om te sê.  Maar uit wat gesê is blyk dat Calvyn ‘n fondament gelê het waarop ons veilig en vrugbaar verder kan bou; dat sy sisteem (as ons dit so mag noem) ‘n oop sisteem is omdat hy die laaste grond van die sedelike nie in die kosmos nie, maar in God vind, en ons die sedelike in die lig van die openbaring van God laat sien.  Gehoorsaam aan God se wet vir die geskiedenis kan ons in die uitbou van teologiese, wysgerige en vakwetenskaplike etiek bou op die hegte fondamente deur Calvyn gelê en meteen in die voortgang van die geskiedenis daardie take onderneem waartoe God Drie-enig in die stryd tussen die Ryk van die Lig en die ryk van die duisternis ons juis vandag roep, eerstens tot Sy eer en verheerliking, tweedens tot bevordering van Sy koninkryk en derdens as middels in Sy hand vir die verwesenliking van Sy raadsplan op aarde.”

____________________________________

Ander Stoker artikels: HG Stoker

____________________________________

[i] Stoker CD (VCHO) & engelse weergawe in, Oorsprong en Rigting, deel 1. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, 1967. p. 284-304.

Posted by: proregno | October 31, 2022

PRO REGNO BOEKE: Reformasie dag 2022 uitverkoping!

PRO REGNO BOEKE 

Reformasie dag

(31 Oktober 1517 – 2022) uitverkoping!

Afslag is vanaf 31 Oktober tot 3 November 2022

ADMIN REëLINGS  (vir aanlyn aankope)

1 Enige navrae moet per e-pos of whatsapp gedoen word, verkieslik nie telefonies nie, asb.

2 Boeke word nie uitgehou nie, behalwe wanneer inbetaling reeds gedoen is.

3 Daar moet gepoog word om boeke af te haal in Carletonville, Potchefstroom of Pretoria soos prakties gereël. Indien boeke gepos word is dit op u eie risiko. LET WEL: ek pos net deur Courier Guy (minimum bedrag: R100 per pakkie). Pryse hier onder sluit nie posgeld in nie, en moet dus nog by bereken word.

4) Elke opvolgende boeklys vervang die vorige boeklyste en pryse.  Ek dateer ook die laaste boeklys op soos boeke verkoop word of daar boeke bykom, so maak seker of die boeke nog beskikbaar is voordat u bestel, dankie.  Fotos en boeke beskikbaar stem nie altyd ooreen nie.

5) Hier is die rekening vir inbetaling, asook kontak besonderhede:

S. Le Cornu

Absa tjek nr. 01095190673

Takkode: 632005

Verwysing: u voorletters en van

Kontakbesonderhede

Slabbert Le Cornu

Selnr. 082 770 2669

E-pos: proregno@gmail.com

Prosedure om te volg vir boekaankope:

1 Stuur u lys van boeke wat u wil aankoop na bogenoemde kontakbesonderhede (e-pos of whatsapp).

2 Ek sal laat weet wat beskikbaar is en die spesifieke bedrag wat inbetaal moet word, laat weet ook of u boeke gaan kry in Carletonville, Potch of Pretoria, en of dit bv. per Postnet of Courier Guy gepos moet word.

3 Sodra ek u inbetaling ontvang het, is die boeke u s’n.

INHOUD/CONTENT

NUUTSTE VOORRAAD

Afdeling A: Nuwe voorraadboeke (Afrikaans, Engels, Nederlands)  20% afslag!

Afdeling B: Ou voorraadboeke (Afrikaans, Engels, Nederlands) 30% afslag

Afslag is vanaf 31 Oktober tot 3 November 2022

_______________________________________________

AFDELING A: NUWE VOORRAAD BOEKE (20% afslag!)

(alles tweedehands tensy anders vermeld)

NUWE BOEKE (splinter nuut, nie tweedehands nie)

NOTA: Hierdie boeke is eenmalige pryse vir splinternuwe boeke, sien die skakels vir meer inligting en die pryse wat dit sal wees om nuut aan te koop van oorsee, en as mens nog die posgeld van oorsees moet bysit, dan is dit nog meer: posgeld van oorsee is basies dieselfde prys as die boek se prys) 

Dating Differently: A Guide to Reformed Dating, by Joshua Engelsma, R120-00

“We’re bombarded with antichristian messages everywhere in life, and from casual hookups to casual sex, our culture’s messages on dating are no different. But Christians don’t have to follow these norms. The Bible gives us a better way. It’s a way of chastity and wisdom. A way that understands that marriage—the end goal of dating—is for life. The person you marry will shape who you become spiritually. And that person will also be the father or mother to the children God is pleased to give you some day. Pastorally and accessibly, Joshua Engelsma answers the practical questions of Reformed, Christian dating based on the truth that we must date differently—with marriage as the goal and scripture as the guide.” 

Preparing for Dating and Marriage: A 31-Day Family Devotional, by Cory Griess, R130-00

“Convinced that instruction on marriage is for God’s youth early on, Pastor Cory Griess has provided a distinctive devotional aid for family worship. Parents, do not delay! Before our children enter the dating scene, where feelings tend to inhibit clear Christian thought, we must ground them now in scriptural principles. The youth of the church will soon make pivotal decisions in their dating years that will permanently affect their married lives. Here is a biblical, insightful, and practical guide for Christian parents, many of whom have vowed at baptism to train their children in the doctrines of scripture to the utmost of their power.—Pastor Jonathan Mahtani” 

I Remember Herman Hoeksema, by David J. Engelsma, R130-00

“Published originally as a series of articles in Beacon Lights magazine, I Remember Herman Hoeksema consists of the recollections of David J. Engelsma, a student of Herman Hoeksema. Written for young people, these articles show something of the man whom many know only as an author and theologian.”

For God’s Glory and the Church’s Consolation, RL Cammenga (ed.), R220-00

“400 Years of the Synod of Dordt Coming October 2019! Among Reformed Christians, the celebration of the anniversary of the Synod of Dordt (1618–1619) is second only to the commemoration of the Reformation of the sixteenth century. Indeed, marking the anniversary of the “great synod,”… 

Christ and His Church Through the Ages Volume 1: The Ancient Church (AD 30-590), by Herman Hanko,R350-00

“In this first volume of Christ and His Church through the Ages, author and historian Herman Hanko tells the fascinating story of the ancient church during the first six centuries of the New Testament dispensation. He relates how Christ faithfully guided the church from the ministry of the apostles through the fall of the Roman Empire. Highlights of this history include the outpouring of the Holy Spirit at Pentecost, the spread of the gospel to the Gentiles, the persecution of the church under Roman emperors, the deliberations of the ecumenical councils, and the battle for the truth of sovereign grace.” 

Job: God’s Sovereignty in Suffering, by Ronald Hanko, R150-00

Those who have read the book of Job often find the book repetitious and difficult to follow, especially the interaction of Job and his friends. This work is not meant to be an exhaustive, verse-by-verse explanation of the book of Job but is an attempt to show how the book fits together and leads up to its grand climax in the appearance of God. It also attempts to show that Job has often been misunderstood and maligned, and though guilty of sin, as we all are in suffering, is nevertheless one whose faith and hope in God are sure. May it be of help to all who love God as Job did, especially when the God they love chastises and corrects them as he does all of his children.” 

The Church’s Hope Vol. 1: The Reformed Doctrine of the End – The Millennium, by David J. Engelsma, R350-00

“As Engelsma demonstrates, the last things—centrally the coming of Christ—are the purpose and goal of all the revelation of God in scripture, from beginning to end. This book will encourage the Christian as he heeds Christ’s instruction regarding that coming: “Gird up the loins of your mind, be sober, and hope to the end for the grace that is to be brought unto you at the revelation of Jesus Christ” (1 Peter 1:13).” 

Moses: Typical Mediator of the Old Covenant, by Bernard Woudenberg, R300-00

“Moses was a unique figure in the history of the church. Never again would there be a mere human prophet who would know the Lord so intimately, face to face. His life in so many respects [was] a visible demonstration of the grace of God and of the gospel. He was a mediator through whom Israel…stood before the greatness of the living God. Henceforth they could only look forward to the day of which Moses spoke when he said to them, ‘The Lord thy God will raise up unto thee a Prophet from the midst of thee, of thy brethren, like unto me; unto him ye shall hearken’ (Deut. 18:15). He would be the fulfillment of that of which Moses was only the type.” 

Knowing God in the Last Days Commentary on 2 Peter, by Mark H. Hoeksema, R150-00

“Knowing God in the Last Days is an explanation of the general epistle of Peter to the early New Testament church. The primary theme of the letter is the knowledge of God, a concept that occurs many times and in various contexts throughout the book. This short epistle contains a wealth of instruction for the church today. The secondary theme of 2 Peter is the application of the knowledge of God to the last days in which we live. Especially in his third chapter, Peter reveals to the church the knowledge of God as it relates to the end times.

Based on exegesis of the Greek text, this commentary gives clarity of explanation to God’s people regarding necessary and important aspects of today’s Christian life. May all who read be edified.”

Walking in the Way of Love, VOLUME 2: A Practical Commentary on 1 Corinthians, by Nathan Langerak, R300-00

T is for Tree: A Bible ABC, by Connie L. Meyer, R150-00

This alphabet book is a collection of Bible passages, short rhymes, and detailed illustrations designed to teach young children of their heavenly Father’s almighty power and his faithfulness to fulfill the promises he makes to them as children of his covenant. Use this book to instruct your children in the truths of salvation for all of God’s people and especially his littlest lambs.

 

BYBELS (20% afslag)

   

– OAV swart Bybel, R120-00

– Ou Psalm en Gesangboek met Belydenisskrifte, R130-00

(Stel saam: R200-00)

Wit Naslaan OAV (1933/53) Bybel, R120-00

Wit OAV (1933/53) Sakbybel, R50-00

(Stel saam: R150-00) 

– Swart hardeband GROOTDRUK OAV Bybel, R150-00 

– OAV 1933 Bybel (1944 druk), R200-00 (los bindwerk, maar teks self nie beskadig nie)

– GROOTDRUK Psalm- (150 Psalms van Totius) en Gesangeboek met belydenisskrifte, R150-00

– OAV Bybel met swart omslag wat kan toeknip, R100-00

BYBELSTUDIE EN AGTERGROND STUDIE MATERIAAL & TALE EN KOMMENTARE (20% afslag)

MIJNHARDT BYBEL KONKORDANSIE (OAV), R120-00

KROEZE, JH & GROENEWALD, EP, HANDBOEK BYBELSE GESKIEDENIS: OT & NT, 2 volumes, R150-00

Bybelse Ensiklopedie, een volume, R120-00

GODSDIENSTE VAN DIE WERELD, R130-00

GESKIEDENIS VAN DIE CHRISTENDOM, R120-00

(5 boeke saam: R550)

ADAMS, Jay E. The Christian Councelor’s New Testament – a translation in every day english with notations, marginal references and supplemental helps, R450 (uit druk, elektroniese prys: R550)

BARRETT, CK. The Epistle to the Romans, R150-00

HANKO, Herman. A Pilgrims Manual: 1 Peter commentary, R130-00

HENDRIKSEN, W. Survey of the Bible, R250-00

HOLLADAY, William L. A Concidr Hebrew and Aramaic Lexicon of the OT, R300 (nuwe prys: R400)

YOUNG, E.J. Daniel (Geneva series), R150-00 

AFRIKAANS (20% afslag)

BUNYAN, J. Die Pelgrim se reis, R50-00

DEKKER, G. Afrikaanse Literatuurgeskiedenis, R50-00

DU PLESSIS, IJ Die Brief aan die Kolossense, R50-00 (swart reeks)

DU TOIT, JD (Totius en andere), De Geschiedenis van de Christelijke kerk (Nederlands, buiteblad los maar teks duidelik en onbeskadigd), R70-00

TOTIUS SE VERSAMELDE WERKE, 1960 De Jong uitgawe, rooi stel, 8 dele, R400-00

OBERHOLZER, J.J. Historiese monumente van Suid-Afrika, R200-00

MIJNHARDT, F. Apokriewe van die Ou Testament, R100-00 

NUWE FAK SANGBUNDEL (1961-uitgawe), R150-00

VAN DER WATEREN, H. Kultuurkleed van die mens, R50-00

REPUBLIEK en Koninkryk, Lesings oor die republiek en die koninkryk van die hemele, R50-00

SCHILDER-konferensie, K. Schilder – erfenis en betekenis, R30-00

VENTER, E.A. Ons Geskiedenisalbum, R200-00

VAN TELLINGEN, N. H. Hasper – een omstrede hymnoloog, R50-00 (Nederlands)

 

MARNIX-BOEKE: PROF. Victor E. d’Assonville, snr. (1927-2022) boeke.

LET WEL: hierdie is alles splinternuwe boeke  (GEEN AFSLAG NIE)

(vir meer detail inligting van die boeke, sien hier: Marnix Boeke

BIOGRAFIES:

– Dit is Totius, R80-00

– S.J. du Toit van die Paarl, R150-00  

– Totius se Oorlogsdagboek, R70-00

HISTORIES:

– “O Vaalrivier! … o Broederstroom!”, R140-00

– Bloedrivier, R70-00

– Die Groot Diamantroof. Britse anneksasie van die Vrystaatse diamantvelde, 1871, R140-0

– Eugène Marais en die Waterberge, R100-00

– Kruger en Rhodes, R70-00

– Majuba, R70-00

– Op die Bodem van die Vaaldam, R100-00

– Die Van der Merwes van Middendeel, R150-00

CHRISTELIKE BOEKE:

– Die Psalms sing van Christus, R100-00

– Die Boek Openbaring, R100-00

– Die koms van Christus en die Antichris, R70-00

– Die Gereformeerde Doopsformulier, R30-00

– Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

– Kerk op die Wit Hooglande, R50-00

– Calvyn verdedig sy stad, R10-00

– Kerkgeskiedenis in 30 lesse, R70-00

– Hemel, Hel & Nuwe Jerusalem, R60-00

– Koning Dawid, R70-00

ENGELS (20% afslag)

ADAMS, Jay E. The Christian Councelor’s New Testament – a translation in every day english with notations, marginal references and supplemental helps, R450 (uit druk, elektroniese prys: R550)

CATECHISM OF THE CATHOLIC CHURCH (apolgetiese bron om ingelig te wees wat die RK kerk presies glo en leer), R100-00

DE VAUX, R. Ancient Israel – its life and institutions, R70-00

ENGELSMA, David J. Federal Vision: heresy at root, R120-00

HOEKSEMA, Herman. All the Glory to the only good God: Reformed Spirituality, R130-00

HENDRIKSEN, W. The Bible and the Life Hereafter, R70-00

_______________ Survey of the Bible, R250-00

MORRIS, Henry M. Studies in Bible and Science, R50-00

____________________ Biblical Cosmology and Modern Science, R50-00

GOLDSWORTHY, G. The Gospel in Revelation: Gospel and Apocalypse, R50-00

KUYPER, A. Women in the OT, R50-00

NOEBEL, David A. The Battle for Truth – Defending the Christian Worldview in the Marketplace of Ideas, R130-00

CALVYN BOEKE (20% afslag)

CALVIN’S CALVINISM: The Eternal Predestination of God & The Secret Providence of God (H. Cole, ed., hard cover edition), R200-00 

DUVENHAGE, A. Die Institusie van Calvyn – verkorte weergawe in een volume, 1951-hardeband uitgawe met ou stofomslag (Sacum Beperk druk), R200-00

KERR, HT. (ed.), Calvin’s Institutes: a new compend (summary parts from Calvin’s Institutes), R70-00

NORTON-TAYLOR, D. God’s Man: An Novel about Calvin, R70-00

SADOLETO, J. A reformation debate between Calvin and Sadoleto, R50-00

SIMPSON, HW. Calvyn se Kategismus, R20-00

VAN DER WALT, J. Johannes Calvyn: ‘n Jeugroman, R100-00

VENTER, EA. Calvyn en Calvinisme, R20-00

 

AFDELING B: OU VOORRAAD BOEKE (30% AFSLAG op al die boeke wat hieronder volg)

Afrikaans:

ADAMS, Jay en andere, God aan die Woord: oor prediking, R30-00

BELYDENISKRIFTE Konkordansie met teksregister, In die Skriflig uitgawe, R50-00

BAVINCK, H. Welsprekenheid, R20-00

BOOYENS, MJ. Die Woord werk: Thessalonisense verklaring, R30-00

______________, Lig en Liefde: sendbriewe van Johannnes verklarings, R30-00

______________, Julle sal my getuises wees: Handelinge verklarings, R30-00

______________, Huwelik en Gesin in die Heilige Skrif, R40-00 

______________, Gods geheimenisse is die lewe, R50-00  (los bladsye)

______________. Aan die  voete van Jesus, oordenkings vir gelowige vroue, R50-00

______________,  Laat My lammers wei, R70-00

_______________ Elke dag in U lig: Bybelse oordenkings vir een jaar. R50-00

_______________ ‘n Vaste Vertroue op die Dinge wat ons Hoop: verklarende aantekeninge op die Hebreërbrief, R30-00

Broer Andrew: God se Smokkelaar, R30-00

BARNARD, A.C. Die Erediens, R100-00

BARNARD, A. 100 vrae oor die eindtyd, R100

BARNARD. DJ. Bely en Beleef, 52 HK preke, R30-00

BUYTENDAG, FW. Aspekte van die vorm/inhoud problematiek met betrekking tot die organiese Skrifinspirasie in die nuwere gereformeerde teologie in Nederland (baie belangrike studie oor Skrifgesag en inspirasieleer), R50-00

COETZEE, JC. (Openbaringshistoriese) Gids deur die Boeke van die NT: Briewe van Paulus. R40-00

______________Die kanon van die OT en NT, R40-00

______________ Die Teks van die OT en NT, R40-00

______________ Volk en Godsvolk in die NT, R70-00

DE BRUYN, PJ. Kuisheid voor die Huwelik, R20-00

DE BRUYN, PJ. Die Tien Gebooie, R70-00

De Bruyn, P.J. Salf vir die wonde, R30-00

DE KLERK, PJS. Die Navolging van Christus, R30-00

De Klerk, P.J.S. Woorde en dade van die Profete, R30-00

DE KLERK, BJ. Vorme en Karakter van die Biblisisme, R30

DE KLERK,, WJ. Rousmart, R30

DE VILLIERS, A. Geen veroordeling nie: oordenkinge oor Romeine hoofstuk 8, R30-00

Du Plessis, L.M. Calvyn oor die Staat, R30-00

DRANE, John. Paulus, ‘n Geïllustreerde verhandeling, R30-00

DU TOIT, AB (red.) Handleiding by NT, deel 1,2,5: die groen reeks, R70-00 elk

DUVENHAGE, SCW. Die Dekor van die NT, R50-00

DE WITT, AG. Loof die Here: Perspektiewe op die Psalms, x3 dele, R150-00

DU PLESSIS, JA. Die gereformeerde kerk en kerkregering, R20

DU PLESSIS, LJ. Inleiding tot die algemene regsleer en jurisprudensie, R30-00

DU PLESSIS, SJ. Jesus en die Kanon van die Ou Testament, R40-00

DU TOIT, S. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30

DU TOIT, S. (red.), Die koninkryk van God, R50-00

d’ASSONVILLE EN FLOOR BOEKE:

Floor, L. Die Evangelie van die Koninkryk, R20-00

_________ Die Heilige Doop in die NT, R30-00

_________ Hy wat met die Heilige Gees Doop, R40-00

_________ Persone rondom Paulus, R20-00

d’Assonville, V.E. Die Koms van Christus en die Antichris, R50-00

_________________, Kerkgeskiedenis, R20-00

__________________, Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

__________________, Oorsig oor die Nuwe Testament, R20-00

__________________, Totius – profeet van die Mooirivier, 30-00

__________________, Die dwaasheid om te preek, R20-00

___________________ Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

___________________ Sy koms voor Middernag, R30-00

____________________, Oorsig oor die NT, R20-00

____________________, Die Koms van Christus en die Antichris, R40-00

____________________, Die boek Openbaring, R40-00

DUVENHAGE, B. Tel die sterre – bybelse dagboek oor die christelike geloofswaarhede, R50-00

DU PLOOY, J. & VERGEER, W. Dagboeke van Dirk Postma. R100-00 

ERASMUS, J. Skrifgesag: Manuskripte en Bybelvertaling, 2 dele, R100-00

FENCHAM, FC. Die geskiedenis van Israel, R40-00

Floor, L. Kom na My – skrifstudies oor Matteus 1-13, R20-00

FLOOR, L. Persone rondom Paulus. R30-00

FLOOR, L. Jakobus kommentaar, R50-00

Godsdienste van die Wêreld, R100-00

GROENEWALD, EP. In gelykenisse het Hy geleer, R30-00

___________________ Die Vaste Steunpunt, bespreking van aktuele sake, R30-00

HELBERG, JL. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30-00

HELBERG, JL. Die Here regeer: Openbaringslyn in die OT, R50

JOHAN HEYNS BOEKE:

Die nuwe mens onderweg- oor die tien gebooie, R50-00

Die Kerk, R50-00

Lewende Christendom: Teologie van Gehoorsaamheid, R50-00

Teologie in Krisis, R50-00

Brug tussen God en Mens, R50-00

Etiek van die Liefde, R50-00

JONKER, Willie D. Die Gees van Christus, R50

KORAALBOEK vir Psalms en Gesange (1972), R100

Kempff, D. Gee dit deur – pastorale briewe, R20-00

Konig, Adrio. Jesus Christus, die Eschatos (eskatologie, die leer van die einde) , R70-00

KROEZE, JH. Koning Hiskia, R30

KATEGISMUSPREKE, 52 PREKE deur GKSA predikante, R40-00

KEET, BB. Ons redelike godsdiens, R40-00

KEMPFF, Die skeppingsleer van Karl Barth, R40-00

KERKSAAK TUSSEN PROF J DU PLESSIS EN DIE NGKSA, woordelikse verslag van die verrigtinge en uitspraak van die Hooggeregshof, R100-00 (Totius was ook getuie by hierdie saak oor Skrifgesag en inspirasie)

KORAALBOEK vir Psalms en Gesange (begeleiersboek, 1982-uitgawe), R150-00

KROEZE, JH & GROENEWALD, EP, HANDBOEK BYBELSE GESKIEDENIS: OT & NT, 2 volumes, R150-00

KRUGER, LS, SPOELSTRA, B. en andere, Handleiding by die Kerkorde, R50-00

____________, Waarom is u lid van die GKSA?, R50-00

____________, Verkondig die Woord: preekbundel, R30-00

KESTELL, JD. Uitgevryfde Koringkorrels: oordenkings vir die jaar, R30-00

KONIG, A. Heil en Heilsweg, R30-00

KRUGER, LS. Waarom is u lid van die Gereformeerde Kerk, R30-00

LE ROUX, J. Ons glo: Bybelstudie – NGB, R30-00

Lohse, E. Die Openbaring van Johannes, R40-00

LEER MY, HEER: Uit die Skatkis van die Psalms CD opnames van ‘n verskeidenheid van Psalms, R50-00

Muller, J.J. Christelike Sektewese, R30-00

DR. WILLIE MARAIS BOEKE: 

Aktuele Sake, R50-00

Leierskap, R30-00

Onder ewige vleuels: dagboek oor Tien Gebooie, R70-00

Wonder en Wetenskap, R30-00

Wonder van Wedergeboorte, R50-00

‘n Man van God gestuur: dr. Willie Marais, sy outobiografie, R70-00

MARAIS, Willie, Die kinderdoop en besprinkeling, ja of nee, R50-00

MULLER, Jac J. Verklaring op sewe briewe van Paulus, R40-00

PONT, AD. Kerkgeskiedenis, R50-00

PLOEGLER, J. Nederlanders in Transvalal, 1850-1950. R70-00

PONT, AD. Die Historiese Agtergronde van ons Kerklike Reg, R70-00

POSTMA, F. Paulus: ‘n Geroepe Apostel van Jesus Christus (1949 hardeband uitgawe). R70-00

ROSSOUW, HW. Klaarheid en Interpretasie: enkele probleem historiese gesigspunte in verband met die duidelikheid van die Heilige Skrif, R50-00

SCHOLTZ, GD. Die geskiedenis van die Nederduitse Hervormde of Gereformeerde Kerke, R50-00

SPOELSTRA, B. Die Doppers in SA, 1760-1899. R70-00

STOKER, HG. Oorsprong en Rigting (bundel lesings en artikels), 2 dele, R200-00

STOKER, HG. Beginsels en Metodes in die wetenskap, R50-00 (hardeband)

Slegs los dele beskikbaar, nie volledige stel nie.

THERON, PF. (red.). Koninkryk, kerk en kosmos: Huldigingsbundel ter ere van Prof. Willie D, Jonker. R50-00

VAN DER LINDE, GPL. Die grondbeginsels van die presbiteriale kerkregeringstelsel, R50-00

VAN DER VYVER, GCP. Professor Dirk Postma 1818-1890, R70-00

VAN ROOYEN, EE. Die tien gebooie – populêre verklaring en toepassing aan die hand van die HK, R50-00

VAN DER WALT, SJ. Die Vaste Fondament: HK oordenkings, R40-00

J Hermine van Wyk (vertaler), ‘n Afrikaanse Samevattende Vertaling van THE INSTITUTES OF BIBLICAL LAW, 275 A4 bladsye fotostate en ring bind (kontak my direk vir bestellings en prys)

VILJOEN, Dirk. Hoe lief het ek U wet: bybel korrrespondensie kursus oor die Tien Gebooie, R70-00

VAN WYK DE VRIES, KS. Die leer van die Kerk: handboek vir gebruik by die kategetiese onderrig, R20-00

Van Staden, A.J. Die Jehova getuies weerlê, R30-00

Van Wyk, J.H. Etiek in Eenvoud: gesprekke oor morele vraagstukke, R40-00

Van Zijl, T.L. Die Openbaring van Jesus Christus aan Johannes, R50-00

Verhoef, P.A. Israel in die Krisis (toekomsverwagting oor Israel), R40-00

VENSTER OP DIE GESIN: openhartige gesprekke met ouers, kinders en familie, R30-00

WOLGEMUTH, R. Pappa & die Werk: liefde vir jou gesin en jou werk, R50-00

VERHOEF, PA. Sê my dominee: vrae en antwoorde oor die geloofslewe, R30-00

ENGELSE BOEKE (ouer voorraad)

ADAMS, Jay. Insight and creativity in Christian Counceling, R70-00

____________, The Christian Councelor’s casebook (1974 edition), R70-00

____________, Competent to Council (1970 edition), R100-00

____________, Power of Error, R30-00

ALLIS, OT. The Unity of Isaiah, R50-00

ALLIS, OT, The Old Testament: its claims and critics, R350-00

BOICE, JM. Witness and Revelation in the gospel of John, R50-00

BRIDGE, W. A lifting up for the Downcast, R50-00

Bauman & Hall, David (ed.), God and Politics, R70-00

BRATT, JD. Dutch Calvinism in Modern America, R70-00

BURROUGHS, J. Gospel Worship: the right way to sanctify the Name of God, R150-00

CLOUSE, RG (ed.). The Meaning of the Millenium, Four Views, R70-00

COOPER, John W. Panentheism: the other God of the Philosophers, R150-00

DE JONG, Norman. Education in Truth, R50-00

DE MAR, Gary. The Reduction of Christianity: a biblical response to Dave Hunt, R100-00

DOOYEWEERD, H. In the Twilight of Western Thought, R50-00

DOUGLAS, JD (ed.), Who is Who in Christian History?, R200-00

ENGELSMA, DJ. Better to Marry: 1 Cor 6 and 7, R70-00

FABER, J. Essays in Reformed Doctrine. R120-00

FRANCE, RT. Matthew: evangelist and teacher, R120-00

GUTHRIE, W. The Christian’s great interest, R40-00

Hendriksen, W. Lectures on the Last Things, R70-00

____________ More Than Conquerers: an interpretation of Revelation, R70-00

HALL, B. Humanists and Protestants: 1500-1900, R120-00

HANKS, G. 70 Christians changing the world, R70-00

Ham, Ken. Creation Evangelism for the new millennium, R50-00

HAMMOND, P. Biblical Principles for Africa, R40-00

HOLMERS, AF. All Truth is God’s Truth, R70-00

HOLLENWEGER, WJ. The Pentacostals, R150-00

HUGHES, F. What do you mean Christian Education?, R50-00

HOEKEMA, A. Holy Spirit Baptism, R30-00

HISLOP, A. The Two Babylons or Papal Worship, R150

KELLY, MW. The Impulse of Power: Formative Ideas of Western Civilization, R100-00

LADD, George E. The Presence of the Future, R100-00

LINDSELL, Harold, The Bible in the Balance, R80

LOCKERBIE, DB. A Passion for Learning: History of Christian Thought on Education, R150-00

MURRAY, I. The Puritan Hope: revival and interpretation of prophecy (hardback Banner of Truth edition), R150-00

MURRAY, John. Divorce, R70-00

MACDOWELL, Josh. The New Evidence that demands a verdict: evidence 1 and 2 fully updated in one volume answering questions for Christians in 21st century, R200-00

MCCRIE, Thomas. Story of the Scottish Church, from the Reformation to the Disruption, R250-00

PEARCY, Nancy, Total Truth: Liberating Christianity from its Cultural Captivity, R150-00

PACKENHAM, Thomas. The Boer War, R100-00 (paperback)

PRETORIUS, Fransjohan (ed.), A History of South Africa, R300-00

POLLOCK, J. Whitefield the evangelist, a biography, R80-00

RICHARDS, L. Every Name of God in the Bible, R100

ROBINSON, JAT. Redating the New Testament, R50-00

RUSHDOONY, RJ. God’s Plan for Victory: the meaning of postmillenialism, R40-00

SEVENTH-DAY ADVENTISTS ANSWER Question on Doctrine, R100-00

SCHWERTLEY, B. The Regulative Principle of Worship and Christmas, R70-00F

STOTT, John W. The Message of the Sermon on the Mount, R70-00

STONEHOUSE, Ned. J Gresham Machen: a biography, R150-00

WILSON, Doug (ed.) Bound Only Once: the failure of Open Theism, R100-00

WORRAL, BG. The Making of the Modern Church: Christianity in England since 1800, R70-00

WRAY, DE. Biblical Church Discipline (booklet), R20

ESKATOLOGIE/EINDTYD BOEKE:

BARNARD, A. 100 vrae oor die eindtyd, R100

d’Assonville, V.E. Die Koms van Christus en die Antichris, R50-00

Konig, Adrio. Jesus Christus, die Eschatos (eskatologie, die leer van die einde) , R70-00

Lohse, E. Die Openbaring van Johannes, R40-00

Verhoef, P.A. Israel in die Krisis (toekomsverwagting oor Israel), R40-00

TALE EN KOMMENTARE

SIKKEL, JC. Boek van Geboorten: verklaring van de Boek Genesis, R50-00

BOHL, FM & GEMSER, B. De Psalmen – Tekst en Uitleg (Nederlands), R50-00

GREIJDANUS, S. Commentaar of het NT: Lucas, deel 1 en 2 (1228bl, een van die beste kommentare op Lukas), R100-00

GROSHEIDE, FW. Commentaar op het NT: Handelingen deel 1 en 2, R100-00

MOULE, CD. An Idiom Book for NT Greek. R50-00

NG TEOLOE-DOGMATIEK REEKSE

a) Wegwysers in die Dogmatiek, 5 dele (R50-00 per boek):

deel 1: Die Lewende God (JJF Durand)

deel 2: Christus, die Middelaar (WD Jonker)

deel 3: Die Sonde (JJF Durand)

deel 4: Die Gees van Christus (WD Jonker)

deel 5: Skepping, mens, voorsienigheid (JJF Durand)

[Spesiale aanbieding vir 5 dele: R150-00]

Gelowig Nagedink-reeks (R50-00 per boek):

deel 1: Hier is Ek! -oor God (A. Konig)

deel 2: Jesus die Laaste – oor die einde (A. Konig)

deel 3: Hy kan weer en meer – oor die skepping (A. Konig)

[Spesiale aanbieding: R100 vir 3 dele saam]

Original languages Study Tools:

(sommige reeds verkoop, doen eers navraag….)

Baumgartner Hebrew Lexicon & Supplementen, R100-00

Davidson’s Analytical Hebrew & Chaldee Lexicon, R100-00

Hebrew-Greek Key Word Study Bible (NIV), R80-00

KOHLENBERGER, JR. The Interlinear NIV Hebrew-English Old Testament, R250-00

Translation Handbooks on: Ruth, Luke, Mark, Romans, Acts, Galatians, Thessalonians, Letters of John, R30-00 each

Wenham’s Elements of NT Greek, R30-00

Thayer’s Lexicon of the NT, R100-00

Bauer-Arndt- Gingrich Greek-English Lexicon of NT and early Christian literature, 2 volumes, R200-00

Moulton and Geden’s Concordance to the Greek Testament, R250-00

New Testament in 26 Translations, R80-00

NEDERLANDS

ALGRA, H. Het wonder van de 19de eeu: van vrije kerken en kleine luyden (kerklike reformasie in Nederland, Skotland, Suid-Afrika, Amerika), R50-00

BAKHUIZEN VAN DEN BRINK, JN. De Nederlandsche Belijdenisgeschriften: vergelijkende teksten (Latyn, Frans, Nederlands), R100-00 (beskadig, los rugkant maar nog duidelik leesbaar)

______________________________, Documenta Reformatoria: teksten uit die geschiedenis van kerk en theologie in die Nederlands sedert die Hervorming, x2 dele (507 + 496bl.), R300-00

BAVINCK, H. Magnalia Dei: onderwijsing in die christelijke religie naar die gereformeerde belijdenis (verkorte weergawe van die x4 dele: Gereformeerde Dogmatiek), R70-00

_____________, Handleiding bij het Onderwijs in de Christelijke Godsdienst (verwerking van Dogmatiek vir onderwysers), R50-00

GISPEN, WH. Scepping en paradijs – verklarings van Gen. 1-3, R50-00

PUCHINGER, G. (red.), Ontmoetingen met K. Schilder, R120-00

VELEMA, WH. Wet en Evangelie, R50-00

VAN’T SPIJKER, W (red.). Bij Brood en Beker: Leer en gebruik van het Heilige Avondmaal in het NT en in de geschiedenis van de Westerse Kerk. R300-00

BELYDENISSKRIFTE KOMMENTARE IN Nederlands:

a) NGB

FEENSTRA, JG. Onze Geloofsbelijdenis, R70-00

POLMAN, ADR. Woord en Belijdenis, 2 dele, R80-00

________________ Onze Nederlandche Geloofsbelijdenis, 4 dele, R120-00

VENEMA, FF. Wat is een Christen nodig te geloven. R70-00
(al die boeke saam, 8 boeke: R300-00)

b) Heidelbergse Kategismus

DEDDENS, K. D. Dit is u Leven: 54 Catechismuspreken. R80-00

FEENSTRA, JG. Het Eigendom des Heren: Korte Verklaring van de HK. R50-00

VAN DER WALT, SJ. Die Vaste Fondament: Oordenkings op die HK (Afrikaans). R50-00

VELDKAMP, H. Zondagkinderen: kanttekeningen bij de HK (1 volume uitgawe). R80-00

WIELENGA, B. Onze Catechismus, 2 delen. R80-00

(al die boeke saam, 6 boeke: R300-00)

c) Dordtse Leerregels

FEENSTRA, JG. De Dordtse Leerregelen. R50-00 (nuwer uitgawe, R70-00).

[Spesiale aanbieding: al hierdie kommentare saam, : 15 boeke: R500-00]

B. WIELENGA FORMULIERE STUDIE STEL

Ons Doopsformulier (318bl), R80-00

Ons Avondmaalsformulier (451bl), R80-00

Ons Huwelijksformulier (352bl.), R80-00

[Spesiale aanbieding, x 3 boeke: R200-00]

Ander Nederlandse boeke:

AALDERS, G. Het Verbond Gods: Een hoofdstuk uit de geschiedenis der Openbaring. R50-00

BAVINCK, H. _____________ Magnalia Dei: Onderwijsing in de Christelijke Religie naar Gereformeerde Belijdenis. R70-00

_____________ Handleiding bij het Onderwijs in den Christelijke Godsdienst. R50-00

(Hierdie twee boeke is verkorte weergawe van Bavinck se magistrale werk: Gereformeerde Dogmatiek, 4 dele.  Dit is albeie goeie inleidende werke)

_______________ Het Christelijke Huisgezin. R50-00

DIJK, K. De dienst der kerk. R50-00

DOUMA, J. Algemene Genade: uiteensetting, vergelijking en beoordeling van de opvattingen van A. Kuyper, K. Schilder en J. Calvijn over ‘algemene genade’. R70-00

GISPEN, WH. Schepping en Paradijs: Verklaring van Genesis 1-3. R50-00

GROSHEIDE, FW (red.), Christelijke Encyclopedia, volledige 6 dele, R300-00 (Nederlandse stel)

RIDDERBOS, H. De Komst van het Koninkrijk, R60-00

_______________ Paulus: Ontwerp van zijn Theologie. R60-00

(2 boeke saam: R100-00)

SMILDE, E. Een Eeuw van Strijd over Verbond en Doop. R70-00

VELEMA, WH. Wet en Evangelie. R70-00

ALGRA, H. Het wonder van die 19de eeu, R50-00

_____________________ Magnalia Dei: Onderwijzing in de Christelijke Religie naar Gereformeerde Belijdenis, R50-00

___________________ Handleiding bij het Onderwijs in de Christelijke Godsdienst, R50-00

(albei hierdie laaste 2 werke van Bavinck is korter opsommings of samevatting van sy 4 delige werk: Gereformeerde Dogmatiek)

DE GRAAF, SG. Verbondsgeschiedenis, 2 dele, R80-00

DIJK, K. Korte Dogmatiek, R20-00

DIJK, K. De dienst der prediking, R40-00

EXALTO, K. Enigste Troos, inleiding tot de heidelbergse catechismus, R30-00

__________(red.) Reformatorische Stemmen: verleden en heden, R40-00

FEENSTRA, JG. Onze Geloofsbelijdenis (NGB), R50-00

FRANCKE, Joh. Veel vragen … een antwoord: keur van onderwerpen (oor, van en vanuit die Skrif beantwoord), R70-00

GEESINK, WA. Gereformeerde Ethiek, x2 dele, R80-00

GROSHEIDE, FW. (red.) Korte Christelijke Encyclopedia, R70-00

HAMERSMA, T. De Catechismus in 52 predikasies, R30-00

JANSE, A. Karel Barth, R30-00

JANSEN, Joh. Korte Verklaring van de Kerkordening, R40-00

KOOLE, JL. Liturgie en Ambt in the apostolische kerk, R40-00

KUYPER, A. E Voto Dordaceno: toelichting op den Heidelbergschen Catechismus, 4 dele, R150-00

_____________Uit het Woord: Stichtlelijke Bijbelstudies, x6 dele, R100-00

____________ Het werk van den Heiligen Geest, R80-00

____________ De Voleinding, 4 dele, R100-00 (paar bladsye geskeur)

LINDEBOOM, Hervormd en Gereformeerd, R50-00

RIDDERBOS, Herman. Komst van het Koninkrijk, R50-00

______________________ Het Woord, het Rijk en onze verlegenheid, R50-00

SCHILDER, K. De Openbaring van Johannes en het Sociale Leven, R50-00

______________ Christus en Cultuur, R40-00

SPOELSTRA, C& DREYER, A. Bouwstoffen voor die Geschiedenis NG Kerken in ZA, x3 dele, R150-00

VAN’T SPIJKER, W. e.a. (red.). Bij Brood en Beker: Leer en gebruik van de heilig avondmaal in het Nieuwe Testament en de geschiedenis van de westerse kerk, R200-00

WARE EENHEID VAN GELOWIGES EN GEMEENTES VOLGENS JOHANNES 17

deur Totius*

“In die vorige stukke het ons gelet op die toestand van die kerk in die teenswoordige wêreld en op die menigvuldige vorme waarin dit openbaar word» Indié beeld was te sien die trekke van gedeeldheid en verdeeldheid, en die weemoedige vraag het seker by die leser opgekom: Waar is dan die eenheid?

Hierdie vraag, hoe moeilik ook al, roep nou om beantwoording. Ons begin met die teks wat as tema by die sameroeping van die wêreldkonferensie gebruik is en nog aarselend en met ‘n gevoel van beskaming aangehaal word. Dit is die woord van Jesus in die hoëpriesterlike gebed: „Dat almal een mag wees net soos U, Vader, in My en Ek in U; dat hulle ook in Ons een mag wees, sodat die wêreld kan glo dat U My gestuur het” (Joh. 17:21).

As Jesus hier voor alles om uiterlike eenheid van die Kerk gebid het, dan het sy bede al die eeue deur onverhoord gebly. Maar dit kan nie, want die Here sê elders tot die Vader: „Ek het geweet dat U My altyd verhoor” (Joh. 11:42). Ons moet dus ‘n ander weg inslaan by die verklaring van Joh. 17:21.

Wat word dan daarmee bedoel?

Let daarop dat Jesus eers bid om waarheid in vs. 17: „Heilig hulle in u waarheid; u Woord is die waarheid”.

Teenswoordig word gebid om en gestreef na eenheid, maar daar word net soveel gebid, gespreek, gehandel dat die waarheid mag seëvier? Dit staan vas dat die soek na eenheid met verswakking of verswyging van die waarheid nie ooreenkomstig die gebed van die Here kan wees nie.

Ons weet dan ook dat Calvyn by sy eenheidstrewinge die „waarheid van God” gestel het bo die „eenheid van die kerk.”

Let verder op die woorde „net soos U. Vader, in My en Ek in U”, d.w.s. ons eenheid hier moet ‘n afglans wees van die eenheid van die Middelaar met die Vader — dus ‘n ware, innig deurvoelde eenheid. Eers as die hart van die gelowiges deur die kosbare olie van die liefde gesalf is, kan gesê word: Hoe goed en lieflik is dit dat broers ook saamwoon! (Ps. 133:1).

Ons moet van die standpunt uitgaan dat die kerk, van sy onsigbare, geestelike kant gesien, ‘n eenheid is en nie bloot eenheid gemaak kan word nie. Die kerk is volgens die Skrif ‘n liggaam wat tot organiese saamhorigheid saamgevoeg is. ‘n Lyk ontbind, val in stukke uiteen, maar ‘n liggaam groei deur ‘n allessaamhoudende krag. Hierdie eenheid bestaan ten eerste in die verbinding met die Hoof, Christus (Joh. 17, Ef. 1:22, 23). Al verenig ons al die kerklike institute op die aarde en daar is geen mistieke vereniging met Christus nie, dan geraak ons nie tot die voorgestelde doel nie.

By eenheidstrewings moet dus die vraag vooropgestel word of in der waarheid die oortuiging bestaan dat Christus die enigste en volkome Saligmaker is.

Ten tweede is daar ‘n eenheid van die liggaam (Ef. 4: 4; Rom. 12:4, 5; 1Kor, 12:12). Die enkele gelowiges kan eers tot ‘n gemeente saamgevoeg word en hulle kan eers in wyer kerkverband saamlewe as dié eenheid alreeds aanwesig is. Hy wat uit en in Christus lewe, is alreeds één met sy medegelowige. „Want soos ons in een liggaam baie lede het en die lede nie almal dieselfde werking het nie, so is ons almal saam een liggaam en elkeen apart lede van mekaar” (Rom. 12.4, 5).

Ten derde moet genoem word die eenheid van die Gees, soos ons Nagmaalsformulier spreek van „dieselfde Gees wat in Hom (Christus) as die Hoof en in ons as sy lidmate woon” (Vgl. Ef. 4:4; 1Kor. 12:4 — 6, ens.). Die Gees wat in die gemeente woon, bring die lewensgemeenskap tussen die Hoof en die lede: „Dit is een liggaam en een Gees” (Ef. 4:4). 

Maar daar is nog ‘n verbondenheid wat die Skrif ons leer ken en wel in drieërlei opsig.

Ten eerste die eenheid van die geloof: „Een Here, een geloof, een doop” (Ef. 4:5). Hier moet onder geloof in die eerste plek verstaan word die geloof waardeur ons glo (onderwerplik). Natuurlik sal dit ook verband hou met die geloof wat geglo word, naamlik die belydenis. Maar dié kan eers tot stand kom as die onderwerplike geloof vooraf gaan, naamlik dié wat die Heilige Gees skenk om aan Christus vas te klewe. Soos die skulp hom vassuig aan die rots, so klem alle ware gelowiges hulle vas aan die Rots, Christus.

Wat openbaar word in die geloofsbelydenis (die voorwerplike geloof), t.w. die belydenis van een God en Vader, een Middelaar, een Gees, is dan die gevolg van wat alreeds voorafgegaan het. By almal wat die Christus waarlik bely, moet hierdie geloof een en dieselfde wees. Die rank wat nie in Christus is nie, verdor (Joh. 15:6). Hoe die belydenisse ook al mag verskil, ter saligheid moet daar een geestesuiting wees wat die Christus omhels.

Ten tweede, die band van die liefde. In ‘n liggaam kan die hand en die voet nie teen mekaar stry nie. Die ware gelowiges moet een wees, anders is die liggaam van Christus gedeel, wat nie kan nie. Die liefde word deur Paulus dan ook die band van die volmaaktheid genoem (Kol. 3:14).

Eindelik nog die eenheid van die hoop.

Christus is in die hemel, maar die strydende kerk is nog op die aarde.

Die hoop kan daarom nie gemis word nie: dit is die verwagting om eenmaal te wees waar Christus is (Rom. 6: 4-8, Fil. 3: 10). Die arbeider hyg na die aand, so die gelowige na die dinge wat bo is (Kol. 3). Voorop moet gestel word dat die kerk in wese en kern ‘n voorwerp van geloof is.

Daarom het ons vaders die onderskeiding tussen onsigbare en sigbare kerk gehandhaaf.

Onsigbaar wil sê: „Die inwendige; geloof van die hart, die wedergeboorte, die waaragtige bekering, die verborge gemeenskap met Christus, ens., is geestelike goedere wat met die natuurlike oog nie waargeneem kan word nie, en wat tog aan die kerk sy eintlike forma (gestalte) skenk” (Bavinck: Dogmatiek, IV, bl. 329).

So is dit in die Twaalf Artikels bedoel, en so het die Gereformeerdes dit in hul belydenisse: vasgelê.

Wie sê: Ek glo in God, die Vader, in Jesus Christus, die Verlosser, in die Heilige Gees, erken meteen dat hy geloofsverborgenhede omhels. Maar dan moet hy nie wegswenk as hy by die artikel aangaande die kerk kom nie. Die heilige, algemene Christelike kerk moet óók as ‘n verborgenheid geken word.

Ten grondslag aan die kerk lê die ewige uitverkiesing.

Hier is die openbaarmaking van die ewige welbehae van God. Hier is ‘n geskenk uit die hemel. Ter ere van die Lam word in die hemel gejuig: „U het ons vir God met u bloed gekoop uit elke stam en taal en volk en nasie” (Openb. 5:9).

Word met hierdie geestelike gestalte van die kerk, wat fundamenteel is, wel genoegsaam in die praktyk rekening gehou? As daar sprake kom van uitwendig-institutêre, vereniging — word die uitwendige kant van die kerk (die sigbare) nie alte seer op die voorgrond geskuiwe nie?

Alreeds het ons gesien dat die Roomse standpunt (wat onsigbare en sigbare Kerk laat saamval) hierop neerkom: „Wens julle eenheid, dié is daar alreeds. Keer tot ons terug en alles is in orde”. Ook die houding van die Oosters-Ortodokse kerk was op die genoemde wêreldkonferensies dit: „Ons is van die oudste Christendom die draers. Wil julle eenheid hê, kom dan tot ons terug”.

Is dit ook onder Protestante nie soms die gesindheid nie: „Kom oor na my instituut en . . . ons is een”?

Die Kerkblad, no. 996, ‘Eenheid’, 21 Julie 1944.

___________________________________

* [Opskrif en beklemtonings bygevoeg]

Sien die volledige reeks oor die ‘eenheid van die kerk’, in Versamelde Werke, deel 5 (Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, 1977, bl. 92-113),

SKRIFOORDENKING: PSALM 2

Ons ‘maak’ nie Jesus Koning nie, Hy ‘is’ Koning, en daarom preek ons aan alle konings en regters: Kus die Seunen sing Psalms, die HEER sal optaan tot die stryd… midde die stryd van ons eie tye!*

 deur Totius

Ek wil vertel van die besluit: Die Here het aan My gesê: U is my Seun, vandag het Ek self U gegenereer. Eis van My, en Ek wil nasies gee as u erfdeel en die eindes van die aarde as u besitting. U sal hulle verpletter met ’n ysterstaf, U sal hulle stukkend slaan soos ’n erdepot. Wees dan nou verstandig, o konings; laat julle waarsku, o regters van die aarde! Dien die Here met vrees, en juig met bewing. Kus die Seun, dat Hy nie toornig word en julle op die weg vergaan nie; want gou kan sy toorn ontvlam. Welgeluksalig is almal wat by Hom skuil” (Psalm 2:7–12)

“… So is dit heel begryplik dat die Bose, al word hy in die Ou Testament baie selde genoem, tog gedurig onder die heidene aan die werk en woel was. Hy wou die troon van die HERE weg hê van die aarde af. Hierdie aanslae van die vorste teen Sion word daarom in Ps. 2 gekarakteriseer as opspoelinge, aanbruisinge uit die rustelose wêreldsee teen die rots van die troon en die wet van God.

Al hierdie oorloë staan in die teken van die groot oorlog tussen God en sy Christus aan die een kant teenoor die Aartsoorweldiger en sy volgelinge aan die ander kant.

Dit is daarom nodig dat ons vir ons van hierdie regiment (regering) van Christus onder die Ou Testament ‘n min of meer juiste denkbeeld vorm.

En dan moet die verkeerde denkbeeld dadelik bestry word asof Christus eers later in die geskiedenis Koning geword het, bv. toe aan Hom ‘n naam gegee is wat bo elke naam is (Filipp. 2 :9). Of wat erger is, asof Hy nou eers deur ons Koning gemaak moet word. Gedurig verneem ons vandag mos die prediking, die eis: “Maak Jesus koning!’

Niks is verder van die leer van die Skrif verwyder nie, en niks is skadeliker vir die eer van God nie. Stel u voor, om Christus nog te wil koning maak, terwyl Hy al so lank Koning is! Dit is die Christus en die Christen onwaardig.

Reeds van ewigheid af is Christus in die raad van God as Middelaar gestel, as profeet, priester en koning. En soos Hy reeds profeet was van die paradys af, so is sy Koningskap net so oud as die wêreld self.

Adam is geskape om oor alle dinge te heers. Toe hy egter onder die mag van dorings en distels gekom het, van wilde diere, van die sonde; toe dit geblyk het dat hy Satan nie buite die paradys kon hou nie – toe moes iemand anders dadelik optree in sy plek om nou in naam van die mens en tot eer van God die regeermag van die Allerhoogste in die wêreld te handhaaf.

Alle gesag nou van ouers, regters, owerhede, wat van die begin af oor mense uitgeoefen is, het nie buite Christus om gegaan nie maar is deur ouers en owerhede as werktuie van Christus uitgeoefen.

Daarom word Hy genoem ‘n Here van die here en ‘n Koning van die konings (Openb. 17:14).

Die Bose het dit toe net so gestuur dat die konings hulle gesag nie meer uitgeoefen het in onderworpenheid aan die Gesalfde van God nie maar daardie gesag teen God en sy Christus gaan keer het.

Dit het duidelik geblyk toe Christus op Sion gaan regeer het in die persone van sy plaasvervangers Dawid en Salomo. Simbolles het God in hulle sy koning oor Sion gesalf. Maar wat ‘n vyandskap het toe openbaar geword! Wat ‘n monstering van teen God vyandige magte! Die psalmis sien hulle op eens rondom Jerusalem aan die woel. Ja, dit is die duiwel self, wat die Christus aanval in sy voorganger, sy skaduwee, sy voorafbeeldinge: Dawid en Salomo.

Maar kyk, nie die indringer, nie die Satan sal seëvier en alles behou nie. Aan die Messias word die heidene toegesê as ‘n erfdeel en die eindes van die aarde as ‘n besitting (vs. 8).

Dit het in beginsel werklikheid geword toe Jesus uit die graf verrys het, die duiweI verslaan het en gevolglik kon sê: “Aan My is gegee alle mag in hemel en op aarde” (Matth. 28:18). Dit sal eenmaal ten volle werklikheid wees wanneer Hy sy vyande sal verpletter en hulle sal stukkend slaan (vs. 9).

Opmerklik is dit dat die taal van hierdie Psalm so baie in Openbaring aangehaal word, die boek van die botsing tussen die ryke van duisternis en lig. Daar voer Christus oorlog op ‘n wit perd en “regeer Hy sy vyande met ‘n ysterstaf (19:15; 12:5) . Hy dra dieselfde mag oor op sy knegte (hfst. 2:26,27). Die uitdrukking konings van die aarde kom 9 maal in die boek voor (1:5, ens.). 

In die tussentyd is onse Here egter Koning oor sy Sion, sy kerk van die Nuwe Verbond, en eis Hy gehoorsaamheid van ons, totdat sy koninkryk eenmaal in volle werklikheid sal kom.

Intussen gaan selfs tot die goddelose konings die prediking uit: “Wees dan nou verstandig, 0 konings; laat julle waarsku, 0 regters van die aarde! Dien die HERE met vrees, en juig met bewing” (vs. 10, 11). Die dag van wraak het nog nie gekom nie. “Kus die Seun, dat Hy nie toornig word nie” – so eindig die psalm.

Daar is nog tyd!

En die Seun bied nog vrede aan!

Ons belewe tye met kort-kort beroeringe. Veral in ons tyd kan die grotes van die aarde gerus die vermaning van hierdie psalm ter harte neem. Oorloë en maatskaplike omkeringe volg mekaar vinnig op. Ook na ons land het die onstuimighede deurgedring.

So pas was daar nie alleen werkstaking onder die mynwerkers nie maar ook rewolusie op die Rand. Nou weer leef alles in die grootste spanning uit vrees vir ‘n algemene staking op ons spoorweë. Ons hoor duidelik by die werksman die geroep: “Laat ons hulle bande stukkend skeur en hulle toue van ons afwerp”. Wie dan ook dieper kyk, sien in al die stakersbedrywighede die opwoeling van Satan se duistere mag. 

Maar laat ons vra of die werksrnan alleen skuld het.

Sekerlik nie.

Het ons owerhede hulle dan nie daarin voorgegaan nie?

Het ons leidsmanne, die bewerkers van die Unie, die Naam van God nie uit ons Grondwet geskrap nie?

En wat is dit en die hele gedragslyn van ons wetgewers anders as: “Laat ons God se toue van ons afwerp”?

Die mense steur hulle eenvoudig nie meer aan die wet van God nie. Hulle bind die gewete nie meer in die openbare lewe nie. Geen wonder dat die goddeloosheid vir hom skoon pad onder die volk maak nie. En dit sal met ons sodoende seker van kwaad na erger gaan.

Ook baie gelowiges doen nog aan hierdie dinge mee. 

Die mens word skouerhoog gedra, ook al het hy hom by sy wetgewerstaak nie volgens die Woord van God gedra nie. Die staat word verheerlik as die mense maar net brood het om te eet.

Maar die dae van skeiding kom al nader.

Al meer sal blyk dat dit uitloop op ‘n botsing tussen die magte van die aarde en die mag van Christus. Al meer sal dan in sulke bose dae die gelowiges van die Ou Testament begin verstaan en weer hulle psalms begin sing. Dan sal hulle, sonder nadere aanwysing of verklaring, uit eie aandrif, met die manne van die Hervorming saamsing:

Die HEER sal opstaan tot die stryd;

Hy sal sy haters, ver en wyd,

laat wegvlug voor sy oë.

(Psalm 68, berymd) 

___________________________________

* [Bron: Het Kerkblad, no. 291, 1 Augustus 1913, opskrif en beklemtonings bygevoeg]

TOTIUS LESING: DEEL 1

1) Inleiding en oorsig

2.1) Agtergrond, grootword en skooljare (1877-1896): sy vader en moeder, sy taal, na Pretoria, SJ Du Toit en Paul Kruger, sy godsvresende ouma, Hugenote Gedenkskool, roeping!

“Daarom hou ons vas aan die beginsel wat in die bloeitydperk van die Gereformeerde kerke neergelê is: in die huis van God die Woord van God. Die gemeente van God moet met niks anders as met die kennis van die wil van God gevoed word nie, en hierdie beginsel kom eers tot sy reg as alle eiewillige godsdiens uitgeban en die Skrif self weer die inhoud van alle prediking is.” – Totius

_______________________________________

Ek het ‘n lesing oor Totius se lewe en betekenis aangebied by die Gereformeerde Denkers deur die eeue Konferensie, van Saterdag 27 Augustus 2022, by die GK Potchefstroom-Suid, aangebied deur die Teologiese Studentevereniging.

Ek is nie seker of die lesings van daardie dag dalk later aanlyn iewers beskikbaar gaan wees nie, maar ek wil hier in ‘n paar dele, die boekie waaruit my aanbieding gevloei het, beskikbaar stel vir belangstellendes (die harde kopie, getiteld: Genade, alles genade: die lewe, werke en betekenis van Totius, is direk by Pro Regno Boeke beskikbaar, teen R50-00 per boekie [posgeld uitgesluit], kontak my gerus by proregno@gmail.com of 082 770 2669)

Die boekie bevat heelwat meer inligting as die oorsigtelike lesing wat ek aangebied het.  Die inhoudsopgawe:

1. Inleiding en oorsig … 7

2. Die lewe en betekenis van Totius … 11

2.1 Agtergrond, grootword en skooljare (1877-1896) … 11

(sy vader en moeder, sy taal, na Pretoria, SJ Du Toit en Paul Kruger, sy godsvresende ouma, Hugenote Gedenkskool, roeping!)

2.2 Student- en oorlogsjare (1896-1903) … 23

(teologiese student en digter, skrywer, prediker, sy verloofde, oorlogsbeproewinge, doktorsgraad in Nederland)

2.3 Bedieningsjare in en vanuit Potchefstroom, die laaste jare (1911-1953) … 33

(huwelik en gemeente, preek! preek! preek!, gereformeerde onderwys, TSP & PU vir CHO, politiek, professor in teologie, die Woord vir die hele lewe, unie en rebellie, o, die pyngedagte – my kind is dood!, Afrikaanse Bybelvertaling, Afrikaanse Psalmberyming, Psalms alleen?, digter van die ou paaie, buitelandse reis en erkennings, bloedspoor van die Afrikaner, skemering en einde)

3. Die ‘Versamelde Werke’ van Totius … p. 75

(twee uitgawes, hoe lees mens die Versamelde Werke?, aanbevelings, 2 voorstelle: jaarlikse Totius gedenklesings & Totius Publikasies, inhoud oorsig)

4. Waardering en slotwoorde … 81

5. Belangrike datums van Totius se lewe … 83

Bronnelys … 84

Hier is dan deel 1:

1) INLEIDING EN OORSIG

Wie weet wat is ‘n … kydaa… of kydaas?

Antwoord: Dit is as ‘n boer van Transvaal sy klein kindertjies die eerste keer na die groot stad of see vat, en dan hoor jy heeltyd die kleintjies opgewonde en in verbasing uitroep, as hul al die ‘nuwe dinge’ sien, terwyl hulle orals wild heenwys … kydaa! kydaa! … nee, kydaaa!

Nou, studente, geesgenote, volksgenote,

Dit was my eerste reaksie, 28 jaar gelede, toe my geliefde skoonouers, vir my op my 26ste verjaarsdag, ‘n stel van Totius se Versamelde Werke, die 1977-uitgawe, die 11 dele gegee het … en ek dit begin lees het … tot vandag toe.

Keidaa!, kyk daar … met ander woorde, vir my toe as jongman, wat grootgeword het in die NGK maar nooit groot erns met my geloof gemaak het nie, was dit ‘n wonderlike ontdekking van soveel Skrifinsigte, wyse woorde, verklarings, besinnings, geskiedenis, ens., wat soveel indruk om my gemaak het, en nog steeds.

En, toe ek nou gevra is om die lesing te doen oor Totius, het ek besluit, vir verskeie redes, om net op hierdie twee wesentlike bronne te fokus en iets meer daarvan en daaruit met julle vandag te deel, naamlik:

– die Versamelde Werke van Totius, en dan het ek, sonder skaamte, slegs een bron geraadpleeg oor die lewe en geskiedenis van Totius, en dit is

– oud-prof. Victor d’Assonville (snr.) se klassieke boek, Dit is Totius,[1] prof. Victor wat in 1950 een van die laaste studente was wat die laaste lesing van Totius ontvang het by die TSP, oor die Heidelbergse Kategismus, in 1950.[2]

Met die 2/3de lees van prof. Victor se boek, was my reaksie dieselfde, as met die lees van die Versamelde Werke (wat ek nog nie naastenby in sy geheel gelees het nie!), naamlik: kydaa! en daa en daa!, dit wil sê, daar is so baie inligting, insigte, gebeure, lesse, heimwee, vreugdes, en hartsere wat prof. Victor met ons deel oor Totius en sy familie, sy geliefdes, ons kerkgeskiedenis, volksgeskiedenis, stryd en worstelinge, vreugdes en skatte, ens., dat my doel is alleen om u vandag net ‘n proesel te gee van hierdie twee bronne, veral vir ons teologiese studente om ‘tolle lege’ te doen = neem en lees, verootmoedig dan in gebed, wees dankbaar in lyn met die woorde van Hebr. 13:7, wat natuurlik ook geld vir al ons ouers, predikers, mede-gelowiges wat ons voorafgegaan het.

So my doel is om te verwys, aan te haal, ‘n basiese oorsigtelike opsomming vanuit prof. Victor se boek, asook na die Versamelde Werke self, en kan ek byvoeg, lees saam met ‘Dit is Totius’, ook prof. Victor se boek oor die persoon wat die grootste invloed op Totuis uitgeoefen het, en hom help vorm het vir wat hy sou word en wees, nl. SJ Du Toit van die Paarl. Hierdie twee gelowiges, pa en seun, is ‘n wesentlike moet om die geskiedenis van ons gereformeerde geloof, kerke en ons taal, volk en kultuur te verstaan, soos dit gevorm is in die jare 1850s tot 1950s.

En daar is nog ‘n laaste maar baie belangrike rede, waarom ek prof. Victor se twee boeke, maar al sy werke sterk wil aanbeveel, en dit is naamlik juis vir een van die belangrikste take wat hierdie pa en seun verrig het, en dit is vir die behoud, skoonheid, verwonderling van ons Afrikaanse taal.  Ja, vir almal wat Afrikaans liefhet, maar veral ook vir ons kinders, om die pragtige Afrikaans en woordeskat te leer wat prof. Victor gebruik, iets wat ek baie jammer is dat ek nie van kleinsaf al reeds aangeleer het en baie meer waardeer het nie.

Dit is ook in Augustus (14 Aug 1875), die gedenkdatum van die Stigting van die Genootskap van Regte Afrikaners, die Eerste Taalbewing, waarin SJ Du Toit sentraal gestaan het, en natuurlik later, sou sy seun, Totius, sentrale figuur wees met die Tweede Taalbeweging, deur sy massiewe bydrae tot ons taal deur Bybelvertaling, Psalmberyming en sy meesterlike gedigte.

So, ek hoop ek mag die honger na ons verlede, by julle aankweek, om hierdie twee of drie bronne te bekom en jou hele lewe lank te bestudeer, en jou kinders en gemeentes daarvan te vertel, want ten einde gaan dit alles, of dit oor vertalings, berymings, taal en kultuur, die doel van dit alles, is om die Here te verheerlik ook in ons taal, uit Hom en deur Hom en tot Hom is alle dinge.

So, met hierdie inleiding, kom ons kyk dan na die volgende sake in die lesing, gesamentlik en in wisselwerking:

– Die lewe oftewel geskiedenis van Totius (volgens ‘Dit is Totius’)

– Die betekenis van Totius (saam met die geskiedenis deel behandel)

– Die Versamelde Werke, 11 dele (2 uitgawes)

– Waardering en slotwoorde

_____________________________

[1] VE d’Assonville, Dit is Totius: JD Du Toit 1877 – 1953 (Pretoria: Marnix, 1993).

[2] ibid., p. 235.

__________________________________________________

2. DIE LEWE EN BETEKENIS VAN TOTIUS

2.1 Agtergrond, grootword en skooljare (1877-1896)

Jacob Daniël Du Toit is gebore op 21 Februarie 1877 in die Paarl, seun van ds. SJ Du Toit, predikant van die NG Kerk Noorder-Paarl, en sy moeder was Elizabeth (gebore Joubert),

Sy familie noemnaam sy lewe lank, was Japie. Sy digtersnaam wat hyself later as jongman afgelei het uit sy eerste naam en van, was Jaduto. Later, in sy studentejare in Amsterdam, Nederland, aan die Vrije Universiteit (1900-1903), kry hy die mees bekende bynaam, Totius, die latinisering van sy van. Hy is ook genoem ‘Tooi’, en sy studente in latere jare, na aanleiding daarvan dat Totius natuurlik nie groot in liggaamsbou was nie, het hom ‘Doktertjie’ genoem, en ander noem hom weer die “klein grootman”.

Die van ‘Du Toit’ is van Vlaams-Franse afkoms, gaan sover terug as die 11-13de eeu, en beteken ‘van die dak’. Dit het sy oorsprong in ‘n oorlewering wat vertel dat die stamvader van die Du Toits, het in die 13de eeu die koning veilig bewaar in hul huis se solder, toe vyande hom agtervolg het, en later het die koning toe die titel van ‘du toit’, naamlik ‘van die dak’ vir die stamvader gegee.[1]

Francois du Toit was die stamvader in Afrika, wat in 1690 in die Kaap aangekom het, as deel van die Franse Hugenote (1688), die Hugenote wat hier aangekom het met die Franse Bybel, Psalmboek uit Geneve, Franse Konfessie en Kerkorde.

Die Du Toit’s het van die begin af, die kinderseën van Ps. 127 en 128 omhels, Francois en sy vrou wat 9 kinders gehad het, en later SJ Du Toit, Totius se Pa, se ouers, Dawid en Helena du Toit het self 13 kinders gehad. Totius en sy vrou Bette, was self geseën met 6 kinders, waarvan twee vroeg gesterwe het, meer daaroor later.

Die tyd waarin Totius gebore is, was in die tyd van die opkoms van Groot Brittanje as die magtigste wêreldryk, en waar Europese moondhede in ‘n resies was om kolonies reg oor die wêreld te bekom, prof. Victor beskryf hulle as ‘rowerbendes’.[2]

Sy vader

Totius se lewe, is en was onlosmaaklik verbonde aan sy vader se lewe en geestelike en kultuur-erfenis, dit is seker een van die mees intense vader-kind verhoudings in ons geskiedenis, om met deernis van te leer. Die groot eerbied wat Totius sy hele lewe lank vir sy vader gehad het, hoe hy sy naam beskerm het,[3] selfs toe hul in latere jare van Totius se lewe, oor sekere sake, veral waar hy predikant moet word, die Tweede Vryheidsoorlog, en die Afrikaanse volk se toekoms in SA (dus politiek) verskil het.

Daarom wil ek graag vir prof. Victor hier aanhaal, oor die belangrikheid, ja en kontroversie oor ds. SJ Du Toit:

“Totius se vader was natuurlik die bekende ds. S.J. du Toit, daardie dinamiese en omstrede figuur met geniale talente wat diep spore op so baie terreine in Suid-Afrika se bodem getrap het — die kerk, die onderwys, die kultuur en die politiek. Die tyd sal nog uitwys dat hierdie man inderdaad ’n profeet van sy volk was. Toe niemand nog ooit daaraan gedink het nie, was hy die man wat alreeds teen die end van die vorige eeu die Eerste Wêreldoorlog aan sy seun

Totius voorspel het: dat ‘daar in Europa elk dag de storm dreigt los te breken”. [Sou ons hier een van die geheimsinnige redes vir S.J du Toit se standpunt oor die Tweede Vryheidsoorlog vind — sy profetiese blik op die onafwendbare “wereldstorm” wat “dreigt los te breken”? Moes — menslik gesproke — die Transvaal en die Vrystaat nie nog eers probeer “watertrap” om tyd te wen nie?]

Nietemin, die geskiedenis is meedoënloos. S.J. du Toit was die “Ismael” van die Afrikanervolk: ‘sy hand teen almal, en almal se hand teen hom’. Dit het Totius self van sy vader gesê. Hierdie Du Toit wat in die vyfde geslag na sy pionier-stamvader weer as die grootste leier met ’n ongelooflike durf en daad uitgestyg het, is deur sy volk geroem en verguis, bewonder en verfoei — die lot van ‘n profeet? Ook die buiteland het S.J. du Toit geken. Op ’n keer het die bekende Franse koerant Le Temps hom gehuldig as “un soldat, un orateur, un poéte” [soldaat, redenaar, digter] van die Afrikanervolk. Hy was ’n vriend van die beroemde teoloog Abraham Kuyper, latere Eerste Minister van Nederland, maar hy raak van hom vervreemd. S.J. du Toit was die vertroueling van President Paul Kruger, maar kom ook met hom in botsing.

Hierdie dertiende en jongste kind van Dawid en Helena du Toit sou op sy beurt weer ‘n seun hê waarin so baie van die uitsonderlike, geniale talente oorgeplant is, maar [anders as met sy vader] gekanaliseer is in ’n rustige, bestendige geaardheid. Dit is kompleet of die storms en orkane in die lewe van S.J. du Toit in die lewe van die seun J.D. du Toit stil geword het. Maar die geniale talente het voortgeleef, selfs uit gegroei. Hulle is albei egte Du Toits = swawels van dieselfde dak.”[4]

Sy moeder

Totius, het die paar jare wat hy met sy moeder, Elizabeth (Joubert) Du Toit, hier op aarde kon saamleef, sy sterf toe hy maar 5 jaar oud is, net die grootste respek en liefde en waardering vir haar gehad. Hy beskryf in 1953, sy eie sterwensjaar haar as “’n nederige, sagmoedige, kinderlike mens met toegewyde godsvrug … sy (was) ook ‘n geleerde vrou … onbeskryflik heerlik is my gedagtes aan my moeder wat ek so vroeg moes verloor.”[5]

Sy taal

Totius is gebore en het grootgeword nie net in ‘n gereformeerde gelowige huis nie, maar ‘n huis waarin of waardeur die ‘Genootskap van Regte Afrikaners’[6] as’t ware begin is, hy het die liefde vir God se Woord en die groeiende Afrikaanse taal met moedersmelk ontvang.  Totius skryf self:

“Ek is gebore in die geboortedorp van die Genootskap van Regte Afrikaners, nl. die Paarl. Die Genootskap was net ’n paar jaar ouer as ek. Die vergaderinge is nie lank na die stigting in my geboortehuis gehou nie, t.w. die noordelike flank van die Paarlse Gimnasium . . . Die noordelike deel het destyds diens gedoen as pastorie van die Noorder-Paarl-gemeente.”“[7]

Die GRA is in 1875 gestig, net 2 jaar voor Totius se geboorte, en SJ Du Toit[8] het die mees sentrale leiding in daardie Afrikaanse taalbeweging en Afrikaanse patriotisme gelei, met die Afrikaanse Patriot koerant wat die land uitgegaan het. Pres. Kruger en ander Boeregeneraals het ook groot erkenning gegee aan die GRA en die Patriot vir hul impak en gevolge vir die vryheidstryd van die Afrikaner, veral die Eerste Vryheidsoorlog, bv. met die Slag van Majuba, in 1877.

Die eerste uitgawe van die ‘Afrikaanse Patriot’ lui soos volg (Saterdag, 15 Januarie 1876),

“Is daar nog Afrikaners wat vra wat ons doel is? Ons antwoord is: ‘Om te staan vir ons taal, ons nasie en ons land’ ”. Hy sê verder dat daar drie soorte Afrikaners is: Afrikaners met Engelse harte, Afrikaners met Hollandse harte en Afrikaners met Afrikaanse harte. ‘Die laaste noem ons REGTE AFRIKANERS, en hulle roep ons op om aan ons kant te kom staan’..”[9]

Prof. Victor se eie beskrywing van die impak van die GRA op Totius, wat dan later in sy lewe groot vrug sou dra:

“Blaai ’n mens deur Totius se geskrifte, dan kom jy baie gou agter: Hy en die GRA het saam opgegroei; hulle was feitlik kinders onder dieselfde dak: hulle lewensbeskouing is uit dieselfde bronne gevoed; hulle doeleindes het in dieselfde stroom saamgevloei. Die Afrikaanse taal en kultuur, die Christelike onderwys en die Bybel in Afrikaans, is die dinge waarvoor die GRA en Totius gestaan het. Vyftig jaar nadat die GRA ontstaan het, noem hy die stigtingsdatum ‘die eerste haangekraai . . … die eerste wekstem in die nag van taalslaap’. Daarom het ‘Augustusmaand’ — so sê hy verder — ‘ook vir ons simboliese betekenis. Net soos dan deur die natuur ’n roering gaan — inwendig nog, nouliks sigbaar — wat die naderende lente aankondig, so is toe in ons volksbestaan gevoel die eerste roersele van taallewe en selfbewuswording.’ Hierdie “bewuswording” was vir Totius om, in die woorde van die GRA, ‘regte Afrikaners’ te wees.

Hierdie begrip is nie vir hom vaag of in die minste ’n chauvinistiese term nie, maar is ten eerste daardie stigters se ‘ywer vir die Christelike geloof en godsdiens. Ons weet dan ook nie hoe iemand ’n ‘regte’ Afrikaner kan wees as hy die godsdiens van sy vaders verwerp nie. Taal en nasie baat sonder die ware godsdiens nie — want dié twee mis dan die ewigheidsmerk.’

Saam met die GRA stel Totius altyd konsekwent die eis van ware christenskap vir alle lewensterreine. Selfs die eksklusiewe lidmaatskap dien vir hom tot voorbeeld: “Die ‘Regte Afrikaners’ van 1875 het dan ook sover gegaan om in hulle reëls te skrywe dat niemand lid van hulle Genootskap kan wees as hy nie in die versoenings dood van Christus glo nie. Die bepaling het nie daar gestaan omdat die Genootskap deur ‘n predikant gestig is nie, maar om daarmee te kenne te gee dat ons ganse volkslewe deur ons Christelike beginsels gedra moet word…’ Die manne van 1875 se werk is nog in die dagbreek voor sonop in die ‘allereerste roersele van die dag’ gedoen. ‘Alles blink nog nie in die klaarligte sonskyn nie. Maar dit is juis die nablywende sluiers wat die misterie van die wordende dag verhoog’, skryf Totius in 1950, drie jaar voor sy dood.”[10]

Na Pretoria

In 1882, as vyfjarige, vind die eerste groot verandering plaas in Totius se lewe, toe sy vader deur pres. Paul Kruger aangestel is as Superintendent van die Onderwys vir die ZAR, hul moes trek van die Paarl na Pretoria. Die ZAR moes opgebou word na die Eerste Vryheidsoorlog, en wesentlik deel daarvan was die onderwys, en daar was nie ‘n beter man om die werk te doen as ds. SJ Du Toit nie. Die vereistes was bekwaamheid en geleerdheid, Christelike-nasionale onderwys, en liefde vir die Afrikaner, wat alles natuurlik ‘n groot passie van ds. Du Toit was.

Hier in Pretoria, op die ouderdom van 6 jaar, in 1883 begin Totius se amptelike skooljare, aan die privaatskool van ‘n sekere mej. Putzer. Insiggewend, en baie belangrik: Totius was nooit geskool aan enige staatskool of staatsinstansie nie, al sy skoolopvoeding het hy of tuis, of deur privaatskole, of privaat onderwysers en later aan privaat instellings ontvang, insluitende aan die Teologiese Skool Burgersdorp en die Vrije Universiteit in Nederland, wat destyds nie staatsinstellings was nie … ja, die goeie ou jare.[11]

Hier sterwe sy moeder dan ook, in 1883, die trek van Paarl na Pretoria was heelwaarskynlik te veel vir haar, na sy een aand gekla het van pyne in die nek en kop.  Hier was Totius se eerste intense meelewing met die dood, die afterwe van ‘n geliefde, wat later ook sou volg in ander hartsere in sy lewe, waarvan baie van sy gedigte getuig.

Behalwe die afsterwe van sy moeder, het daar geleidelik in sy jonglewe, in die huis van die Du Toit’s se huis ‘n ander spanning begin opbou waarvan Totius natuurlik hoe ouer hy geword het, al meer bewus sou van wees, en ‘n radikale impak op sy eie lewe sou hê, vir sy verhouding met sy vader, sy verhouding tot kerk en sy volkslewe, ja, alles sou daardeur geraak word, ook sy studies en toekoms in die oorlog wat sou kom in 1899.

SJ Du Toit en Paul Kruger se politiek

Dit was dat ds. SJ Du Toit, wat aangestel as onderwysman, is al meer ingetrek in die politiek van die dag, hy het al meer ‘n belangrike raadgewer geword vir pres. Paul Kruger in die hantering van verskillende kontroversiële politieke twispunte, nie net met Brittanje nie, maar ook onder die volk self wat sterk begin verskil het oor die hantering van immigrante in die ZAR, hoe om op te tree teenoor Britse vyandigheid, ZAR burgerskap, ens.

Dit is nie die doel van hierdie lesing om daaroor in detail in te gaan nie, die wese van die saak was: pres. Paul Kruger en ds. SJ Du Toit was wesentlik eens oor hul gereformeerde geloof, passie vir Christelike onderwys en liefde vir taal en volk, maar hul het sterk en al meer sterk verskil oor politiek en veral die visie vir Afrika, waar pres. Kruger geglo het in die onafhanklikheid van die Boererepublieke en alles wat vir die volk daarmee saamgaan, terwyl ds. Du Toit ‘n verenigde SA verlang het vir die Afrikanervolk.[12]

Dit gelei tot vervreemding en die latere bedanking as superintendent van onderwys deur ds. Du Toit. Maar, voor dit plaasgevind het, was SJ du Toit deel van die Driemanskap wat Europa gaan besoek het.

Sy godsvresende ouma

In hierdie tydperk het Totius saam sy broer teruggekeer na die Paarl, in 1883, om daar by hul ouma te bly vir twee jaar, waar hy en sy broer, Dawid, aan die Hugenote Gedenkskool[13] verder skool gegaan het.  Verder, baie belangrik, in lyn met wat ons leer in 2 Tim. 1:5, die volgende onderrig by sy ouma du Toit te ontvang, prof. Victor skryf:

“O, Kleinbosch . . . half-vergete plaas van die eerste Du Toit-stamvader, maar ook bakermat van die “opstanding” en “renaissance” van die Afrikaanse volk en sy kultuur. Hier aan die voet van die pragtige berge digby Du Toitskloof, waar vandag ’n bruisende motorverkeer aanhoudend uit ’n tonne! bars, kon ’n digter van die volgende eeu in 1884 uit ’n borrelende helder geestelike fontein volle teue drink.

Francois du Toit die Hugenoot sou byna twee eeue later steeds ’n beroemde nasaat op sy eie plaas hê. Hier op Kleinbosch sou die sewejarige seuntiie reeds voor dagbreek, lank voordat die son oor die hoë berge kom loer om oor die Drakensteinvallei sy eerste strale te werp, aan die knie van sy grootmoeder, sy daaglikse onderrig uit die Bybel ontvang. Saam met die voëls in die digte bome het die lofsang van ’n kind met sy ouma se lied tot God opgestyg. Baie jare later onthou Totius nog ‘hoe hy smôrens om 4 uur saam met haar opgestaan het, om na te kyk as sy in die Bybel en Dagboek lees. Hy hoor nog haar dun stemmetjie as haar môrelied en môregebed opstyg. O, die jeugherinneringe uit ‘n waarlik beter tyd as wat ons nou beleef.’ Tot in sy grysheid onthou die digter steeds ‘hierdie eerste môrehandeling’ van ’n wonderlike, vrome grootmoeder.’

Sy ‘was ’n egte Hugenoot [gebore Du Plessis]. Getrou het sy aan haar tradisie gebly; haar kinders het sy in die Calvinistiese spoor gelei’. Nooit kon hy die kersie wat voor dagbreek met die oggendgodsdiens geflikker het en die fyn stemmetjie van haar oggendpsalm vergeet nie. Hy gaan so ver om te beweer dat hierdie ‘stille voorbeeld in die ouderwetse huis’ een van die faktore was wat hom aan sy ‘Calvinistiese oortuiging’ getrou laat bly het.”[14]

In 1884 is hul vader terug, en is hul weer na Pretoria, waar hul vader ook weer in 1885 getroud is, met ‘n nooi Anna F. Malan, aan wie Totius ook baie geheg geraak het. In Pretoria gaan bly hul dan in die plaasgebied van Rietfontein.

In 1888 besluit die du Toit’s dan ook dat Totius sou gaan skoolgaan aan die Duitse sendingskool in die Morgenzonne, noordwes van Rustenburg, nog ‘n privaatskool opgerig deur Duitse sendelinge.  Hy het baie goeie opvoeding, godsdiensonderrig en tale onderrig, o.a. Duits en Latyn hier ontvang, en het altyd met groot waardering na sy skoolmeesters hier verwys. Sy werksdissipline is ook deels hier aangeleer, wat so baie sou beteken het in sy vrugbare arbeidsjare later in Nederland en Potchefstroom.

Na twee jaar (1889) moes hy egter weer aanbeweeg, want dit was die tyd toe sy vader weens politieke verskille met pres. Paul Kruger en die ZAR, asook na die “vlaginsident”[15] bedank het, en hulle toe as gesin ‘n reis na Europa ondergaan het.

Twee verdere beproewinge tref die Du Toit gesin in hierdie tyd, sy stiefbroertjie sterwe in Paarl, en toe verneem ds. du Toit dat die goudmaatskappy wat hy saam ander begin het in die ZAR in vroeër jare, het bankrot gespeel, hul sit op straat, moeilike jare wat voorlê, eintlik vir die res van ds. Du Toit se lewe daarna.

Hulle gesin verhuis terug na Paarl in Augustus 1890, hulle het nie veel nie, baie goed moes verkoop word, maar dit is in die Paarl waar sy vader sou voortgaan met sy pogings om die Bybel in Afrikaans te vertaal, wat later Totius se groot werk sou word.

Die Hugenote gedenkskool

Midde die hartseer van die afsterwe van sy broertjie, en sy Pa se finansies wat daarmee heen was, asook geen toekoms meer in die ZAR nie, was die volgende paar jare baie goed vir die vorming van Totius, van sy 13de tot 18de jaar.  Hy sou (weer) geskool word aan die Hugenote Gedenkskool in Kleinbosch in die Paarl. Prof. d’Assonville beskryf dit as volg:

“By die Hugenote Gedenkskool op Kleinbosch het Japie opnuut besef dat die onderwys hier so wonderlik kon voortbou op die fondamente van die Duitse Sendingskool van Morgensonne. Die diepte en breedheid van die leerplanne, die toegewyde Christelike gees en dissipline, maar ook die uitstaande invioed van ’n onderwyser soos eerwaarde Adam Wickert, is in ‘n sekere sin in hierdie skool wat ‘n ‘monument vir die Franse Hugenote’ was, voortgesit. Onder die bekwame leiding van ds. F.S. du Toit [voormalige predikant van die NG-Kerk Nieuw Bethesda] het die Hugenote Gedenkskool juis in hierdie tyd ’n bloeiperiode beleef.

So indringend was die invioed van hierdie hoofonderwyser, dat Totius in 1917 kon vertel: ‘Met ‘n onuitspreeklike gevoel van piëteit en waardering dink die skrywer van hierdie boek aan die onderwyser van sy jeug, die man aan wie hy sy grondvorming te danke het — ’n man van goeie geleerdheid, beslistheid en vaste beginsels, en tog innemend van aard, vriendelik en hartlik, die voorkomendheid en beleefdheid in persoon. Die skrywer hiervan sien nog sy kort, gesette gestalte, sien nog sy haastige, enigsins waggelende gang, gryp nog weer na die kort, vaste hand en kyk weer in die gesonde, blosende gesig. Hy dink aan die dae toe ds. F.S. vir hom die modelmens was, aan die ure toe sy meester hom geroep het om met hom in die studeerkamer te bid, aan die Sondagsmôrens waarop ons sy praktiese preke aangehoor het, vol lewenswysheid, wat nog naklink in die oor. Waarom kon alle Afrikaners nie sulke onderwysers hê nie?

Soos in die geval by Morgensonne is ook in die Hugenote Gedenkskool besondere aandag aan die godsdienstige en kulturele vakke gegee. Aardrykskunde, waarin eerwaarde Wickert se leerlinge altyd uitgeblink het, maar ook Geskiedenis, was belangrik. Die handboeke was Sidwell en later Whiteside, “maar flink gedokter en aangevul deur die Geskiedenis van ons Land in die Taal van ons Volk’ Totius vertel self dat hy die onderwys in Bybelse, Algemene, Vaderlandse en Kerkgeskiedenis die ‘allermeeste’ geniet het. ‘Ja, geskiedenis was ds. F.S. se sterk punt. Daar was selfs ‘n eksamen in die ‘geskiedenis van die dag’, om uit te vind wie die beste die koerante gelees het’. Oor die onderwys en die onderwysers van die Hugenote Gedenkskool raak Totius tydens die Eerste Wéreldoorlog [1917] nostalgies uitdagend: ‘Wanneer kry ons sulke meesters en — sulke skole? Hoeveel manne, daar gevorm, is vandag voormanne in politieke en kerklike sake? Dit was ’n ware, nasionale volkskool’.”[16]

In 1893, onder die voorsienigheid van God, het hy ‘n voetaandoening, wat veroorsaak dat hy baie tyd in sy pa se studeerkamer moes deurbring, wat nog ‘n geleentheid was om te leer, van die boekery van sy vader:

“Na die Skool-Hoér’-eksamen in Julie 1893, gaan woon Japie weer by sy ouers in die Patriot-gebou in die Paarl. Dit was nodig, want hy het ‘n langdurige pynlike voetaandoening ontwikkel. Gaandeweg het dit erger geword en operasies moes volg. Hierdie saak was oorsaak dat hy baie dae lank op sy vader se rusbank in sy studeervertrek moes deurbring. Die gevolg? Die jong sestienjarige seun begin in die tyk skatkamers van die boekery — wat ds. Du Toit intussen alweer tot ’n merkwaardige versameling opgebou het — te delf. Van hierdie boeke het hy ‘ryp en groen verslind’. Kennis, kennis, kennis . . . Teologie en letterkunde . . . Kuyper en Oosterzee . . . Bilderdijk, Da Costa en Milton . .. Goethe en Schiller.”[17]

Sy roeping

Hy voltooi die Matrikulasie sertifikaat aan die ‘University of Good Hope’ in Julie 1895, en dan kom een van die grootste besluite in sy lewe, wat om te doen na skool, almal verwag seker: predikant soos sy Pa, maar wat besluit hy eers … om by SA Kollege in Kaapstad myningeniuer te gaan studeer!

Na baie worstelinge, en gesprekke met sy stiefmoeder, volg die roeping egter: om vir predikant te gaan studeer, maar, sy Pa is nie die gewildste man in die ZAR of NGK nie, so hy sal ook nie wees nie, en soos hyself noem, hy word al 19 en nog nie eens volwaardige lidmaat van ‘n plaaslike kerk nie![18]

Hier is waar die geskiedenis nou ‘n groot wending gaan volg, wat nie net Totius se eie lewe diep gaan raak nie, maar ook sy verhouding met sy familie, veral sy Pa en oom,[19] en dan wat natuurlik baie groot gevolge sou hê vir die ‘drie susterskerke’ hier in SA, nl. die groot vraag:

Waar gaan Japie teologie studeer en predikant word?

________________________________

volgende keer, deel 2: 2.2 Student- en oorlogsjare (1896-1903): teologiese student en digter, skrywer, prediker, sy verloofde, oorlogsbeproewinge, doktorsgraad in Nederland.

________________________________

[1] ibid., p. 12.

[2] ibid., p. 15

[3] H. Venter (red.), Totius se Versamelde Werke (Kaapstad: Tafelberg, 1977), deel 9: SJ Du Toit in sy weg en werk. Sien veral die voorblad, die woorde van Kuyper wat Totius daar aanhaal terwille van sy vader.

[4] ibid., p. 16-17

[5] ibid., p. 17

[6] https://en.wikipedia.org/wiki/Genootskap_van_Regte_Afrikaners

[7] ibid., p. 19

[8] SJ Du Toit is op sy beurt weer sterk beinvloed deur ds. WGA van der Lingen en Arnoldus Pannevis, ibid., p. 21. VE d’Assonville (snr.) se boek oor SJ Du Toit moet ook gelees word, om juis Totius en wat gevolg het nog beter te verstaan.

[9] ibid., p. 20

[10] ibid., p. 23. Al beklemtonings is bygevoeg.

[11] ibid., p. 34

[12] Sien VE d’Assonville, ‘SJ Du Toit van die Paarl’ vir meer oor daardie geskiedenis, asook ‘Dit is Totius’, hoofstuk 3 en 4, sien veral p. 39, asook hoofstuk 7.

[13] https://af.wikipedia.org/wiki/Gedenkschool_der_Hugenoten

[14] ibid., p. 30.

[15] ibid. p. 35.

[16] ibid., p. 45.

[17] ibid. p. 46

[18] ibid. p. 47.

[19] Ds. CW du Toit van die Nedl. Herv. Kerk in Rustenburg, Tvl.

Nuutste PRT Journal (April 2022): Prediking

Behalwe vir die behulpsame artikels oor:

a) goeie bybels-gereformeerde prediking (ook om die ‘kwaadwillige etiket’ opnuut te vernietig dat die PRCA glo die ‘evangelie moet nie aan alle mense sonder onderskeid verkondig word met ‘n oproep tot geloof en bekering nie [DL 2.1-8] … maar net aan die uitverkorenes alleen’ (hoe op dese aarde kry mens so iets reg in elkgeval, kan enigeen in mense se harte kyk…?), is daar ook

b) die ‘book reviews’ afdeling wat baie behulpsaam is, om sodoende kennis te neem van nuwe boeke om verder te bestudeer.

Ek het o.a. die volgende resensies/boeke interessant gevind:

Grounded in Heaven: Recentering Christian Hope and Life on God, by Michael Allen (sterk en swakpunte van ‘neo calvinisme’ word uitgewys).

Zwingli: God’s Armed Prophet, by Bruce Gordon (‘n Hervormer wat na my mening nie genoeg aandag kry by ons nie … die boek en resent wys ook op ‘n baie meer gebalanseerde siening van Zwingli se ‘gedagtenis maaltyd’, teenoor die gebruiklike valse etiket dat Zwingli nie die werklike geestelike teenwoordigheid van Christus in die nagmaal bely en geleer het nie)

The Covenant Theology of Jonathan Edwards: Law, Gospel, and Evangelical Obedience, by Paul J. Hoehner (die resent wys daarop dat baie van Edwards se skrywes is [na sy mening] ‘onduidelik, weersprekend, vaag’ oor die onderwerp van die verbond, en pleit vir:

“With regard to the nature of the covenant, Edwards had profound insights that subsequent theologians could explore profitably in their own development of the doctrine. Developing a consistently sound, unified, and clear doctrine of the covenant, originating in the Trinity and culminating in the unconditional (that is, gracious) covenant of God in Christ with the elect church, awaited later (Dutch Reformed) theologians. Their names would be Herman Bavinck and Herman Hoeksema.”

Ekself het nog nie Edwards gelees nie, so ek neem slegs kennis van die resent se opmerkings, aangesien baie gereformeerdes van die VSA vir Edwards beskou as hul groots teoloog nog.

Till Death Do Us Part? What the Bible Really Says about Marriage and Divorce, by Joseph A. Webb (die resent stem met sekere aspekte van Webb se siening saam en ander nie, oor hierdie baie aktuele en ongelukkig ‘kontroversiële’ onderwerp wat deur die hele kerkgeskiedenis, en vandag nog ‘n groot verskil punt is, ook onder regsinnige gelowiges, wat natuurlik ook groot gevolge het vir ons huwelike en gemeentes)

“Webb calls attention with alarm to society’s acceptance of remarriage, although the consequences of divorce and remarriage are devastating, not only to churches but also to society: “Our society has accepted adultery as a social norm” (189). In the judgment of this reviewer, divorce may well be the leading cause of the breakdown of society. God established the family, prior to Adam’s fall, as the foundation of society, and divorce destroys the family. Divorce and remarriage are certainly destructive of the churches.” 

The Spiritual Marriage between Christ and His Church and Every One of the Faithful, by Girolamo Zanchi (Zanchius is ietwat onbekend by baie vandag, maar ook ‘n reformator om meer van te lees, hy is ook die skrywer van die werk ‘Double Predestination‘)

Onthou, soos altyd en met alles wat ons lees en bestudeer, mens hoef nie met alles saam te stem nie, maar kan baie leer, en ons lees alles in die lig van Hand. 17:11.

Die volledige joernaal kan hier afgelaai word (asook vorige weergawes): 

https://www.prcts.org/journal

Skryf ook gerus aan die redakteur van PRTJ om die harde kopie gratis te ontvang. 

Posted by: proregno | September 26, 2022

PRO REGNO BOEKE: Nuwe en ou voorraad 26 September 2022

PRO REGNO BOEKE 

Nuwe en ou voorraad, 26 September 2022

ADMIN REëLINGS  (vir aanlyn aankope)

1 Enige navrae moet per e-pos of whatsapp gedoen word, verkieslik nie telefonies nie, asb.

2 Boeke word nie uitgehou nie, behalwe wanneer inbetaling reeds gedoen is.

3 Daar moet gepoog word om boeke af te haal in Carletonville, Potchefstroom of Pretoria soos prakties gereël. Indien boeke gepos word is dit op u eie risiko. LET WEL: ek pos net deur Courier Guy (minimum bedrag: R100 per pakkie). Pryse hier onder sluit nie posgeld in nie, en moet dus nog by bereken word.

4) Elke opvolgende boeklys vervang die vorige boeklyste en pryse.  Ek dateer ook die laaste boeklys op soos boeke verkoop word of daar boeke bykom, so maak seker of die boeke nog beskikbaar is voordat u bestel, dankie.  Fotos en boeke beskikbaar stem nie altyd ooreen nie.

5) Hier is die rekening vir inbetaling, asook kontak besonderhede:

S. Le Cornu

Absa tjek nr. 01095190673

Takkode: 632005

Verwysing: u voorletters en van

Kontakbesonderhede

Slabbert Le Cornu

Selnr. 082 770 2669

E-pos: proregno@gmail.com

Prosedure om te volg vir boekaankope:

1 Stuur u lys van boeke wat u wil aankoop na bogenoemde kontakbesonderhede (e-pos of whatsapp).

2 Ek sal laat weet wat beskikbaar is en die spesifieke bedrag wat inbetaal moet word, laat weet ook of u boeke gaan kry in Carletonville, Potch of Pretoria, en of dit bv. per Postnet of Courier Guy gepos moet word.

3 Sodra ek u inbetaling ontvang het, is die boeke u s’n.

INHOUD/CONTENT

NUUTSTE VOORRAAD

Afdeling A: Nuwe voorraadboeke (Afrikaans, Engels, Nederlands)

Afdeling B: Ou voorraadboeke (Afrikaans, Engels, Nederlands)

_______________________________________________

AFDELING A: NUWE VOORRAAD BOEKE

(alles tweedehands tensy anders vermeld)

BYBELS

   

– OAV swart Bybel, R120-00

– Ou Psalm en Gesangboek met Belydenisskrifte, R130-00

(Stel saam: R200-00)

Wit Naslaan OAV (1933/53) Bybel, R120-00

Wit OAV (1933/53) Sakbybel, R50-00

(Stel saam: R150-00) 

– Swart hardeband GROOTDRUK OAV Bybel, R150-00 

– OAV 1933 Bybel (1944 druk), R200-00 (los bindwerk, maar teks self nie beskadig nie)

– GROOTDRUK Psalm- (150 Psalms van Totius) en Gesangeboek met belydenisskrifte, R150-00

– OAV Bybel met swart omslag wat kan toeknip, R100-00

BYBELSTUDIE EN AGTERGROND STUDIE MATERIAAL & TALE EN KOMMENTARE

MIJNHARDT BYBEL KONKORDANSIE (OAV), R120-00

KROEZE, JH & GROENEWALD, EP, HANDBOEK BYBELSE GESKIEDENIS: OT & NT, 2 volumes, R150-00

Bybelse Ensiklopedie, een volume, R120-00

GODSDIENSTE VAN DIE WERELD, R130-00

GESKIEDENIS VAN DIE CHRISTENDOM, R120-00

(5 boeke saam: R550)

ADAMS, Jay E. The Christian Councelor’s New Testament – a translation in every day english with notations, marginal references and supplemental helps, R450 (uit druk, elektroniese prys: R550)

BARRETT, CK. The Epistle to the Romans, R150-00

HANKO, Herman. A Pilgrims Manual: 1 Peter commentary, R130-00

HENDRIKSEN, W. Survey of the Bible, R250-00

HOLLADAY, William L. A Concidr Hebrew and Aramaic Lexicon of the OT, R300 (nuwe prys: R400)

YOUNG, E.J. Daniel (Geneva series), R150-00 

AFRIKAANS

BUNYAN, J. Die Pelgrim se reis, R50-00

DEKKER, G. Afrikaanse Literatuurgeskiedenis, R50-00

DU PLESSIS, IJ Die Brief aan die Kolossense, R50-00 (swart reeks)

DU TOIT, JD (Totius en andere), De Geschiedenis van de Christelijke kerk (Nederlands, buiteblad los maar teks duidelik en onbeskadigd), R70-00

TOTIUS SE VERSAMELDE WERKE, 1960 De Jong uitgawe, rooi stel, 8 dele, R400-00

OBERHOLZER, J.J. Historiese monumente van Suid-Afrika, R200-00

MIJNHARDT, F. Apokriewe van die Ou Testament, R100-00 

NUWE FAK SANGBUNDEL (1961-uitgawe), R150-00

VAN DER WATEREN, H. Kultuurkleed van die mens, R50-00

REPUBLIEK en Koninkryk, Lesings oor die republiek en die koninkryk van die hemele, R50-00

SCHILDER-konferensie, K. Schilder – erfenis en betekenis, R30-00

VENTER, E.A. Ons Geskiedenisalbum, R200-00

VAN TELLINGEN, N. H. Hasper – een omstrede hymnoloog, R50-00 (Nederlands)

MARNIX-BOEKE: PROF. Victor E. d’Assonville, snr. (1927-2022) boeke.

LET WEL: hierdie is alles splinternuwe boeke

(vir meer detail inligting van die boeke, sien hier: Marnix Boeke

BIOGRAFIES:

– Dit is Totius, R80-00

– S.J. du Toit van die Paarl, R150-00  

– Totius se Oorlogsdagboek, R70-00

HISTORIES:

– “O Vaalrivier! … o Broederstroom!”, R140-00

– Bloedrivier, R70-00

– Die Groot Diamantroof. Britse anneksasie van die Vrystaatse diamantvelde, 1871, R140-0

– Eugène Marais en die Waterberge, R100-00

– Kruger en Rhodes, R70-00

– Majuba, R70-00

– Op die Bodem van die Vaaldam, R100-00

– Die Van der Merwes van Middendeel, R150-00

CHRISTELIKE BOEKE:

– Die Psalms sing van Christus, R100-00

– Die Boek Openbaring, R100-00

– Die koms van Christus en die Antichris, R70-00

– Die Gereformeerde Doopsformulier, R30-00

– Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

– Kerk op die Wit Hooglande, R50-00

– Calvyn verdedig sy stad, R10-00

– Kerkgeskiedenis in 30 lesse, R70-00

– Hemel, Hel & Nuwe Jerusalem, R60-00

– Koning Dawid, R70-00

ENGELS 

ADAMS, Jay E. The Christian Councelor’s New Testament – a translation in every day english with notations, marginal references and supplemental helps, R450 (uit druk, elektroniese prys: R550)

CATECHISM OF THE CATHOLIC CHURCH (apolgetiese bron om ingelig te wees wat die RK kerk presies glo en leer), R100-00

DE VAUX, R. Ancient Israel – its life and institutions, R70-00

ENGELSMA, David J. Federal Vision: heresy at root, R120-00

HOEKSEMA, Herman. All the Glory to the only good God: Reformed Spirituality, R130-00

HENDRIKSEN, W. The Bible and the Life Hereafter, R70-00

_______________ Survey of the Bible, R250-00

MORRIS, Henry M. Studies in Bible and Science, R50-00

____________________ Biblical Cosmology and Modern Science, R50-00

GOLDSWORTHY, G. The Gospel in Revelation: Gospel and Apocalypse, R50-00

KUYPER, A. Women in the OT, R50-00

NOEBEL, David A. The Battle for Truth – Defending the Christian Worldview in the Marketplace of Ideas, R130-00

CALVYN BOEKE

CALVIN’S CALVINISM: The Eternal Predestination of God & The Secret Providence of God (H. Cole, ed., hard cover edition), R200-00 

DUVENHAGE, A. Die Institusie van Calvyn – verkorte weergawe in een volume, 1951-hardeband uitgawe met ou stofomslag (Sacum Beperk druk), R200-00

KERR, HT. (ed.), Calvin’s Institutes: a new compend (summary parts from Calvin’s Institutes), R70-00

NORTON-TAYLOR, D. God’s Man: An Novel about Calvin, R70-00

SADOLETO, J. A reformation debate between Calvin and Sadoleto, R50-00

SIMPSON, HW. Calvyn se Kategismus, R20-00

VAN DER WALT, J. Johannes Calvyn: ‘n Jeugroman, R100-00

VENTER, EA. Calvyn en Calvinisme, R20-00

 

AFDELING B: OU VOORRAAD BOEKE

Afrikaans:

ADAMS, Jay en andere, God aan die Woord: oor prediking, R30-00

BELYDENISKRIFTE Konkordansie met teksregister, In die Skriflig uitgawe, R50-00

BAVINCK, H. Welsprekenheid, R20-00

BOOYENS, MJ. Die Woord werk: Thessalonisense verklaring, R30-00

______________, Lig en Liefde: sendbriewe van Johannnes verklarings, R30-00

______________, Julle sal my getuises wees: Handelinge verklarings, R30-00

______________, Huwelik en Gesin in die Heilige Skrif, R40-00 

______________, Gods geheimenisse is die lewe, R50-00  (los bladsye)

______________. Aan die  voete van Jesus, oordenkings vir gelowige vroue, R50-00

______________,  Laat My lammers wei, R70-00

_______________ Elke dag in U lig: Bybelse oordenkings vir een jaar. R50-00

_______________ ‘n Vaste Vertroue op die Dinge wat ons Hoop: verklarende aantekeninge op die Hebreërbrief, R30-00

Broer Andrew: God se Smokkelaar, R30-00

BARNARD, A.C. Die Erediens, R100-00

BARNARD, A. 100 vrae oor die eindtyd, R100

BARNARD. DJ. Bely en Beleef, 52 HK preke, R30-00

BUYTENDAG, FW. Aspekte van die vorm/inhoud problematiek met betrekking tot die organiese Skrifinspirasie in die nuwere gereformeerde teologie in Nederland (baie belangrike studie oor Skrifgesag en inspirasieleer), R50-00

COETZEE, JC. (Openbaringshistoriese) Gids deur die Boeke van die NT: Briewe van Paulus. R40-00

______________Die kanon van die OT en NT, R40-00

______________ Die Teks van die OT en NT, R40-00

______________ Volk en Godsvolk in die NT, R70-00

DE BRUYN, PJ. Kuisheid voor die Huwelik, R20-00

DE BRUYN, PJ. Die Tien Gebooie, R70-00

De Bruyn, P.J. Salf vir die wonde, R30-00

DE KLERK, PJS. Die Navolging van Christus, R30-00

De Klerk, P.J.S. Woorde en dade van die Profete, R30-00

DE KLERK, BJ. Vorme en Karakter van die Biblisisme, R30

DE KLERK,, WJ. Rousmart, R30

DE VILLIERS, A. Geen veroordeling nie: oordenkinge oor Romeine hoofstuk 8, R30-00

Du Plessis, L.M. Calvyn oor die Staat, R30-00

DRANE, John. Paulus, ‘n Geïllustreerde verhandeling, R30-00

DU TOIT, AB (red.) Handleiding by NT, deel 1,2,5: die groen reeks, R70-00 elk

DUVENHAGE, SCW. Die Dekor van die NT, R50-00

DE WITT, AG. Loof die Here: Perspektiewe op die Psalms, x3 dele, R150-00

DU PLESSIS, JA. Die gereformeerde kerk en kerkregering, R20

DU PLESSIS, LJ. Inleiding tot die algemene regsleer en jurisprudensie, R30-00

DU PLESSIS, SJ. Jesus en die Kanon van die Ou Testament, R40-00

DU TOIT, S. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30

DU TOIT, S. (red.), Die koninkryk van God, R50-00

d’ASSONVILLE EN FLOOR BOEKE:

Floor, L. Die Evangelie van die Koninkryk, R20-00

_________ Die Heilige Doop in die NT, R30-00

_________ Hy wat met die Heilige Gees Doop, R40-00

_________ Persone rondom Paulus, R20-00

d’Assonville, V.E. Die Koms van Christus en die Antichris, R50-00

_________________, Kerkgeskiedenis, R20-00

__________________, Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

__________________, Oorsig oor die Nuwe Testament, R20-00

__________________, Totius – profeet van die Mooirivier, 30-00

__________________, Die dwaasheid om te preek, R20-00

___________________ Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

___________________ Sy koms voor Middernag, R30-00

____________________, Oorsig oor die NT, R20-00

____________________, Die Koms van Christus en die Antichris, R40-00

____________________, Die boek Openbaring, R40-00

DUVENHAGE, B. Tel die sterre – bybelse dagboek oor die christelike geloofswaarhede, R50-00

DU PLOOY, J. & VERGEER, W. Dagboeke van Dirk Postma. R100-00 

ERASMUS, J. Skrifgesag: Manuskripte en Bybelvertaling, 2 dele, R100-00

FENCHAM, FC. Die geskiedenis van Israel, R40-00

Floor, L. Kom na My – skrifstudies oor Matteus 1-13, R20-00

FLOOR, L. Persone rondom Paulus. R30-00

FLOOR, L. Jakobus kommentaar, R50-00

Godsdienste van die Wêreld, R100-00

GROENEWALD, EP. In gelykenisse het Hy geleer, R30-00

___________________ Die Vaste Steunpunt, bespreking van aktuele sake, R30-00

HELBERG, JL. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30-00

HELBERG, JL. Die Here regeer: Openbaringslyn in die OT, R50

JOHAN HEYNS BOEKE:

Die nuwe mens onderweg- oor die tien gebooie, R50-00

Die Kerk, R50-00

Lewende Christendom: Teologie van Gehoorsaamheid, R50-00

Teologie in Krisis, R50-00

Brug tussen God en Mens, R50-00

Etiek van die Liefde, R50-00

JONKER, Willie D. Die Gees van Christus, R50

KORAALBOEK vir Psalms en Gesange (1972), R100

Kempff, D. Gee dit deur – pastorale briewe, R20-00

Konig, Adrio. Jesus Christus, die Eschatos (eskatologie, die leer van die einde) , R70-00

KROEZE, JH. Koning Hiskia, R30

KATEGISMUSPREKE, 52 PREKE deur GKSA predikante, R40-00

KEET, BB. Ons redelike godsdiens, R40-00

KEMPFF, Die skeppingsleer van Karl Barth, R40-00

KERKSAAK TUSSEN PROF J DU PLESSIS EN DIE NGKSA, woordelikse verslag van die verrigtinge en uitspraak van die Hooggeregshof, R100-00 (Totius was ook getuie by hierdie saak oor Skrifgesag en inspirasie)

KORAALBOEK vir Psalms en Gesange (begeleiersboek, 1982-uitgawe), R150-00

KROEZE, JH & GROENEWALD, EP, HANDBOEK BYBELSE GESKIEDENIS: OT & NT, 2 volumes, R150-00

KRUGER, LS, SPOELSTRA, B. en andere, Handleiding by die Kerkorde, R50-00

____________, Waarom is u lid van die GKSA?, R50-00

____________, Verkondig die Woord: preekbundel, R30-00

KESTELL, JD. Uitgevryfde Koringkorrels: oordenkings vir die jaar, R30-00

KONIG, A. Heil en Heilsweg, R30-00

KRUGER, LS. Waarom is u lid van die Gereformeerde Kerk, R30-00

LE ROUX, J. Ons glo: Bybelstudie – NGB, R30-00

Lohse, E. Die Openbaring van Johannes, R40-00

LEER MY, HEER: Uit die Skatkis van die Psalms CD opnames van ‘n verskeidenheid van Psalms, R50-00

Muller, J.J. Christelike Sektewese, R30-00

DR. WILLIE MARAIS BOEKE: 

Aktuele Sake, R50-00

Leierskap, R30-00

Onder ewige vleuels: dagboek oor Tien Gebooie, R70-00

Wonder en Wetenskap, R30-00

Wonder van Wedergeboorte, R50-00

‘n Man van God gestuur: dr. Willie Marais, sy outobiografie, R70-00

MARAIS, Willie, Die kinderdoop en besprinkeling, ja of nee, R50-00

MULLER, Jac J. Verklaring op sewe briewe van Paulus, R40-00

PONT, AD. Kerkgeskiedenis, R50-00

PLOEGLER, J. Nederlanders in Transvalal, 1850-1950. R70-00

PONT, AD. Die Historiese Agtergronde van ons Kerklike Reg, R70-00

POSTMA, F. Paulus: ‘n Geroepe Apostel van Jesus Christus (1949 hardeband uitgawe). R70-00

ROSSOUW, HW. Klaarheid en Interpretasie: enkele probleem historiese gesigspunte in verband met die duidelikheid van die Heilige Skrif, R50-00

SCHOLTZ, GD. Die geskiedenis van die Nederduitse Hervormde of Gereformeerde Kerke, R50-00

SPOELSTRA, B. Die Doppers in SA, 1760-1899. R70-00

STOKER, HG. Oorsprong en Rigting (bundel lesings en artikels), 2 dele, R200-00

STOKER, HG. Beginsels en Metodes in die wetenskap, R50-00 (hardeband)

Slegs los dele beskikbaar, nie volledige stel nie.

THERON, PF. (red.). Koninkryk, kerk en kosmos: Huldigingsbundel ter ere van Prof. Willie D, Jonker. R50-00

VAN DER LINDE, GPL. Die grondbeginsels van die presbiteriale kerkregeringstelsel, R50-00

VAN DER VYVER, GCP. Professor Dirk Postma 1818-1890, R70-00

VAN ROOYEN, EE. Die tien gebooie – populêre verklaring en toepassing aan die hand van die HK, R50-00

VAN DER WALT, SJ. Die Vaste Fondament: HK oordenkings, R40-00

J Hermine van Wyk (vertaler), ‘n Afrikaanse Samevattende Vertaling van THE INSTITUTES OF BIBLICAL LAW, 275 A4 bladsye fotostate en ring bind (kontak my direk vir bestellings en prys)

VILJOEN, Dirk. Hoe lief het ek U wet: bybel korrrespondensie kursus oor die Tien Gebooie, R70-00

VAN WYK DE VRIES, KS. Die leer van die Kerk: handboek vir gebruik by die kategetiese onderrig, R20-00

Van Staden, A.J. Die Jehova getuies weerlê, R30-00

Van Wyk, J.H. Etiek in Eenvoud: gesprekke oor morele vraagstukke, R40-00

Van Zijl, T.L. Die Openbaring van Jesus Christus aan Johannes, R50-00

Verhoef, P.A. Israel in die Krisis (toekomsverwagting oor Israel), R40-00

VENSTER OP DIE GESIN: openhartige gesprekke met ouers, kinders en familie, R30-00

WOLGEMUTH, R. Pappa & die Werk: liefde vir jou gesin en jou werk, R50-00

VERHOEF, PA. Sê my dominee: vrae en antwoorde oor die geloofslewe, R30-00

ENGELSE BOEKE (ouer voorraad)

ADAMS, Jay. Insight and creativity in Christian Counceling, R70-00

____________, The Christian Councelor’s casebook (1974 edition), R70-00

____________, Competent to Council (1970 edition), R100-00

____________, Power of Error, R30-00

ALLIS, OT. The Unity of Isaiah, R50-00

ALLIS, OT, The Old Testament: its claims and critics, R350-00

BOICE, JM. Witness and Revelation in the gospel of John, R50-00

BRIDGE, W. A lifting up for the Downcast, R50-00

Bauman & Hall, David (ed.), God and Politics, R70-00

BRATT, JD. Dutch Calvinism in Modern America, R70-00

BURROUGHS, J. Gospel Worship: the right way to sanctify the Name of God, R150-00

CLOUSE, RG (ed.). The Meaning of the Millenium, Four Views, R70-00

COOPER, John W. Panentheism: the other God of the Philosophers, R150-00

DE JONG, Norman. Education in Truth, R50-00

DE MAR, Gary. The Reduction of Christianity: a biblical response to Dave Hunt, R100-00

DOOYEWEERD, H. In the Twilight of Western Thought, R50-00

DOUGLAS, JD (ed.), Who is Who in Christian History?, R200-00

ENGELSMA, DJ. Better to Marry: 1 Cor 6 and 7, R70-00

FABER, J. Essays in Reformed Doctrine. R120-00

FRANCE, RT. Matthew: evangelist and teacher, R120-00

GUTHRIE, W. The Christian’s great interest, R40-00

Hendriksen, W. Lectures on the Last Things, R70-00

____________ More Than Conquerers: an interpretation of Revelation, R70-00

HALL, B. Humanists and Protestants: 1500-1900, R120-00

HANKS, G. 70 Christians changing the world, R70-00

Ham, Ken. Creation Evangelism for the new millennium, R50-00

HAMMOND, P. Biblical Principles for Africa, R40-00

HOLMERS, AF. All Truth is God’s Truth, R70-00

HOLLENWEGER, WJ. The Pentacostals, R150-00

HUGHES, F. What do you mean Christian Education?, R50-00

HOEKEMA, A. Holy Spirit Baptism, R30-00

HISLOP, A. The Two Babylons or Papal Worship, R150

KELLY, MW. The Impulse of Power: Formative Ideas of Western Civilization, R100-00

LADD, George E. The Presence of the Future, R100-00

LINDSELL, Harold, The Bible in the Balance, R80

LOCKERBIE, DB. A Passion for Learning: History of Christian Thought on Education, R150-00

MURRAY, I. The Puritan Hope: revival and interpretation of prophecy (hardback Banner of Truth edition), R150-00

MURRAY, John. Divorce, R70-00

MACDOWELL, Josh. The New Evidence that demands a verdict: evidence 1 and 2 fully updated in one volume answering questions for Christians in 21st century, R200-00

MCCRIE, Thomas. Story of the Scottish Church, from the Reformation to the Disruption, R250-00

PEARCY, Nancy, Total Truth: Liberating Christianity from its Cultural Captivity, R150-00

PACKENHAM, Thomas. The Boer War, R100-00 (paperback)

PRETORIUS, Fransjohan (ed.), A History of South Africa, R300-00

POLLOCK, J. Whitefield the evangelist, a biography, R80-00

RICHARDS, L. Every Name of God in the Bible, R100

ROBINSON, JAT. Redating the New Testament, R50-00

RUSHDOONY, RJ. God’s Plan for Victory: the meaning of postmillenialism, R40-00

SEVENTH-DAY ADVENTISTS ANSWER Question on Doctrine, R100-00

SCHWERTLEY, B. The Regulative Principle of Worship and Christmas, R70-00F

STOTT, John W. The Message of the Sermon on the Mount, R70-00

STONEHOUSE, Ned. J Gresham Machen: a biography, R150-00

WILSON, Doug (ed.) Bound Only Once: the failure of Open Theism, R100-00

WORRAL, BG. The Making of the Modern Church: Christianity in England since 1800, R70-00

WRAY, DE. Biblical Church Discipline (booklet), R20

ESKATOLOGIE/EINDTYD BOEKE:

BARNARD, A. 100 vrae oor die eindtyd, R100

d’Assonville, V.E. Die Koms van Christus en die Antichris, R50-00

Konig, Adrio. Jesus Christus, die Eschatos (eskatologie, die leer van die einde) , R70-00

Lohse, E. Die Openbaring van Johannes, R40-00

Verhoef, P.A. Israel in die Krisis (toekomsverwagting oor Israel), R40-00

TALE EN KOMMENTARE

SIKKEL, JC. Boek van Geboorten: verklaring van de Boek Genesis, R50-00

BOHL, FM & GEMSER, B. De Psalmen – Tekst en Uitleg (Nederlands), R50-00

GREIJDANUS, S. Commentaar of het NT: Lucas, deel 1 en 2 (1228bl, een van die beste kommentare op Lukas), R100-00

GROSHEIDE, FW. Commentaar op het NT: Handelingen deel 1 en 2, R100-00

MOULE, CD. An Idiom Book for NT Greek. R50-00

NG TEOLOE-DOGMATIEK REEKSE

a) Wegwysers in die Dogmatiek, 5 dele (R50-00 per boek):

deel 1: Die Lewende God (JJF Durand)

deel 2: Christus, die Middelaar (WD Jonker)

deel 3: Die Sonde (JJF Durand)

deel 4: Die Gees van Christus (WD Jonker)

deel 5: Skepping, mens, voorsienigheid (JJF Durand)

[Spesiale aanbieding vir 5 dele: R150-00]

Gelowig Nagedink-reeks (R50-00 per boek):

deel 1: Hier is Ek! -oor God (A. Konig)

deel 2: Jesus die Laaste – oor die einde (A. Konig)

deel 3: Hy kan weer en meer – oor die skepping (A. Konig)

[Spesiale aanbieding: R100 vir 3 dele saam]

Original languages Study Tools:

(sommige reeds verkoop, doen eers navraag….)

Baumgartner Hebrew Lexicon & Supplementen, R100-00

Davidson’s Analytical Hebrew & Chaldee Lexicon, R100-00

Hebrew-Greek Key Word Study Bible (NIV), R80-00

KOHLENBERGER, JR. The Interlinear NIV Hebrew-English Old Testament, R250-00

Translation Handbooks on: Ruth, Luke, Mark, Romans, Acts, Galatians, Thessalonians, Letters of John, R30-00 each

Wenham’s Elements of NT Greek, R30-00

Thayer’s Lexicon of the NT, R100-00

Bauer-Arndt- Gingrich Greek-English Lexicon of NT and early Christian literature, 2 volumes, R200-00

Moulton and Geden’s Concordance to the Greek Testament, R250-00

New Testament in 26 Translations, R80-00

NEDERLANDS

ALGRA, H. Het wonder van de 19de eeu: van vrije kerken en kleine luyden (kerklike reformasie in Nederland, Skotland, Suid-Afrika, Amerika), R50-00

BAKHUIZEN VAN DEN BRINK, JN. De Nederlandsche Belijdenisgeschriften: vergelijkende teksten (Latyn, Frans, Nederlands), R100-00 (beskadig, los rugkant maar nog duidelik leesbaar)

______________________________, Documenta Reformatoria: teksten uit die geschiedenis van kerk en theologie in die Nederlands sedert die Hervorming, x2 dele (507 + 496bl.), R300-00

BAVINCK, H. Magnalia Dei: onderwijsing in die christelijke religie naar die gereformeerde belijdenis (verkorte weergawe van die x4 dele: Gereformeerde Dogmatiek), R70-00

_____________, Handleiding bij het Onderwijs in de Christelijke Godsdienst (verwerking van Dogmatiek vir onderwysers), R50-00

GISPEN, WH. Scepping en paradijs – verklarings van Gen. 1-3, R50-00

PUCHINGER, G. (red.), Ontmoetingen met K. Schilder, R120-00

VELEMA, WH. Wet en Evangelie, R50-00

VAN’T SPIJKER, W (red.). Bij Brood en Beker: Leer en gebruik van het Heilige Avondmaal in het NT en in de geschiedenis van de Westerse Kerk. R300-00

BELYDENISSKRIFTE KOMMENTARE IN Nederlands:

a) NGB

FEENSTRA, JG. Onze Geloofsbelijdenis, R70-00

POLMAN, ADR. Woord en Belijdenis, 2 dele, R80-00

________________ Onze Nederlandche Geloofsbelijdenis, 4 dele, R120-00

VENEMA, FF. Wat is een Christen nodig te geloven. R70-00
(al die boeke saam, 8 boeke: R300-00)

b) Heidelbergse Kategismus

DEDDENS, K. D. Dit is u Leven: 54 Catechismuspreken. R80-00

FEENSTRA, JG. Het Eigendom des Heren: Korte Verklaring van de HK. R50-00

VAN DER WALT, SJ. Die Vaste Fondament: Oordenkings op die HK (Afrikaans). R50-00

VELDKAMP, H. Zondagkinderen: kanttekeningen bij de HK (1 volume uitgawe). R80-00

WIELENGA, B. Onze Catechismus, 2 delen. R80-00

(al die boeke saam, 6 boeke: R300-00)

c) Dordtse Leerregels

FEENSTRA, JG. De Dordtse Leerregelen. R50-00 (nuwer uitgawe, R70-00).

[Spesiale aanbieding: al hierdie kommentare saam, : 15 boeke: R500-00]

B. WIELENGA FORMULIERE STUDIE STEL

Ons Doopsformulier (318bl), R80-00

Ons Avondmaalsformulier (451bl), R80-00

Ons Huwelijksformulier (352bl.), R80-00

[Spesiale aanbieding, x 3 boeke: R200-00]

Ander Nederlandse boeke:

AALDERS, G. Het Verbond Gods: Een hoofdstuk uit de geschiedenis der Openbaring. R50-00

BAVINCK, H. _____________ Magnalia Dei: Onderwijsing in de Christelijke Religie naar Gereformeerde Belijdenis. R70-00

_____________ Handleiding bij het Onderwijs in den Christelijke Godsdienst. R50-00

(Hierdie twee boeke is verkorte weergawe van Bavinck se magistrale werk: Gereformeerde Dogmatiek, 4 dele.  Dit is albeie goeie inleidende werke)

_______________ Het Christelijke Huisgezin. R50-00

DIJK, K. De dienst der kerk. R50-00

DOUMA, J. Algemene Genade: uiteensetting, vergelijking en beoordeling van de opvattingen van A. Kuyper, K. Schilder en J. Calvijn over ‘algemene genade’. R70-00

GISPEN, WH. Schepping en Paradijs: Verklaring van Genesis 1-3. R50-00

GROSHEIDE, FW (red.), Christelijke Encyclopedia, volledige 6 dele, R300-00 (Nederlandse stel)

RIDDERBOS, H. De Komst van het Koninkrijk, R60-00

_______________ Paulus: Ontwerp van zijn Theologie. R60-00

(2 boeke saam: R100-00)

SMILDE, E. Een Eeuw van Strijd over Verbond en Doop. R70-00

VELEMA, WH. Wet en Evangelie. R70-00

ALGRA, H. Het wonder van die 19de eeu, R50-00

_____________________ Magnalia Dei: Onderwijzing in de Christelijke Religie naar Gereformeerde Belijdenis, R50-00

___________________ Handleiding bij het Onderwijs in de Christelijke Godsdienst, R50-00

(albei hierdie laaste 2 werke van Bavinck is korter opsommings of samevatting van sy 4 delige werk: Gereformeerde Dogmatiek)

DE GRAAF, SG. Verbondsgeschiedenis, 2 dele, R80-00

DIJK, K. Korte Dogmatiek, R20-00

DIJK, K. De dienst der prediking, R40-00

EXALTO, K. Enigste Troos, inleiding tot de heidelbergse catechismus, R30-00

__________(red.) Reformatorische Stemmen: verleden en heden, R40-00

FEENSTRA, JG. Onze Geloofsbelijdenis (NGB), R50-00

FRANCKE, Joh. Veel vragen … een antwoord: keur van onderwerpen (oor, van en vanuit die Skrif beantwoord), R70-00

GEESINK, WA. Gereformeerde Ethiek, x2 dele, R80-00

GROSHEIDE, FW. (red.) Korte Christelijke Encyclopedia, R70-00

HAMERSMA, T. De Catechismus in 52 predikasies, R30-00

JANSE, A. Karel Barth, R30-00

JANSEN, Joh. Korte Verklaring van de Kerkordening, R40-00

KOOLE, JL. Liturgie en Ambt in the apostolische kerk, R40-00

KUYPER, A. E Voto Dordaceno: toelichting op den Heidelbergschen Catechismus, 4 dele, R150-00

_____________Uit het Woord: Stichtlelijke Bijbelstudies, x6 dele, R100-00

____________ Het werk van den Heiligen Geest, R80-00

____________ De Voleinding, 4 dele, R100-00 (paar bladsye geskeur)

LINDEBOOM, Hervormd en Gereformeerd, R50-00

RIDDERBOS, Herman. Komst van het Koninkrijk, R50-00

______________________ Het Woord, het Rijk en onze verlegenheid, R50-00

SCHILDER, K. De Openbaring van Johannes en het Sociale Leven, R50-00

______________ Christus en Cultuur, R40-00

SPOELSTRA, C& DREYER, A. Bouwstoffen voor die Geschiedenis NG Kerken in ZA, x3 dele, R150-00

VAN’T SPIJKER, W. e.a. (red.). Bij Brood en Beker: Leer en gebruik van de heilig avondmaal in het Nieuwe Testament en de geschiedenis van de westerse kerk, R200-00

Posted by: proregno | September 12, 2022

Waar is die kroos tot eer van die HERE in ons kerke?

WAAR IS DIE KROOS TOT EER VAN DIE HERE IN ONS KERKE? 

1. Kyk na die verhouding belydende- en dooplidmate in 1909 in die GKSA, en dan vandag:


GKSA 1909: 53 gemeentes, belydende lidmate: 15 187, dooplidmate: 16 488, totaal: 31 675

GKSA 2021: 382 gemeentes, belydende lidmate: 58 710, dooplidmate: 17 572, totaal: 76 282

2. Kyk/luister aandagtig na hierdie preek van ds. Gustav Opperman vanuit Psalm 127 en 128, oor die  roeping van die huwelik, rolle van man en vrou, en die kinderseën juis in verhouding tot die kerk van Jesus Christus (en stuur dit vir alle gelowige getroudes en toekomstige getroudes om ook te kyk):

3. Laat ons en ons kinders ons verootmoedig voor die Here in gebed, en soek na ware deurgronde hartsbekering wat oorgaan in daadwerlike prakties-konkrete-hier-en-nou reformasie van ons hele lewe, ons motiewe, ons soeke, ons roeping, oor huwelik en gesin, kinders in sy koninkryk, ons kerke, ja, juis terwille van die kerk van Christus, tot eer van die HERE.

“Wat My aangaan, dit is my verbond met hulle, sê die HERE: My Gees wat op jou is, en my woorde wat Ek in jou mond gelê het, sal uit jou mond nie wyk nie, en ook nie uit die mond van jou kroos en uit die mond van die kroos van jou kroos, sê die HERE, van nou af tot in ewigheid nie.” (Jes. 59:21)

“En toe die owerpriesters en skrifgeleerdes die wonderwerke sien wat Hy gedoen het, en die kinders wat in die tempel uitroep en sê: Hosanna vir die Seun van Dawid! was hulle verontwaardig en sê vir Hom: Hoor U wat hulle daar sê? En Jesus antwoord hulle: Ja, het julle nooit gelees: Uit die mond van kinders en suigelinge het U vir U lof berei nie? (Matt. 21:15-16)

“Bedink dan u verantwoordelikheid ten aansien van die ecclesia latens (die verborge kerk van die toekoms -slc). Genade is geen erfgoed nie. God moet dit aan ons uit sy vrymag skenk. Maar die Bybel is ‘n erfgoed. En ons belydenis is ‘n erfgoed. En die Christelike sedeleer is ‘n erfgoed. Mag die Here aan ouers en onderwysers in hierdie verwarde tye veel genade gee om ook in hierdie opsig hul roeping na te kom! … Die natuurlike mens moet eers geestelik word, en dan moet die geestelike mens weer natuurlik word. Die aardse mens moet eers na die hemel verlang, en dan kan hy op die nuwe aarde terugkom.” – Totius

“Die Kerk is ook moeder van die gelowiges daarin, dat in haar skoot kindertjies gebore word vir die ewige lewe. As die geboortesyfer daal, dan is dit die begin van die einde. Daardeur het die koninkryke verdwyn.” – Prof. WJ Snyman

“Die geskiedenis bewys dat as die huisgesin gesond is, beide kerk en staat bloei. Die huisgesin is die bron van die menslike samelewing. Gee ons dus Gereformeerde huisgesinne, en die Gereformeerde Kerk sal bloei. Anders gaan ons gewis ‘n donker toekoms tegemoet.” – Totius

_______________________________

Sien ook:

Die Kinderseën

Ons roeping en toekoms

Huwelik en Gesin in die Heilige Skrif

DIE KONINGSKAP VAN DIE VERHEERLIKTE CHRISTUS WORD NIE GENOEGSAAM ERKEN NIE*

deur

Prof. Bouke Spoelstra 

“En toe hulle baie bevrees word en met hulle aangesigte na die aarde buig, sê die manne vir hulle: Waarom soek julle die Lewende by die dooies?” (Luk. 24:5)

Prof. Spoelstra se artikel, Stol ons “kerklike” godsdiensbeoefening in die historiese Jesus?, is baie belangrike leesstof om te verstaan waarom die kerk van Christus oor die algemeen, en die dopperkerke in die besonder, nie meer die ‘sout en lig’ is wat dit was in die verlede nie (Matt. 5:13-16).

Die GKSA was nog altyd die kleinste deel van die ‘susterskerke’ onder die Afrikaanse gereformeerde kerke, maar die invloed was groot, op elke terrein van lewe en denke, maar veral sedert die tweede helfte van die 20ste eeu, het daardie invloed al meer en radikaal begin afneem.

Daar is verskeie redes daarvoor, in hierdie artikel van my, skryf ek ook oor onderliggende redes wat deel uit maak van die probleem van ‘ons roeping en toekoms’ (sien Totius se lesing hier oor die onderwerp), ook aan die begin van die 21ste eeu, wat sekerlik ook nie nuut is nie, maar deur die eeue nog heeltyd gevra is, wat in twee vrae saamgevat kan word:

  • wat is die aard van die Koninkryk van God die Vader, in sy Seun, deur die krag van die Gees, want daaruit vloei ons roeping en taak hier op aarde, op elke lewensterrein?
  • en as ons dan ‘n roeping en taak het in sy Koninkryk, volgens watter standaard/norm gaan ons op elke terrein van die lewe sy koninkryk bevorder tot sy eer, en heil van ons naaste?

Prof. Bouke wys op die krisis as volg, waar die oproepe van ‘verandering’ nie allesomvattende bybelse bekering en reformasie was terug na die lewende God en sy Verlossersheerskappy in alles van ons totale lewe nie (1 Kor. 10:31):

“… Waarom het hierdie aandag vir God se voorsienigheid in die geskiedenis in die tweede helfte van die 20ste eeu uit die gesigsveld van kerklike godsdiensbeoefening verdwyn? Waarom word  verandering” vandag as “reformasie”, “vernuwing” of “ontwikkeling” aangeprys terwyl die begrip “reformasie” bedoel om waardes uit die verlede te herstel (vgl. Jer. 6:16)? Hoe kan “verandering” as “hervorming” waardeer word as dit deurgevoer word aan die hand van moderne eietydse norme en behoeftes sonder verantwoording aan waardes van die verlede? Is dit nie rewolusie aan die hand van die tydsgees nie?

Die GKSA (as mense) het die regering van God onder die noemer “Calvinisme” veral met en deur die PUK (vgl. talle publikasies) tot die middel van die 20 ste eeu in Suid-Afrika uitgedra. Die Kerk en Universiteit was klein, maar die boodskap het wyd aandag getrek. Hulle het voor 1910 (saam met Natal) vir federasie in plaas van unifikasie gepleit, Christelike in plaas van neutrale onderwys, die skool as verlengstuk van die ouerhuis kragtens die doopbelofte met moedertaalonderwys bepleit en was pioniers om Afrikaans as kerk- en landstaal in te voer. Die Hoër Gimnasium in Potchefstroom was waarskynlik die eerste skool wat Afrikaans as voertaal gebesig het. Kortom, die ideaal was om met opoffering die vaandel van soli Deo Gloria te hys. Die geskiedenis van die GKSA getuig van 1859 tot 1950, ten spyte van gebreke en sonde, van geloof in God wat regeer sodat die dag van klein dinge nie verag mag word nie (vgl. Lion-Cachet, 1911).

Prediking moet vandag nog die volle lewe waaroor God regeer belig – ekonomies sowel as polities, kultureel so wel as sosiaal. As dit nie gebeur nie, raak kerklike godsdiensbeoefening geïsoleer van die kultuur-en leefwêreld van die gelowiges wat die kerk (gemeente) is.

Kortom, dit raak vreemd aan menslike eksistensie. Wanneer preke die kontemporêre ekonomiese, politieke, kulturele, sosiale, lewensbeskoulike en selfs godsdienstige werklikheid waarmee die gelowige in sy lewe te doen kry, nie raak nie voed dit geen geloof in God wat regeer nie. So ’n kerklike gemeenskap moet roepingloos afloop en afsterf en helaas soos talle kerklike wrakke langs die pad lê.

Hier is die ‘opsomming’ van die artikel, asook ‘n paar aanhalings uit die artikel, maar lees gerus die hele artikel in sy geheel om ons tye en toekoms te verstaan, mag die Here ons genadig wees en bekering en voortgaande reformasie skenk in Christus, tot sy eer en die heil van sy gemeentes:

“Stol ons “kerklike” godsdiensbeoefening in die historiese Jesus? Hierdie artikel stel basies die vraag aan die orde of die koningskap van Christus en die kerklike beoefening van godsdiens in die GKSA
voldoende tot sy reg kom. Die artikel gaan uit van die waarneming dat regverdigmaking (versoening) deur die verdienste van Jesus aan die kruis die spil is waaromheen kerklike godsdiens (o.a. Nagmaal) in die GKSA beoefen word en stel dat sedert Karl Barth alle nadruk val op die openbaring van God in die Bybel. Die openbaring van God in die skepping, die onderhouding daarvan en die rol van die geskiedenis word grootliks verwaarloos.

Die gevolg is dat die verheerlikte Christus se regering nie in die lewe hier en nou ervaar word nie. Gevolglik word die teenswoordige geloof en godsdienssbeoefening gerig op Jesus se aardse lewe en werk van 2000 jaar gelede. Geskiedenis (waarin Hy regeer het en regeer tot vandag) word ’n verleentheid en geïgnoreer. Die invloed van rasionalisme en humanisme mag bygedra het dat die gemeenskap met die ver￾heerlikte Christus nie opsigtelik in kerklike godsdiensbeoefening na vore kom nie. Die godsdiensbeoefening in die GKSA het waarskynlik ontwikkel in die spore van Zwingli en nie in dié van Calvyn nie, sodat dit arm is aan werklike kommunie met die lewende en regerende Christus.”

“Die humanisme maak die mens immers die belangrikste komponent in die godsdienstige verhouding tussen God en mens. In dagblaaie word vandag strepe getrek deur ’n Christologiese en Christokratiese verklaring van die Ou Testament. ’n Ou-Testamentiese figuur word vandag buite historiese konteks as rolmodel aan mense voorgehou deur ’n is-gelyk-aan-teken tussen mense van verlede en hede te plaas. Sodoende kan kerklike godsdiensbeoefening mense as ’t ware hier en nou by die historiese Jesus bring.””Ons moet dus vra of ons gereformeerde godsdiens die oorwinning en koningskap van die Here prakties verwerk wanneer die soteriologiese tendens in gepubliseerde preke, evangelisasie, gesprekke, gebede en die Nagmaalformulier opval en van die slotgebed in die Doopformulier in praktyk min tereg kom.”

“Die Neo-platonisme, Aristoteles (saam met Thomas van Aquino), die Skolastiek, ewolusionisme en selfs die “neo-Calvinisme” is voorbeelde van ’n erfenis uit die geskiedenis wat op die kerk en godsdiens in die GKSA tot vandag toe ingrypende invloed uitgeoefen het. Eietydse kerkgeskiedenis kan nie sonder begrip vir humanisme, liberalisme, individualisme, materialisme, sosialisme, ewolusionisme, internasionalisme, kapitalisme, kommunisme, kolonialisme, die Tweede  Wêreldoorlog, New Age, post-modernisme en baie meer verstaan word nie. Hierdie kragte werk dalk sterker as die Bybel in op teoloë, kerkmense, kansels van die GKSA, geleerdes en Jan Alleman.”

“My indruk is dat die mense wat vandag in die GKSA is, nie soos voorgeslagte in en na die Groot Trek of die Engelse Oorlog (vgl. Spoelstra, 2000) bewustelik erns maak (as ’n mens na opvoeding, skole en selfs kategese kyk) met die geskiedenis as openbaring van God in hulle kultuur, politiek, ekonomie, opvoeding, onderwys en veral by die opleiding van hulle predikante nie. Latyn word by die opleiding van predikante verplig, maar nie Geskiedenis nie. Dit is asof kerklike godsdiensbeoefening los staan van wat in die wêreld gebeur en gebeur het.”

“Die PU vir CHO was wel teen 1990 grootliks van die GKSA gespeen, maar ook daar is die “transformasie” verwag en beoordeel soos dit eie belange raak. My indruk was dat die GKSA as mense en as vergaderings na 1961 plotseling Artikel 30 KO as ’n skilpaddop ontdek het om in weg te kruip vir wat in die land gebeur het en dat proaktiewe posisionering met die oog op staatsubsidies vir die PU vir CHO die hoogste prioriteit was.

“Die ‘kerk’ soos mense dit demokraties en verenigingsregtelik verstaan, roep self al die vraag op: Het ons kerkwees in strukture gestol? (Spoelstra, 1989:64). Lê die diepste oorsaak daarvoor nie daarin dat kerklike godsdiensbeoefening oorwegend impotent raak om die wil van God in die lewensvraagstukke van die hedendaagse mens raak te sien nie? Sien ons werklik In U lig die lig? Verwarde Afrikaanse Kerke is vandag allerweë in ’n oorlewingstryd gedompel. Mense (ook  predikante) probeer met die tydsgees ’n “nuwe” wiel vir kerk en die godsdiens uitvind. In hulle miskenning van die geskiedenis besef hulle nie dat “nuwe” idees soos Schulze (1998a en 1998b) aantoon, meestal die herlewing van vermomde sofisme, verligting, modernisme of ander ou strominge kan wees nie (vgl. ook Wyijbeek, 2002).”

“Die verskil was slegs dat Rome nog die pous (met sy priesters) finalitêr as dienaar en verteenwoordiger van Christus aanvaar het, terwyl die humanisme in reformatoriese kerke die aksent verplaas het na “die kerk” (as sinodes en ampsdraers). Daarmee is die koningskap van Christus effektief uitgeskakel. Die Christokrasie van die Nuwe-Testamentiese Sendbriewe verdwyn in reformatoriese kerke omdat dit in stryd met “redelike” godsdiens of ’n stappie terug na die Roomse mistiek sou wees. Humaniste soos die Anabaptiste het die Reformatore beskuldig dat hulle die werk van die Heilige Gees misken (Spoelstra, 1975: 37 e.v).”

“Die wese van liberalisme en modernisme is nie ’n strewe na vryheid nie, maar verwerping van enige gesag buite die wil en rede van die individu (Hanekom 1951:x). Dit weeg nie besluite nie, maar tel die meerderheid koppe (demokrasie). Die Bybel behoort vir die liberalis kragtens ewolusie tot die verlede, is tydsgebonde sodat teoloë op grond van hulle “kennis” die historiese Jesus vandag rasioneel vir mense moet vertolk. Die Skrif is nie deursigtig nie en ewolusie is immers ontwikkeling.”

Kla charismatici en aanhangers van kleingroep-bewegings nie tereg oor ’n gebrek aan ‘geestelikheid’ in kerklike godsdiensbeoefening wat in kerksentrisme, formalisme en biblisisme gestol het nie? Val hulle nie maar net weer op ’n ander manier as kinders van die humanisme in ’n gemoedeliker groef by die “historiese Jesus” vas nie? Ons het vandag ’n belewing van eenheid (die nuwe verbond) met die verheerlike Christus en mekaar nodig sodat kerklike  godsdiensbeoefening weer klem lê op gehoorsaamheid aan die lewende Christus op elke terrein van die lewe.

_________________________________
* titel en alle beklemtonings in aanhalings is bygevoeg

Bouke Spoelstra: ‘n blyk van waardering

Hier is ‘n paar artikels van prof. Spoelstra aanlyn beskikbaar:

In die Skriflig

Boek beskikbaar by Pro Regno Boeke: R50-00

Posted by: proregno | August 29, 2022

PRO REGNO BOEKE: Nuwe en ou voorraad 29 Augustus 2022

PRO REGNO BOEKE 

Nuwe en ou voorraad, 29 Augustus 2022

ADMIN REëLINGS  (vir aanlyn aankope)

1 Enige navrae moet per e-pos of whatsapp gedoen word, verkieslik nie telefonies nie, asb.

2 Boeke word nie uitgehou nie, behalwe wanneer inbetaling reeds gedoen is.

3 Daar moet gepoog word om boeke af te haal in Carletonville, Potchefstroom of Pretoria soos prakties gereël. Indien boeke gepos word is dit op u eie risiko. LET WEL: ek pos net deur Courier Guy (minimum bedrag: R100 per pakkie). Pryse hier onder sluit nie posgeld in nie, en moet dus nog by bereken word.

4) Elke opvolgende boeklys vervang die vorige boeklyste en pryse.  Ek dateer ook die laaste boeklys op soos boeke verkoop word of daar boeke bykom, so maak seker of die boeke nog beskikbaar is voordat u bestel, dankie.  Fotos en boeke beskikbaar stem nie altyd ooreen nie.

5) Hier is die rekening vir inbetaling, asook kontak besonderhede:

S. Le Cornu

Absa tjek nr. 01095190673

Takkode: 632005

Verwysing: u voorletters en van

Kontakbesonderhede

Slabbert Le Cornu

Selnr. 082 770 2669

E-pos: proregno@gmail.com

Prosedure om te volg vir boekaankope:

1 Stuur u lys van boeke wat u wil aankoop na bogenoemde kontakbesonderhede (e-pos of whatsapp).

2 Ek sal laat weet wat beskikbaar is en die spesifieke bedrag wat inbetaal moet word, laat weet ook of u boeke gaan kry in Carletonville, Potch of Pretoria, en of dit bv. per Postnet of Courier Guy gepos moet word.

3 Sodra ek u inbetaling ontvang het, is die boeke u s’n.

INHOUD/CONTENT

NUUTSTE VOORRAAD

Afdeling A: Nuwe voorraadboeke (Afrikaans, Engels, Nederlands)

Afdeling B: Ou voorraadboeke (Afrikaans, Engels, Nederlands)

_______________________________________________

AFDELING A: NUWE VOORRAAD BOEKE

(alles tweedehands tensy anders vermeld)


AFRIKAANS:

   

ADAMS, Jay en andere, God aan die Woord: oor prediking, R30-00

BAVINCK, H. Welsprekenheid, R20-00

BOGAARDS, AH. Troos, troos my volk: handleiding by die HK, R70-00

BOOYENS, MJ. Die Woord werk: Thessalonisense verklaring, R30-00

______________, Lig en Liefde: sendbriewe van Johannnes verklarings, R30-00

______________, Julle sal my getuises wees: Handelinge verklarings, R30-00

______________, Vaste vertroue op wat ons hoop – Hebreërs verklaring, R30-00

______________, Huwelik en Gesin in die Heilige Skrif, R40-00 

______________. Ek glo in God, kommentaar op Apostoliese geloofsbelydenis, R20-00

______________, Gods geheimenisse is die lewe, R50-00  (los bladsye)

______________. Aan die  voete van Jesus, oordenkings vir gelowige vroue, R50-00

COETZEE, JC. Die kanon van die OT en NT, R40-00

______________ Die Teks van die OT en NT, R40-00

______________ Volk en Godsvolk in die NT, R70-00

______________ Gids deur die Boeke van die Nuwe Testament: die briewe van Paulus, R30-00

DU TOIT, S. (red.), Die koninkryk van God, R50-00

d’ASSONVILLE, VE. Sy koms voor Middernag, R30-00

____________________, Oorsig oor die NT, R20-00

____________________, Die Koms van Christus en die Antichris, R40-00

____________________, Die dwaasheid om te preek, R30-00

____________________, Die boek Openbaring, R40-00

DUVENHAGE, B. Tel die sterre – bybelse dagboek oor die christelike geloofswaarhede, R50-00

FLOOR, L. Jakobus kommentaar, R50-00

KERKSAAK tussen J. du Plessis en NGKSA, R100-00

KORAALBOEK vir Psalms en Gesange (begeleiersboek, 1982-uitgawe), R150-00

KROEZE, JH & GROENEWALD, EP, HANDBOEK BYBELSE GESKIEDENIS: OT & NT, 2 volumes, R150-00

KRUGER, LS, SPOELSTRA, B. en andere, Handleiding by die Kerkorde, R50-00

____________, Waarom is u lid van die GKSA?, R50-00

____________, Verkondig die Woord: preekbundel, R30-00

MARAIS, Willie, Die kinderdoop en besprinkeling, ja of nee, R50-00

MULLER, Jac J. Verklaring op sewe briewe van Paulus, R40-00

PONT, AD. Kerkgeskiedenis, R50-00

STOKER, HG. Beginsels en Metodes in die wetenskap, R50-00 (hardeband)

VAN DER LINDE, GPL. Die grondbeginsels van die presbiteriale kerkregeringstelsel, R50-00

VAN DER VYVER, GCP. Professor Dirk Postma 1818-1890, R70-00

VAN ROOYEN, EE. Die tien gebooie – populêre verklaring en toepassing aan die hand van die HK, R50-00

MARNIX-BOEKE: PROF. Victor E. d’Assonville, snr. (1927-2022) boeke.

LET WEL: hierdie is alles splinternuwe boeke)

(vir meer detail inligting van die boeke, sien hier: Marnix Boeke

BIOGRAFIES:

– Dit is Totius, R80-00

– S.J. du Toit van die Paarl, R150-00  

– Totius se Oorlogsdagboek, R70-00

HISTORIES:

– “O Vaalrivier! … o Broederstroom!”, R140-00

– Bloedrivier, R70-00

– Die Groot Diamantroof. Britse anneksasie van die Vrystaatse diamantvelde, 1871, R140-0

– Eugène Marais en die Waterberge, R100-00

– Kruger en Rhodes, R70-00

– Majuba, R70-00

– Op die Bodem van die Vaaldam, R100-00

– Die Van der Merwes van Middendeel, R150-00

CHRISTELIKE BOEKE:

– Die Psalms sing van Christus, R100-00

– Die Boek Openbaring, R100-00

– Die koms van Christus en die Antichris, R70-00

– Die Gereformeerde Doopsformulier, R30-00

– Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

– Kerk op die Wit Hooglande, R50-00

– Calvyn verdedig sy stad, R10-00

– Kerkgeskiedenis in 30 lesse, R70-00

– Hemel, Hel & Nuwe Jerusalem, R60-00

– Koning Dawid, R70-00

 

CALVYN BOEKE

CALVYN, J. Kommentaar op Romeine, vertaal deur S. Postma, R120-00

CALVIN’S CALVINISM: The Eternal Predestination of God & The Secret Providence of God (H. Cole, ed., hard cover edition), R200-00 

DUVENHAGE, A. Die Institusie van Calvyn – verkorte weergawe in een volume, 1951-hardeband uitgawe met ou stofomslag (Sacum Beperk druk), R200-00

KERR, HT. (ed.), Calvin’s Institutes: a new compend (summary parts from Calvin’s Institutes), R70-00

NORTON-TAYLOR, D. God’s Man: An Novel about Calvin, R70-00

SADOLETO, J. A reformation debate between Calvin and Sadoleto, R50-00

SIMPSON, HW. Calvyn se Kategismus, R20-00

VAN DER WALT, J. Johannes Calvyn: ‘n Jeugroman, R100-00

VENTER, EA. Calvyn en Calvinisme, R20-00

ENGELS

ADAMS, Jay. Marriage, Divorce and Remarriage in the Bible, R70-00

____________, Insight and creativity in Christian Counceling, R70-00

____________, The Christian Councelor’s casebook (1974 edition), R70-00

____________, Competent to Council (1970 edition), R100-00

____________, Power of Error, R30-00

ALLIS, OT. The Unity of Isaiah, R50-00

BOICE, JM. Witness and Revelation in the gospel of John, R50-00

BRIDGE, W. A lifting up for the Downcast, R50-00

CLOUSE, RG (ed.). The Meaning of the Millenium, Four Views, R70-00

ENGELSMA, DJ. Better to Marry: 1 Cor 6 and 7, R70-00

GUTHRIE, W. The Christian’s great interest, R40-00

HENDRIKSEN, William. Bible Survey: treasure of bible information (Baker 1957 edition, hardback), R250-00 (new edition: R490-00)

_______________________, Lectures on the Last Things, R70-00

_______________________, More Than Conquerers: an interpretation of Revelation, R70-00

HOEKEMA, A. Holy Spirit Baptism, R30-00

HISLOP, A. The Two Babylons or Papal Worship, R150

MURRAY, I. The Puritan Hope: revival and interpretation of prophecy (hardback Banner of Truth edition), R150-00

MURRAY, John. Divorce, R70-00

PACKENHAM, Thomas. The Boer War, R100-00 (paperback)

PRETORIUS, Fransjohan (ed.), A History of South Africa, R300-00

RUSHDOONY, RJ. God’s Plan for Victory: the meaning of postmillenialism, R40-00

SEVENTH-DAY ADVENTISTS ANSWER Question on Doctrine, R100-00

SCHAEFFER, F. The God who is There, R70-00

SCHWERTLEY, B. The Regulative Principle of Worship and Christmas, R70-00F

STOTT, John W. The Message of the Sermon on the Mount, R70-00

 

NEDERLANDS

ALGRA, H. Het wonder van de 19de eeu: van vrije kerken en kleine luyden (kerklike reformasie in Nederland, Skotland, Suid-Afrika, Amerika), R50-00

BAKHUIZEN VAN DEN BRINK, JN. De Nederlandsche Belijdenisgeschriften: vergelijkende teksten (Latyn, Frans, Nederlands), R100-00 (beskadig, los rugkant maar nog duidelik leesbaar)

______________________________, Documenta Reformatoria: teksten uit die geschiedenis van kerk en theologie in die Nederlands sedert die Hervorming, x2 dele (507 + 496bl.), R300-00

BAVINCK, H. Magnalia Dei: onderwijsing in die christelijke religie naar die gereformeerde belijdenis (verkorte weergawe van die x4 dele: Gereformeerde Dogmatiek), R70-00

_____________, Handleiding bij het Onderwijs in de Christelijke Godsdienst (verwerking van Dogmatiek vir onderwysers), R50-00

GISPEN, WH. Scepping en paradijs – verklarings van Gen. 1-3, R50-00

PUCHINGER, G. (red.), Ontmoetingen met K. Schilder, R120-00

VELEMA, WH. Wet en Evangelie, R50-00

 

AFDELING B: OU VOORRAAD BOEKE

BELYDENISKRIFTE Konkordansie met teksregister, In die Skriflig uitgawe, R50-00

BOOYENS, MJ. Laat My lammers wei, R70-00

_______________ Elke dag in U lig: Bybelse oordenkings vir een jaar. R50-00

COETZEE, JC. (Openbaringshistoriese) Gids deur die Boeke van die NT: Briewe van Paulus. R40-00

DU PLOOY, J. & VERGEER, W. Dagboeke van Dirk Postma. R100-00 

FLOOR, L. Persone rondom Paulus. R30-00

LEER MY, HEER: Uit die Skatkis van die Psalms CD opnames van ‘n verskeidenheid van Psalms, R50-00

PLOEGLER, J. Nederlanders in Transvalal, 1850-1950. R70-00

PONT, AD. Die Historiese Agtergronde van ons Kerklike Reg, R70-00

POSTMA, F. Paulus: ‘n Geroepe Apostel van Jesus Christus (1949 hardeband uitgawe). R70-00

SCHOLTZ, GD. Die geskiedenis van die Nederduitse Hervormde of Gereformeerde Kerke, R50-00

SPOELSTRA, B. Die Doppers in SA, 1760-1899. R70-00

STOKER, HG. Oorsprong en Rigting (bundel lesings en artikels), 2 dele, R200-00

THERON, PF. (red.). Koninkryk, kerk en kosmos: Huldigingsbundel ter ere van Prof. Willie D, Jonker. R50-00

 

AFRIKAANS

BARNARD, A.C. Die Erediens, R100-00

BARNARD, A. 100 vrae oor die eindtyd, R100

BARNARD. DJ. Bely en Beleef, 52 HK preke, R30-00

DS. MJ BOOYENS BOEKE:

‘n Vaste Vertroue op die Dinge wat ons Hoop: verklarende aantekeninge op die Hebreërbrief, R30-00

Elke dag in U Lig: dagboek vir die jaar, R50-00

Aan die voete van Jesus, R50-00

BUYTENDAG, FW. Aspekte van die vorm/inhoud problematiek met betrekking tot die organiese Skrifinspirasie in die nuwere gereformeerde teologie in Nederland (baie belangrike studie oor Skrifgesag en inspirasieleer), R50-00

BYBELSE AGTERGROND VIR BYBELSTUDIE BRONNE:

Mijnhardt Bybel konkordansie, 1933/53 vertaling, R100-00

Godsdienste van die Wêreld, R100-00

Broer Andrew: God se Smokkelaar, R30-00

d’ASSONVILLE EN FLOOR BOEKE:

Floor, L. Die Evangelie van die Koninkryk, R20-00

_________ Die Heilige Doop in die NT, R30-00

_________ Hy wat met die Heilige Gees Doop, R40-00

_________ Persone rondom Paulus, R20-00

d’Assonville, V.E. Die Koms van Christus en die Antichris, R50-00

_________________, Kerkgeskiedenis, R20-00

__________________, Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

__________________, Oorsig oor die Nuwe Testament, R20-00

__________________, Totius – profeet van die Mooirivier, 30-00

__________________, Die dwaasheid om te preek, R20-00

d’Assonville, V.E. Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

Du Toit, S. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30-00

DE BRUYN, PJ. Kuisheid voor die Huwelik, R20-00

DE BRUYN, PJ. Die Tien Gebooie, R70-00

De Bruyn, P.J. Salf vir die wonde, R30-00

DE KLERK, PJS. Die Navolging van Christus, R30-00

De Klerk, P.J.S. Woorde en dade van die Profete, R30-00

DE KLERK, BJ. Vorme en Karakter van die Biblisisme, R30

DE KLERK,, WJ. Rousmart, R30

DE VILLIERS, A. Geen veroordeling nie: oordenkinge oor Romeine hoofstuk 8, R30-00

Du Plessis, L.M. Calvyn oor die Staat, R30-00

DRANE, John. Paulus, ‘n Geïllustreerde verhandeling, R30-00

DU TOIT, AB (red.) Handleiding by NT, deel 1,2,5: die groen reeks, R70-00 elk

DUVENHAGE, SCW. Die Dekor van die NT, R50-00

DE WITT, AG. Loof die Here: Perspektiewe op die Psalms, x3 dele, R150-00

DU PLESSIS, JA. Die gereformeerde kerk en kerkregering, R20

DU PLESSIS, LJ. Inleiding tot die algemene regsleer en jurisprudensie, R30-00

DU PLESSIS, SJ. Jesus en die Kanon van die Ou Testament, R40-00

DU TOIT, S. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30

ERASMUS, J. Skrifgesag: Manuskripte en Bybelvertaling, 2 dele, R100-00

FENCHAM, FC. Die geskiedenis van Israel, R40-00

Floor, L. Kom na My – skrifstudies oor Matteus 1-13, R20-00

GROENEWALD, EP. In gelykenisse het Hy geleer, R30-00

___________________ Die Vaste Steunpunt, bespreking van aktuele sake, R30-00

HELBERG, JL. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30-00

HELBERG, JL. Die Here regeer: Openbaringslyn in die OT, R50

HENDRIKSEN, William. Die Hiernamaals, R70-00 (standaardwerke aangaande vrae oor die toekoms, hemel en hel, lewe na die dood, ens.)

JOHAN HEYNS BOEKE:

Die nuwe mens onderweg- oor die tien gebooie, R50-00

Die Kerk, R50-00

Lewende Christendom: Teologie van Gehoorsaamheid, R50-00

Teologie in Krisis, R50-00

Brug tussen God en Mens, R50-00

Etiek van die Liefde, R50-00

JONKER, Willie D. Die Gees van Christus, R50

KORAALBOEK vir Psalms en Gesange (1972), R100

Kempff, D. Gee dit deur – pastorale briewe, R20-00

Konig, Adrio. Jesus Christus, die Eschatos (eskatologie, die leer van die einde) , R70-00

KROEZE, JH. Koning Hiskia, R30

KATEGISMUSPREKE, 52 PREKE deur GKSA predikante, R40-00

KEET, BB. Ons redelike godsdiens, R40-00

KEMPFF, Die skeppingsleer van Karl Barth, R40-00

KERKSAAK TUSSEN PROF J DU PLESSIS EN DIE NGKSA, woordelikse verslag van die verrigtinge en uitspraak van die Hooggeregshof, R70-00 (Totius was ook getuie by hierdie saak oor Skrifgesag en inspirasie)

KESTELL, JD. Uitgevryfde Koringkorrels: oordenkings vir die jaar, R30-00

KONIG, A. Heil en Heilsweg, R30-00

KRUGER, LS. Waarom is u lid van die Gereformeerde Kerk, R30-00

LE ROUX, J. Ons glo: Bybelstudie – NGB, R30-00

Lohse, E. Die Openbaring van Johannes, R40-00

Muller, J.J. Christelike Sektewese, R30-00

DR. WILLIE MARAIS BOEKE: 

Aktuele Sake, R50-00

Leierskap, R30-00

Onder ewige vleuels: dagboek oor Tien Gebooie, R70-00

Wonder en Wetenskap, R30-00

Wonder van Wedergeboorte, R50-00

‘n Man van God gestuur: dr. Willie Marais, sy outobiografie, R70-00

PONT, AD. Kerkgeskiedenis, R50

ROSSOUW, HW. Klaarheid en Interpretasie: enkele probleem historiese gesigspunte in verband met die duidelikheid van die Heilige Skrif, R50-00

STOKER, HG. Beginsels en Metodes van die Wetenskap, R50-00

Slegs los dele beskikbaar, nie volledige stel nie.

TRAVIS, S. & HUGHES G, Die Wêreld van die Bybel, R70-00

VAN ROOYEN, EE. Die tien gebooie: populêre en prakties stigtelike verklaring aan die hand van die Heidelbergse Kategismus, R40-00

VAN DER VYVER, GCP. Dirk Postma 1818-1890, R50-00

VAN DER WALT, SJ. Die Vaste Fondament: HK oordenkings, R40-00

____________________. Geloofsleer (hierdie boek bevat prof. vd Walt se ‘dogmatiek’, die eerste 210 bladyse), R50-00, geskryf vir hoërskool leerlinge.

J Hermine van Wyk (vertaler), ‘n Afrikaanse Samevattende Vertaling van THE INSTITUTES OF BIBLICAL LAW, 275 A4 bladsye fotostate en ring bind (kontak my direk vir bestellings en prys)

VILJOEN, Dirk. Hoe lief het ek U wet: bybel korrrespondensie kursus oor die Tien Gebooie, R70-00

VAN WYK DE VRIES, KS. Die leer van die Kerk: handboek vir gebruik by die kategetiese onderrig, R20-00

Van Staden, A.J. Die Jehova getuies weerlê, R30-00

Van Wyk, J.H. Etiek in Eenvoud: gesprekke oor morele vraagstukke, R40-00

Van Zijl, T.L. Die Openbaring van Jesus Christus aan Johannes, R50-00

Verhoef, P.A. Israel in die Krisis (toekomsverwagting oor Israel), R40-00

VENSTER OP DIE GESIN: openhartige gesprekke met ouers, kinders en familie, R30-00

WOLGEMUTH, R. Pappa & die Werk: liefde vir jou gesin en jou werk, R50-00

VERHOEF, PA. Sê my dominee: vrae en antwoorde oor die geloofslewe, R30-00

ENGELSE BOEKE (ouer voorraad)

ALLIS, OT, The Old Testament: its claims and critics, R350-00

Bauman & Hall, David (ed.), God and Politics, R70-00

BRATT, JD. Dutch Calvinism in Modern America, R70-00

BUDGEN, Victor. The Charismatics and the Word of the God, R100-00

BURROUGHS, J. Gospel Worship: the right way to sanctify the Name of God, R150-00

COOPER, John W. Panentheism: the other God of the Philosophers, R150-00

DE JONG, Norman. Education in Truth, R50-00

DE MAR, Gary. The Reduction of Christianity: a biblical response to Dave Hunt, R100-00

DOOYEWEERD, H. In the Twilight of Western Thought, R50-00

DOUGLAS, JD (ed.), Who is Who in Christian History?, R200-00

FABER, J. Essays in Reformed Doctrine. R120-00

FRANCE, RT. Matthew: evangelist and teacher, R120-00

HALL, B. Humanists and Protestants: 1500-1900, R120-00

HANKO, H. Contending for the Faith: The rise of heresy and the development of Truth, R130-00

HANKS, G. 70 Christians changing the world, R70-00

Ham, Ken. Creation Evangelism for the new millennium, R50-00

HAMMOND, P. Biblical Principles for Africa, R40-00

HOLMERS, AF. All Truth is God’s Truth, R70-00

HOLLENWEGER, WJ. The Pentacostals, R150-00

HUGHES, F. What do you mean Christian Education?, R50-00

KELLY, MW. The Impulse of Power: Formative Ideas of Western Civilization, R100-00

LADD, George E. The Presence of the Future, R100-00

LINDSELL, Harold, The Bible in the Balance, R80

LOCKERBIE, DB. A Passion for Learning: History of Christian Thought on Education, R150-00

MACDOWELL, Josh. The New Evidence that demands a verdict: evidence 1 and 2 fully updated in one volume answering questions for Christians in 21st century, R200-00

MCCRIE, Thomas. Story of the Scottish Church, from the Reformation to the Disruption, R250-00

OWEN, John. Justification by Faith, R200-00 (hardback)

PEARCY, Nancy, Total Truth: Liberating Christianity from its Cultural Captivity, R150-00

POLLOCK, J. Whitefield the evangelist, a biography, R80-00

RICHARDS, L. Every Name of God in the Bible, R100

ROBINSON, JAT. Redating the New Testament, R50-00

STONEHOUSE, Ned. J Gresham Machen: a biography, R150-00

WILSON, Doug (ed.) Bound Only Once: the failure of Open Theism, R100-00

WORRAL, BG. The Making of the Modern Church: Christianity in England since 1800, R70-00

WRAY, DE. Biblical Church Discipline (booklet), R20

ESKATOLOGIE/EINDTYD BOEKE:

BARNARD, A. 100 vrae oor die eindtyd, R100

d’Assonville, V.E. Die Koms van Christus en die Antichris, R50-00

Konig, Adrio. Jesus Christus, die Eschatos (eskatologie, die leer van die einde) , R70-00

Lohse, E. Die Openbaring van Johannes, R40-00

Verhoef, P.A. Israel in die Krisis (toekomsverwagting oor Israel), R40-00

TALE EN KOMMENTARE

SIKKEL, JC. Boek van Geboorten: verklaring van de Boek Genesis, R50-00

BOHL, FM & GEMSER, B. De Psalmen – Tekst en Uitleg (Nederlands), R50-00

GREIJDANUS, S. Commentaar of het NT: Lucas, deel 1 en 2 (1228bl, een van die beste kommentare op Lukas), R100-00

GROSHEIDE, FW. Commentaar op het NT: Handelingen deel 1 en 2, R100-00

HENDRIKSEN, W. New Testament Commentary: Matthew, W. Hendriksen, R120-00

MOULE, CD. An Idiom Book for NT Greek. R50-00

NG TEOLOE-DOGMATIEK REEKSE

a) Wegwysers in die Dogmatiek, 5 dele (R50-00 per boek):

deel 1: Die Lewende God (JJF Durand)

deel 2: Christus, die Middelaar (WD Jonker)

deel 3: Die Sonde (JJF Durand)

deel 4: Die Gees van Christus (WD Jonker)

deel 5: Skepping, mens, voorsienigheid (JJF Durand)

[Spesiale aanbieding vir 5 dele: R150-00]

Gelowig Nagedink-reeks (R50-00 per boek):

deel 1: Hier is Ek! -oor God (A. Konig)

deel 2: Jesus die Laaste – oor die einde (A. Konig)

deel 3: Hy kan weer en meer – oor die skepping (A. Konig)

[Spesiale aanbieding: R100 vir 3 dele saam]

GESKIEDENIS BOEKE

J.C. (Kay) De Villiers, Dwarstrekkers, Dwepers en Dokters: merkwaardige vertellings uit die Anglo-Boereoorlog, R120-00

Scholtz, G.D. Die ontwikkeling van die politieke denke van die Afrikaner,

deel 1 (1652-1806), R70-00

deel 2 (1806-1854), R70-00

M.E.R. Die Gewers, R50-00

Meintjes, Johannes. President Steyn, R150-00

Original languages Study Tools:



(sommige reeds verkoop, doen eers navraag….)

Baumgartner Hebrew Lexicon & Supplementen, R100-00

Davidson’s Analytical Hebrew & Chaldee Lexicon, R100-00

Hebrew-Greek Key Word Study Bible (NIV), R80-00

KOHLENBERGER, JR. The Interlinear NIV Hebrew-English Old Testament, R250-00

Translation Handbooks on: Ruth, Luke, Mark, Romans, Acts, Galatbeerians, Thessalonians, Letters of John, R30-00 each

Wenham’s Elements of NT Greek, R30-00

Thayer’s Lexicon of the NT, R100-00

Bauer-Arndt- Gingrich Greek-English Lexicon of NT and early Christian literature, 2 volumes, R200-00

Moulton and Geden’s Concordance to the Greek Testament, R250-00

New Testament in 26 Translations, R80-00

NEDERLANDSE BOEKE 

VAN’T SPIJKER, W (red.). Bij Brood en Beker: Leer en gebruik van het Heilige Avondmaal in het NT en in de geschiedenis van de Westerse Kerk. R300-00

BELYDENISSKRIFTE KOMMENTARE IN Nederlands:

a) NGB

FEENSTRA, JG. Onze Geloofsbelijdenis, R70-00

POLMAN, ADR. Woord en Belijdenis, 2 dele, R80-00

________________ Onze Nederlandche Geloofsbelijdenis, 4 dele, R120-00

VENEMA, FF. Wat is een Christen nodig te geloven. R70-00
(al die boeke saam, 8 boeke: R300-00)

b) Heidelbergse Kategismus

DEDDENS, K. D. Dit is u Leven: 54 Catechismuspreken. R80-00

FEENSTRA, JG. Het Eigendom des Heren: Korte Verklaring van de HK. R50-00

VAN DER WALT, SJ. Die Vaste Fondament: Oordenkings op die HK (Afrikaans). R50-00

VELDKAMP, H. Zondagkinderen: kanttekeningen bij de HK (1 volume uitgawe). R80-00

WIELENGA, B. Onze Catechismus, 2 delen. R80-00

(al die boeke saam, 6 boeke: R300-00)

c) Dordtse Leerregels

FEENSTRA, JG. De Dordtse Leerregelen. R50-00 (nuwer uitgawe, R70-00).

[Spesiale aanbieding: al hierdie kommentare saam, : 15 boeke: R500-00]

B. WIELENGA FORMULIERE STUDIE STEL

Ons Doopsformulier (318bl), R80-00

Ons Avondmaalsformulier (451bl), R80-00

Ons Huwelijksformulier (352bl.), R80-00

[Spesiale aanbieding, x 3 boeke: R200-00]

Ander Nederlandse boeke:

AALDERS, G. Het Verbond Gods: Een hoofdstuk uit de geschiedenis der Openbaring. R50-00

BAVINCK, H. _____________ Magnalia Dei: Onderwijsing in de Christelijke Religie naar Gereformeerde Belijdenis. R70-00

_____________ Handleiding bij het Onderwijs in den Christelijke Godsdienst. R50-00

(Hierdie twee boeke is verkorte weergawe van Bavinck se magistrale werk: Gereformeerde Dogmatiek, 4 dele.  Dit is albeie goeie inleidende werke)

_______________ Het Christelijke Huisgezin. R50-00

DIJK, K. De dienst der kerk. R50-00

DOUMA, J. Algemene Genade: uiteensetting, vergelijking en beoordeling van de opvattingen van A. Kuyper, K. Schilder en J. Calvijn over ‘algemene genade’. R70-00

GISPEN, WH. Schepping en Paradijs: Verklaring van Genesis 1-3. R50-00

GROSHEIDE, FW (red.), Christelijke Encyclopedia, volledige 6 dele, R300-00 (Nederlandse stel)

RIDDERBOS, H. De Komst van het Koninkrijk, R60-00

_______________ Paulus: Ontwerp van zijn Theologie. R60-00

(2 boeke saam: R100-00)

SMILDE, E. Een Eeuw van Strijd over Verbond en Doop. R70-00

VELEMA, WH. Wet en Evangelie. R70-00

ALGRA, H. Het wonder van die 19de eeu, R50-00

_____________________ Magnalia Dei: Onderwijzing in de Christelijke Religie naar Gereformeerde Belijdenis, R50-00

___________________ Handleiding bij het Onderwijs in de Christelijke Godsdienst, R50-00

(albei hierdie laaste 2 werke van Bavinck is korter opsommings of samevatting van sy 4 delige werk: Gereformeerde Dogmatiek)

DE GRAAF, SG. Verbondsgeschiedenis, 2 dele, R80-00

DIJK, K. Korte Dogmatiek, R20-00

DIJK, K. De dienst der prediking, R40-00

EXALTO, K. Enigste Troos, inleiding tot de heidelbergse catechismus, R30-00

__________(red.) Reformatorische Stemmen: verleden en heden, R40-00

FEENSTRA, JG. Onze Geloofsbelijdenis (NGB), R50-00

FRANCKE, Joh. Veel vragen … een antwoord: keur van onderwerpen (oor, van en vanuit die Skrif beantwoord), R70-00

GEESINK, WA. Gereformeerde Ethiek, x2 dele, R80-00

GROSHEIDE, FW. (red.) Korte Christelijke Encyclopedia, R70-00

HAMERSMA, T. De Catechismus in 52 predikasies, R30-00

JANSE, A. Karel Barth, R30-00

JANSEN, Joh. Korte Verklaring van de Kerkordening, R40-00

KOOLE, JL. Liturgie en Ambt in the apostolische kerk, R40-00

KUYPER, A. E Voto Dordaceno: toelichting op den Heidelbergschen Catechismus, 4 dele, R150-00

_____________Uit het Woord: Stichtlelijke Bijbelstudies, x6 dele, R100-00

____________ Het werk van den Heiligen Geest, R80-00

____________ De Voleinding, 4 dele, R100-00 (paar bladsye geskeur)

LINDEBOOM, Hervormd en Gereformeerd, R50-00

RIDDERBOS, Herman. Komst van het Koninkrijk, R50-00

______________________ Het Woord, het Rijk en onze verlegenheid, R50-00

SCHILDER, K. De Openbaring van Johannes en het Sociale Leven, R50-00

______________ Christus en Cultuur, R40-00

SPOELSTRA, C& DREYER, A. Bouwstoffen voor die Geschiedenis NG Kerken in ZA, x3 dele, R150-00

VAN’T SPIJKER, W. e.a. (red.). Bij Brood en Beker: Leer en gebruik van de heilig avondmaal in het Nieuwe Testament en de geschiedenis van de westerse kerk, R200-00

Posted by: proregno | August 22, 2022

GEREFORMEERDE DENKERS DEUR DIE EEUE KONFERENSIE

Die Teologiese Studente Vereniging (TSV) bied aan:

GEREFORMEERDE DENKERS DEUR DIE EEUE KONFERENSIE

Datum: Saterdag, 27 Augustus 2022

Plek: Gereformeerde Kerk Potchefstroom-Suid

Program:

07:30 vir 08:00: Registrasie: Koffie en tee word bedien

08:00 – 08:30: Verwelkoming

08:30 – 09:45: Calvyn: Dr. Victor E. d’Assonville

09:45 – 10:00: Koffie breek

10:00 – 11:15: Kohlbrugge: Dr. Attie Bogaards

11:15 – 12:30: Kuyper: Dr. Christiaan Jooste

12:30 – 13:30: Middagete

13:30 – 14:45: Bavinck: Ds. Gerben Meijer

14:45 – 16:00: Schilder: Dr. Wikus Buys

16:00 – 16:30: Koffie breek

16:30 – 17:45: Totius: Ds. Slabbert le Cornu

18:00 – einde: Aandete en bedankings

Die konferensie hanteer belangrike denkers binne die Gereformeerde tradisie soos Johannes Calvyn (bekende reformator), Friedrich Kohlbrugge (Nederlandse teoloog van die 19de eeu), Abraham Kuyper (minister en kerkleier), Herman Bavinck (bekende gereformeerde dogmatikus), Klaas Schilder (bekende neo-Calvinis) en J. D. du Toit (Dopper, Bybelvertaler en prof in teologie). Die TSV het vir die konferensie kenners versamel op hierdie ses denkers om aanbiedings te gee oor elkeen se lewe en hulle teologie.

Elkeen van die denkers het ‘n bydrae gelewer tot die gereformeerde teologie en sy ontwikkeling vandag. Daarom hierdie belangrike konferensie om dieper en meer te leer oor elkeen. ‘n Mooi ideale geleentheid vri alle en enige lidmate, predikante, profesorre, en teologiese studente.

R50 pp, verdere navrae oor die konferensie kan gerig word aan

Alistair van Heerden, voorsitter van die TSV in Potchefstroom:

066 553 2749

Skryf in by – https://forms.gle/HEswydmFz3VhPbCw7

Gedenk julle voorgangers wat die woord van God aan julle verkondig het; aanskou die uiteinde van hulle lewenswandel en volg hulle geloof na.” (Heb 13:7)

DIE CHRISTELIKE HUISGESIN

HOOFSTUK 3 (deel 1): Die huisgesin onder die volke na die sondeval

Herman Bavinck

[Vertaal deur S. Le Cornu uit die oorspronklike, Het Christelijk Huisgezin (Kampen: J.H. Kok, 1908).  Meer inligting oor Bavinck (1854-1921) kan hier bekom word: http://hermanbavinck.org/ Van sy werke kan hier, Paideia Press, en hier, Neo-calvinisme, afgelaai word]

Vorige inskrywings:

Inleiding en agtergrond (ook tot vertaalprojek)

Hoofstuk 1: Die oorsprong van die huisgesin

Hoofstuk 2: Die versteuring van die huisgesin 

Inleiding tot hoofstuk 3 – S. Le Cornu
In hoofstuk 3 hanteer Bavinck drie sake: die sondige gevolge op die huisgesin; die ewolusionistiese siening oor die ontstaan van huisgesinne, en dan laastens wys hy die onakkuraatheid uit van die ‘ewolusionistiese kontruksies’ (deel 2 – volgende keer).

Op treffende wyse verduidelik hy die ontstaan van verskillende gesinne, families, volke, ens. vanuit Bybelse perspektief. As mens sy beskrywing lees van die ewolusionistiese sienings, ‘n beweging van  matriargisme na patriargisme, dan sien mens die sonde se gevolge nog meer, deur alle tye, maar ook ons tye.

Ironies, is evolusionisme se roem dat die mens van die primitiewe ‘dierlikheid’ na hoër edele beskawings ‘evolueer’, maar as mens na die vrugte kyk van die humanisties-ateistiese wêreld en tye om ons, as mens sien hoe ons tye (veral vanaf die 20ste eeu, waar ‘n James Bond figuur die held is, omdat hy onder andere, ‘romanties’ in elke fliek by die volgende vrou wellustig slaap en nêrens  en met niemand ‘settle’ nie , die Lone Ranger Camel cowboy ideologie en kultuur van jongmanne wat nie wil trou nie (skandalig ook in die kerk kultuur?) maar sogenaamd ‘vry sonder een vrou en kinders’ wil wees  …. moreel eties losbandig al meer vervalle is en raak (2 Tim. 3) dan lyk dit of die mens nog meer en meer ‘devolueer’, dus nog meer agteruitgaan en terugkeer na die (volgens ewolusionistiese sienings) die oer-primitiewe bandelose ‘ontstaanstye’.

Dit is nou hul wat die Bybelse geloof en lewensbeskouing oor die huwelik en gesin, kundig en onkundig verwerp, selfs in die kerke wat bv. saambly verhoudings buite die eg (hoerery) goedpraat,  en dan kan rondbeweeg tussen ‘partners totdat een lekker pas’ … alles onder die seënende verdraagsaamheid van valse kerke en leraars.

Sien het hierdie paar aanhalings:

“So het hulle saamgeleef soos die diere van die veld; geen huwelik en geen huisgesin het hoegenaamd bestaan nie, daar was ook nie sprake van bloedskande, prostitusie en owerspel nie. Elke man het aan elke vrou behoort, en elke vrou het aan elke man behoort. Mense identifiseer hierdie situasie van ‘n heeltemal ongeordende seksuele lewe wat geheel en al deur wellus beheer word deur die term promiskuïteit, totale vrye seksuele verhoudings.”

“Die vader was en het onbekend gebly, maar almal het geweet wie die kind se moeder was. Sodoende is die kind deur die moeder uitgeken; die moeder was die baas in die huisgesin; sy was die een wat eerste gestalte gegee het aan die gesinslewe en huislike lewe, en het aanvanklik gesag in alles gehad. In hierdie tydperk van ontwikkeling het daar gevolglik ‘n matriargie bestaan ​​en selfs ‘n feminokrasie. Daardie tydperk was die ideale tyd vir vroue, want hulle het mag gehad wat hulle later nooit weer sou gehad het nie.

Maar hierdie tydperk van vroulike heerskappy het tot ‘n einde gekom. Daar was ‘n soort van gesinslewe met die vrou aan die hoof. Maar die man ontbreek nog, hy was glad nie deel daarvan nie. Inteendeel, op daardie stadium het die vrou nog nie één man gehad nie, maar sy het baie mans gehad, eers die een en toe die ander (poliandrie), wat haar besoek het en haar in die steek gelaat het en hul tyd nie in die gesin deurgebring het nie, maar in wye oop natuur of in mekaar se geselskap, wat hulself veral besig hou met jag en visvang.”

__________________

Lees opnuut die inleiding tot hierdie vertaalprojek van Bavinck se boek, waarin ek aantoon hoekom hierdie boek so belangrik is vir elke gelowige, veral elke gesin en gemeente, en daarom het ek dit begin vertaal (dankie vir elkeen wat al donasies begin gee het vir die Bavinck vertaalprojek, hopelik kan sy Magnalia Dei – ‘n opsomming van sy magistrale werk, Gereformeerde Dogmatiek, 4 groot dele, die volgende projek wees.)

____________________________________

HOOFSTUK 3 deel 1: Die huisgesin onder die volke na die sondeval

Die verwoesting van die gesin deur sonde

Die afkoms van die menslike geslag van een ouerpaar het vanselfprekend beteken dat die seuns en dogters van Adam en Eva, wat dus broers en susters was, met mekaar in die huwelik sou tree. Op daardie stadium was die huwelik tussen broers en susters nog nie bloedskande nie, aangesien hul onderlinge verhoudings nog nie vasgestel en afgebaken kon word van ander gesinne nie. Eers later toe baie gesinne tot stand gekom het, kon die gedagte ontstaan dat broers en susters verskillend in verhouding tot mekaar staan as in verhouding met die kinders wat uit ander ouers gebore is en van ander gesinne afstam.

In daardie tyd, word toe onder God se bestuur en deur die heilsame sorg van sy voorsienigheid, die diep en onuitwisbare gevoel van bloedverwantskap en bewustheid van bloedskande binne in die mens se hart geplant, wat as een van die kragtigste bolwerke dien vir die beskerming van die gesin en vir die beteuling van ongeregtigheid.

Dit is so, want van die begin af was dit God se wil dat, sodra meer huisgesinne ontstaan het, die man sy eie vader en moeder sal verlaat, en nie meer onder die ouerlike gesin nie, maar onder ‘n ander familie ‘n vrou as hulp sou verkry. Aan hierdie wil van God is die wonderlike uitbreiding van die menslike geslag, die eindelose verskeidenheid onder mense, en die onuitputlike rykdom van verhoudings tussen gesinne en families, geslagte en volke, te danke. Elke huwelik voeg verskeie siele gawes en onderskeie liggaamlike kragte saam, wat daardeur ‘n nuwe bron van ‘n bepaalde volheid van die lewe word.

Maar sonde het dadelik sy vernietigende effek op die huisgesin uitgeoefen. Dit bring reeds onenigheid tussen Adam en Eva, en veroorsaak dat die man sy vrou blameer.[1] Dit het Kain met haat teen Abel vervul en aangehits tot broedermoord.[2] Dit het Lameg tot poligamie verlei, en om in sy lied ter lof van die swaard, te roem in daardie glorieryke uitvinding van Tubal-Kain.[3] Danksy daardie uitvindsel het hy nou wapens gehad waarmee hy homself tot sewentig maal sewentig kon wreek teen elkeen wat hom of een van sy mense te na kom! Wraak en wraaksug was die inspirasie van die eerste lied wat ons van die lippe van die gevalle mens hoor.

En die daaropvolgende hoofstukke van Genesis wat tot die sondvloed lei, vertel vir ons die groei en verspreiding van sonde waaraan die mensdom gedurende daardie tydperk hul oorgegee het. Goddeloosheid en onsedelikheid het hand aan hand gegaan. Hulle het geëet, gedrink, getrou en is uitgegee in die huwelik tot die dag toe Noag in die ark ingegaan het en die vloed gekom het en hulle almal vernietig het.

Na die sondvloed het die nageslag van Noag, wat op daardie stadium nog uit een volk bestaan het en deur een taal en dieselfde woordeskat aanmekaar verbonde was, hul in die land Sinear[4], wat in suidelike Babilonië geleë was. Maar toe later, as straf vir die bou van die toring, hul taal verwar word, is die klein menslike geslag opgedeel in groepe, stamme, of volke en vanuit Babilonië oor die hele aarde versprei. Elke volk het van toe af sy eie eie gang gegaan en sy eie ontwikkeling ondergaan. Almal het uit hul gemeenskaplike woonplek ‘n skatkis van tradisies en idees, sedes en gebruike en vermoëns saamgeneem wat gedeeltelik behoue ​​gebly het in die kultuur van volke. Hulle gaan egter nietemin uiteen, word al meer van mekaar verwyder en staan geleidiglik vyandig teenoor mekaar. ’n Beduidende deel van die menslike geskiedenis behels oorlogvoering tussen stamme, rasse en volke.

Daarom het die lewe van huwelik en gesin natuurlik op heel verskillende maniere onder die verskillende volke ontwikkel. ‘n Mens kan nie al die volke van verskillende gebiede van die aarde en deur verskillende eeue op een lyn plaas en op dieselfde manier behandel nie. Daar is volke wie se familielewe ‘n relatiewe reinheid en kuisheid getoon het, en daar was ander onder wie dit op ‘n verskriklike manier ontaard het. Selfs onder dieselfde volk kom gunstige en ongunstige toestande voor, en blyk daar en dan sedelike verheffing plaas te vind. So is dit ook nie seldsaam dat ‘n volk op die hoogtepunt van sy bloei en welvaart, nietemin deur weelde en oorvloed, in terme van godsdienssin en moraliteit, in huislike en familielewe agteruitgaan en verval. Die oog van die geskiedkundige moet altyd onbevoordeeld en oop wees vir hierdie buitengewone groot verskeidenheid van die lewe van volke.

Die oorsprong en ontwikkeling van die gesin volgens die leer van Ewolusie

Vandag egter oortree mense hierdie eenvoudige en tog so onweerlegbare wet in die mees gruwelike wyse. Onder die invloed van die leer van evolusie het mense ‘n koers uitgestippel in terme van die idee dat die hele mensheid en ook elke volk sy eie ontwikkelingsproses ondergaan het en selfs moet deurmaak. Die stasies langs daardie roete word met groot akkuraatheid geïdentifiseer en word soos volg genoem. Eers het daar onder mense op die gebied van die seksuele lewe niks anders as promiskuïteit en bywyvery nie. Mense stam volgens die aanspraak van die evolusioniste, van die diere af, van een of meer pare, in een of meer streke. Dit kan nie met sekerheid gestel word nie, maar in elk geval, hulle stam van diere af, en het hul baie langsaam van hul oorsprong geskei, hul bo hul voorouers verhef, en vir eeue half-dierlik gebly.

So het hulle saamgeleef soos die diere van die veld; geen huwelik en geen huisgesin het hoegenaamd bestaan nie, daar was ook nie sprake van bloedskande, prostitusie en owerspel nie. Elke man het aan elke vrou behoort, en elke vrou het aan elke man behoort. Mense identifiseer hierdie situasie van ‘n heeltemal ongeordende seksuele lewe wat geheel en al deur wellus beheer word deur die term promiskuïteit, totale vrye seksuele verhoudings.

Nietemin, van die begin af reeds het daardie dier-mense mekaar nodig gehad, nie net om hul seksuele drif te bevredig nie, maar ook om in hul lewensonderhoud te voorsien, en hul voortbestaan te verseker teen die verwoestende mag van die natuur of die aanvalle van wilde diere. Op hierdie manier het ‘n sekere vorm van gemeenskapslewe geleidelik ontwikkel. Gesin en familie het nog nie bestaan nie; ouerlike en kinderliefde was nog heeltemal onbekend; ‘n gevoel van skaamte was steeds feitlik vreemd aan daardie eerste mense. Hulle het egter tog soos baie dieresoorte in groepe saamgeleef; uit die horde, wat die oorspronklike, vroegste vorm van gemeenskaplike lewe was, het die ingewikkelde, ryke samelewing geleidelik oor ‘n tydperk van honderde en duisende eeue ontstaan. Die kinders wat gebore is, het nie aan die vader of moeder behoort nie, maar aan die horde, en was van geboore in die stamverband opgeneem.  gemeenskap vanaf geboorte.

Seksuele verhoudings het aanvanklik plaasgevind tussen mans en vroue wat aan dieselfde horde of groep behoort het. Maar dit het geleidelik verander. Dit kon gebeur het, byvoorbeeld dat daar binne die kring van ‘n eie horde nie genoeg vroue was nie of dat mans vroue begeer het wat aan ‘n ander horde behoort het. Dan sou mans alleen gaan of saam in ‘n groep om vroue van ‘n ander groep te roof. Sulke ontvoering van vroue het dikwels op ‘n wye skaal voorgekom, met hewige en bloedige gevegte. Die herinnering aan daardie ou situasie is steeds bewaar onder baie volke in terme van vroue wat gekoop word vir ‘n aansienlike bedrag, of gekoop word deur middel van ‘n skynkoop en as ‘n bruidskat in die huwelik geneem is.

Maar hierdie vroueroof en die daaropvolgende seksuele verhoudings met vroue van ‘n ander horde of stam het die bykomende gevolg gehad dat binne die sirkel van die horde gemeenskap ‘n ander sentiment begin vorm aanneem het, naamlik die gevoel van bloedgemeenskap en bloedverwantskap. Hierdie gevoel was van grootse betekenis, aangesien dit die bron van ‘n unieke nuwe ontwikkeling word. Toe hierdie gevoel ontstaan ​​het, het die mensheid ‘n nuwe weg ingeslaan, die weg van die familielewe in onderskeid van die horde lewe.

Hierdie bloedverwantskap is egter aanvanklik slegs deur die moeder erken, want die huwelik het nog nie bestaan ​​nie; die man het sy wellus bevredig, maar het nie langs en met die vrou geleef met wie hy daardie een oomblik gebind het nie. Maar die vrou het ‘n moeder geword; sy het die kind ten minste ‘n tyd lank by haar gehou na die kind se geboorte. Daardie kind het sy moeder nodig gehad vir kos en bystand, andersins sou hy omgekom het. Op hierdie manier was die band tussen ma en kind baie meer heg, intiem en sterk as dié tussen die vader en die kind; trouens, daardie laasgenoemde verhouding het in die begin eers nie bestaan ​​nie.

Die vader was en het onbekend gebly, maar almal het geweet wie die kind se moeder was. Sodoende is die kind deur die moeder uitgeken; die moeder was die baas in die huisgesin; sy was die een wat eerste gestalte gegee het aan die gesinslewe en huislike lewe, en het aanvanklik gesag in alles gehad. In hierdie tydperk van ontwikkeling het daar gevolglik ‘n matriargie bestaan ​​en selfs ‘n feminokrasie. Daardie tydperk was die ideale tyd vir vroue, want hulle het mag gehad wat hulle later nooit weer sou gehad het nie.

Maar hierdie tydperk van vroulike heerskappy het tot ‘n einde gekom. Daar was ‘n soort van gesinslewe met die vrou aan die hoof. Maar die man ontbreek nog, hy was glad nie deel daarvan nie. Inteendeel, op daardie stadium het die vrou nog nie één man gehad nie, maar sy het baie mans gehad, eers die een en toe die ander (poliandrie), wat haar besoek het en haar in die steek gelaat het en hul tyd nie in die gesin deurgebring het nie, maar in wye oop natuur of in mekaar se geselskap, wat hulself veral besig hou met jag en visvang.

Maar hierdie nomadiese lewe het geleidelik oorgegaan na ‘n gevestigde lewe; jag en visvang het plek gemaak vir landbou en veeteelt. Daardeur is mans nouer aan die huis verbind, en hulle het geleidelik saam met die vroue wat hul geneem het, en kinders wat hulle by hul verwek het, begin woon.  Toe hulle op hierdie manier meer verbind geraak het aan hul huise, en deur hul arbeid onderhoud aan die gesin verskaf het, toe gaan die mag van die vrou geleidelik oor na die man. Die mans het geleidelik en onvermydelik of ook deur geweld die vroue op die agtergrond gedring, hulle onderdruk en hul slawe gemaak. Die vroue heerskappy is vervang deur die manne heerskappy; matriargie is geleidelik vervang deur patriargie.

Hierdie patriargale tydperk is gekenmerk deur die vader wat alle gesag en mag in die gesin besit het. Die vrou, kinders, slawe, huis, diere, landerye, ens., was alles sy eiendom. Hy kon met hulle maak soos hy wou, en het selfs die beskikking gehad oor die vryheid en die lewe van sy vrouens en kinders. Nie net kon hy soveel vrouens neem as wat hy wou nie (poligamie, in plaas van die vroeëre poliandrie), maar hy kon hulle ook wegstuur, verkoop, skei, wat ook al hom behaag.

Maar hierdie situasie was ook nie bestem om te bly nie, vir enkeles was om so weelderig te lewe, maar die eenvoudige burgers en die armes kon nie soveel vrouens en kinders onderhou nie.  Hulle was natuurlik deur omstandighede gedwing om saam met een vrou te lewe, in die praktyk het die poligamie dus plek gemaak vir die monogamie, die huwelik van een man met een vrou. Hierdie praktyk is vervolgens daarna teoreties gevestig en in baie beskaafde lande tot wet verhef.”

VOLGENDE KEER: HOOFSTUK 3 deel 2: Die huisgesin onder die volke na die sondeval – Die onakkuraatheid van die ewolusionistiese konstruksie
____________________

[1] Gen. 3:12.

[2] Gen. 4:8.

[3] Gen. 4:23-24.

[4] Gen. 11:2.

Teen die postmodernisties-liberale kerk en wêreld, handhaaf die Bybelse Antitese

En Ek sal vyandskap stel tussen jou en die vrou, en tussen jou saad en haar saad. Hý sal jou die kop vermorsel, en jý sal hom in die hakskeen byt.” (Gen. 3:15)

Maar Hy antwoord en sê: Daar is geskrywe: Die mens sal nie van brood alleen lewe nie, maar van elke woord wat deur die mond van God uitgaan.” (Matt. 4:4)

Ek luister onlangs na ‘n preek-lesing oor die baie belangrike onderwerp, sola Scriptura (die Skrif alleen) vanuit Matteus 4:11 met verwysing na die woord ‘Maar…’  waarmee vers 4 begin, waarin die prediker hierdie belangrike opmerkings maak met verwysing na die wesentlike belangrikheid vir gelowiges en die kerk van Christus om die ‘antitese’ tussen Christen en die Satan, waarheid en leuen, kerk en wêreld. ens., te handhaaf, en dit op elke terrein van lewe en denke, wat wesentlik is vir alle bekering en voortdurende reformasie. Dit is juis die totale gebrek aan ‘antitese’ prediking, katkisasie, opvoeding en onderwys, evangelie-verkondiging, lewenshouding en beskouing, ens., wat die verval van ons gesinne, gemeentes en gemeenskappe bevorder (beklemtonings bygevoeg):

“The first word is ‘But,’ and that immediately indicates that Jesus was contradicting the devil. That doesn’t seem very polite in our pluralistic society. But it is absolutely imperative if we are to see long-term change. I have met many liberals who are quite willing for you to tell the truth. Their attitude is, ‘If you want to believe that, that’s fine. That is true and good for you and this is true and good for me.’ But they get irate the moment you say, ‘But, what you are holding to is false.’ It’s that ‘but’ that gives antithesis.

And it’s the antithesis that gives power to penetrate culture.

Years ago Francis Schaeffer was warning the evangelical church that they would lose the culture battles unless they started maintaining antithesis. Antithesis is a sharp distinction between truth and falsehood, between A and non-A, right and wrong, light and darkness. We have lost the battle because postmodern thinking has infected the church. Postmodernism rejects antithesis. Schaeffer pointed out that you have not fully defended the truth if you only state what is true. You must also deny the truth of the opposite. You must oppose falsehood. That’s not politically correct. Anyway, Francis Schaeffer said,

‘To the extent that anyone gives up the mentality of antithesis, he has moved over to the other  side, even if he still tries to defend orthodoxy or evangelicalism.’

That, my friends, is an indictment of almost the entire evangelical church of today. They need to hear that message. Let me read that quote again. Francis Schaeffer said,

“To the extent that anyone gives up the mentality of antithesis, he has moved over to the other side, even if he still tries to defend orthodoxy or evangelicalism.”

The modern church wants nice conversation, not debate. They want opinions to be freely stated, but no opinion to be called false. The word heresy has ironically become heresy. Church discipline is castigated. Intolerance is ironically no longer tolerated.”

Dit is wat Jesus ons leer in ‘antitese’ teen, en in die stryd teen die Satan, die leuens van hierdie wêreld, die oorblyfsels van die sonde in ons harte (HK Sondag 52), ons is vir of teen Hom, in alles  wat ons is en het (Lukas 11:23).

Ons gereformeerde belydenis, in navolging van Christus en sy Woord, handhaaf die Antitese, ons glo, bely én verwerp van harte:

Ons bely in navolging van die Skrif (om ‘n paar voorbeelde te noem):

  • nie net die absolute, onfeilbare genoegsaamheid van die Heilige Skrif nie, maar verwerp antiteties ook enige geskrifte of mense wat daarmee gelykgestel word, ‘want die waarheid is bo alles’ – NGB artikel 7
  • nie net dat die enige ware God Drie-enig is nie, maar verwerp antiteties ook “die Jode, Mohammedane en sommige valse christene en ketters soos Marcion, Mani, Praxeas, Sabellius, Samosatenus, Arius en derglike, wat tereg deur die regsinnige vaders veroordeel is.” – NGB artikel 9
  • nie net die geestelike wêreld, opstanding en ewige lewe nie, maar verwerp antiteties, dit is, “verfoei ons ook die dwaling van die Saduseërs, wat ontken dat daar geeste en engele is; ook verwerp ons die dwaling van die Manigeërs, wat sê dat die duiwels hulle oorsprong uit hulleself het en reeds van nature sleg is en nie sleg geword het nie.” – NGB artikel 12
  • nie net die ware kerk nie, maar verwerp antiteties die valse kerk, wat aan “aan homself en sy besluit meer mag en gesag toe(skryf) as aan die Woord van God; dit wil homself nie aan die juk van Christus onderwerp nie; dit bedien die sakramente nie soos Christus dit in sy Woord beveel het nie, maar neem weg en voeg by na eie goeddunke; dit vertrou meer op mense as op Christus en dit vervolg hulle wat volgens die Woord van God heilig lewe en wat die valse kerk oor sy euwels, gierigheid en afgodery bestraf.” – NGB artikel 29
  • nie net die verbondsdoop nie (ons en ons kinders), maar verwerp antiteties “die dwaling van die Wederdopers, wat nie tevrede is met die een doop wat hulle een maal ontvang het nie en wat bowendien ook nog die doop van die gelowiges se kindertjies veroordeel.” – NGB artikel 34
  • nie net die heilige nagmaal nie, maar verwerp die Roomse Mis as “vervloekte afgodery” (HK Sondag 30)
  • nie net die soewereine genade alleen uitverkiesing, en redding deur die geloof alleen nie, sonder enige van ons werke, maar ons verwerp antiteties die ketterye en dwalinge van Pelagius, Arminius, ens., daarom hoor ons heeltyd die Sinode van Dordt in navolging van die Skrif wat nie net ‘n uiteensetting gee van die ware verlossingleer in 5 hoofstukke nie, maar ook by elke hoofstuk byvoeg “Die Sinode verwerp …. die Sinode leer” – Dordtse Leerreëls hoofstukke 1-5 met ‘verwerpinge van dwalings’

As die bybelse antitese nie in alles gehandhaaf word nie, dan volg die sinkretisme, die vermenging van ons geloof met valse godsdienste of filosofieë en idees van hierdie wêreld, dus met die goddelose tydsgees met al sy ‘wysgeriges, gurus, sielkundiges, filosowe, positiewe denkers,’ ens. (1 Kor. 1:18-31; Kol. 2:8; 2 Tim. 3:1-9; 4:3,4).

Prof. HG Stoker skryf in waarskuwing reeds in die vorige eeu daaroor, in sy treffende lesing tydens die Stigtingsdag vieringe van 1952, onder die titel “Die Calvinisme as wortel van ons volksbestaan” (beklemtonings bygevoeg):

Sinkretisme is in enger sin die vereniging van die Christelike met ‘n heidense godsdiens, maar in ruimer sin, soos dit hier gebruik word, die vereniging van geloofsinhoude of van stelsels of van lewens- en wêreldbeskouings of van lewenshoudings, lewenstyle, lewensgewoontes en lewenswandel wat op botsende grondslae, op botsende fondamente of op botsende grondbeginsels rus.  Waar die Calvinisme in ons volksgeskiedenis voorheen op vreemde ‘ideologieë’ temperend en omvormend kon ingewerk het, daar het die vreemde ‘ideologieë’ vandag so aan krag en invloed gewen dat hulle hulself in ons volkslewe en teen­oor die Calvinisme kan handhaaf.  En juis omdat die Calvinisme wortel van ons volksbestaan was en nog grotendeels is, ontstaan in ons volkslewe die sinkretis­me van Calvinisme en modernisme, van Christendom en moderne heidendom, asook van gereformeerde en nie-gereformeerde religie.

Ons volk wil op die betrokke onderskeie terreine en in die betrokke onderskeie kringe sy Calvinisme verenig met, onder andere, modernisme, humanisme, liberalisme, positivisme, scientisme, evolusionisme, materialisme, pragmatisme, nasionaal-sosialisme, ekonomisme, metodisme, irrasionalisme, eksistensialisme, en dialektisisme. Hy wil Calvinis en tegelyk iets anders wees. Die enigste rigting waarteen ons volk hom vierkant verset en waarmee dit (afgesien van enkele uitsonderlike gevalle) geen sinkretisme aangaan nie, is blykbaar die Kommunisme, wat in sy uitgesproke anti-Christelike en anti-godsdienstige karakter en op grond van sy gevaar vir ons naturellebevolking, moeilik met ons volk se Calvinisme verenigbaar is.

Maar afgesien hiervan: Sinkretisties is ons huweliks- en gesinslewe; sinkretisties ons skoolwese; sinkretisties ons maatskaplike lewe; sinkretisties is ons pers (met sy onverkwiklike sensasionalisme); sinkretisties ons politieke organisasies en ons volksbewegings en volksorganisasies; sinkretisties is ons ekonomiese lewe en arbeidersorganisasies; sinkretisties is verskillende staatswette; sinkretisties is ons wetenskaplike denke; sinkretisties is ons letterkunde; sinkretisties is ons sedelike lewe; sinkretisties sou selfs ons godsdienstige en kerklike lewe genoem kon word weens die vereniging van die gereformeerde godsdiens en belydenis met die metodisme en met die dialektiese teologie.

Dat die sinkretisme bevorder word deur die oorheersende invloed van die tegniek, deur die wêreldkontakte wat, onder andere, vervoer, die pers, die radio en die filmwese bring, en deur die huidige wêreldwye vervlegting van ons belange met die van ander volke – dit wil ek net noem.

Die gebrek aan bewuste antitese in ons volkslewe is maar die keersy van die sinkretisme.  So sinkretisties as dit hier by ons toegaan, gaan dit by ander volke nie toe nie.  Sinkretisme by ons is ‘n defaitistiese handeling waarmee die Cal­vinisme as wortel van ons volksbestaan hom nog probeer handhaaf teen die vreemde ,ideologieë’ wat vir hom te invloedryk is. En dis ‘n teken van swakheid. …”

Maar dan skryf prof. Stoker ook (hopende op God se genadige ingrype deur wedergeboorte, bekering en verdere reformasie deur sy Gees en Woord vir sy tye en ons tye en alle tye?), as volg:

Nieteenstaande hierdie agteruitgang glo ek nog dat daar ‘n kern van ons volk is wat aan sy verlede ten volle trou bly en in die regte rigting voortbou.  Ek glo nog dat daar ‘n tyd sal kom waarin God ons volk sal wakker skud tot ‘n stryd wat die so nodige antitese sal skep en die toegedekte antitese, die dubbelslagtige en dubbelhartige karakter van die sinkretisme, sal ontbloot en daardeur vernietig – ‘n stryd wat noodwendig op kerklike en godsdienstige terrein sal moet begin omdat die Calvinisme die geestelike wortel van ons volksbestaan is.  Ek glo dit omdat die taak wat God aan ons volk hier in Suid-Afrika en ten bate van die hele Afrika gestel het, nog lank nie afgehandel is nie, ‘n taak waarin die stryd tussen Oos en Wes ‘n sentrale rol gaan speel. Dat God ons volk roep, blyk duidelik uit die roeping van ons volk in die huidige wêreldverwarring.”

Mag daardie woorde waar word, nie net onder die Afrikanervolk en ons kerke nie, maar onder elke volk, stam, taal en nasie in SA, in Afrika, in die ganse wêreld, dat sy kinders orals ‘n evangeliserende en dankbaar-gehoorsame invloed sal uitoefen, om mense te wys op die wet en evangelie van Christus (Matt. 5:1-20), alles tot sy eer: soli Deo gloria! 

Maar alles begin, en, staan en val by waar ons met Christus en sy Woord deur sy Gees, staan: vir Hom en teen Hom, in alles, my ganse lewe, innerlik en uiterlik, op elke terrein van die lewe, het ek, het ons, Hom werklik lief, ken ons Hom werklik, dan kan dit nie anders as om ons lewens te begin verander nie, lees 2 Tim. 3:12 tot 4:8, biddend, soekend na sy wil daar waar die Here u geroep en geplaas het.

Gaan luister of lees gerus die preek-lesing van dr. Phillip Kayser waarna ek hierbo verwys het, waar hy basies woord-vir-woord Matteus 4:11 verklaar hoe dit toepaslik tot ons tye spreek, en hoe belangrik dit is om die regte Skrifbeskouing oftewel Woordbeskouing te hê wat tot die hele lewe spreek (sien ook sy ander werke en bediening hier).

Op die wonder en verwondering van die wedergeboorte as geskenk van God in Christus deur die krag van die Gees, kan nie anders as volg dat ons in navolging van die Psalmskrywer dit uitroep nie, en ons hele lewe lank soek:

Open my oë, dat ek kan sien die wonders uit u wet.” (Ps 119:18)

JA, HERE open ons oë om die wonder van die koms van die Koninkryk in Christus, die weg tot saligheid in Christus alleen, reg te ken en te verstaan vir ons lewens, maar dan juis voortvloeiend daaruit, open my oë om te sien die wonders van u Woord vir al my verhoudings, vir ons lewens op elke terrein, om deur die Gees en Woord toegerus te word vir elke goeie werk, of ons eet of drink of wat ons ookal doen (1 Kor. 10:31; 2 Tim. 3:14-17), om Hom en ons naaste te dien in sy Koninkryk, totdat die volkomenheid van u Ryk kom met die wederkoms:

HK Vr. 123: Wat is die tweede bede? Antw.  Laat u koninkryk kom.  Dit is:  Regeer ons so deur u Woord en u Gees dat ons hoe langer hoe meer ons aan U onderwerp;  bewaar en vermeerder u kerk;  vernietig die werke van die duiwel en alle heerskappy wat hom teen U verhef, en verder ook alle bose planne wat teen u heilige Woord bedink word, totdat die volkomenheid van u ryk kom, waarin U alles sal wees in almal.

_________________________________

Sien ook die volgende bronne oor die belangrikheid van Antitese, asook hoe die Bybel ons basis is om antitetiese geloof en lewens-en-wêreldbeskouing te bepaal:

British Reformed Fellowship: Conference on ‘The Antithesis:

1 The Idea of the Antithesis 

2 The Antithesis and the Truth 

3 The Antithesis and the World 

Keeping God’s Covenant and the Antithetical Life – Prof. Herman Hanko (Online here.)

At War With the Word: The Necessity of Biblical Antithesis by Greg L. Bahnsen

“The antithesis between followers of God and followers of Satan is sovereignly inflicted as God’s judicial curse. This enmity is not only social but also intellectual in nature, and, therefore, to ignore it in our apologetic is to compromise the gospel. Without the ingredient of antithesis, Christianity is not simply anemic, it has altogether forfeited its challenge to all other worldviews.” 

Scripture on the Antithesis, RB Kuiper

“This article is about the antithesis we find in Scripture and in this world, a antithesis between Christ and Satan, and between the believer and the unbeliever (church and world). This article also discusses Genesis 3:15.” 

The Antithesis, Ronald Hanko

“This separation is spiritual. We are not called to come out of the world physically (I Cor. 5:10). That is the mistake made by those who become monks or nuns, or who forbid marriage or the eating of certain foods. The antithesis does not mean that we separate ourselves physically from the world around us or from the things of this world.” 

Bybelse wêreldbeskouing, Julie 2022, al die lesings kan hier gekyk word: Pactum Institute

Die volledige program en lesings in geskrewe teks is ook hier beskikbaar: BW seminaar 2022

“Die kerk het die taak en opdrag om die soewereine Evangelie van Jesus Christus te verkondig aan alle volke en hulle dissipels te maak deur hulle te leer om alles te onderhou wat Hy ons beveel het (Matt.28:19).  Dit behels om die ‘volle raad van God’ oor God, mens en wêreld, en hul onderlinge verhouding tot mekaar te leer, vir soverre God dit in sy Woord aan ons geopenbaar het.  Deur die Woord en Gees moet ons ons hoe langer hoe meer in ons denke en dade onderwerp aan Christus se heerskappy.  Dit behels ook om ons tydsgees te ken sodat ons dit meer effektief kan konfronteer met die Evangelie van Jesus Christus en die Christelike lewens-en wêreldbeskouing wat vir ons in die Woord geopenbaar is.”

Nog artikels oor lewensbeskoulike opvoeding en wet en evangelie.

LEER PREDIKING: NGB artikel 37

Die wederkoms: laaste oordeel en ewige lewe (2 Tim. 4:1-8)

Lees: 2 Tim 3:12-4:18

NGB artikel 37: Die opstanding, laaste oordeel en ewige lewe

Teksverse: “EK besweer jou dan voor God en die Here Jesus Christus, wat die lewende en die dode sal oordeel by sy verskyning en sy koninkryk: verkondig die woord; hou aan tydig en ontydig; weerlê, bestraf, vermaan in alle lankmoedigheid en lering; want daar sal ’n tyd wees wanneer hulle die gesonde leer nie sal verdra nie, maar, omdat hulle in hul gehoor gestreel wil wees, vir hulle ’n menigte leraars sal versamel volgens hulle eie begeerlikhede, en die oor sal afkeer van die waarheid en hulle sal wend tot fabels. Maar wees jy in alles nugter; ly verdrukking; doen die werk van ’n evangelis; vervul jou bediening. WANT ek word alreeds as ’n drankoffer uitgegiet, en die tyd van my heengaan is naby. Ek het die goeie stryd gestry; ek het die wedloop voleindig; ek het die geloof behou. Verder is vir my weggelê die kroon van die geregtigheid wat die Here, die regverdige Regter, my in dié dag sal gee; en nie aan my alleen nie, maar ook aan almal wat sy verskyning liefgehad het.” (2 Ti 4:1–8)

Tema: DIE GENADIGE VERLOSSER KOM AS REGVERDIGE REGTER, MAAK JOU GEREED, AS JY VANDAG SY STEM HOOR!

(Preekopname: GK Carletonville, 2022-08-07, nota: let wel, die inhoud van die preek en teksnotas hier onder stem nie altyd ooreen nie, die notas is nie volledig nie, die audio preek is die volledige preek).

Aflaai (regs kliek): NGB art. 37 (2 Tim. 4:1-8)

“EN die Fariseërs en Sadduseërs het nader gekom om Hom te versoek en het Hom gevra om hulle ’n teken uit die hemel te laat sien. Maar Hy antwoord en sê vir hulle: In die aand sê julle: Mooi weer, want die lug is rooi. En in die môre: Stormweer vandag, want die lug is donkerrooi. Geveinsdes, julle weet wel om die voorkoms van die lug te onderskei, en kan julle nie die tekens van die tye onderskei nie?” – Matt. 16:1-3

Geliefdes in Christus,

Jesus leer met hierdie woorde, dat ons as mense, as ons sien ’n storm kom, deur die donderweer in die verte te sien, die woeste winde wat waai… dat ons skuiling sal soek … ons motors, as die hael kom, intrek, dus die stormtekens laat ons oorgaan in sekere dade … dit bepaal wat ons doen… nou en dadelik.

Soveel te meer as ons weet, Jesus kom weer, as ‘regverdige Regter’ (2 Tim. 4:8; Op. 19)!

In die Timoteus boek of brief, is Paulus aan die einde van sy lewe en bediening, v. 6-8, en hy skryf sy laaste woorde aan die leraar Timoteus, en die gemeente in Efese, en by implikasie aan ons, hier in die laaste hoofstuk, hoofstuk 4.

En waarmee eindig hy sy bedieningswoorde?

“EK besweer jou dan voor God en die Here Jesus Christus, wat die lewende en die dode sal oordeel by sy verskyning en sy koninkryk…”  

Hy noem die allesbepalende finale 2de koms van ons Here Jesus Christus, Hy kom, en as Hy kom is dit as die Regverdige Regter, om … soos ons vanoggend weereens bely het, die lewendes en die dooies, almal te oordeel (Apostoliese Geloofsbelydenis).

En hierdie toekomstige finale groot historiese werklikheid, moet die roeping, take, lewe, besluite, gelowig wees, gemeente wees, gesin wees, gemeenskap wees bepaal van Timoteus, WANT, wanneer die boeke oopgemaak gaan word met die laaste oordeel, dan gaan geopenbaar word, of ek en jy waarlik Jesus en sy Woord liefgehad het, v.8

Verder is vir my weggelê die kroon van die geregtigheid wat die Here, die regverdige Regter, my in dié dag sal gee; en nie aan my alleen nie, maar ook aan almal wat sy verskyning liefgehad het.” (2 Ti 4:8)

Dit is NOU genadetyd geliefdes, … nie met die wederkoms nie.

NOU!

Waar staan ek nou, vanoggend met Jesus, elke dag van my lewe hier op aarde?

Wat het ek gemaak met elke Bybel lees, huisgodsdiens, preek, erediens, met elke vermaning van my vrou of man, ouers, medegelowiges, ouderlinge, kerkraad …. want, 2 Tim. 4:2-4 is die werklikheid van die eindtye, die laaste dae, van Jesus se eerste koms tot sy tweede koms:

verkondig die woord; hou aan tydig en ontydig; weerlê, bestraf, vermaan in alle lankmoedigheid en lering; want daar sal ’n tyd wees wanneer hulle die gesonde leer nie sal verdra nie, maar, omdat hulle in hul gehoor gestreel wil wees, vir hulle ’n menigte leraars sal versamel volgens hulle eie begeerlikhede, en die oor sal afkeer van die waarheid en hulle sal wend tot fabels.

WAT het jy gemaak met alles wat jy van kleins af geleer het … 2 Tim. 3:14 (sien ook 2 Tim. 1:5)?

Gaan geopenbaar word dat jy soos Demas die wêreld liefgekry het (v. 10) … die Woord, Jesus, sy kerk en diensknegte wat die evangelie gebring het verwerp het, en dat jy verlore gaan in die hel ….?

of gaan geopenbaar word dat jy ‘n arme verlore sondaar was, wat Christus alleen nodig het, niks is in jouself, en net uit genade gered is (Ef. 2:1-10), en soos Paulus uitroep, ek is die vernaamste van sondaars (1 Tim. 1:15)?

Ja, geliefdes, die evangelie is ‘n tweesnydende swaard, die wederkoms van ons Here Jesus is ‘n tweesnydende swaard.

Jy is vir of teen Hom, EN JOU LEWE NOU AL, VANDAG WYS DIT!

En, daarom wil ons vanoggend, in die behandeling van ons laaste artikel, art. 37

volgens die Skrif leer:

DIE GENADIGE VERLOSSER KOM AS REGVERDIGE REGTER

MAAK JOU GEREED, AS JY VANDAG SY STEM HOOR! (X2)

Ons belydenis eindig met ‘n oproep, op grond van alles wat nou geleer is, in NGB art. 1-36,

Ons glo ten slotte, in ooreenstemming met die Woord van God, dat, wanneer die tyd gekom het wat die Here bepaal het-die tyd is vir alle skepsels onbekend-en die getal uitverkorenes volledig sal wees, ons Here Jesus Christus met groot heerlikheid en majesteit uit die hemel sal kom, liggaamlik en sigbaar, soos Hy opgevaar het, om Homself as Regter oor die lewendes en die dooies aan te kondig, terwyl Hy hierdie ou wêreld aan vuur en vlam sal prysgee om dit te suiwer.

Ten slotte, of laastens, of samevattend …. is die oproep van die belydenis, om alles wat ons geleer het in NGB art. 1-36, nou te sien in die lig van die komende werklikheid,

Jesus wat gaan terugkom, en daarom moet ons leer,

  • wat sy 2de koms, of wederkoms behels, die waarheid en komende werklikheid daarvan, en
  • wat beteken dit nou vir my, nie net in die ewigheid nie, maar reeds hier en nou, vandag en elke dag van my lewe.

Jesus noem in Matt. 16:1-3, dat ons sien in die lug dat ’n storm oppad is… en dan tree ons op volgens daardie werklikheid, dadelik, nou!

Soveel te meer as Jesus oppad is, in sy regverdige oordeel, sodat ons daarvoor reg is.

Eerstens leer ons, Jesus kom, nie dalk nie, maar op die bepaalde tyd wat die Vader bepaal het.

Niemand weet wanneer dit is nie, nie Jesus in sy mensheid nie, geen mens of valse profeet wat met datums wil speel nie… maar DAT Hy kom is vas en seker.

Wat ons wel bely, is dat dit sal plaasvind wanneer ‘die getal van die uitverkorenes volledig sal wees’

Jesus het die groot opdrag gegee (Matt. 28:16-20), om die evangelie onder alle volke en nasies te verkondig, waarmee die kerk deur die eeue besig is, en wanneer die getal vol is, dit weet ons nie, sal die wederkoms plaasvind (sien ook HK v/a 54).

Tweedens, die wederkoms sal nie in die geheim plaasvind nie, daarom Jesus se eie waarskuwende woorde in Matt. 24 om nie die valse christusse te volg wat hier en daar hul verskynings maak deur die eeue op hul eie hopies nie.

Nee, ons bely in navolging van die Skrif, dit sal met groot heerlikheid en majesteit uit die hemel plaasvind, liggaamlik en sigbaar, soos Hy opgevaar het,

En nadat Hy dit gesê het, is Hy opgeneem terwyl hulle dit sien; en ’n wolk het Hom voor hulle oë weggeneem. En toe hulle nog stip na die hemel kyk terwyl Hy weggaan, staan daar twee manne in wit klere by hulle, wat sê: Galilése manne, waarom staan julle en kyk na die hemel? Hierdie Jesus wat van julle opgeneem is in die hemel, sal net so kom soos julle Hom na die hemel sien wegvaar het.” (Hand. 1:9–11)

Jesus sal sigbaar terugkom en almal sal Hom sien,

Kyk, Hy kom met die wolke, en elke oog sal Hom sien, ook hulle wat Hom deursteek het; en al die geslagte van die aarde sal oor Hom rou bedryf; ja, amen!” (Op. 1:7)

Derdens, sy wederkoms is om as regverdige Regter te kom oordeel en alles volmaak te maak, die nuwe hemel en aarde te bring, 2 Petrus 3:10, alles sal gereinig word deur vuur van sonde, onvolmaaktheid en boosheid, hierdie huidige skepping sal vernuwe en volmaak gemaak word, sien Rom. 8:18-22).

Vierdens, dan sal alle mense opstaan, hulle wat reeds gesterwe het, dat hul siele, gelowiges en ongelowiges verenig sal word met hul opgestane liggaame, en, hulle wat dan lnog ewe op daardie dag, sal in ’n oogwink verander, 1 Kor. 15 en 1 Thess 4, ons bely dit as volg in NGB artikel 37,

Dan sal, gedaag deur die stem van die aartsengel en deur die geklank van die basuin van God, alle mense, mans, vrouens en kinders, wat van die begin van die wêreld af tot die einde toe geleef het, persoonlik voor hierdie groot Regter verskyn. Want al die dooies sal uit die aarde opstaan, die siel van elkeen saamgevoeg en verenig met die liggaam waarin hy geleef het. En hulle wat dan nog lewe, sal nie soos die ander sterwe nie maar in ‘n oogwink verander en uit verganklikheid onverganklik word.

Vyfdens, dan sal die laaste oordeel van alle mense plaasvind,

Dan sal die boeke, dit is die gewetens, geopen en die dooies geoordeel word volgens wat hulle in hierdie wêreld gedoen het, of dit goed was of sleg. Ja, die mense sal rekenskap moet gee van elke ligsinnige woord wat hulle gesê het, al beskou die wêreld dit slegs as kinderspel en tydverdryf; en dan sal die geheime bedrog en huigelary van die mense in die openbaar voor almal oopgevlek word. 

Paulus se woorde in 4:1 … vir die ongelowige maar ook die gelowige, want ons lees in 2 Kor. 5:10,

Want ons moet almal voor die regterstoel van Christus verskyn, sodat elkeen kan ontvang wat hy deur die liggaam verrig het, volgens wat hy gedoen het, of dit goed is of kwaad.” (2 Kor. 5:10)

In Op. 20:11-15 leer ons meer detail daarvan (sien my preek daaroor in die Openbaring preekreeks),

EN ek het ’n groot wit troon gesien en Hom wat daarop sit, voor wie se aangesig die aarde en die hemel weggevlug het; en daar is geen plek vir hulle gevind nie. En ek het die dode, klein en groot, voor God sien staan, en die boeke is geopen; en ’n ander boek, die boek van die lewe, is geopen. En die dode is geoordeel na wat in die boeke geskryf is, volgens hulle werke. En die see het die dode gegee wat daarin was, en die dood en die doderyk het die dode gegee wat daarin was; en hulle is geoordeel, elkeen volgens sy werke. En die dood en die doderyk is in die poel van vuur gewerp. Dit is die tweede dood. En as dit bevind is dat iemand nie opgeskryf was in die boek van die lewe nie, is hy in die poel van vuur gewerp.

Geliefdes, beteken dit dat ons deur ons werke gered word?

Nee, maar ons werke openbaar of ons werklik gered is, dit is die vrug van die reddingswerk van Christus alleen, in die woorde van Op. 14:13,

En ek het ’n stem uit die hemel aan my hoor sê: Skryf—salig is van nou af die dode wat in die Here sterwe. Ja, sê die Gees, sodat hulle kan rus van hul arbeid, en hulle werke volg met hulle.” (Re 14:13)

Die regverdige se troos is nie dat hy nooit weer gesondig het nadat hy geregverdig is deur die bloed van Jesus nie, maar is juis Rom. 7 erkenning, dat hy die goeie stryd stry (4:7), nie sy sondes probeer regverdig of ander die skuld heeltyd gee nie, maar soos die tollenaar heeltyd op sy bors slaan en roep, wees my genadig HERE,

en dan is die troos vir die gelowige, as sy werke geopenbaar word, dankbaarheidswerke, maar ook nog ongelukkig oorblyfsels van die sonde, wat die belydenis verder sê in NGB artikel 37, hierdie regverdige oordeel is vir ons as:

“… vromes en uitverkorenes begeerlik en troosryk. Want dat sal hulle volle verlossing voltooi word en hulle sal daar die vrugte ontvang van moeite en lyding wat hulle gedra het.” 

En ons troos as ons sien die sondes wat ons ongelukkig in swakheid en tye van terugval gedoen het?

Die gelowiges en uitverkorenes, daarenteen, sal met heerlikheid en eer gekroon word. Die Seun van God sal hulle naam voor God, sy Vader en sy uitverkore engele bely; alle trane sal van hulle oë afgevee word (Op. 21:4: ‘En God sal al die trane van hulle oë afvee, en daar sal geen dood meer wees nie; ook droefheid en geween en moeite sal daar nie meer wees nie, want die eerste dinge het verbygegaan.’).

DAAR is die verskil geliefdes, die Seun van God wat ons name, die uitverkorenes, hulle wat uit genade gered is, deur die geloof in Christus alleen, sal bely, vir ons intree, dat Hy vir al ons sondes gesterwe het, 1 Joh. 2:1-2.

In die woorde van Paulus in 2 Tim. 1:8,9

…  die evangelie na die krag van God wat ons gered en geroep het met ’n heilige roeping, nie volgens ons werke nie, maar volgens sy eie voorneme en genade wat ons van ewigheid af in Christus Jesus geskenk is,” (2 Tim. 1:8–9)

Verder, het die gelowige, die ware kerk, deur alle eeue die troos, dat die Here sal hul saak vergelde met die finale oordeel, daarom hoef ons nie NOU eie reg in hande te neem nie, nie self goddeloos, bandeloos, ongehoorsaam te word nie…. !

Ons bely:

Dan sal dit bekend word dat hulle saak, wat tans deur baie regters en owerhede as ketters en goddeloos veroordeel word, die saak van die Seun van God is. En as ‘n beloning uit genade sal die Here self hulle so ‘n heerlikheid gee as wat die hart van ‘n mens nooit sou kon bedink nie. Daarom verwag ons hierdie groot dag met sterk verlange om die beloftes van God in Jesus Christus, ons Here, ten volle te geniet.

MAAR, maak dan seker geliefdes, dat jou saak die Here se saak is, en nie jou eiewilligheid of persoonlike vetes of agendas nie, sien Matt. 5:10-12.

Sy Naam, sy wet, moet die aanstoot veroorsaak, nie ons sondes nie!

Maar, sesdens, soos die wederkoms en finale oordeel en ewige lewe en nuwe hemel en aarde ‘n groot troos is waarna die gelowige uitsien,

is die koms van Jesus vir die goddelose, die onbekeerdes, die skynheiliges ‘n groot vrees en angs wat wag… al maak hul asof hul sogenaamd dapper en sterk is…. hulle is dwase nietige kabouters wat nie besef wat hul gaan tref nie.

Dit is soos die man wat weet die groot haelstorm kom, en dan trek hy sy kar uit dat die hael dit tref…

Ons bely oor hierdie armsaliges:

Daarom is die gedagte aan hierdie oordeel vir die oortreders en goddeloses met reg ontsettend en skrikwekkend….

DAN, gaan dit te laat wees, en hulle gaan in angs, spyt, haat en bitterheid, teen die Here en sy kinders … wat hul ook in hierdie wereld al openbaar uitroep:

en die konings van die aarde en die grotes en die rykes en die owerstes oor duisend en die magtiges en al die slawe en al die vrymense het hulle weggesteek in die spelonke en in die rotse van die berge, en vir die berge en die rotse gesê: Val op ons en verberg ons vir die aangesig van Hom wat op die troon sit, en vir die toorn van die Lam;” (Op. 6:15–16)

MAAR, dieselfde Here Jesus wat hul openlik of skynheilig op aarde verwerp het, het duidelik geleer:

Dan sal Hy ook vir dié aan sy linkerhand sê: Gaan weg van My, julle vervloektes, in die ewige vuur wat berei is vir die duiwel en sy engele. – Matt. 25:41

Maar wat die vreesagtiges aangaan en die ongelowiges en gruwelikes en moordenaars en hoereerders en towenaars en afgodedienaars en al die leuenaars hulle deel is in die poel wat brand met vuur en swawel: dit is die tweede dood. – Op. 21:8

Wie is die goddeloses?

Paulus openbaar dit in 2 Tim. 3 en 2 Tim. 4 ook,

vers 8, hulle wat Jesus se eerste verskyning nie werklik liefgehad het nie …. hetsy rou heidene … of kerkmense wat nie waarlik bekeer het en aanhou bekeer nie!

vers 10, want Demas het my verlaat, omdat hy die teenwoordige wêreld liefgekry het … ja, liefde vir homself, sy welluste, sy begeertes, rykdomme, besittings ..’ dink aan die ryk jongman… sy besittings  van die wêreld, sy afgode wat sy lewe bepaal het ten koste van liefde vir God en die naaste … sien 2 Tim. 3:1-9, .. liefhebbers van hulself, geldgieriges, trotsaards, onheiliges, kwaadsprekers, … samevattend: meer liefhebbers van genot as liefhebbers van God … lees v. 5… en as hul daaroor aangespreek word, weier om te verootmoedig en bekeer, daarom Paulus se woorde van 2 Tim. 3:12 en 13….

Die wederkoms is ook ‘n troos vir gelowiges teen die goddelose wat in hierdie wêreld nog ‘sterk’ is en vernietig en verwoes, in huise en orals … maar, ons bely:

Hulle (gelowiges se) onskuld sal deur almal erken word en hulle sal die verskriklike wraak sien wat God sal voltrek oor die goddeloses wat hulle in hierdie wêreld wreed vervolg, verdruk en gekwel het. Maar die goddeloses sal deur die getuienis van hulle eie gewete tot erkenning van hulle skuld gebring word; hulle sal onsterflik word dog slegs om gepynig te word in die ewige vuur wat vir die duiwel en sy engele voorberei is

Kyk hoe bely ons dit ook HK Sondag v/a 52,

Vr. Hoe word jy getroos deur die wederkoms van Christus om te oordeel die lewende en die dode? Antw. Dat ek in alle droefenis en vervolging met ‘n opgerigte hoof dieselfde Saligmaker wat Hom tevore om my ontwil voor die strafgerig van God gestel en die vloek geheel en al van my weggeneem het, as ‘n Regter uit die hemel verwag, wat al sy en my vyande in die ewige verdoemenis sal werp, maar my met al die uitverkorenes tot Hom in die hemelse blydskap en heerlikheid sal neem. 

EN hoekom is hierdie wete van die wederkoms vir die gelowige SO belangrik?

SODAT ons juis elke dag tot en met ons sterwe en/of die wederkoms, in ons eie lewens, gesinne, gemeentes en gemeenskappe kan doen wat Paulus, wat soveel onreg gely het (2 Kor. 4), self gedoen het deur die geloof, uit genade, en van getuig aan die einde van sy lewe:

… ek het die goeie stryd gestry (in Christus, teen die eie sonde, wêreld en Satan); ek het die wedloop voleindig; ek het die geloof behou.” v. 7

Hoekom kon Hy dit doen, want…

“… die kroon van die geregtigheid (is vir my weggelê) wat die Here, die regverdige Regter, my in dié dag sal gee; en nie aan my alleen nie, maar ook aan almal wat sy verskyning liefgehad het.” (2 Ti 4:6–8)

Deur die krag van die Gees en sy Woord!

En daarom, laastens, kon Paulus voortgaan met die opdragte van 3:14-4:2… (lees!)

En moet ons dit ook doen, in ons persoonlike lewens, gesinne, gemeentes, gemeenskappe.

Die waarskuwing is duidelik, terwyl ons oppad is na die wederkoms en die laaste oordeel:

Het u Jesus lief, waarlik lief, dan sal dit wys in vrees vir God en liefde vir die naaste, ‘volgens sy Woord’ (Joh. 14:15) … as jy Hom en die naaste nie liefhet nie, nie gered is nie, dan is jy vervloek en sal ewig verlore gaan, 1 Kor. 16:22.

Maar die troos is ook duidelik, terwyl ons oppad is na die wederkoms en die laaste oordeel:

Maar as jy genadiglik glo, aanhou die goeie stryd stry (4:7), het jy die troos van die ewige lewe en hoop, en kan saam met die kerk van alle eeue volhardend bid tot die einde toe,

Kom Here Jesus, kom gou!

Hy wat dit getuig, sê: Ja, Ek kom gou. Amen, ja kom, Here Jesus! Die genade van onse Here Jesus Christus sy met julle almal! Amen. (Op. 22:20–21)

Posted by: proregno | August 4, 2022

Liefdevolle skerp prediking & God se wet en die grondwet

1. LIEFDEVOLLE SKERP PREDIKING, prof. dr. EE van Rooyen*

(Bron: Die Tien Gebooie- populêr en prakties-stigtelike verklaring aan die hand van die Heidelbergse Kategismus, Bloemfontein: Sondagskool Depot, 1947: p. 153-155. Beklemtonings bygevoeg)

JESUS ROEP ONS OP TOT SKERPE LIEFDEVOLLE WETSPREDIKING

Vr.  114 Maar kan diegene wat tot God bekeer is, hierdie gebooie ten volle onderhou?

Antw.  Nee, maar ook die allerheiligstes het maar ‘n klein beginsel van hierdie gehoorsaamheid solank as hulle in hierdie lewe is;  maar só, dat hulle met ‘n ernstige voorneme nie alleen na sommige nie, maar na al die gebooie van God begin lewe. 

Die Bybelvertalers besoek die Potchefstroomse Universiteitskollege in 1933. Prof. Stoker staan agter vierde van links. Voor: (van links) prof. Jacobus du Plessis, prof. Bennie Keet, E.E. VAN ROOYEN, onbekend, ds. J.D. Kestell, Totius, onbekend, onbekend, ds. Willem Johannes de Klerk, prof. Casparus de Wet. Agter: (tweede van links) Wicus du Plessis.

“Hierdie vraag (115) is seker ’n gewettigde. Dit vloei regstreeks voort uit die antwoord op Vraag 114. Daarin word geleer, soos ons gesien het, dat geen bekeerde mens in hierdie lewe die wet van die Tien Gebooie ten volle kan onderhou nie.

Dan rys as vanself Vraag 115 van die Kategismus op: “Waarom laat God die Tien Gebooie dan so skerp vir ons verkondig as tog niemand dit in hierdie lewe kan onderhou nie?”

Dit lyk so onnodig. Tog dit is nie die geval nie. Let op die kloeke antwoord wat hier gegee word:

“Eerstelik, dat ons ons lewe lank ons sondige aard hoe langer hoe meer sal leer ken en des te begeriger mag wees om die vergewing van die sondes en die geregtigheid in Christus te soek. Dan ook, dat ons sonder ophou ons sal beywer en God sal bid om die genade van die Heilige Gees, sodat ons hoe langer hoe meer na die ewebeeld van God vernuut mag word, totdat ons hierdie volkomenheid wat ons voorgehou word, na hierdie lewe bereik.”

Na aanleiding van hierdie veelseggende vraag en antwoord wys ons op die volgende punte:

(1) Die betekenis van ’n skerpe wetsprediking

Met ’n skerpe wetsprediking word bedoel ’n prediking van die Tien Gebooie soos die Kategismus dit aan ons blootlê. Dit is skerp soos ’n skrywer tereg sê, ‘… nie alleen omdat daardeur vele sondes en vele deugde (met allerlei bedreiginge en beloftes) opgesom word nie, maar veral omdat so ’n wetsprediking deurdring tot die wortels van wat kwaad en goed is.’ Sulke skerpe wetspredikers was nie alleen die profete van ou-Israel en die apostels van die Nuwe Bedeling nie, maar ook ons Here Jesus Christus. Op treffende wyse laat ’n kundige en godvrugtige Nederlandse godgeleerde hom in hierdie verband oor die Heiland uit. Hy skryf as volg:

“Jezus predikte de Wet buitengemeen scherp. Wie ooit aandachtig de Bergrede gelezen heeft, heeft het kunnen bespeuren. Tegenover de uitwendige opvatting der Schriftgeleerden verkondigt Hij de Wet in haar hartdoorzoekende en de nieren oordeelende kracht.”

Tot sover die woorde van die skrywer. Hy het niks te veel gesê nie. Die Heiland het sy wetsprediking natuurlik nie op aanstootlike wyse gedoen nie, maar op sy eie diep treffende, rake manier. Hy het by uitnemendheid die kuns verstaan en beoefen om ook die Wet so te hanteer dat dit “lewendig en kragtig en skerper as enige tweesnydende swaard” is, sodat “dit kan deurdring tot die skeiding van siel en gees en van gewrigte en murg, om te wees ’n beoordelaar van die oorlegginge en gedagtes van die hart.” (Hebr. 4:12)

(2) Die blywende nut van ’n skerpe wetsprediking

Dit word op aangrypende wyse in die lig gestel in die antwoord op Vraag 115. Dit kan goedskiks as volg saamgevat word:

 – Voortgaande verdieping van die sondebesef. ’n Skerpe wetsprediking het immers tot gevolg: “dat ons ons lewe lank ons sondige aard hoe langer hoe meer sal leer ken.” So ’n verdieping van die sondebesef het groot waarde. Dit vereis ’n hele lewe om met die soeklig van die Wet al die bose kieme in die sondenatuur aan te wys.

– Dit dryf wit tot Christus. ’n Skerpe en sieldeursoekende wetsprediking laat die mens al meer aan homself wanhoop. Dit prikkel hom ook om reikhalsend uit te sien “na die vergewing van sondes en die geregtigheid van Christus.”

– Dit is behulpsaam om voortgaande heiligmaking te bevorder. Hierdie heilryke uitwerking van ’n skerpe wetsprediking lê opgesluit in die volgende veelomvattende volsin van die Kategismus: “Dat ons sonder ophou ons sal beywer en God sal bid om die genade van die Heilige Gees, sodat ons hoe langer hoe meer na die ewebeeld van God vernuut mag word.” Sulke wetsprediking laat die onreineid van die eie sielstoestand sien, en open verder die sielsoog vir die vleklose heiligheid van God. En dan ontstaan daar ’n al sterker wordende drang na deelgenootkap aan daardie heiligheid.

Dit open ’n verruklike ewigheidsvergesig. ’n Skerpe wetsprediking ontken nie die waarheidselement wat daar in die leer van die volmaakbaarheid of perfeksionisme skuil nie: dit is om ten volle rein en vry te wees van alle besoedeling en mag van die sonde. Dit kom uit in die volsin: “…totdat ons hierdie volkomenheid wat ons voorgehou word, nà hierdie lewe bereik.’’ Die mistasting van die perfeksionis is dat hy die volmaaktheid beskou as ’n goed wat reeds in hierdie lewe bereikbaar is. Dit is heeltemal verkeerd. Pas nà hierdie lewe word die heiligheidsideaal ten volle verwesenlik. In die sterwensuur word uit die binneste van die waaragtig bekeerde siel met een magsdaad van die Heilige Gees alle oorblyfsels van die ou suurdeeg van die sonde weggeruim.

En dan nà hierdie lewe sal in ganse ewigheid in die kind van God die plant van volmaaktheid, van sondelose heiligheid in sy volle krag en skoonheid kom te pryk. Al die trekke van Gods beeld in hom sal dan weer in hul volle glans en glorie uitskitter. Dit sal dan wees ’n volmaak regverdige siel in ’n volmaakte omgewing. Die omgewing sal wees “die stad met fondamente waarvan God self die kunstenaar en oprigter is.”(Hebr. 11:10)

Volheerlike vooruitsig!

Genoeg om te laat sien hoe leerryk die terugblik is wat die Kategismus ons op die hele wet van die Tien Gebooie gee.

Slotopmerking

Die Tien Gebooie kom in die derde afdeling van die Kategismus ter sprake. Dit wil sê in dié onderdeel wat handel oor die dankbaarheid wat die waaragtige Christenmens steeds vir sy verlossing moet betuig. As daar dan onder die Nuwe Bedeling nog op ’n skerpe wetsprediking aangedring word, dan is die bedoeling glad nie om daardeur self die saligheid te verwerf nie.

Dit is onmoontlik.

Dit kan alleen deur die soenverdienste van Christus verkry word. Maar vir die Christen dien die wetsprediking hoofsaaklik om hom ’n suiwere rigsnoer of leidraad vir sy lewe van dankbaarheid te gee.”
______________________________

* Die kort verklaring van die Tien Gebooie in hierdie werkie vervat, het oorspronklik as ‘n vervolgreeks artikels in die maandblad Die Gereformeerde Vaandel verskyn. Kleine toevoeginge en redaksionele veranderinge hier en daar uitgesonder, sien die artikels tans weer in boekvorm die lig soos hulle voorheen in genoemde blad geplaas was. Die toeleg was om net die teks van die Gebooie met die Kategismus se verklaring daarvan wat nader toe te lig. Ons lewe in ’n tydsgewrig wat gekenmerk word deur ’n voorbeeldlose ontwrigting en ontaarding op sedelike gebied. Juis in so ’n tyd is die benadrukking ook van die diepyrypende en wydstrekkende beginsels en grondgedagtes van die aloue, maar tog van aktuele betekenis blywende, ‘Tien Gebooie broodnodig. Hernude en voortdurende inskerping en verbreiding daarvan kan en sal help om ’n sterk wal op te werp teen die swart en skuimende stroom van onsedelikheid wat met toenemende krag en snelheid deur die hele wêreld heen bruisend vloei. Dat hierdie werkie onder Gods voorsienige bestel en seën iets mag bydra tot die opwerping van so ’n wal — ook in ons land — is die bede van die skrywer.

Stellenbosch, Januarie 1947.

________________________________

2. GOD SE WET EN DIE GRONDWET, P. Jongeling

(Bron: Het Vlammende Schrift: momentopnamen uit de strijd der geesten, Groningen: De Vuurbraak, 1971: p. 88-90.  Beklemtonings en opskrifte bygevoeg)

GEEN NEUTRALITEIT NIE, ALLE REGEERDERS WORD OPGEROEP OM CHRISTUS OP HUL TERREIN TE DIEN VOLGENS SY WET

“Wij wezen er op, dat in de Nederlandse grondwet de erkenning van Gods oppergezag en van de roeping van overheid en natie om Hem te dienen pijnlijk wordt gemist. Ter vergelijking geven wij hier nog eens weer, wat de grondwet van de Republiek van Zuid-Afrika op dit punt uitspreekt. Artikel 1 van deze grondwet begint met de woorden:

“In nederige erkentlikheid teenoor die Almagtige God, Beskikker oor die lotgevalle van nasies en die geskiedenis van volkere; Wat ons voorgeslagte uit baie lande byeengebring en hulle hier in hul eie gevestig het: Wat hul weë deur geslagte bepaal het; Wat hulle so wonderbaarlik deur gevare gelei het…”

Niet minder duidelijk is de uitspraak in artikel 2 van de grondwet:

“Die volk van die Republiek van Suid-Afrika erken die oppergesag en lei ding van die Almagtige God”.

Niemand mene, dat het hier slechts om een formaliteit gaat. Heel de Schrift roept telkens weer volken en overheden op om Gods lof te zingen, Hem openlijk te eren en te dienen, Hem grootheid te geven als de Koning der koningen.

De Zuidafrikaanse grondwet doet dit uitdrukkelijk. De Ne derlandse niet.

Van Engels sprekende zijde heeft men getracht, deze duidelijke en heerlijke uitspraken uit de grondwet verwijderd te krijgen. De regering en de meerderheid van de volksvertegenwoordiging hebben die aandrang met grote kracht en beslistheid afgewezen.

“Dan zou Zuid-Afrika niet meer Zuid-Afrika zijn!” verklaarde indertijd premier Verwoerd.

Ook in Zuid-Afrika zijn velen die zich niet meer aan de goddelijke norm houden. Maar die norm zelf is toch in de grondwet gesteld en als bindend erkend, en de overheid heeft, als mond der natie, daarin Gode de eer gegeven. Daar moet men waarlijk niet gering over denken.

Natuurlijk is het niet zó, dat men door grondwetswijziging het volksleven radicaal kan reformeren. Maar erkenning van dit feit kan nooit dienen als een argument om het neutralisme van onze grondwet onaangetast te laten. Het gaat hier eenvoudig om de vraag, hoe God wil dat staten en overheden zich tegenover Zijn Woord en Wet zullen opstellen. En dan kan het antwoord niet twijfelachtig zijn. Heel de Schrift zou tegen ons opstaan, wanneer wij stelden dat staten, natiën en overheden neutrale dingen zijn, die tegenover God geen partij hebben te kiezen.

“Gij koninkrijken, zingt Gods lof!” dat is het thema van de Schrift. Volken, staten en natiën, Vorsten en overheden worden telkens weer opgeroepen Hem te dienen en openlijk Zijn naam te belijden.

Het is waarlijk niet zo, dat deze eis alléén maar gesteld wordt aan christelijke staten en christelijke overheden. Voor allen geldt dezélfde norm, ook voor volken en natiën die op ijdelheid zinnen (wij zinspelen hier op het begin van Psalm 2) en voor koningen die zich tegen de HEERE en Zijn Gezalfde verzetten:

“Wees dan nou verstandig, o konings;

laat julle waarsku, o regters van die aarde!

Dien die HERE met vrees, en juig met bewing.

Kus die Seun, dat Hy nie toornig word

en julle op die weg vergaan nie;

want gou kan sy toorn ontvlam.

Welgeluksalig is almal wat by Hom skuil”

(Psalm 2:10–12)

In die Ou Testament tye ….

De heidense koning Nebukadnezar werd opgeroepen om te erkennen dat de Allerhoogste macht heeft over het koningschap der mensen en dat geeft aan wie Hij wil. De profeet Daniël vermaande hem, zijn zonden teniet te doen door rechtvaardigheid en zijn ongerechtigheden door erbarming jegens ellendigen, opdat er verlenging van zijn rust mocht wezen. En toen de koning dit woord niet ter harte nam, verviel hij door Gods straffende hand tot razernij, zodat hij uit de gemeenschap der mensen werd verstoten en vertoefde bij het gedierte des velds.

Wat er gebeurde toen Gods straffende hand van hem afliet en zijn verstand in hem terugkeerde, beschrijft koning Nebukadnezar zelf:

En ná verloop van tyd het ek, Nebukadnésar, my oë na die hemel opgeslaan, en my verstand het in my teruggekeer, en ek het die Allerhoogste geloof en Hom wat ewig lewe, geprys en geëer, wie se heerskappy ’n ewige mag en wie se koningskap van geslag tot geslag is. En al die aardbewoners word as niks geag nie, en na sy wil handel Hy met die leër van die hemel en die bewoners van die aarde, en daar is niemand wat sy hand kan afslaan en vir Hom kan sê: Wat doen U nie? In dié tyd het my verstand in my teruggekeer; en wat die eer van my koningskap betref—my majesteit en my glans het in my teruggekeer, en my raadsmanne en my maghebbers het my opgesoek; en ek is in my koningskap herstel, en buitengewone grootheid is my toegevoeg. Nou prys ek, Nebukadnésar, en ek roem en eer die Koning van die hemel: al sy werke is waarheid en sy paaie is reg, en Hy kan verneder die wat in hulle trotsheid wandel.” (Dan. 4:34–37)

Aldus deze heidense koning in een officieël staatsdocument, gericht “aan alle volken, natiën en talen die op de gehele aarde wonen”.

In die Nuwe Testamente tye…

Niet anders is het in de nieuwe bedeling. We lezen in Handelingen 12 dat koning Herodes, de kerkvervolger, zichzelf door het volk liet vereren en toejuichen alsof hij een god was. En dan volgt:

En onmiddellik het ’n engel van die Here hom getref, omdat hy die eer nie aan God gegee het nie; en hy is deur wurms verteer en het gesterwe.” (Hand. 12:23)

Onze Here Jezus Christus wordt in Openbaring 1: 5b genoemd de Overste van de koningen der aarde. In Efeze 1:21, 22 lezen we dat Christus gezet is ter rechterhand Gods “bo alle owerheid en mag en krag en heerskappy en elke naam wat genoem word, nie alleen in hierdie wêreld nie, maar ook in die toekomstige. En Hy het alle dinge onder sy voete onderwerp en Hom as Hoof bo alle dinge aan die gemeente gegee, wat sy liggaam is, die volheid van Hom wat alles in almal vervul.

Artikel 36 NGB leert dan ook, geheel naar de Schrift, dat de overheden geroepen zijn het Koninkrijk van Jezus Christus te doen vorderen.

Van dit schriftuurlijk belijden vinden wij in onze grondwet niets. Dit heeft er toe meegewerkt dat ook vele Nederlandse christenen, ondanks de duidelijke taal van Schrift en belijdenis, vertrouwd zijn geraakt met de gedachte dat de staat zélf eigenlijk een neutraal ding is, een soort van ‘algemene’ omraming, een zelf niet partij kiezende kampplaats tussen christenen en niet-christenen, tussen degenen die Gods Wet verwerpen en die haar aanvaarden.

De partij die er in slaagt “het regeringskasteel te bestormen en te veroveren”, (uitdrukking van dr. A. Kuyper), kan het regeringsbeleid stempelen en in de door haar gewenste richting ombuigen, en zo is er binnen dat neutrale raam soms nog wel heel wat te bereiken, maar de staat zelf blijft toch volgens deze zienswijze een neutralistisch ding.

Dr. A. Kuyper heeft met zijn beschouwingen over het “natuurlijke licht”, later door hem omgebouwd en uitgewerkt tot de leer der ,,gemene gratie” deze opvattingen in de hand gewerkt, hoezeer sommigen van zijn latere volgelingen daarin verder gingen dan hijzelf wilde.

Gods Woord spreekt anders, en dat is de enige norm.

Wijziging van onze grondwet in christelijke zin moet dan ook worden nagestreefd door allen die zich aan dit Woord gehoorzaam willen onderwerpen.”

DIE VERVAL VAN DIE GK(V) EN WAT ONS DAARUIT MOET LEER

Inleiding

Ek plaas hier onder met die nodige toestemming en erkenning aan Kompas kerklike tydskrif van die VGKSA, ds. FJ Bijzet se artikel aangaande sy ‘bestekopname’ van die GK(v) in Nederland (Kompas, Junie 2022).

Mag ons as gelowiges, gemeentes en kerkverbande in SA ook nederig die volgende daaruit leer:

  • sola Scriptura moet ons hele lewe bepaal, ook en veral ons kerklike lewe, nie sola practica nie, naamlik, die Skrif moet alles bepaal, nie die praktyk nie.
  • Verkondig die Woord, skepping-sonde-Verlossing-dankbaarheid-verheerliking, en doen dit tydig en ontydig (2 Tim. 4:1-5), want dit is ware liefde vir God en die naaste, dit is wat goed is vir mense en vir die kerk van Christus, en nie wat mense se ‘behoeftes en begeertes’ is nie (2 Tim. 3:14-4:5).
  • Erediens beteken ‘eer aan God’, nie mense se eer en agendas nie. En as ons God eer soos Hy Homself geopenbaar het, sal dit lei tot ware liefde en diens van die naaste, sien 1 Joh. 4.
  • God is beide heilig én genadig in Christus, die beklemtoon van die een of ander eienskap lei tot baie dwalinge, hou vas aan wat die Skrif openbaar aangaande God (Sondag 8, HK), nie die gode wat mense wil skep van die enigste ware God om hul ‘behoeftes’ te dien nie. Ons moet by God aanpas, Hy nie by ons nie.
  • Wees besorg oor waar toekomstige predikante hul teologiese opleiding ontvang, want dit is hulle wat die Woord tydig en ontydig, in ons huise, gemeentes én gemeenskappe moet verkondig (Hand. 17:15-34; 20:17-38).
  • Susters in die besondere ampte is ‘n teken van ‘n verkeerde Skrifbeskouing, verkeerde kerkregering en verkeerde siening van die roeping van man en vrouwees tot eer van God en die diens aan die naaste … die slagspreuk ‘geslag maak nie saak in die kerk nie’ (VIDA), lei tot ‘geslag maak nie saak in die gesin en gemeenskap nie’ (HIDA) = die LGBTQ agenda wat volg … en die res van al die alfabetiese dwalinge wat gaan volg…
  • die belangrikheid van NGB artikel 29, veral die 3rde kenmerk van ware lewendige kerkwees, nl. die toepassing van die tug op hul wat afdwaal in leer en/of lewe.
  • Sommige ‘verdere studie’ aanstellings is bloot ‘n strategiese manipulasie om ‘n dwaling op die tafel te hou onder die dekmantel van ‘ons moet verder biddend studeer’. In die woorde van Kierkegaard: “The matter is quite simple. The Bible is very easy to understand. But we Christians are a bunch of scheming swindlers. We pretend to be unable to understand it because we know very well that the minute we understand, we are obliged to act accordingly”.
  • Mag die Here ons kerkverband bewaar daarvan om dieselfde pad te bewandel, en dat die liefdevolle tug toegepas sal word op daardie gemeentes wat al meer ‘sola practica’ begin volg soos dit tot uiting kom in die VIDA saak, mag die komende GKSA sinode 2023 vashou aan die ware gereformeerde leer tot eer van God en heil van ons naaste.
  • Mag ons kerkverband ook alleen eenheidsbande soek met gemeentes en kerkverbandE met wie ons waarlik een is in leer, diens en tug, en bande breek met hulle wat nie wil terug reformeer na die Skrif nie (1 Tim. 6:3-6).

____________________________________________

DIE GKV – WAT GAAN AAN?

Ds. F.J. Bijzet, emeritus-predikant van die Vrye Gereformeerde Kerk Kaapstad.  Verwerking van die artikel “Wat is er in de GKv aan de hand?” gepubliseer op eeninwaarheid.info.

Indien jy ‘n bestekopname maak van wat in die Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) (GKv) in Nederland aan die gang is, sal jy jouself onwillekeurig afvra: hoe en wanneer het dit begin?  Meer as een bekommerde skrywer het dit sien kom toe daar in die GKv, asook in die Teologiese Universiteit in Kampen (TUK), geluide begin opklink het dat die hoorder ‘n groter rol in die preek-proses moet speel.  Tot dan het die predikant te sterk op die teks van die preek gekonsentreer en hy sou hom meer moes verdiep in hoe die teks nog relevant kan wees vir die moderne hoorder.

Kernoorsaak

Prof. dr. J. Douma het in sy biografie geskryf dat hy dit reeds rondom 2001 raakgeloop het.  Prof. dr. J. van Bruggen het die saak tydens sy afskeidsrede aan die orde gestel: moet ons inderdaad in hierdie rigting beweeg, dat die hoorder en leser van God se Woord bepaal wat die betekenis is van wat daar staan, vir sy eie tyd- en leefwêreld?  Nee!

Minder as 10 jaar later, in 2010, het dr. H.J.C.C.J. Wilschut tot dieselfde slotsom gekom en dit selfs sterker uitgedruk: dat God in baie opsigte nie meer in die middelpunt staan nie, maar die mens.  In hoeveel gesprekke is die belangrikste vraag nie meer: “hoe die Here dit wil hê soos Hy in sy Woord sê” nie, maar: “wat is die behoefte van die mens en wat dink hy daaroor?”

Die fokus het verskuif van die God-oorgelewerde-teks van die Bybel na wat dit aan ‘n mens doen … en vervolgens al hoe meer na wat die mens met die Bybel doen.

Prediking

Ook al is dit maar een (maar wel ‘n belangrike!) van die wortels van veranderings, moet ons wel raaksien wat hieruit voortgekom het.  Hoe die kerkdienste beleef word, is beïnvloed.  ‘n Nuwe generasie predikante het gepoog om preke aanloklik te maak, ten koste van deeglike eksegese en diepgang.  Net so moes die liturgie opwindend wees.

‘n Eensydige beklemtoning van die verlossing het tot gevolg gehad dat die sonde al hoe minder aangespreek is.  Predikante wat dit nog wel bly doen het, is dikwels vewyt: “Preek vir ons die genade, dominee!” Asof ‘n mens dit los van sondeskuld kan doen.  Die gevolg is dat prediking nie meer konfronterend en appèllerend is nie, maar dis eerder goed-voel-prediking.  Hierdie preke bring nie meer ‘n verslaentheid van hart nie.

Net soos met die prediking, is daar tydens Bybelstudies meer aktuele temas behandel in plaas van Bybelgedeeltes.  En die konsekwente kategismusprediking het begin afwater.  Natuurlik, want die eerste hoofstuk van die Heidelbergse Kategismus begin met die mens se ellende en God se toorn op ons rebellie – en wie sal nog vir so ‘n boodskap kerk toe wil kom, laat staan in ‘n middagdiens!

Aanpassing van eredienste

En ja, wanneer die hoorder ‘n prominente rol in die erediens speel, moet jy natuurlik oog hê vir mense van buite af ook.  Dus: gereelde laedrempeldienste.  In die kategese vind hierdie verskuiwing ook neerslag deurdat dikwels ongeskoolde vrywilligers die onderrig op hulle neem en daar nuwe kategesemetodes ingevoer is, wat dinge soos video’s, popliedjies, kunsprojekte en onderhoudsvoering insluit.

Veral ook by huweliksbevestigings kan daar baie buitestanders verwag word.  Was dit dan nie tyd om die huweliksformulier aan te pas nie?  Die oproep aan ‘n vrou om aan haar man onderdanig te wees, is regtig nie meer vandag gepas nie, word gesê.

Ook doopdienste lok dikwels baie gaste.  Maar is die eerste sinne in die doopsformulier tydens so ‘n feestelike diens nie ‘n uiters onwyse, onvanpaste wegspringplek nie?  Net soos die eerste doopvraag aan die ouers?  Ek het die huidige voorganger in die GKv Emmen al dikwels aan ouers hoor vra of hulle glo dat hul kind “in ‘n wêreld vol sonde en skuld gebore is …”  Let wel: die sonde en skuld is dus in die wêreld en nie in die kind self nie.  Die ou-ou dwaling van Pelagius.

Met hierdie veranderende denke is ‘n groeiende kapitulasie vir die ewolusieteorie nie verbasend nie.  ‘n Mens kan nie vandag die letterlike verstaan van Genesis 1 verkoop nie, kan jy?

Hierdie mensgesentreerdheid het ook ‘n “ek”-gesentreerdheid in die kerk voortgebring, ten koste van die gemeenskap van die heiliges.  Dit word gesien in onder meer die versuiming van die middagdiens (“ek” het daar geen behoefte aan; volgens “my” is dit nie nodig nie) en om ander kerke se dienste by te woon (“church (s)hopping”).  ‘n Baie skokkende ervaring vir my was toe jongmense openbare geloofsbelydenis in hul eie tuin afgelê het, met slegs vriende en familie van hul keuse teenwoordig, omdat hulle nie regtig met die ander gemeentelede verbonde voel nie.  Let wel: die gemeente met wie hulle van nou af saam die nagmaal wou vier!

Seksualiteit

In hierdie nuwe ‘lig’ weet die mens nie meer mooi wat om te doen met waarskuwings, vermanings en tug nie.  Dit gebeur nog maar net sporadies en sake soos ongetroud saambly, egskeiding sonder egbreuk en hertrou daarna het aanvaarbaar geword.  Ook by homoseksualiteit en geslagsverandering is die norm nie meer God se skepping nie, maar hoe iemand voel.  Daar is GKv’s wat homoseksuele paartjies kerklik laat trou omdat hulle hierdie vorm van saamleef ook as ‘n deur-God-aanvaarde huwelik beskou.

Onafhanklikheid

Hoewel dit nie lyk asof dit ‘n direkte verband het nie, het die sentraliteit van die mens ook gelei tot onafhanklike optrede van predikante en kerkrade.  Indien ‘n predikant voel dat iets moontlik moet wees, doen hy dit ‘net’.  Wanneer kerkrade nie met kerklike afsprake saamstem nie, soos wat die kerkorde of sinode-uitsprake stipuleer, skuif hulle dit eenvoudig opsy en gaan hul eie gang.

En hierdie opgeëiste ruimte veroorsaak op sy beurt ‘n verskuiwing van kerklike grense.  Die GKv wou ook aan ‘n oorkoepelende, landelike sinode van ‘n hele paar kerkgenootskappe saamwerk om ‘n nuwe belydenis daar te stel waaraan alle deelnemende ‘kerke’ hulle kan verbind.  Minder as 12 artikels het in hierdie belydenis oorgebly!

Uiteraard moet artikels soos HK Sondag 30 vr. & antw. 80 in die slag bly: die Roomse mis kan mos nie meer ‘n ‘vervloekte afgodery’ genoem word nie?

Theologiese Universiteit Kampen

Dr. S. Paas is by die TUK aangestel.  In sy proefskrif het hy die “kleed van Skrifkritikus” aangetrek om met gespreksgenote ver in teologiese debatte te kan gaan.  Sedertdien het hy nooit weer daardie kleed uitgetrek nie.

En volgens die proefskrif van dr. Koert van Bekkum, dosent aan die TUK, moet ons nie die wonder van die stilstaande son en maan letterlik opneem nie, want die son en maan was vir die Kanaäniete van destyds net simbole van hul gode.

Vrou in die amp

Die druk om alle ampte vir vroue oop te stel, groei al jare.

Ook in hierdie saak blyk die kernvraag te wees: wat sal aan die mense van hierdie tyd nog ‘verkoop’ kan word?

Die saak het in 2005 tydens die algemene sinode in Amersfoort huiwerig ‘n aanvang geneem en is nie onmiddellik verwerp nie.  Studie-deputate is aangestel.

Die volgende algemene sinodes kon ook nie uitsluitsel bereik nie en het telkens die saak aan nuwe deputate deurgegee.  Uiteindelik het daar in 2014, tydens die sinode te Ede, ‘n verslag op tafel gelê wat ruimte gegee het om die Bybel op so ‘n manier te lees dat vroue in alle ampte kan dien.

Die hoordergesentreerde manier van omgaan met die Bybel het hier baie duidelik na vore gekom.  Hoewel die deputate van mening was dat die Bybel duidelik daaroor is dat vroue alles in die kerk mag doen behalwe om die (leer)amp te vervul, het hierdie boodskap ‘n ongemaklikheid, verleentheid en ongeloofwaardigheid veroorsaak.  Volgens die deputate is hierdie reëele probleem ‘n pastorale probleem.  Dus nie ‘n teologiese, eksegetiese of hermeneutiese probleem nie, maar ‘n pastorale en toepassingsprobleem.

Hierdie sinode was nietemin huiwerig en het die hulp van 7 ‘swaargewigte’, professore van Kampen en Apeldoorn, ingeroep.  Al sewe het die verslag se argumente verwerp.  Prof. dr. Van Bruggen het selfs na die ‘gestrande skeepswrakke’ van die PKN en Christian Reformed Churches in Amerika en Kanada verwys: dit moet as waarskuwingsbakens dien.  Die sinode het toe nie die deputate se verslag aanvaar nie, maar verdere studie gelas.

Maar wat by die voordeur weggewys is, is by die agterdeur ingelaat.  Want daar is met betrekking tot die NGK gekonstateer dat die struikelblok (naamlik die NGK se besluit om ampte vir susters oop te stel) uit die weg geruim is: “ten spyte van die verskillende praktiese uitwerkings met betrekking tot vroue in die amp, blyk dit dat ons mekaar as ware kerke kan erken op grond van die aanvaarding van die gesag van die heilige Skrif.”  Die gesprekke met die NGK met die oog op kerklike eenheid is toe voortgesit.

Koersverandering

Tydens die volgende sinode, Meppel 2017, het hierdie saak momentum gekry.  Hoewel die soveelste deputateverslag nie deurslaggewende argumente kon aanvoer nie, is die volgende ontsnaproete gevind: dat beide sienings vanuit God se Woord verdedig kan word en dat ons mekaar nie aan een van beide mag bind, soos wat tot dusver gedoen is nie.

Dit was dus nie ‘n oortuigende Bybelse voorskrif wat uiteindelik die oë daarvoor oopgemaak het dat God se Woord tot nou toe verkeerd verstaan is nie.  Nee: dit is moontlik om met God se Woord twee opponerende sienings te verdedig.  Dus: wég met 2 Korinthiërs 1:19.

Daarna het dit in ‘n stroomversnelling beland.  Hulle het al gou met die NGK hande gevat en ‘n gemeenskaplike nagmaalsviering gereël. (Watter kerkraad het toesig gehou oor wie die nagmaal gebruik?  Het iemand nog geprotesteer?)  Ook is Almatine Leene, uit ‘n kerkverband waarmee die GKv nog nooit ‘n susterkerkverhouding gehad het nie, beroep en as “‘n wonder van die Gees” die kerkverband ingebring.  Ten spyte daarvan dat sy kort tevore in Stellenbosch die huwelik van ‘n gemeentelid met ‘n ateïs bevestig het en op hul uitdruklike versoek God se Naam nie daarby genoem het nie.  En verlede jaar was hierdie vroulike predikant die gasspreker by die TUK se jaarlikse opening …

Susterkerke

Hierdie ontwikkelings het nie ongesiens by die buitelandse susterkerke verby gegaan nie.  Tydens die 2011 algemene sinode te Harderwijk is daar al ernstige besware van verteenwoordigers ter tafel gelê.  Maar geen van dit is ter harte geneem nie en die koers waarin die GKv beweeg, is nie gekorrigeer nie.  Dit het gelei tot die verbreking van die susterkerkverhouding met Australië en later ook Kanada, terwyl Suid-Afrika die verhouding drasties afgeskaal het.  ‘n Ingrypende gebeurtenis was die skorsing van die GKv as lid van die ICRC.

Ommekeer?

Die groot vraag vir baie geskokte kerklidmate was: wat gaan die volgende sinode doen?  Gaan die sinode van Goes 2020, geskok deur hierdie reaksies, tot sy sinne kom?

Nee, inteendeel!  Dieselfde voorsitter as in Meppel is gekies.  En die stroomversnelling het ‘n waterval geword.  Die uitspraak dat beide interpretasies langs mekaar kan bestaan, is gehandhaaf.  Maar veral die siening dat vroue wél in alle ampte kan dien, is verdedig.  Die sinode-uitspraak van Meppel 2017 is gelegitimeer, dat sommige (hoeveel?) van die voorskrifte in die apostoliese briewe nie meer in ons tyd en kultuur van toepassing is nie en dat ons in hierdie gevalle presies die teenoorgestelde mag (moet!) doen as wat Paulus voorgeskryf het.

Eenwording met NGK

Die sinode van Goes het die proses van eenwording met die NGK in die hoogste rat geplaas.  Die struikelblokke wat daar nog was is gou uit die weg geruim – deurdat hoofsaaklik die GKv skuld bely het rondom die kerkstryd in 1967.

‘n Nuwe ondertekeningsformulier vir ampsdraers is ingevoer waaraan binding aan die drie formuliere van eenheid nie vereis word nie.  Want hoekom wel?  Daar word nou immers gewerk aan ‘n nuwe belydenis.  Dus sal daar in die toekoms waarskynlik nie meer die drie formuliere van eenheid wees nie, maar ‘n formulier wat baie ruimte aan die verdeeldheid bied!

Om by die Nederlandse Raad van Kerke aan te sluit was ook ‘n voor die hand liggende keuse.  Meer nog: waarom ook nie solank voorbrand maak om by die Wêreldraad van Kerke aan te sluit nie?  Want wanneer jou gereformeerde susterkerke in die ICRC jou skors, is dit seker vanselfsprekend om nuwe kerkvriende te soek wat by jou pas.

Gebed

Dit is die stand van sake in die GKv.  En dit is opvallend dat daar so min prinsipiële proteste gehoor word.  Min kerklidmate doen die moeite om te verstaan wat aangaan.  Elkeen doen wat goed is in sy eie oë.

Mensgesentreerdheid.

Laat ons aanhou bid vir ons broeders en susters.  Dat hulle kan insien hoe die GKv die  gereformeerde spoor byster gesraak het en dat hulle geloof, moed en krag sal ontvang om daarmee te breek.

‘WET EN EVANGELIE IN DIE KONINKRYK VAN GOD’

(‘n Lewensbeskoulike verklaring vanuit Matteus 5:1-20)

EN ANDER LESINGS VAN DIE 2022 BW SEMINAAR

Al die lesings kan hier gekyk word: Pactum Institute

Die volledige program en lesings in geskrewe teks is ook hier beskikbaar: BW seminaar 2022

“Die kerk het die taak en opdrag om die soewereine Evangelie van Jesus Christus te verkondig aan alle volke en hulle dissipels te maak deur hulle te leer om alles te onderhou wat Hy ons beveel het (Matt.28:19).  Dit behels om die ‘volle raad van God’ oor God, mens en wêreld, en hul onderlinge verhouding tot mekaar te leer, vir soverre God dit in sy Woord aan ons geopenbaar het.  Deur die Woord en Gees moet ons ons hoe langer hoe meer in ons denke en dade onderwerp aan Christus se heerskappy.  Dit behels ook om ons tydsgees te ken sodat ons dit meer effektief kan konfronteer met die Evangelie van Jesus Christus en die Christelike lewens-en wêreldbeskouing wat vir ons in die Woord geopenbaar is.”

Nog artikels oor lewensbeskoulike opvoeding en wet en evangelie.

PRO REGNO BOEKE: UITVERKOPING KOMENDE SATERDAG BY GK CARLETONVILLE SE VERKOPE DAG

Saterdag, 30 Julie 2022, vanaf 09h00 tot 13h00

Heelwat van die boeke hier onder genoem as ook baie ander, gaan op uitverkoping wees komende Saterdag hier by my gemeente se verkopedag, kom maak ‘n draai by my Pro Regno boektafels. Daar gaan ‘n paar houers wees met R10-00; R20-00 en R30-00, ens. boeke, en asook ‘nuwer’ boeke wat ook goeie afslag op gaan wees.

Straat adres:  h/v Pewter en Topazplek strate, Carletonville

Google Maps: https://goo.gl/maps/iGDK56bCAdLUVioD8

ADMIN REëLINGS  (vir aanlyn aankope)

1 Enige navrae moet per e-pos of whatsapp gedoen word, verkieslik nie telefonies nie, asb.

2 Boeke word nie uitgehou nie, behalwe wanneer inbetaling reeds gedoen is.

3 Daar moet gepoog word om boeke af te haal in Carletonville, Potchefstroom of Pretoria soos prakties gereël. Indien boeke gepos word is dit op u eie risiko. LET WEL: ek pos net deur Courier Guy (minimum bedrag: R100 per pakkie). Pryse hier onder sluit nie posgeld in nie, en moet dus nog by bereken word.

4) Elke opvolgende boeklys vervang die vorige boeklyste en pryse.  Ek dateer ook die laaste boeklys op soos boeke verkoop word of daar boeke bykom, so maak seker of die boeke nog beskikbaar is voordat u bestel, dankie.  Fotos en boeke beskikbaar stem nie altyd ooreen nie.

5) Hier is die rekening vir inbetaling, asook kontak besonderhede:

S. Le Cornu

Absa tjek nr. 01095190673

Takkode: 632005

Verwysing: u voorletters en van

Kontakbesonderhede

Slabbert Le Cornu

Selnr. 082 770 2669

E-pos: proregno@gmail.com

Prosedure om te volg vir boekaankope:

1 Stuur u lys van boeke wat u wil aankoop na bogenoemde kontakbesonderhede (e-pos of whatsapp).

2 Ek sal laat weet wat beskikbaar is en die spesifieke bedrag wat inbetaal moet word, laat weet ook of u boeke gaan kry in Carletonville, Potch of Pretoria, en of dit bv. per Postnet of Courier Guy gepos moet word.

3 Sodra ek u inbetaling ontvang het, is die boeke u s’n.

INHOUD/CONTENT

NUUTSTE VOORRAAD

Afdeling A: Nuwe voorraadboeke (Afrikaans/Nederlands, Engels)

Afdeling B: Ou voorraadboeke (Afrikaans, Engels, Nederlands)

_______________________________________________

NUUTSTE VOORRAAD:

– New Testament Commentary: Matthew, W. Hendriksen, R170-00

– Contending for the Faith: The rise of heresy and the development of Truth, H. Hanko, R130-00

– Total Truth: Liberating Christianity from its Cultural Captivity, NR Pearcey, R170-00

AFDELING A: NUWE VOORRAAD BOEKE

AFRIKAANS:

– MARAIS, DR. WILLIE. Word ‘n Wenner: bybelse oordenkings uit die lewe van Josef, R70-00

– MULLER, C.F.J. (red.) 500 JAAR SUID-AFRIKAANSE GESKIEDENIS, R100-00 

BELYDENISKRIFTE Konkordansie met teksregister, In die Skriflig uitgawe, R50-00

BOOYENS, MJ. Laat My lammers wei, R70-00

_______________ Elke dag in U lig: Bybelse oordenkings vir een jaar. R50-00

COETZEE, JC. (Openbaringshistoriese) Gids deur die Boeke van die NT: Briewe van Paulus. R40-00

DU PLOOY, J. & VERGEER, W. Dagboeke van Dirk Postma. R100-00 

FLOOR, L. Persone rondom Paulus. R30-00

KROEZE, JH. Die woorde van die Prediker, R50-00

KROEZE, JH & GROENEWALD, EP, HANDBOEK BYBELSE GESKIEDENIS: OT & NT, 2 volumes, R150-00

LEER MY, HEER: Uit die Skatkis van die Psalms CD opnames van ‘n verskeidenheid van Psalms, R50-00

PLOEGLER, J. Nederlanders in Transvalal, 1850-1950. R70-00

PONT, AD. Die Historiese Agtergronde van ons Kerklike Reg, R70-00

POSTMA, F. Paulus: ‘n Geroepe Apostel van Jesus Christus (1949 hardeband uitgawe). R70-00

SCHOLTZ, GD. Die geskiedenis van die Nederduitse Hervormde of Gereformeerde Kerke, R50-00

SPOELSTRA, B. Die Doppers in SA, 1760-1899. R70-00

STOKER, HG. Oorsprong en Rigting (bundel lesings en artikels), 2 dele, R200-00

THERON, PF. (red.). Koninkryk, kerk en kosmos: Huldigingsbundel ter ere van Prof. Willie D, Jonker. R50-00

TOTIUS, VERSAMELDE WERKE, 11 dele, R900-00

VENTER, EA. Calvyn en Calvinisme, R20-00

NEDERLANDS

VAN’T SPIJKER, W (red.). Bij Brood en Beker: Leer en gebruik van het Heilige Avondmaal in het NT en in de geschiedenis van de Westerse Kerk. R300-00

BELYDENISSKRIFTE KOMMENTARE IN Nederlands:

a) NGB

FEENSTRA, JG. Onze Geloofsbelijdenis, R70-00

POLMAN, ADR. Woord en Belijdenis, 2 dele, R80-00

________________ Onze Nederlandche Geloofsbelijdenis, 4 dele, R120-00

VENEMA, FF. Wat is een Christen nodig te geloven. R70-00
(al die boeke saam, 8 boeke: R300-00)

b) Heidelbergse Kategismus

DEDDENS, K. D. Dit is u Leven: 54 Catechismuspreken. R80-00

FEENSTRA, JG. Het Eigendom des Heren: Korte Verklaring van de HK. R50-00

VAN DER WALT, SJ. Die Vaste Fondament: Oordenkings op die HK (Afrikaans). R50-00

VELDKAMP, H. Zondagkinderen: kanttekeningen bij de HK (1 volume uitgawe). R80-00

WIELENGA, B. Onze Catechismus, 2 delen. R80-00

(al die boeke saam, 6 boeke: R300-00)

c) Dordtse Leerregels

FEENSTRA, JG. De Dordtse Leerregelen. R50-00 (nuwer uitgawe, R70-00).

[Spesiale aanbieding: al hierdie kommentare saam, : 15 boeke: R500-00]

B. WIELENGA FORMULIERE STUDIE STEL

Ons Doopsformulier (318bl), R80-00

Ons Avondmaalsformulier (451bl), R80-00

Ons Huwelijksformulier (352bl.), R80-00

[Spesiale aanbieding, x 3 boeke: R200-00]

Ander Nederlandse boeke:

AALDERS, G. Het Verbond Gods: Een hoofdstuk uit de geschiedenis der Openbaring. R50-00

BAVINCK, H. _____________ Magnalia Dei: Onderwijsing in de Christelijke Religie naar Gereformeerde Belijdenis. R70-00

_____________ Handleiding bij het Onderwijs in den Christelijke Godsdienst. R50-00

(Hierdie twee boeke is verkorte weergawe van Bavinck se magistrale werk: Gereformeerde Dogmatiek, 4 dele.  Dit is albeie goeie inleidende werke)

_______________ Het Christelijke Huisgezin. R50-00

DIJK, K. De dienst der kerk. R50-00

DOUMA, J. Algemene Genade: uiteensetting, vergelijking en beoordeling van de opvattingen van A. Kuyper, K. Schilder en J. Calvijn over ‘algemene genade’. R70-00

GISPEN, WH. Schepping en Paradijs: Verklaring van Genesis 1-3. R50-00

GROSHEIDE, FW (red.), Christelijke Encyclopedia, volledige 6 dele, R300-00 (Nederlandse stel)

RIDDERBOS, H. De Komst van het Koninkrijk, R60-00

_______________ Paulus: Ontwerp van zijn Theologie. R60-00

(2 boeke saam: R100-00)

SMILDE, E. Een Eeuw van Strijd over Verbond en Doop. R70-00

VELEMA, WH. Wet en Evangelie. R70-00

ENGELS: 

DEFENDERS Bible, Henry Morris, R300-00

MOULE, CD. An Idiom Book for NT Greek. R50-00

Bauman & Hall, David (ed.), God and Politics, R70-00

BRATT, JD. Dutch Calvinism in Modern America, R70-00

BUDGEN, Victor. The Charismatics and the Word of the God, R100-00

BURROUGHS, J. Gospel Worship: the right way to sanctify the Name of God, R150-00

DE JONG, Norman. Education in Truth, R50-00

DE MAR, Gary. The Reduction of Christianity: a biblical response to Dave Hunt, R100-00

DOOYEWEERD, H. In the Twilight of Western Thought, R50-00

DOUGLAS, JD (ed.), Who is Who in Christian History?, R200-00

FABER, J. Essays in Reformed Doctrine. R120-00

FRANCE, RT. Matthew: evangelist and teacher, R120-00

HALL, B. Humanists and Protestants: 1500-1900, R120-00

HANKS, G. 70 Christians changing the world, R70-00

HAMMOND, P. Biblical Principles for Africa, R40-00

HOLMERS, AF. All Truth is God’s Truth, R70-00

HOLLENWEGER, WJ. The Pentacostals, R150-00

HUGHES, F. What do you mean Christian Education?, R50-00

KELLY, MW. The Impulse of Power: Formative Ideas of Western Civilization, R100-00

LADD, George E. The Presence of the Future, R100-00

LOCKERBIE, DB. A Passion for Learning: History of Christian Thought on Education, R150-00

MACDOWELL, Josh. The New Evidence that demands a verdict: evidence 1 and 2 fully updated in one volume answering questions for Christians in 21st century, R200-00

MCCRIE, Thomas. Story of the Scottish Church, from the Reformation to the Disruption, R250-00

NORTON-TAYLOR, D. God’s Man: An Novel about Calvin, R70-00

POLLOCK, J. Whitefield the evangelist, a biography, R80-00

STONEHOUSE, Ned. J Gresham Machen: a biography, R150-00

WARFIELD, Benjamin. Calvin and Augustine, R150-00

WORRAL, BG. The Making of the Modern Church: Christianity in England since 1800, R70-00

AFDELING B: OU VOORRAAD BOEKE

AFRIKAANS

BARNARD, A.C. Die Erediens, R100-00

BARNARD, A. 100 vrae oor die eindtyd, R100

BARNARD. DJ. Bely en Beleef, 52 HK preke, R30-00

DS. MJ BOOYENS BOEKE:

‘n Vaste Vertroue op die Dinge wat ons Hoop: verklarende aantekeninge op die Hebreërbrief, R30-00

Elke dag in U Lig: dagboek vir die jaar, R50-00

Aan die voete van Jesus, R50-00

BUYTENDAG, FW. Aspekte van die vorm/inhoud problematiek met betrekking tot die organiese Skrifinspirasie in die nuwere gereformeerde teologie in Nederland (baie belangrike studie oor Skrifgesag en inspirasieleer), R50-00

BYBELSE AGTERGROND VIR BYBELSTUDIE BRONNE:

Gispen&Grosheide, Bybelse Ensiklopedie, x2 dele, R200-00

BEERS, V. Gilbert, Reis deur die Bybel: ontdek die Bybel deur die belangrike verhale, R150-00

Mijnhardt Bybel konkordansie, 1933/53 vertaling, R100-00

Godsdienste van die Wêreld, R100-00

Broer Andrew: God se Smokkelaar, R30-00

Bunyan, John. Die Pelgrim se Reis, R50-00

VERSKEIDENHEID VAN ANDER OAV BYBELS BESKIKBAAR, SAKFORMAAT ASOOK STANDAARDGROTE, pryse en nog fotos beskikbaar op navraag:

1933 Afrikaanse Vertaling uitgawe (1939 gedruk), R300-00 (swart hardeband)

d’ASSONVILLE EN FLOOR BOEKE:

Floor, L. Die Evangelie van die Koninkryk, R20-00

_________ Die Heilige Doop in die NT, R30-00

_________ Hy wat met die Heilige Gees Doop, R40-00

_________ Persone rondom Paulus, R20-00

d’Assonville, V.E. Die Koms van Christus en die Antichris, R50-00

_________________, Kerkgeskiedenis, R20-00

__________________, Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

__________________, Oorsig oor die Nuwe Testament, R20-00

__________________, Totius – profeet van die Mooirivier, 30-00

__________________, Die dwaasheid om te preek, R20-00

d’Assonville, V.E. Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

Du Toit, S. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30-00

DE BRUYN, PJ. Kuisheid voor die Huwelik, R20-00

DE BRUYN, PJ. Die Tien Gebooie, R70-00

De Bruyn, P.J. Salf vir die wonde, R30-00

DE KLERK, PJS. Die Navolging van Christus, R30-00

De Klerk, P.J.S. Woorde en dade van die Profete, R30-00

DE KLERK, BJ. Vorme en Karakter van die Biblisisme, R30

DE KLERK,, WJ. Rousmart, R30

DE VILLIERS, A. Geen veroordeling nie: oordenkinge oor Romeine hoofstuk 8, R30-00

Du Plessis, L.M. Calvyn oor die Staat, R30-00

DRANE, John. Paulus, ‘n Geïllustreerde verhandeling, R30-00

DU TOIT, AB (red.) Handleiding by NT, deel 1,2,5: die groen reeks, R70-00 elk

DUVENHAGE, SCW. Die Dekor van die NT, R50-00

DE WITT, AG. Loof die Here: Perspektiewe op die Psalms, x3 dele, R150-00

DU PLESSIS, JA. Die gereformeerde kerk en kerkregering, R20

DU PLESSIS, LJ. Inleiding tot die algemene regsleer en jurisprudensie, R30-00

DU PLESSIS, SJ. Jesus en die Kanon van die Ou Testament, R40-00

DU TOIT, S. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30

ERASMUS, J. Skrifgesag: Manuskripte en Bybelvertaling, 2 dele, R100-00

FENCHAM, FC. Die geskiedenis van Israel, R40-00

Floor, L. Kom na My – skrifstudies oor Matteus 1-13, R20-00

GROENEWALD, EP. In gelykenisse het Hy geleer, R30-00

___________________ Die Vaste Steunpunt, bespreking van aktuele sake, R30-00

HELBERG, JL. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30-00

HELBERG, JL. Die Here regeer: Openbaringslyn in die OT, R50

HENDRIKSEN, William. Die Hiernamaals, R70-00 (standaardwerke aangaande vrae oor die toekoms, hemel en hel, lewe na die dood, ens.)

HANDBOEK BY DIE BYBEL, derde uitgawe, R150-00

JOHAN HEYNS BOEKE:

Die nuwe mens onderweg- oor die tien gebooie, R50-00

Die Kerk, R50-00

Lewende Christendom: Teologie van Gehoorsaamheid, R50-00

Teologie in Krisis, R50-00

Brug tussen God en Mens, R50-00

Etiek van die Liefde, R50-00

JONKER, Willie D. Die Gees van Christus, R50

KORAALBOEK vir Psalms en Gesange (1972), R100

Kempff, D. Gee dit deur – pastorale briewe, R20-00

Konig, Adrio. Jesus Christus, die Eschatos (eskatologie, die leer van die einde) , R70-00

KROEZE, JH. Koning Hiskia, R30

KATEGISMUSPREKE, 52 PREKE deur GKSA predikante, R40-00

KEET, BB. Ons redelike godsdiens, R40-00

KEMPFF, Die skeppingsleer van Karl Barth, R40-00

KERKSAAK TUSSEN PROF J DU PLESSIS EN DIE NGKSA, woordelikse verslag van die verrigtinge en uitspraak van die Hooggeregshof, R70-00 (Totius was ook getuie by hierdie saak oor Skrifgesag en inspirasie)

KESTELL, JD. Uitgevryfde Koringkorrels: oordenkings vir die jaar, R30-00

KONIG, A. Heil en Heilsweg, R30-00

KRUGER, LS. Waarom is u lid van die Gereformeerde Kerk, R30-00

LE ROUX, J. Ons glo: Bybelstudie – NGB, R30-00

Lohse, E. Die Openbaring van Johannes, R40-00

Muller, J.J. Christelike Sektewese, R30-00

DR. WILLIE MARAIS BOEKE: 

Aktuele Sake, R50-00

Leierskap, R30-00

Onder ewige vleuels: dagboek oor Tien Gebooie, R70-00

Wonder en Wetenskap, R30-00

Wonder van Wedergeboorte, R50-00

‘n Man van God gestuur: dr. Willie Marais, sy outobiografie, R70-00

PONT, AD. Kerkgeskiedenis, R50

ROSSOUW, HW. Klaarheid en Interpretasie: enkele probleem historiese gesigspunte in verband met die duidelikheid van die Heilige Skrif, R50-00

Klaas Schilder: erfenis en betekenis, R30-00

STOKER, HG. Beginsels en Metodes van die Wetenskap, R50-00

TOTIUS SE VERSAMELDE WERKE, 1977-UITGAWE, die blou hardeband stel, 11 dele, R900-00

TRAVIS, S. & HUGHES G, Die Wêreld van die Bybel, R70-00

VAN ROOYEN, EE. Die tien gebooie: populêre en prakties stigtelike verklaring aan die hand van die Heidelbergse Kategismus, R40-00

VAN DER VYVER, GCP. Dirk Postma 1818-1890, R50-00

VAN DER WALT, SJ. Die Vaste Fondament: HK oordenkings, R40-00

____________________. Geloofsleer (hierdie boek bevat prof. vd Walt se ‘dogmatiek’, die eerste 210 bladyse), R50-00, geskryf vir hoërskool leerlinge.

J Hermine van Wyk (vertaler), ‘n Afrikaanse Samevattende Vertaling van THE INSTITUTES OF BIBLICAL LAW, 275 A4 bladsye fotostate en ring bind (kontak my direk vir bestellings en prys)

VILJOEN, Dirk. Hoe lief het ek U wet: bybel korrrespondensie kursus oor die Tien Gebooie, R70-00

VAN WYK DE VRIES, KS. Die leer van die Kerk: handboek vir gebruik by die kategetiese onderrig, R20-00

Van Staden, A.J. Die Jehova getuies weerlê, R30-00

Van Wyk, J.H. Etiek in Eenvoud: gesprekke oor morele vraagstukke, R40-00

Van Zijl, T.L. Die Openbaring van Jesus Christus aan Johannes, R50-00

Verhoef, P.A. Israel in die Krisis (toekomsverwagting oor Israel), R40-00

VENSTER OP DIE GESIN: openhartige gesprekke met ouers, kinders en familie, R30-00

WOLGEMUTH, R. Pappa & die Werk: liefde vir jou gesin en jou werk, R50-00

VERHOEF, PA. Sê my dominee: vrae en antwoorde oor die geloofslewe, R30-00

ENGELSE BOEKE (ouer voorraad)

ALLIS, OT, The Old Testament: its claims and critics, R350-00

CALVINS’s Calvinism: 1. Eternal Predestination of God & 2. The Secret Providence of God, R200-00

COOPER, John W. Panentheism: the other God of the Philosophers, R150-00

FESKO, J.V., Justification: Understanding the classic reformed doctrine, R220-00 (nuwe boek)

Ham, Ken. Creation Evangelism for the new millennium, R50-00

LINDSELL, Harold, The Bible in the Balance, R80

OWEN, John. Justification by Faith, R200-00

RICHARDS, L. Every Name of God in the Bible, R100

ROBINSON, JAT. Redating the New Testament, R50-00

WILSON, Doug (ed.) Bound Only Once: the failure of Open Theism, R100-00

WRAY, DE. Biblical Church Discipline (booklet), R20

ESKATOLOGIE/EINDTYD BOEKE:

BARNARD, A. 100 vrae oor die eindtyd, R100

d’Assonville, V.E. Die Koms van Christus en die Antichris, R50-00

Konig, Adrio. Jesus Christus, die Eschatos (eskatologie, die leer van die einde) , R70-00

Lohse, E. Die Openbaring van Johannes, R40-00

Verhoef, P.A. Israel in die Krisis (toekomsverwagting oor Israel), R40-00

TALE EN KOMMENTARE

KORTE VERKLARING stel, het 55 dele, kort 7 dele, R550-00

SIKKEL, JC. Boek van Geboorten: verklaring van de Boek Genesis, R50-00

BOHL, FM & GEMSER, B. De Psalmen – Tekst en Uitleg (Nederlands), R50-00

GREIJDANUS, S. Commentaar of het NT: Lucas, deel 1 en 2 (1228bl, een van die beste kommentare op Lukas), R100-00

GROSHEIDE, FW. Commentaar op het NT: Handelingen deel 1 en 2, R100-00

NG TEOLOE-DOGMATIEK REEKSE

a) Wegwysers in die Dogmatiek, 5 dele (R50-00 per boek):

deel 1: Die Lewende God (JJF Durand)

deel 2: Christus, die Middelaar (WD Jonker)

deel 3: Die Sonde (JJF Durand)

deel 4: Die Gees van Christus (WD Jonker)

deel 5: Skepping, mens, voorsienigheid (JJF Durand)

[Spesiale aanbieding vir 5 dele: R150-00]

Gelowig Nagedink-reeks (R50-00 per boek):

deel 1: Hier is Ek! -oor God (A. Konig)

deel 2: Jesus die Laaste – oor die einde (A. Konig)

deel 3: Hy kan weer en meer – oor die skepping (A. Konig)

[Spesiale aanbieding: R100 vir 3 dele saam]

GESKIEDENIS BOEKE

J.C. (Kay) De Villiers, Dwarstrekkers, Dwepers en Dokters: merkwaardige vertellings uit die Anglo-Boereoorlog, R120-00

Scholtz, G.D. Die ontwikkeling van die politieke denke van die Afrikaner,

deel 1 (1652-1806), R70-00

deel 2 (1806-1854), R70-00

M.E.R. Die Gewers, R50-00

Meintjes, Johannes. President Steyn, R150-00

Venter, F.A. Die swart pelgrim, R120-00

Kestell, JD & Van Velden,  D.E. Die Vredesonderhandelinge tussen die Boererepublieke en die Britse regering, R120-00

[Spesiale aanbieding: 9 geskiedenis boeke = R700-00]

Original languages Study Tools:

Baumgartner Hebrew Lexicon & Supplementen, R100-00

Davidson’s Analytical Hebrew & Chaldee Lexicon, R100-00

Hebrew-Greek Key Word Study Bible (NIV), R80-00

KOHLENBERGER, JR. The Interlinear NIV Hebrew-English Old Testament, R250-00

Translation Handbooks on: Ruth, Luke, Mark, Romans, Acts, Galatbeerians, Thessalonians, Letters of John, R30-00 each

Wenham’s Elements of NT Greek, R30-00

Thayer’s Lexicon of the NT, R100-00

Bauer-Arndt- Gingrich Greek-English Lexicon of NT and early Christian literature, 2 volumes, R200-00

Moulton and Geden’s Concordance to the Greek Testament, R250-00

New Testament in 26 Translations, R80-00

[Spesiale aanbieding: R700-00 vir 18 tale boeke]

NEDERLANDSE BOEKE 

ALGRA, H. Het wonder van die 19de eeu, R40-00

_____________________ Magnalia Dei: Onderwijzing in de Christelijke Religie naar Gereformeerde Belijdenis, R50-00

___________________ Handleiding bij het Onderwijs in de Christelijke Godsdienst, R50-00

(albei hierdie laaste 2 werke van Bavinck is korter opsommings of samevatting van sy 4 delige werk: Gereformeerde Dogmatiek)

DE GRAAF, SG. Verbondsgeschiedenis, 2 dele, R80-00

DIJK, K. Korte Dogmatiek, R20-00

DIJK, K. De dienst der prediking, R40-00

EXALTO, K. Enigste Troos, inleiding tot de heidelbergse catechismus, R30-00

__________(red.) Reformatorische Stemmen: verleden en heden, R40-00

FEENSTRA, JG. Onze Geloofsbelijdenis (NGB), R50-00

FRANCKE, Joh. Veel vragen … een antwoord: keur van onderwerpen (oor, van en vanuit die Skrif beantwoord), R70-00

GEESINK, WA. Gereformeerde Ethiek, x2 dele, R80-00

GROSHEIDE, FW. (red.) Korte Christelijke Encyclopedia, R70-00

HAMERSMA, T. De Catechismus in 52 predikasies, R30-00

JANSE, A. Karel Barth, R30-00

JANSEN, Joh. Korte Verklaring van de Kerkordening, R40-00

KOOLE, JL. Liturgie en Ambt in the apostolische kerk, R40-00

KUYPER, A. E Voto Dordaceno: toelichting op den Heidelbergschen Catechismus, 4 dele, R150-00

_____________Uit het Woord: Stichtlelijke Bijbelstudies, x6 dele, R100-00

____________ Het werk van den Heiligen Geest, R80-00

____________ De Voleinding, 4 dele, R100-00 (paar bladsye geskeur)

LINDEBOOM, Hervormd en Gereformeerd, R50-00

RIDDERBOS, Herman. Komst van het Koninkrijk, R50-00

______________________ Het Woord, het Rijk en onze verlegenheid, R50-00

SCHILDER, K. De Openbaring van Johannes en het Sociale Leven, R50-00

______________ Christus en Cultuur, R40-00

SPOELSTRA, C& DREYER, A. Bouwstoffen voor die Geschiedenis NG Kerken in ZA, x3 dele, R150-00

TRIMP, C. (red.). De biddende kerk: een bundel studies over het gebed, R30-00

VAN’T SPIJKER, W. e.a. (red.). Bij Brood en Beker: Leer en gebruik van de heilig avondmaal in het Nieuwe Testament en de geschiedenis van de westerse kerk, R200-00

LEER PREDIKING: NGB artikel 36 – Die burgerlike owerheid (Romeine 13:1-7)

Lees: Romeine 12:1,2,17-13:14

NGB artikel 36: Die burgerlike owerheid

Teksverse: “LAAT elke mens hom onderwerp aan die magte wat oor hom gestel is, want daar is geen mag behalwe van God nie, en die wat daar is, is deur God ingestel, 2 sodat hy wat hom teen die mag versit, die instelling van God weerstaan; en die wat dit weerstaan, sal hulle oordeel ontvang. 3 Want die owerhede is geen voorwerp van vrees by die goeie dade nie, maar by die slegte. Maar wil jy nie die mag vrees nie, doen wat goed is, en jy sal lof van hom ontvang; 4 want hy is ’n dienaar van God, jou ten goede. Maar as jy kwaad doen, vrees dan; want hy dra die swaard nie verniet nie, want hy is ’n dienaar van God, ’n wreker om die een wat kwaad doen, te straf. 5 Daarom is dit noodsaaklik om jou te onderwerp, nie alleen ter wille van die straf nie, maar ter wille van die gewete. 6 Want daarom betaal julle ook belastings; want hulle is dienaars van God wat juis hiermee voortdurend besig is. 7 Betaal dan aan almal wat aan hulle verskuldig is: belasting aan die wat belasting, tol aan die wat tol, vrees aan die wat vrees, eer aan die wat eer toekom.” (Romeine 13:1-7)

Tema: Die burgerlike regering is slegs een van vier regeringsvorme wat almal onderwopre is aan God en volgens sy geopenbaarde wil moet dien en regeer

(Preekopname: GK Carletonville, 2022-06-26, nota: let wel, die inhoud van die preek en teksnotas hier onder stem nie altyd ooreen nie, die notas is nie volledig nie, die audio preek is die volledige preek).

Aflaai (regs kliek): NGB art. 36 (Rom. 13:1-7)

Politiek vierde! (x2)

Geliefdes in Christus,

Dit is wat die gelowige, die kerk se belydenis behoort te wees, wat ons eerstens uit Rom. 13 wil leer asook ons belydenis in NGB art. 36 in navolging van die Skrif.

Die burgerlike owerheid of regering (‘staat’), het nie die belangrikste plek in ons lewens nie,

Die staat kan ons nie red nie, hy is nie god nie, maar is wel een van vier magte of gesagsterreine, regerings wat God daar gestel het, v. 1,

LAAT elke mens hom onderwerp aan die magte wat oor hom gestel is, want daar is geen mag behalwe van God nie, en die wat daar is, is deur God ingestel,

Daarom, dat ons in navolging van die Skrif bely in eerste 2 sinne van die NGB:

Ons glo dat ons goeie God vanweë die verdorwenheid van die menslike geslag konings, vorste en owerhede aangestel het. Dit is immers sy wil dat die wêreld deur middel van wette en regerings geregeer moet word…

Dit is die Here se wil dat daar oor ons burgerlike owerhede/regerings sal wees.

Maar baie belangrik geliefdes, en dit is een van die wesentlike dwalinge deur die eeue,

waarvoor baie gelowiges onkundig maar ook kwaadwillig val:

Ons praat so maklik van ‘die regering’, asof daar net een vorm van regering of mag is,

wat God ingestel het, terwyl daar eintlik ten minste 4 regerings of owerheidsvlakke is,

wat elkeen onder God, op sy terrein moet funksioneer tot eer van God, volgens sy geopenbaarde wil.

Vers 1 praat van ‘magte’ = meervoud, en natuurlik gaan dit hier primêr oor die burgerlike regering, maar in die konteks van die hele Skrif is daar ook die individuele regering, gesinsregering en gemeenteregering, wat Paulus op ander plekke ook duidelik leer.

Hier in die boek Romeine skryf hy vir die gemeente in Rome, oor hul roeping as kerk, en deel die basiese evangelie, dat Christus hul Verlosser en Koning is.

Maar dat hul as burgers van die hemelse koninkryk, nog steeds ook in hierdie lewe burgers is van die aardse koninkryke, en daarom ook die leer oor die burgerlike owerheid in Rom. 13:1-7.

Maar daar is ook die individuele regering onder God, sien Rom. 12:1,2 …. 13:13,14, waar jyself as geloof deur ‘Gees en Woord’ moet regeer.

In veral die boeke Efesiërs (6:1-4) en Kol. 3:18-25 leer ons van ouers wat regeer in die gesin.

1 Tim. 2 en 3 en Titus, die pastorale briewe leer ons van die regering in die gemeente deur die kerkraad.

SO, geliefdes, dit is die eerste belangrike saak wat ons leer, ons glo nie in staatisme nie, dat die staat verlosser is, en enigste regering is wat gehandhaaf moet word en ander regerings oorneem en as’t ware onderdruk nie.

Die sleuter van goeie burgerlike regerings is juis in samelewings, waar hierdie 3 ander regerings goed en reg funksioneer, dink aan Totius se uitspraak dat ‘kerk en staat’ gesond is, waar christelike gesinne goed regeer word.

Tweede saak wat ons wil leer, as elke regeringsvorm sy eie terrein het, wat is die doel en taak van die burgerlike owerheid?

Is dit om die gesondheid van sy burgers te waarborg?

Om die onderwys te voorsien?

Om van die wiegstoel tot die dood alles vir die burgers te doen?

Om die ekonomie te bepaal?

Nee geliefdes, ten minste nie volgens die Skrif hier in Rom. 13 soos ons ook bely in NGB art. 36 nie,

Een van die wesentlike probleme van seker alle burgerlike owerhede vandag, is dat hul messiaans wil wees, alles en almal wil red en versorg, en alles wil reguleer en wil bepaal … en ongelukkig dink baie christene dink dit is goed, of dit nou hierdie of die vorige bedeling was…

Wat leer die Skrif, wat is die spesifiek bepaalde taak van die burgerlike owerheid, Rom. 13:3-5,

Want die owerhede is geen voorwerp van vrees by die goeie dade nie, maar by die slegte. Maar wil jy nie die mag vrees nie, doen wat goed is, en jy sal lof van hom ontvang; want hy is ’n dienaar van God, jou ten goede. Maar as jy kwaad doen, vrees dan; want hy dra die swaard nie verniet nie, want hy is ’n dienaar van God, ’n wreker om die een wat kwaad doen, te straf. Daarom is dit noodsaaklik om jou te onderwerp, nie alleen ter wille van die straf nie, maar ter wille van die gewete.

Die burgerlike owerheid is daar om negatief te straf, die misdadigers, die oortreders,

positief beteken dit om die goeie burgerlike orde te handhaaf sodat die ander regerings hul lewenstake kan volbring.

Hulle moet ‘wet en orde’ handhaaf, konkreet polisiemag, weermag, howe, regspraak, ens.

Nie ekonomie en onderwys bepaal waarvan die huidige owerheid so gemors maak nie,

Nie gesondheids- of welsyndienste nie …  dink aan die covid-regulering chaos en diktatuur.

Ons bely die burgerlike owerheid se take as volg, wat juis vloei soos ons bely,

uit die werklikheid van dat daar ‘n sondeval en sonde gevolge en dus misdaad is,

sodat die losbandigheid van die mense in bedwang gehou kan word en alles onder die mense ordelik kan verloop. Vir dié doel het Hy die owerheid die swaard in die hand gegee om die kwaaddoeners te straf…

Die swaard wys dan ook op die burgerlike owerheid, soos dit gefundeer is in die OT, Gen. 9 asook die wette van Moses wat gaan oor juridiese burgerlike sake, om die doodstraf te handhaaf.

Die NAV vertaling het die woord ‘swaard’ wegvertaal, maar gelukkig het die 2020 vertaling daardie fout herstel.

Die belydenis kom, dit is die derde saak wat ons leer, dan by ‘n saak waaroor gelowiges deur die eeue baie verskil het, en vandag nog meer,

en dit is of die burgerlike owerheid bloot ‘n neutrale ‘algemene genade’ instelling of regering moet of behoort te wees, waarmee die gelowige of kerk niks te doen moet hê nie, of ten minste net as ‘n ‘noodsaaklike boosheid’ moet verdra?

Of, moet die burgerlike regering, soos alle ander regerings, of hul nou wil luister of nie,

buig voor die enigste Verlosser van hemele en aarde, asook enigste Koning van hemele en aarde,

Jesus Christus, op hul eie publieke terrein, en volgens God se wet moet regeer ook daar op hul terrein?

En hier is nou ‘n baie belangrike onderskeid wat ons ook moet handhaaf,

ons moet duidelik onderskei tussen wat God vra en eis van ‘n burgerlike owerheid,

meer spesifiek die ampstaak/roeping aan die eenkant van alle burgerlike owerhede,

en die spesifieke ampspersoon of persone of partye wat verkies is of tans regeer….

Met ander woorde: onderskei tussen wat ‘n burgerlike owerheid/president/leiers behoort te wees

volgens die Skrif, en wat hul tans is …. soos ons ook doen met ouers en kerkrade …

Die feit dat daar slegte ouers en slegte kerkrade kan wees, beteken nie dat daar goeies is en behoort te wees nie, of hoe?

Romeine 13, is eerstens en primêr opdrag aan die gelowiges, in hul gesins- en gemeente lewe,

dus eerste 3 regerings om tot eer van God te lewe ook in die wêreld, teenoor die owerhede van hul dag,

Maar geliefdes, Rom. 13 wil ook vir die keisers, regeerders deur die eeue,

wat die bepaalde regeringsvorm ookal is en kan wees (gesinshoofde – stamme – oudstes – rigters – konings -vorste – presidente – kabinette),

leer wat hul taak ook as owerhede is, wat hulle moet doen,

Daarom die woorde van v. 3-5, wat vir burgerlike owerhede wil leer wat hul take is,

Dat NIE NET DIE BURGERS VAN ‘N LAND NIE, MAAR OOK DIE OWERHEDE IS AAN GOD VERANTWOORDELIK VIR HOE HUL REGEER!

En, dat die owerheid ook ‘n taak het om, ja natuurlik die kerk nie oor te neem nie, nie voor te skryf nie, maar om ‘n omgewing te skep waarin die kerk sy roeping en taak kan volbring, soos ons bely:

En dit is nie alleen hulle taak om aan die staatsbestuur aandag te gee en daaroor te waak nie maar ook om die heilige Woordbediening te beskerm, om sodoende alle afgodery en valse godsdiens teen te gaan en uit te roei, die ryk van die antichris te vernietig en die koninkryk van Jesus Christus te bevorder, die Woord en die evangelie orals te laat verkondig, sodat God deur elkeen geëer en gedien word soos Hy in sy Woord beveel.

Die burgerlike owerheid moet die kerk beskerm, nie toemaak nie, nie daaroor wil heers nie,

Maar juis hul eie taak, wet en orde doen, sodat die kerk deur die evangelieverkondiging

alle afgodery en valse godsdiens sal teengaan en uitroei, en die burgerlike owerheid dit ook doen op hul terrein waar hul geroepe is om die bose magte deur ‘wet en orde en strawwe’ teen te gaan.

Die burgerlike owerheid bevorder die koninkryk van Jesus deur hul take na te kom, die misdadigers te straf, en die kerk te beskerm om die Woord orals te laat verkondig.

(ns. my eie standpunt van die sogenaamde kontroversiële le 21 woorde, of die ‘sodoende’ is in lyn met hierdie GKSA teoloë se verstaan van NGB artikel 36)

En soos ons daar bely, as elkeen sy roeping in sy terrein volbring, is die groter doel,

wat die doel is van die hele skepping, en alle mense en alle regerings …. Daardie woorde:

“… sodat God deur elkeen geeer en gedien word soos Hy in sy Woord beveel”

Ons gereformeerde vaders het hiermee, in lyn met die Skrif, verwerp enige vorm van neutraliteit in die lewe, of mens die straatveer is, of daar in jou gesin, of in jou gemeente, of jy die regter is, ‘n onderwyser, besigheidsman, of president, JY MOET BUIG voor God in Christus,

nie net in jou persoonlike lewe nie, maar ook in jou ampstaak.

Dit is ook in wese wat Paulus leer, in 1 Tim. 2:1-4,

IN die eerste plek vermaan ek dan dat smekinge, gebede, voorbedes, danksegginge gedoen moet word vir alle mense; vir konings en almal wat hooggeplaas is, sodat ons ’n rustige en stil lewe kan lei in alle godsvrug en waardigheid. Want dit is goed en aangenaam voor God, ons Verlosser, wat wil hê dat alle mense gered word en tot kennis van die waarheid kom.

Sien veral Calvyn se verklaring hier … hy wys daarop dat as die Skrif hier leer dat alle mense gered word, beteken dit alle soorte mense (dus nie elkeen kop vir kop nie), dus nie net die gewone burger in sy 3 regerings nie, maar ook konings … ja, ook owerhede moet gered word deur die evangelie, en dan, in hul 3 regeringsterreine, maar ook in die burgerlike regering, moet hul God dan dien.

Hulle, soos alle ander mense in hul regerings, is nie vrygestel van die koningsheerskappy van Jesus nie … die eis bly, of hul gehoorsaam is of nie,

Nie net koning Dawid nie, nie net ‘n Paul Kruger nie,

Maar ook ‘n Putin, Biden en Ramaphosa moet buig voor Christus en sy Woord,

CALVYN SE OPMERKING in sy Institusies voorwoord aan koning Frans I: KONINGS EN VORSTE IS ROWERS AS HUL GOD NIE ERKEN EN EER IN HUL WETGEWING NIE.

Regeerders moet die Skrifte ondersoek en waar dit gaan oor burgerlike orde en wetgewing,

kyk wat die beginsel daar is en in ons moderne tyd toepas, wette en strawwe, ens.

Paulus wys daarop, nadat hy vir beide burger en burgerlike owerheid daar in Rom. 13:1-7

geleer het dat hul beide voor God verantwoordelik is,

Die burger wat onderwerp, die owerheid wat orde handhaaf,

dan wys hy in v. 8-10, wat die norm en standaard is vir alle regeringsvlakke en owerhede,

Vir beide burger en owerheid:

WEES aan niemand iets skuldig nie, behalwe om mekaar lief te hê; want hy wat ’n ander liefhet, het die wet vervul. Want dít: Jy mag nie egbreek nie, jy mag nie doodslaan nie, jy mag nie steel nie, jy mag geen valse getuienis gee nie, jy mag nie begeer nie, en watter ander gebod ook al, word in hierdie woord saamgevat: Jy moet jou naaste liefhê soos jouself. Die liefde doen die naaste geen kwaad nie; daarom is die liefde die vervulling van die wet.” (Rom. 13:8–10)

God se Woord, natuurlik in die vervulling in Christus, sien NGB art. 24, 25

moet die norm, standaard wees wat beide burger en burgerlike owerheid se optrede bepaal.

Daarom NGB se woorde in art. 36: “…sodat God deur elkeen geëer en gedien word soos Hy in sy Woord beveel.”

Dit bring ons by die vierde saak wat ons leer,

Die gelowige, die kerk moet dus, soos Rom. 13 leer ‘ter wille van die gewete’ = ter wille van God wat owerhede daarstel …

Moet ons die heil van burgerlike owerhede soek … hoor mooi geliefdes,

Ons soek hul heil volgens die eise van die Woord, wat God nie net van die burger vra nie, maar ook die burgerlike owerheid.

En daarom bely ons volgens die Skrif die volgende verantwoordelikhede en take wat ons het teenoor die burgerlike owerhede:

Verder is elkeen verplig, van watter hoedanigheid, rang of stand hy ook al mag wees, om hom aan die owerhede te onderwerp, belasting te betaal, aan hulle eer en onderdanigheid te bewys, hulle te gehoorsaam in alles wat nie met die Woord van God in stryd is nie en vir hulle voorbidding te doen dat die Here hulle in al hulle handelinge mag bestuur, sodat ons in alle godsvrug en eerbaarheid ‘n rustige en stil lewe kan lei (1 Tim. 2:2: vir konings en almal wat hooggeplaas is, sodat ons ‘n rustige en stil lewe kan lei in alle godsvrug en waardigheid.).

Ons betaal belastings, soos Rom. 13:6, maar kyk wat daar staan, Want daarom betaal julle ook belastings; want hulle is dienaars van God wat juis hiermee voortdurend besig is.” (Rom. 13:6)

En sien ook raak, soos met alle regerings, is daar ook, en veral ’n beperking op wat die burgerlike owerheid mag doen en nie mag doen nie, ons bely:

hulle te gehoorsaam in alles wat nie met die Woord van God in stryd is nie …

Die vroedvroue wat geweier het om die Farao se moordplanne uit te voer, Ex. 1

Die vroeë kerk, wat nog altyd bely in die woorde van Petrus en Johannes, Hand. 5:29

En Petrus en die apostels antwoord en sê: Ons moet aan God meer gehoorsaam wees as aan die mense.

Daarom dat ons nie toegemaak het toe eredienste verbied is nie…

Maar ons moet ook reformerend ondersoek doen, hoe behoort burgerlike owerheid, take en persone te lyk in die lig van die Skrif, ook waar nog verdere gereformeer moet word oor wat ons verstaan as ‘n ‘Christelike owerheid’.

1 Tim. 2 het ons reeds gehoor om voorbidding te doen, nie net vir hul onderhouding nie, maar ook hul radikale hartgrondige bekering, om wet en orde te handhaaf, om te buig voor Christus, en hul ook te vermaan en waarsku:

Wees dan nou verstandig, o konings; laat julle waarsku, o regters van die aarde! Dien die Here met vrees, en juig met bewing. Kus die Seun, dat Hy nie toornig word en julle op die weg vergaan nie; want gou kan sy toorn ontvlam. Welgeluksalig is almal wat by Hom skuil” (Ps 2:10–12)

Dus, ons mag nie goddelose regeerders en partye ondersteun nie, bid en werk vir wesentlike bekering en verandering van ons leiers en regeerders op elke lewensterrein.

SO, om saam te vat, ons verwerp as gereformeerde gelowiges,

Beide uiterstes: die wederdoopse verwerping van burgerlike owerhede,  asof ons geloof en kerkwees beteken burgerlike owerhede is nie deur God daar geplaas nie, en ons hoef nie te onderwerp nie, revolusioner wees, anargisties, opstandig, wetteloos en bandeloosheid…

Hierin verfoei ons die Wederdopers en ander oproerige mense en in die algemeen almal wat die owerheidsgesag en die regeerders wil verwerp en die regsorde omver wil stoot, terwyl hulle die gemeenskaplike besit van goedere invoer en die eerbaarheid wat God onder mense ingestel het, versteur.

MAAR, ek dink dit is die groter gevaar by gereformeerdes deur die eeue, ‘die blanko tjek’ burgerlike owerheid ‘goddelike reg’ van owerhede siening,

Onvoorwaardelike onderwerping …. en dit het ons gesien in die covid tye… hoe mense die burgerlike owerheid meer gevrees het as vir God, skokkend.

Maklik is God se gebod, 4de gebod ‘aangepas’, maar tot in die kleinste detail is die staat se regulasies uitvoer … al bewend en bang vir mense… en weë jou as jy dit durf bevraagteken het!

Ek het genoem, as die kerk maar 20 persent God en sy gebod gevrees en erns gemaak het as met covid regerings, sou die wereld anders gelyk het.

Laastens, ja geliefdes, die koninkryk van God in Christus, die evangelie, die kerk is nie afhanklik in sy voortgaan van enige koning, vors, burgerlike owerheid nie.

Die Here se raadsplan, sy reddingsplan sal geskied.

Maar dit beteken nie die burgerlike owerheid het nie ’n roeping nie,

so is die Here se evangelie nie afhanklik van ’n bepaalkde gesin of ‘n sekere plaaslike gemeente nie,

maar elkeen het ’n roeping en taak in God se koninkryk en heerskappy.

Bybelse gereformeerde Christene leer volgens die Bybel nog altyd,

sien NGB art. 1-35 wat ons van geleer het,

dat die hele skepping in alles God moes verheerlik,

die sondeval het alles aangetas, alle verhoudinge, elke terrein van die lewe,

al vier regerings, en as Christus kom en red en verander,

Dan raak dit alles weer, soos sonde alles aangetas het, so raak die evangelie en genade weer alles, die hele skepping, elke mens, elke ouer en gesin, elke gemeente, elke owerheid word opgeroep om God te dien en eer, in sy terrein, taak en roeping, elke duimbreedte behoort aan Christus, om volgens sy Woord en Gees te dien … of mense dit wil of gaan aanvaar of nie, daarvoor sal elkeen rekenskap gee, maar ons het die roeping en plig volgens Skrif en belydenis om die Verlosser Heerskappy van Christus orals te verkondig, met ‘n oproep tot geloof en bekering, elke burger en elke burgelike owerheid.

Vir almal en alle gesagsterreine en woorde geld as eis en opdrag, vir elke vader en moeder, elke kerkraad, vir elke koning, vors, vir keiser Nero, maar ook vir president Ramaphosa:

Of julle dan eet of drink of enigiets doen, doen alles tot verheerliking van God.” (1 Kor. 10:31)

HOEKOM?

Want uit Hom en deur Hom en tot Hom is alle dinge. Syne is die heerlikheid tot in ewigheid. Amen.” (Rom. 11:36)

 AMEN.

_________________________________________

Sien hier meer artikels oor die burgerlike regering.

DIE CHRISTELIKE HUISGESIN

Herman Bavinck

[Vertaal deur S. Le Cornu uit die oorspronklike, Het Christelijk Huisgezin (Kampen: J.H. Kok, 1908).  Meer inligting oor Bavinck (1854-1921) kan hier bekom word: http://hermanbavinck.org/ Van sy werke kan hier, Paideia Press, en hier, Neo-calvinisme, afgelaai word]

Vorige inskrywings:

Inleiding en agtergrond (ook tot vertaalprojek)

Hoofstuk 1: Die oorsprong van die huisgesin

Inleiding tot hoofstuk 2 – S. Le Cornu
Die eerste 2 paragrawe van Bavinck se hoofstuk 2, wys baie duidelik waarom VIDA ‘n wesentlike saak is wat gelowiges, gemeentes en kerkverbande moet handhaaf volgens die Skrif, en nie ‘n geloofsaak wat afgemaak moet word as ‘middelmatig, onbelangrik, of iets wat geakkomodeer word want daar is belangriker sake’ nie, want dit tas ons siening van ‘skepping, skeppingsordeninge en sondeval’ aan [die erge gevolge as daar van God se skeppingsorde in gesin en gemeente afgedwaal word, o.a. in al die huweliksverbrokkelinge wat plaasvind tot vandag nog, soos aangedui in Bavinck se hfst. 2 en later ook hoofstuk 3], asook ons siening van Skrifgesag en Skrifbeskouing, wat alles vanselfsprekend ook te doen het met die evangelie van Christus, want die Skrif kan nie gebreek word nie (Matt. 4:4; Joh. 10:35; 2 Tim. 3:14-17), en omdat Christus ook gekom het om die huwelik en gesin te herstel, nie te vernietig nie (Ef. 1:4-6; 5:21-6:4; 1 Tim. 1:15; 2:7-15; 3:1ev, ens.).

Lees opnuut die inleiding tot hierdie vertaalprojek van Bavinck se boek, waarin ek aantoon hoekom hierdie boek so belangrik is vir elke gelowige, veral elke gesin en gemeente, en daarom het ek dit begin vertaal (dankie vir elkeen wat al donasies begin gee het vir die Bavinck vertaalprojek, hopelik kan sy Magnalia Dei – ‘n opsomming van sy magistrale werk, Gereformeerde Dogmatiek, 4 groot dele, die volgende projek wees.)

____________________________________

Hoofstuk 2 – DIE VERSTEURING VAN DIE HUISGESIN

Die sondeval en gevolge vir man en vrou
Die sonde waarvoor die mens, kort na sy skepping, homself skuldig aan gemaak het, het die gesin in geen geringe mate geraak nie. Die derde hoofstuk van Genesis vertel ons dat die vrou eerste verlei is. Paulus lei vanuit hierdie feit, en dat Eva na Adam geskape is, die gevolgtrekking af dat die vrou nie as leraar binne die gemeente mag optree nie en oor die man moet heers nie (1 Tim. 2:12–14; vgl. 1 Kor. 14:34).

Natuurlik wil  die apostel nie daardeur te kenne gee dat Adam  nie gesondig het en nie skuldig staan nie, want in Romeine 5:12 stel hy juis dat die één mens, Adam, was verantwoordelik vir al die sonde en dood in die wêreld; in hom en deur hom het die hele mensdom geval; alle mense het vanweë Adam se sonde in hom gesterwe  (1 Kor. 15:22).

Paulus wil sê dat dit die vrou was wat reg in die begin, die eerste was wat deur die slang verlei is, die eerste wat persoonlik geval het, vir haarself. Sy was die eerste wat haar skuldig gemaak het aan ongeloof teenoor God en haar man, aan liggelowigheid jeens die verleier. En haar man het in sy geloof en vertroue verswak, omdat sy vrou hom verlei het en as leraar teenoor hom opgetree het. Adam val nie op dieselfde wyse as wat Eva geval het nie. Eva val uit begeerlikheid; sy val omdat sy geglo het dat die eet van die vrugte haar soos God sou maak, maar Adam val, omdat die liefde vir sy vrou sy liefde tot God oortref het.

Die eerste sonde het dus onmiddellik ‘n ommekeer binne die huislike orde teweeg gebring. In plaas van om haar man te volg, het die vrou die leiding geneem. In plaas van om gehoorsaam te wees, neem sy die leiding in hande. In plaas van om ‘n helper te wees, verhef sy haar to meesteres en heerser. Adam en Eva het nie net individueel gesondig nie, as mense vir hulself nie, maar hulle het ook gesondig as man en vrou, as vader en moeder.  Hulle het met  hul eie lot, met die lot van hul gesin, en met die lot van die hele menslike geslag gespeel.

Dit het onmiddellik duidelik geword in die verskriklike gevolge van hulle sonde. Die eerste gevolge, waar die skuldbesef tot uitdrukking kom, is die gevoel van skaamte. “Toe gaan altwee se oë oop, en hulle word gewaar dat hulle naak is; en hulle het vyeblare aanmekaargewerk en vir hulle skorte gemaak.[1] Skaamte is ‘n gevoel van ongemak, van onrustigheid, wat bestaan in vrees vir skande en ons oorval,  wanneer ons ons iets onbehoorliks gedoen het of gedink het ons gedoen het. Daardie onbeskeidenheid kan betrekking hê op verskeie dinge.

‘n Mens is skaam hom oor iets wat moes gebly het agter die gordyn van beskeidenheid en reinheid, maar tog deur ander waargeneem is. Hy skaam hom oor iets wat hy in stryd met die sedes, gebruike en beleefdheidsvorme van ordentlikheid gedoen het. ‘n Jongman skaam hom dikwels vir sy vriende oor die goeie impulse wat voortspruit uit sy gewete. Die wyse en verstandige[2] skaam oor die dwaasheid van die kruis. Die heiliges skaam hul voor God en ander oor die sondes waaraan hulle hulself skuldig gemaak het.

Maar, in die derde hoofstuk van Genesis word ons egter vertel dat Adam en Eva was skaam, omdat hulle naak was. Tog kon naaktheid nie die diepste bron van hulle skaamte egter wees nie, want hulle was ook naak vóór hulle oortreding en het hul toe nie geskaam nie. Hulle skuldgevoel kom wel hierin to uiting, dat hul nou ‘n gevoel van ongemak, ‘n onaangename besef kry van hul naaktheid, maar die oorsprong daarvan is nie in die naaktheid opsigself nie.

Dit het ‘n dieper oorsaak. Hulle het God se gebod oortree en was nie meer onskuldig nie, nie teenoor God nie en ook nie teenoor mekaar nie. Hulle oë het oopgegaan; hulle het nie meer vry teenoormekaar gevoel nie; hulle durf mekaar nie meer in die oë te kyk nie; hulle lees mekaar se skuld op die ander se gesigte en hulle hoor die weerklank daarvan oral rondom hulle in die hele natuur.

Daar het ‘n verskriklike verandering in die toestand van hulle siele plaasgevind het, en so het hulle alles anders begin sien – hulleself, mekaar, die wêreld om hulle, en veral God. Hulle het dit nie gewaag om Hom te sien nie, hulle het van sy aangesig gevlug en onder die bome van die tuin verberg. Inderdaad, hulle oë was geopen, maar in ‘n ander sin as die verleier belowe het.

Die seën in die skande: gewete en skaamte

Tog is die skande ook ‘n seën. ‘n Dier ken geen skaamte nie, en die duiwel ewe min. Skaamte is uniek aan die mensdom, aan die gevalle mensdom wat ongehoorsaam was aan God se gebod, wat dit ook aanvoel en erken. Skaamte is ‘n teken van ‘n ontwaakte gewete, daardie menslike vermoë wat ‘n mens skuldig stel en veroordeel.

Deur die gewete bly daar iets in die mens behoue wat sonde afkeur, wat as regter bo en oor hom staan, daardie iets wat die vrede, rus en tevredenheid wegneem op grond van die oortreding wat gepleeg is. Dubbel ongelukkig is die mens wat sy gewete stilmaak, dit verhard en verskroei, en dan uiteindelik gewetensloos en  skaamteloos word!

Selfs al pynig ons gewete ons en veroordeel ons, die gewete bind ons aan die wêreld van onsigbare dinge en weerhou ons daarvan om in dierlikheid weg te sink. En wat die gewete innerlik in die siel is, is skaamte uiterlik in die liggaam. Skaamte word tereg die liggaam se gewete genoem. Beide gewete en skaamte demonstreer die gebrokenheid en verdeeldheid van die menslike bestaan, die disharmonie van die menslike lewe, die gaping tussen wat ‘n persoon behoort te wees en wat ‘n persoon werklik is.

Albei wys terug tot daardie angswekkende gebeurtenis aan die begin van die geskiedenis, toe die mens afgeval het van die hoogte by die skepping, en neergedaal het van die taak waartoe die mensdom geroep was.

Gewete en skaamte saam dryf die mens om homself te bedek en om homself verberg. Naaktheid begin hom te pla, want die mense het sy onskuld verloor. Die verlies van die kleed van heiligheid het bedekking deur kleding noodsaaklik gemaak. Met die gewete en skaamte het hierdie kleed vir die mens van die grootste betekenis geword. Dit herinner aan sy Goddelike afkoms en diepste val; dit veronderstel sy skuld en bewaar sy menswees; dit werp die mens neer en hou die mens tegelykertyd staande.

Al drie onderskei die mens van engele en diere, en verskaf aan mense ‘n unieke posisie in skepping. Hulle verkondig die mensdom se behoefte, maar ook die mens se vatbaarheid vir verlossing. Hulle skep vir die mensdom ‘n terrein tussen hel en hemel; dit bewaar die mens buite die Paradys vir versoening deur die kruis.

Die straf vir vrou en man

Die straf wat oor die mensdom uitgespreek is na hul oortreding, wys in dieselfde rigting. Dit geld nie net vir die straf wat aan die slang gegee is nie, wat skeiding gemaak het tussen die saad van die slang en die saad van die vrou nie, die verbond tussen die mensdom en Satan verbreek het en in die plek daarvan God se verbond met die mensdom tot stand gebring het. Dit is ook waar van die besondere strawwe wat oor die vrou en die man gebring word, strawwe wat verband hou met die aard en roeping van elkeen, strawwe wat baie ernstig gevolge het vir die geskiedenis van die huisgesin.

Eva is nie net as mens gestraf nie, maar veral ook as moeder en as vrou – iets wat ‘n Goddelike verordening openbaar. God het die mens in terme van hul onderskeie sondes gestraf. Die vrou het haar roeping om ‘n hulp vir haar man te wees misbruik deur hom te verlei en tot ‘n val te bring. So word sy dus ook in haar roeping gestraf. Sy word as moeder gestraf, dit wat vir die vrou die grootste vreugde is, word haar grootste pyn.

Sy kan haar roeping voortaan nie meer vervul nie, behalwe deur voortdurende fisiese en geestelike smart. En tog kan sy haar nie aan hierdie roeping onttrek en haar daarvan losmaak nie, want sy bly vrou; ten spyte van die smartvolle lewe wat haar deel in die huwelik sal wees.  Haar siel strek met verlange daarna om hierdie roeping te vervul, sy bly aan haar man gebonde en verlang daarna saam met hom wees.

Die man word reeds in die vrou gestraf, want soos sy, het hy teenoor haar sy vryheid, onafhanklikheid en selfbeheersing verloor. As slaaf van sy luste, word hy slaaf van die vrou, om dan daarna sy wraak weens sy vernedering en selfverlaging te wreek in ‘n woedende tirannie (oor haar). En dan, gedryf na die man deur haar eie begeertes, soek die vrou om hom met haar liste te betower, of sy buig soos ‘n slaaf onder sy voete. Slawerny en tirannie is die sondes waaraan die onderlinge verhouding van man en vrou oorgegee en blootgestel is, sedert die oortreding van God se verordeninge.

Maar daarby, kom die man se eintlike straf, wat hom in sy besondere roeping raak, naamlik om in die sweet van sy aangesig te werk. Die aarde word ter wille van die mens vervloek, sodat dit vanself alleen dorings en distels voortbring.[3] Die skepping word aan nietigheid onderwerp, nie uit ditself en gewillig nie, maar ter wille van hom wat dit onderwerp het.[4]  Die hele natuur word verander in ‘n mag wat die mensdom teëstaan ​​met ‘n vyandigheid wat die menslike bestaan en menslike lewe onderdruk.

Wanneer die mensdom dus sy band met God verbreek, word sy harmonie met die wêreld ook verbreek. So moet die man uitgaan om die aarde te onderwerp langs die weg van voortdurende worsteling; hy moet die stryd taandurf teen skrikwekkende natuurkragte, woedende elemente, wilde diere, onherbergsame terreine, teen wind en weer, koue en hitte, klippe en stof. Hy moet werk met hoof en hand, pynlik, moeitevol, elke dag, sy hele lewe lank.

Stap vir stap moet hy die wêreld verower, die aarde onderwerp, die natuur aan hom diensbaar maak. So alleen, in die sweet van sy aangesig, sal hy homself, sy gesin, sy geslag aan die lewe hou. Honger en liefde dryf hom van nou af rusteloos voort.

Ook die straf is tot seën

Maar ook hierdie straf is weerens ‘n seën vir die mens as individu, vir die gesin, en vir die hele samelewing. Die redes daarvoor is, want dit sluit eerstens in dat die mens bly lewe, dat hy nie dadelik doodgaan soos hy verdien het nie, dat hy vrugbaar sou wees en vermeerder, en met sy geslag die aarde sou vul.

Met hierdie verwagting het die eerste man die naam van sy vrou verander. Sy was eers Mannin genoem, omdat sy uit die man geneem is en as hulp vir hom gegee is. Nou sal sy die naam dra van Eva, moeder van die lewendes, dra, omdat die vrou padgee vir die moeder, en haar bystand aan die man is nou bepaal as die een wat kinders baar en versorg.

Verder behou die mensdom die taak wat aan hulle toevertrou is aan die begin van skepping. Die mensdom word steeds geroep om die aarde te vul, om dit te onderwerp, en om heerskappy uit te oefen, al kan die mensdom hierdie roeping alleen gebrekkig en in ‘n beangste stryd doen. Tog is hierdie moeitevolle arbeid opsigself ‘n seën, omdat dit die mens in sy verhewenheid bo die natuur handhaaf midde die geestelike en morele verval wat plaasgevind het.

Uiteindelik lê die belofte ook in die straf wat hier opgelê is, naamlik dat God die mensdom op sy moeilike weg sal begelei, versterk en ondersteun in die vervulling van sy roeping, want Eva is die moeder van die lewe, sy dra die lewe in haar skoot, die lewe van die mensdom, die lewe van die saad van die vrou. Die vrou sal gered word deur kinders te baar; in haar vroulike en moederlike roeping sal sy nie net haar  mooiste en mees elegante deugde vertoon nie, maar Maria, die geseënde een onder die vroue, sal ook Eva se oortreding herstel.

In die Seun, wat uit haar gebore sou word, bereik die vrou en die man weer hul bestemming,[5] want in Christus, die dienskneg van die Here, word deur die arbeid van sy siel nie net die waarheid herstel en die versoeking bewerk nie, maar ook die wêreld oorwin.

Aan Adam en Eva met hulle nageslag, vorm die heilige gesin van Josef, Maria en die kind die goddelike eweknie.

_______________________________________________________

[1] Genesis 2:7.

[2] Van hierdie wêreld, en nie die gelowiges nie, sien 1 Kor. 1:18ev.

[3] Genesis 3:19.

[4] Romeine 8:20.

[5] Hulle skeppingsdoel as beeldraers van God.

LEER PREDIKING: NGB artikel 35 – Die heilige nagmaal (1 Kor. 11:17-34)

Lees: 1 Kor. 1:1-2; 6:9-11; 11:17-34

NGB artikel 35: Die heilige nagmaal

Teksverse: “Want so dikwels as julle hierdie brood eet en hierdie beker drink, verkondig julle die dood van die Here totdat Hy kom. Wie dan op onwaardige wyse hierdie brood eet of die beker van die Here drink, sal skuldig wees aan die liggaam en bloed van die Here. Maar die mens moet homself beproef en só van die brood eet en uit die beker drink. Want wie op onwaardige wyse eet en drink, eet en drink ’n oordeel oor homself, terwyl hy die liggaam van die Here nie onderskei nie. Daarom is daar onder julle baie swakkes en sieklikes, en ’n aantal het ontslaap.” (1 Kor. 11:26–30)

Tema: Die heilige nagmaal openbaar ons kerkwees en die erns wat ons daarmee maak

(Preekopname: GK Carletonville, 2022-06-03, nota: let wel, die inhoud van die preek en teksnotas hier onder stem nie altyd ooreen nie, die notas is nie volledig nie, die audio preek is die volledige preek).

Aflaai (regs kliek): NGB art. 35 (1 Kor. 11:26-30)

Of julle dan eet of drink of enigiets doen, doen alles tot verheerliking van God.” (1 Kor. 10:31)

Geliefdes in ons Here Jesus Christus,

Die leer van die nagmaal volgens die Skrif,

dus waarna dit wys, en hoe ons dit gebruik, en wie daaraan deelneem

openbaar ons geloof, openbaar ons kerkwees.

Dit openbaar of ons genadiglik, ware kerk wees, soos ons daar geleer het in

NGB artikels 27-34, hier waar ons nou is by art. 35

In die besonder artikel 29, nl. ons leer van die nagmaal openbaar

Of ons as kerk die evangelie suiwer preek, die sakramente suiwer bedien soos Christus dit ingestel het en die kerklike tug gebruik om die sondes te straf – kortom, wanneer almal hulle ooreenkomstig die suiwere Woord van God gedra, alles wat daarmee in stryd is, verwerp en Jesus Christus as die enigste Hoof erken

DIT wil ons leer in die besonder vanoggend, vanuit die boek 1 Korinthiers,

Onder die tema: Die leer van die heilige nagmaal openbaar ons kerkwees volgens die Heilige Skrif (NGB art. 27-29): liefde vir God en ons naaste.

In 1 Kor. 11 lees ons van Paulus, wat deur die Gees, die gemeente in Korinthe beveel, v. 17,

In navolging van Jesus se bevel, v. 23ev (Matt. 26), om as gemeente gesamentlik,

die heilige nagmaal te vier.

Daarom, weereens, soos met die doop, waarom hou ons nagmaal?

Want die Here het dit ingestel en beveel, daarom bely ons in die eerste sin van NGB artikel 35,

“Ons glo en bely dat ons Verlosser, Jesus Christus, die sakrament van die heilige nagmaal beveel en ingestel het om hulle te voed en te onderhou wat Hy reeds wederbaar en in sy huisgesin, die kerk, ingelyf het.”

En vir WIE is die nagmaal ingestel, ja, vir hulle wat Hy gewederbaar het en in sy kerk ingelyf het,

dit is hulle van wie ons bely daar in die 2de sin en verder, juis om ook te verstaan waaroor die nagmaal gaan:

Nou het dié wat wedergebore is, tweërlei lewe in hulle: die een liggaamlik en tydelik, wat hulle van hulle eerste geboorte saamgebring het en wat alle mense besit; die ander geestelik en hemels, wat aan hulle gegee word in die tweede geboorte, wat deur die woord van die evangelie in die gemeenskap van die liggaam van Christus plaasvind. Almal deel nie in hierdie lewe nie, maar slegs die uitverkorenes van God. So het God tot instandhouding van die liggaamlike en aardse lewe vir ons aardse en gewone brood voorsien; dit dien die lewe en behoort, soos die lewe self, aan almal. Maar om die geestelike en hemelse lewe wat die gelowiges besit, in stand te hou het Hy vir hulle ‘n lewende brood gestuur wat uit die hemel neergedaal het, naamlik Jesus Christus; Hy voed en onderhou die geestelike lewe van die gelowiges wanneer Hy geëet, dit wil sê deur die geloof toegeëien en ontvang word. Om hierdie geestelike brood vir ons af te beeld het Christus aardse en sigbare brood as ‘n teken van sy liggaam en wyn as teken van sy bloed in te stel.

So wie is die wedergeborenes wat aan die Here se tafel gevoed word?

Dit is hulle wat geestelik en hemels is en lewe

Die uitverkorenes, gelowiges.

Hulle wat in Jesus se bloed gewas is, in Hom glo en hul volle saligheid by Hom soek, sien ook NGB art. 28

In 1 Korinthiers het Paulus die gemeente daar in Korinthe, ook as volg aangespreek,

wat deel aan die wese van die tafel se betekenis: Jesus Christus, wat deur die geloof ge-eet word:

aan die gemeente van God wat in Korinthe is, aan die geheiligdes in Christus Jesus, die geroepe heiligdes, saam met almal wat die Naam van onse Here Jesus Christus in elke plek aanroep, hulle sowel as onse Here:” (1 Kor. 1:2)

Nou, baie belangrik …. die geheiligdes in Jesus, deel aan die Nagmaal in sy volle betekenis en wydte, in alles wat dit leer.

MAAR beteken dit, dat almal die heiliges is… beteken dit dat elkeen wat bloot in die kerk sit,

en enigiemand bloot reg het op die Here se tafel …?

Nee geliefdes, ons het gelees, daar moet ondersoek wees, daar moet beproef word of ons waarlik in die geloof is, en dit behels, o.a. vir ons kinders wat grootword, dat hule deeglik moet verstaan wat geglo moet word, wat die nagmaal alles beteken, en by implikasie ons geloof, sodat hulle nie ’n oordeel oor hulself sal drink nie,

Wie dan op onwaardige wyse hierdie brood eet of die beker van die Here drink, sal skuldig wees aan die liggaam en bloed van die Here… maar die mens moet homself beproef en só van die brood eet en uit die beker drink.” (1 Kor. 11:27, 28)

Ondersoek julself of julle in die geloof is; stel julself op die proef.” (2 Kor. 13:5)

Daarom dat ons as gereformeerdes, die bybels-ordelike weg bewandel van ouer en gemeente katkisasie sodat ons kinders op die regte tyd belydenis van leer en lewe sal aflê, sodat hul ook as heiliges aan die heilige nagmaal met ons sal aansit.

Hierdie nagmaalviering, is nie ‘n gesinsaak nie, dit is nie ‘n individualistiese saak nie, dit is nie huis-nagmaal sonder opsig en tug van die kerkraad nie …. ja, dit kan op ‘n ander ‘plek’ plaasvind maar ‘saam’ en onder toesig van ouderlinge… want, regdeur die 1 Korinthe brief  hoor ons die oproep tot ‘samekomste’, saam kerk wees, soveel te meer as ons nagmaal vier, Hebr. 10:25 oproepe:

aan die gemeente van God wat in Korinthe is, aan die geheiligdes in Christus Jesus, die geroepe heiligdes, saam met almal wat die Naam van onse Here Jesus Christus in elke plek aanroep, hulle sowel as onse Here:” (1 Kor. 1:2)

MAAR terwyl ek dit beveel, kan ek dit nie prys nie dat julle saamkom, nie ten goede nie maar ten kwade. Want in die eerste plek hoor ek dat, as julle saamkom in die gemeente, daar skeuringe onder julle is, en gedeeltelik glo ek dit. Want daar moet ook partyskappe onder julle wees, sodat die beproefdes onder julle openbaar kan word. As julle dus saamkom, dan wil dit nie sê dat julle die nagmaal van die Here eet nie.” (1 Kor. 11:17–20)

Vers 33 .. as julle saamkom….

Vers 22,33,34 is daar die duidelike onderskeid tussen ons gesinshuise en die gemeente of kerkhuis , ja, dit word duidelik gehandhaaf,

“ek en my kelkie by die huis alleen, of net my gesin, is onbybels en moet van harte verwerp word ….” ….. God beveel anders, en daarom bely ons uit die Skrif dan ook die volgende woorde:

“… ons ontvang hierdie sakrament in nederigheid en met eerbied in die samekoms van die volk van God, waar ons met danksegging ‘n heilige gedagtenis aan die dood van Christus ons Verlosser onderhou en belydenis van ons geloof en van die Christelike godsdiens doen.”

En nou beteken die ‘ons’ en ‘samekoms’ ook dat nie net moet ek myself persoonlik ondersoek nie, maar ook het die kerkraad, die ouderlinge ‘n groot verantwoordelikheid om saam te beproef, wie mag VOLGENS GOD SE WOORD, ook na die Here se liefdesmaal, kom … of nie kom nie, sien ook Matt. 18:15-20; Hebr. 13:17 en 1 Petr. 5:1-5.

U sien, hierdie is baie belangrik, ons glo van harte, volgens die Bybel nie aan ‘n oop nagmaalstafel nie,

ons glo nie in ‘n valse wêreldse liefde wat maar net almal – ongeag hul leer en lewe – aan die Here se tafel toe te laat nie.

DIT geliefdes, was juis een van die groot krisisse van die gemeente, die sg. probleem gemeente van Korinthe,

nie God se eer nie, nie God se Woord nie, nie die Evangelie nie,

nie, die x3 bybelse kenmerke van ware kerkwees nie (NGB art. 29),

maar mense en sonde het ongelukkig vir baie in die Korinthe gemeente sentraal gestaan.

Die kerkraad, ouderlinge, en ds. Paulus, of oudl. Paulus moes bloot net buig en aanpas, ‘n lekker dominee wees, wat alles en almal toelaat … ons hoor dit regdeur die hele eerste brief:

1:10-16, mense het sentraal gestaan, ‘dominees kerke’ gesoek: ek is vir Paulus, Cefas, net Jesus kamstig… of so en so het my gedoop daarom was dit ekstra spesiaal

Daar was skeurmakers … wat die kerkrade en predikante onder mekaar wou verdeel … stories aandra, valse getuienis oor Paulus se motiewe en bedoelinge, sien veral 2 Kor. 3

Daar was hulle wat die wêreld se wysheid wou gebruik om kerk te wees, v. 1:17-31, hfst, 3, wat vleeslik gesindheid was …. nie God se Woord nie, wêreld en sondige begeertes moet die kerkwees bepaal, wil ‘n ander fondament bou in die kerk as Christus,contra 1 Kor. 3.

Hoofstuk 5, is daar ‘n sedeloosheid en tugteloosheid onder die gemeente wat Paulus sterk aanspreek, ja, sonde word goedgepraat en verdra in die gemeente … dat ‘n lidmaat sy pa se vrou gevat het … en dit word sogenaamd verdra..

Dit kan ook wees dat hierdie lidmate hul beroep het op die woorde van 6:12,

… alles is my geoorloof … ek het mos behoeftes … moenie so streng wees nie, ‘kerkraad’!?

Party het in gemeen in die gees is hul getrou, maar nie in liggaam nie, sien 1 Kor. 6:12-20

Die suurdeeg van losbandigheid deursuur die hele gemeente … en dan roep die ‘verdraagsame onverdraagsames uit’: want wie is jy Paulus om klippe te gooi, ons is mos almal sondaars ….

En die ergste van alles, dit lyk asof sekeres hier gemeen het dit is liefde om iemand in sy bose weg te laat volhard in die sonde, sonder om hom te vermaan en selfs af te sny as hul nie bekeer nie, v. 5:9-13, sien veral vers 13, baie STERK … liefdevolle sterk woorde van Paulus…. 5:13

So geliefdes, hier en elders hoor ons, iemand, 1 Kor. 5:11, wat homself as Christen voorhou, maar wie se lewe van die teenoorgestelde getuig, en volhard in sonde en weier om te bekeer van sy sonde, mag nie geduld word nie, maar moet juis in liefde aangespreek en vermaan word,

Wat ten einde ook kan beteken dat iemand vir ‘n tyd lank, totdat daar werklike verbetering of bekering belowe en bewys is (sien So 31, antw. 85) afgehou word van die Here se tafel.

Tot eer van God, die heil van die gemeente, om suurdeeg te keer, en die heil van die sondaar self.

En daarom, bely ons ook in NGB art. 35 as volg,

Daarom behoort niemand daarheen te gaan as hy homself nie eers deeglik ondersoek het nie, sodat hy nie tot sy eie oordeel drink as hy van hierdie brood eet en van hierdie beker drink nie (1 Kor 11:29: Want wie op onwaardige wyse eet en drink, eet en drink ‘n oordeel oor homself, terwyl hy die liggaam van die Here nie onderskei nie.). Kortom, deur die gebruik van hierdie heilige sakrament word ons tot ‘n vurige liefde vir God en ons naaste beweeg.

Paulus se groot erns oor die saak, het ons gelees daar in 1 Kor. 6,

Of weet julle nie dat die onregverdiges die koninkryk van God nie sal beërwe nie? Moenie dwaal nie! Geen hoereerders of afgodedienaars of egbrekers of wellustelinge of sodomiete of diewe of gierigaards of dronkaards of kwaadsprekers of rowers sal die koninkryk van God beërwe nie. En dit was sommige van julle; maar julle het jul laat afwas, maar julle is geheilig, maar julle is geregverdig in die Naam van die Here Jesus en deur die Gees van onse God.” (1 Kor. 6:9–11)

M.a.w. dit is nie hulle wat hul sondes ken, van harte bely en daarteen stry en aanhou stry, wat weggehou word van die tafel nie, maar juis hulle wat volhard in sonde, en nie bekeer nie, aanhou sonde regverdig, verskoon, ander blameer van ‘liefdeloosheid’ omdat hul die tug handhaaf….

In ‘n neutedop, hulle mag nie tot die nagmaal toegelaat word wat weier om die wese van Jesus se evangelie, eerste kenmerk van ware kerkwees, nagmaal hou, in leer en/of lewe aanhou volhardend verwerp nie, as Jesus duidelik sê, Mark. 1:15,

BEKEER JULLE EN GLO DIE EVANGELIE!

Lewenslank, ja, die doop is ‘n eenmalige teken, van God wat ons gered en gewas het in Jesus en die Gees wat ons wedergeboorte en al die rykdomme in Christus skenk.

Die nagmaal is ‘n voortdurende teken, wat herhaal word, so dikwels, so dikwels, aanhoudend, lewenslank, tot die laaste dag van my lewe, of tot die wederkoms, om te doen wat ons bely in NGB art. 35,

Hierdie feesmaal is ‘n geestelike maaltyd waar Christus Homself met al sy weldade aan ons meedeel en waar Hy ons Homself en die verdienste van sy lyding en sterwe laat geniet. Hy voed, versterk en vertroos ons arme troostelose siel as ons sy liggaam eet en Hy verkwik en herstel dit as ons sy bloed drink.

Dit is wat Paulus, die Korinthe gemeente ook daar in 1 Kor. 11 veral aan herinner, as Hy daardie wonderlike woorde van die Evangelie uit Jesus se mond weer herhaal,

Net so ook die beker ná die ete, met die woorde: Hierdie beker is die nuwe testament in my bloed; doen dit, so dikwels as julle daaruit drink, tot my gedagtenis. Want so dikwels as julle hierdie brood eet en hierdie beker drink, verkondig julle die dood van die Here totdat Hy kom.” (1 Kor. 11:25–26)

MAAR dadelik volg Paulus hier ook, met die liefdesmaal, dieselfde Paulus wat die liefdes hoofstuk geskryf het in 1 Kor 13 … met liefdevolle waarskuwende woorde vir die hele gemeente … VIR ONS, VIR MY EN VIR JOU:

Want wie op onwaardige wyse eet en drink, eet en drink ’n oordeel oor homself, terwyl hy die liggaam van die Here nie onderskei nie.” (1 Co 11:29)

Dit BETEKEN EENVOUDIG GELIEFDES:

WIE bloot net soos almal die brood eet, maar JOU hart/HELE lewe is nie oorgegee aan Jesus nie,

wat nie hul sondes haat en afkeer het en na Christus vlug nie,

wat voortleef in oorteding van God se gebooie, wat God en die naaste nie liefhet nie,

wat in KORINTHE SONDES volhard:  skeurmakery aanblaas, leuens verkondig, oortredings van bv. 7de gebod probeer regverdig, wat dwaal, wat volhard in hul wellustelinge, wat ander gelowiges en die ouderlinge se WOORD verkondiging verwerp, kwaadsprekers, dronkaards, 1 Kor. 7 wat nie in ware liefde en opoffering hul vrouens of mans dien en liefhet nie…. deel nie aan Christus en sy ware gemeente nie.

EN DAAROM IS DIT JUIS GOED DAT DAAR NIE NET SELFONDERSOEK IS NIE,

MAAR DAAR MOET OUDERLINGE EN HERDERS WEES WAT JUIS LIEF IS VIR HUL SKAPE,

HUL MET DIE SLEUTELS VAN DIE KONINKRYK, IN LIEFDE BEDIEN, NL.

EVANGELIE EN DIE LIEFDE VOLLE KERKLIKE TUG

… daar is niks meer liefdeloos, anti -1 Kor. 13,

as ‘n leraar en ouderlinge wat nie volgens God se woord leer, vermaan en tug nie…

Net so wreed as ouers wat hul kinders nie vermaan in liefde nie…

EN KYK HOE WAARSKU ONS BELYDENIS IN HK Sondag 30 ook oor die kettery aan die eenkant

Van die Roomse Mis, v/a 80, maar ook v/a 82, Moet ook diegene aan hierdie nagmaal toegelaat word wat hulle met hul belydenis en hul lewe as ongelowige en goddelose mense gedra? Antw.  Nee;  want so word die verbond van God ontheilig en sy toorn oor die ganse gemeente verwek (a).  Daarom is die Christelike Kerk verplig, volgens die ordening van Christus en van sy apostels, om sulke mense deur die sleutels van die hemelryk uit te sluit totdat hulle verbetering van hulle lewe bewys.

MAAR ook aan ‘n ‘ketterse lewenswyse’:

Vr. Kan diegene dan nie salig word wat in hulle goddelose ondankbare lewe volhard en hulle tot God nie bekeer nie?

 Antw. Nee, hoegenaamd nie; want die Skrif sê dat geen onkuise, afgodedienaar, egbreker, dief, geldgierige, dronkaard, lasteraar, of rower, of dergelike die koninkryk van God sal beërwe nie (a).

ONDERSOEK VRAAG

Baie jare terug, het ek deur die boek 1 Kor. gepreek, net hoofstukke 5, 7 gaan veral oor seksuele bandeloosheid … en dit het diep getref … en ‘n paar lidmate wat half spottend en krities daaroor… ‘n paar jaar later, het dit openbaar geword, dat daardies het in egbreek gelewe… en het hulle ons verlaat … toe ons hul in liefde op die regte pad van bekering en terugkeer na die Here en hul lewensmaats wou bring … 1 Kor. 11:19…. 1 Kor. 11:30…

Ons kan in ons self ondersoek onsself lewenslank mislei … kan in die hel eindig.

ONTHOU, as ek nie waarlik bekeer nie, as ek nie hulp soek nie, as ek mislei, onthou die belydenis:

Verder, hoewel die sakramente én die sake waarvan hulle tekens is, bymekaar hoort, word nie beide deur alle mense ontvang nie. Die goddelose ontvang wel die sakrament tot sy verdoemenis, maar hy ontvang nie die waarheid van die sakrament nie. So het Judas en Simon die towenaar albei wel die sakrament ontvang maar nie Christus, wat daardeur voorgestel word nie; Hy word slegs aan die gelowiges gegee.

EN DAAROM AS EK VANDAG SY STEM HOOR, MOET EK MY OPNUUT BEKEER, AS EK MISMOEDIG IS, WORD OPNUUT BEMOEDIG, DIE HERE IS SONDAARS GENADIG IN DIE WEG VAN BEKERING EN ‘N SOEK NA HOM! HY SAL GEEN SONDAAR WAT ROEP: WEES MY SONDAAR GENADIG WEGWYS NIE, EN SO SAL GEEN KERKRAAD VAN DIE HERE DIT OOK DOEN NIE! (sien Luk. 18:18-30 preek!)

‘Dit WAS sommige van julle … maar julle het julle laat afwas’, 1 Kor. 6:11 wat volg op die waarskuwing van 1 Kor. 6:9, 10.

DIT wat die nagmaal ons juis aan wil herinner, kyk na HOM!

Nie net ons ewige geluksaligheid nie, maar my lewe van hier en nou in WARE LIEFDE tot God en my naaste…

WAT LEER DIE NAGMAAL VIR ONS?

WAARNA WYS DIT?

Twee teksgedeeltes om saam te vat:

ONS REGVERDING EN REDDING:

Maar deur Hom is julle in Christus Jesus, wat vir ons geword het wysheid uit God en geregtigheid en heiligmaking en verlossing. Daarom, soos geskrywe is: Die wat roem, moet in die Here roem.” (1 Kor. 1:30–31)

MAAR DAN JUIS DAARUIT VOLG DIE OPROEP VAN DIE EVANGELIE ASOOK DIE SAKRAMENTE, OOK DIE HEILIGE DOOP EN HEILIGE NAGMAAL, … ‘n lewe van DANKBAARHEID:

Vlug vir die hoerery. … Of weet julle nie dat julle liggaam ’n tempel is van die Heilige Gees wat in julle is, wat julle van God het, en dat julle nie aan julself behoort nie? Want julle is duur gekoop. Verheerlik God dan in julle liggaam en in julle gees wat aan God behoort.” (1 Kor. 6:18–20)

Amen.

LEER PREDIKING: NGB artikel 34 – Die heilige doop (Hand. 2:37-47, deel 2)

Lees: Hand. 2:37-47

NGB artikel 34: Die heilige doop


Teksverse: ““TOE hulle dit hoor, is hulle diep in die hart getref en het vir Petrus en die ander apostels gesê: Wat moet ons doen, broeders? En Petrus sê vir hulle: Bekeer julle, en laat elkeen van julle gedoop word in die Naam van Jesus Christus tot vergewing van sondes, en julle sal die gawe van die Heilige Gees ontvang. Want die belofte kom julle toe en julle kinders en almal wat daar ver is, die wat die Here onse God na Hom sal roep. En met baie ander woorde het hy hulle besweer en vermaan en gesê: Laat julle red uit hierdie verkeerde geslag.” (Hand. 2:37–40)

Tema: Die heilige doop as versterking van ons geloof in Christus

(Preekopname: GK Carletonville, 2022-05-12, nota: let wel, die inhoud van die preek en teksnotas hier onder stem nie altyd ooreen nie, die notas is nie volledig nie, die audio preek is die volledige preek).

Aflaai (regs kliek): NGB art. 34 (Hand. 2:37-47, deel 2)
(Deel 1 hier besikbaar)

Geliefdes in ons Here Jesus Christus,

Ons is nou besig om te leer oor die sakramente van die kerk, en dit is belangrik,

juis omdat ons oppad is na die sakrament van die nagmaal volgende week.

Dit is regtig jammer dat hierdie tekens wat die Here vir ons gegee het, juis om die kerk te versterk, ons te troos en te wys op wat Christus kom doen het, so groot verdeeldheid deur die eeue veroorsaak het, nie net oor vir of teen die kleindoop nie, maar ook oor die aard van die nagmaal.

Maar ja, onthou, die Satan weet hy kon nie meer die koms, volmaakte werk van Christus keer nie,

alles is volbring om die prys te betaal vir die Here se kinders, deur die Inhoud waarna die  sakramente wys, dit is Jesus, en nou sal hy natuurlik alles doen om die troos van die evangelie, en dus ook die sakramente wat dit verseel, wil verdraai en ‘n strydpunt maak.

Tog bly die regte verstaan en gebruik van die sakramente, baie belangrik vir die ware kerk van Christus, en daarom is dit deel van ons belydenis, NGB art. 33-35, in navolging van die Skrif.

Ons het reeds geleer in NGB 33, 34 die Here gee vir ons tekens, ook die sakramente om ons geloof te versterk, die sakramente is visuele woordverkondiging, dit is sigbare tekens en seëls van ‘n inwendige en onsigbare saak en deur middel daarvan werk God in ons deur die krag van die Heilige Gees. Daar is net die twee sakramente waarmee ons tevrede is,

Matt. 26 nagmaal wat pasga vervul en vervang het.

Matt. 28 die doop wat die besnydenis vervul en vervang het.

Oor die doop het ons reeds die volgende sake geleer vanuit die Skrif wat in NGB art. 34 saamgevat word, en ook belangkrik vir die onderwerp waarby ons nou uitkom, naamlik waarom ons as gelowige ouers ook ons kinders laat doop:

1) Heel EERSTENS, die basis van alles wat volg, is om raak te sien dat die teken van die Ou verbond (OT, besnydenis), in wese dieselfde beteken as die Nuwe Verbond (NT, doop) = Ek is jou God en julle is my kinders (Gen. 17:7; Hand. 2:39), dit wys beide op redding, bekering, verlossing van sonde, wedergeboorte deur die Gees, jou hart wat moet verander deur die geloof in Christus se volkome werke en welddade:

Besny dan die voorhuid van julle hart en verhard julle nek nie verder nie.” (Dt 10:16)

TOE hulle dit hoor, is hulle diep in die hart getref en het vir Petrus en die ander apostels gesê: Wat moet ons doen, broeders?” “En Petrus sê vir hulle: Bekeer julle, en laat elkeen van julle gedoop word in die Naam van Jesus Christus tot vergewing van sondes, en julle sal die gawe van die Heilige Gees ontvang.” (Hand 2:37-38)

TWEEDENS, die besnydenis en die doop wys ons op de Belofte van die Genadeverbond … “vir ons tot ‘n getuienis dat Hy ewig ons God en genadige Vader sal wees.” , dit is die wese van die genadeverbond in OT/NT waarop beide die besnydenis en doop wys, ek vir julle God en julle my kinders.

DERDENS, heel eenvoudig, moet ons raaksien, hoekom moes Abraham en sy kinders besny word?

Hoekom moet ons en ons kinders gedoop word?

Want, God beveel dit, ons bely in NGB art. 34 in navolging van die Skrif:

“Daarom het Hy ons beveel om almal wat sy eiendom is, net met gewone water in die Naam van die Vader en die Seun en die heilige Gees te doop.”

Dit is Matt. 28:19.

Maar onthou nou, die konteks van die belydenisskrifte, wat vandag nog daar is:

– aan die eenkant het die Hervormers redding deur enige werke van die mens (‘met behulp van die genade’), of redding deur die gebruik bloot van ‘n sakrament, ook die doop, verwerp, soos dit na vore gekom het in Rome.

– aan die anderkant was daar ‘n groep genaamd Wederdopers wat ook Rome verwerp maar ook verder gaan en die kinderdoop verwerp.

Die laaste gedeelte van NGB art. 34 is dan ‘n antwoord op die dwaling van die Wederdopers.

Die belydenis in navolging van die Skrif (alles wat reeds uiteengesit is in NGB 27-34a), handhaaf die verbondsdoop (ons en ons kinders… let wel: ons is ‘groot én kleindopers’, nie net ‘kleindopers’ nie), teenoor wat eers genoem is die Wederdopers (anabaptiste = om weer of oor te doop).

Hierdie groep daar in die 15de/16de eeu en later, het gemeen die Hervormers soos Zwingli, Calvyn, Luther het nie ver genoeg gereformeer nie, en een van die sogenaamde dwalinge wat ons vashou, is die kinderdoop …. hul meen ons moet net ‘grootdoop’ (dus hulle wat geloof kan bely, kan antwoord op die redding)

Ons noem dit daarom in navolging van die Skrif = ons moet vashou aan die verbondsdoop (ons wat glo en ons kinders moet die teken van die genadeverbond, die doop, ontvang),

NOU, baie boeke reeds daaroor geskryf, sien die Miniskakel/Pro Regno vir ‘n paar bronne, ons wil let spesifiek op die NGB se verantwoording teen die wederdopers (nota: groot verskil tussen wederdopers van daardie tye, en die ‘reformed baptists’ van vandag…):

Die eerste saak wat die belydenis stel:

“Ons glo daarom dat iemand wat tot die ewige lewe wil kom, slegs een maal gedoop moet word sonder om dit ooit te herhaal, want ons kan tog ook nie twee maal gebore word nie. Hierdie doop is nie alleen nuttig solank die water op ons is en en ons dit ontvang nie, maar ook vir ons hele lewe. Daarom verwerp ons die dwaling van die Wederdopers, wat nie tevrede is met die een doop wat hulle een maal ontvang het nie en wat bowendien ook nog die doop van die gelowiges se kindertjies veroordeel.”

Die naam ‘wederdoop’ beteken dan hulle wat die kinderdoop verwerp, en hul dan ‘weer’ laat doop.

Hulle sal natuurlik meen jy was nog nooit werklik gedoop nie, en daarom moet jy reg gedoop word, sogenaamd die eerste keer.

Die gereformeerdes verwerp egter ten sterkste die wederdoopse dwaling, wat natuurlik vandag nog leef, baie sterk.

En ons dit dit juis op grond van wat die Skrif leer en beveel.

Die vraag waaroor dit wesentlik gaan, is dat alles wat ons geleer het in die eerste deel van NGB 34 reeds die antwoord is:

AS die besnydenis in wese (dus nie in vorm/bedeling/administrasie nie) dieselfde beteken as die doop,

en die besnydenis is aan Abraham en sy kinders bedien,

wel, dan word die doop bedien aan hulle wat soos Abraham glo en bely in die NT bedeling,

en aan ons kinders, soos die NT leer.

Gen 15-17, Abraham glo, die teken van die verlossing word aan hom en sy seuns bedien

Hand. 2 en regdeur die Handelinge boek: Mense kom tot geloof, en ons lees nie net individue nie, maar gesinne is gedoop, sien ook Hand. 16.

Hand. 2 die belofte van die genadeverbond, die teken van die genadeverbond, Ek is julle God, julle my kinders moet aan die ouers en kinders bedien word op grond van God se bevel en belofte van redding, ook in die NT,

Want die belofte kom julle toe en julle kinders en almal wat daar ver is, die wat die Here onse God na Hom sal roep.” (2:39)

Die besnydenis en die doop wys op die wedergeboorte wat eenmalig plaasvind, wanneer dit die Here dit ookal behaag vir elke uitverkorene, as baba, tiener, volwassene, ens.,daarom daardie spesfieke woorde van die belydenis … wat daarop wys dit is God wat genadig red in Jesus, wanneer en wie Hy wil, nie net volwassenes as hul ouer word nie, maar kindertjies in die moederskoot ook, dink aan Jeremia en Joh die Doper (Jer. 1; Luk. 1).

Die wederdopers sal sê: maar daar is geen eksplisiete teks in die NT of voorbeeld dat ‘n baba gedoop is nie… waarop ons antwoord, daar is ook nie ‘n eksplisiete teks of voorbeeld in die NT of voorbeeld waar ‘n baba van gelowige afgewys is nie?

NOG BELANGRIKER: wanneer BV. die seremonies en heenwysings van die OT verander, kry ons ‘n hele boek daaroor, Hebreërs, asook die hele NT wat eksplisiet daarvan getuig …. maar as iets so wesentlik as kinders as deel van die verbondsgemeenskap en kerk van die Here wat die bediening moet ontvang, verander het, sou ons iets daarvan gelees of gehoor het …. maar daar is … absolute stilte?

(Sien ook hierdie spesifieke artikel daaroor: Behoort kindertjies ook aan die koninkryk, verbond en kerk van die Here, en moet daarom gedoop word?)

In bv. Hand. 10 lees ons Petrus wat nie saam met die heidene iets onheiligs en onrein wil eet nie, v. 14. op grond van die OT se reinheidswette en heiligheidswette.

Wat het sy standpunt verander?

Ja, verdere Godsopenbaring, v. 28…. “en hy sê vir hulle: Julle weet dat dit ongeoorloof is vir ’n Joodse man om met iemand van ’n ander volk omgang te hê of hom te besoek; maar God het my getoon dat ek geen mens onheilig of onrein mag noem nie.” (10:28)

VRAAG aan ons baptiste vriende: toon aan deur die hele Skrif, of NT dat God iewers eksplisiet of deur afleiding gesê het: die kinders is uit, hulle moet nie meer die teken van die inlywing in die genadeverbond ontvang nie?

Soos Benjamin Warfield dit gestel het:

“God het sy Kerk in die dae van Abraham gevestig en kinders daarin geplaas. Hulle moet daarin bly totdat Hy hulle daar uithaal. Hy het nêrens hulle uitgehaal nie. Hulle is daarom steeds lidmate van sy Kerk en as sulks geregtig op haar ordinansies. Die doop is een van daardie ordinansies.”

En daarom moet, juis die doop ook van kinders gesien word in die konteks nie net van die NT nie, maar wat onderliggend aan die genadeverbond en die bediening daarvan in die OT en NT is.

Kyk hoe antwoord ons belydenis, juis met ‘n beroep op die genadeverbond met Abraham:

“Ons glo daarenteen dat ons hulle behoort te doop en met die teken van die verbond

te beseël, net soos die kindertjies in Israel kragtens dieselfde beloftes besny is as

wat aan ons kinders gemaak is.”

Abraham het geglo, en sy seuns is besny, ongeag of hulle geglo het, of nog sou glo, ens.

God se belofte moet bedien word op grond van God se bevel oor kinders van gelowiges: ek is jou en jou nageslag se God, Vader.

Wat vind ons hier in Hand 2 dan ook?

Mense kom tot geloof, en dan hoor ons:

En Petrus sê vir hulle: Bekeer julle, en laat elkeen van julle gedoop word in die Naam van Jesus Christus tot vergewing van sondes, en julle sal die gawe van die Heilige Gees ontvang. Want die belofte kom julle toe en julle kinders en almal wat daar ver is, die wat die Here onse God na Hom sal roep.” (2:38–39)

Belofte van Christus, die Gees, redding kom nie net aan volwasenes toe nie,

d.w.s moet net aan hulle bedien word nie,

maar ook hul kinders, daarom moet die teken daarvan ook bedien word aan die kinders.

Ons lees van huisgesinne, nie net die individuele volwassenes wat tot geloof gekom het nie,

Lydia en die tronkbewaarder se gesinne…  Hand. 16

Die Here werk verbondsmatig (organies), met gelowiges en hul kinders.

Daarom is die tweede groot rede waarom kinders ook gedoop word:

“En, waarlik, Christus het sy bloed nie minder vir die reiniging van die gelowiges se kindertjies as vir die volwassenes vergiet nie. Daarom behoort hulle die teken en die sakrament te ontvang van wat Christus vir hulle gedoen het, soos die Here in die wet beveel het om hulle kort na die geboorte deel te laat hê aan die sakrament van die lyding en sterwe van Christus deur vir hulle ‘n lam te offer, wat ‘n sakramentele heenwysing na Jesus was. Buitendien doen die doop aan ons kindertjies dieselfde as wat die besnydenis aan die Joodse volk gedoen het; dit is die rede waarom die heilige Paulus die doop die besnydenis deur Christus noem (Kol 2:11: in wie julle ook besny is met ‘n besnydenis wat nie met hande verrig word nie, deur die liggaam van die sondige vlees af te lê in die besnydenis van Christus).”  (Sien ook HK v/a 74)

Dit is die wese van die saak, nie hier of daar ‘n teks nie, maar of Christus ook uitverkore kinders het, nie net onder volwassenes nie, maar ook onder kinders, babas, AS babas/kinders.

En die Skrif getuig baie duidelik daarvan, dink aan ‘n Jeremia, Dawid, Joh die Doper, ens.

Is alle kinders wat gedoop is, gered of gaan nog gered word, dus uitverkorenes?

Nee, natuurlik nie, lees Rom. 9:6-8, daar is kinders van die belofte en kinders van die vlees,

en dit was so vanaf Gen. 3:15; Gen. 12, 15-17 en verder deur die hele Bybel, geskiedenis, vandag nog en tot die laaste dag…

Paulus verwys na Jakob en Esau nog voor hul gebore is, dit is die waarheid.

Maar is almal wat besny was as volwassenes gered, ook nee….

Is almal wat deur die eeue, groot gedoop is, volwasse gedoop is gered, ook nee…

So die bediening van die tekens van die verbond op grond van God se bevel is wyer as hulle

wat in die OT van harte besny is, en in die NT deur water gereinig is … wat wys op die bloed van Jesus, en die werk van die Gees.

MAAR, ons bedien NIE die doop omdat ons onfeilbaar kan vastel wie almal gered is of nie,

ons vereis wat volwassenes betref, dat hul glo, leer en lewe, dan volg die doop.

en ons hou hul as kinders van die Here, tot die teendeel wys,

en dan met woord en tug aangespreek moet word as ‘n tweesnydende swaard (sien HK So. 31).

So ook, en soveel te meer, die oordeel van liefde, van gelowiges se kinders, DL 3.4/15

tot die teendeel blyk, behandel, beskou ons alle kinders van gelowiges, as sy kinders,

tot die teendeel blyk.

“Verder moet oor hulle wat hulle geloof in die openbaar bely en hulle lewe verbeter, volgens die voorbeeld van die apostels, baie gunstig geoordeel en gepraat word, want die binneste van die hart is aan ons onbekend.” (DL 3/4.15)

Maar kyk geliefdes, onthou die bewoording van NGB art. 34, Die bedienaars gee ons van hulle kant dus met die sakrament wat sigbaar is, maar die Here gee wat met die sakramente aangedui word, naamlik die onsigbare genadegawes ….

Die ‘bediening’ van die doop maak jou nie kind van God nie, maar die Inhoud (Christus en sy Gees), nl. wie God bepaal het gered sal word … wie Hy na Hom sal roep (Hand. 2:39c).

In Gen. 17 sien ons reeds: Isak en Ismael ontvang beide die teken van die verbond, (die ‘bediening’ van die verbond) dit word aan albei bedien op God se bevel, maar wie ontvang die Inhoud, die wese, die bloed van Christus, wie is kind van die belofte en kind van die vlees?

Toe antwoord God: Voorwaar, jou vrou Sara sal vir jou ’n seun baar, en jy moet hom Isak noem; en Ek sal my verbond met hom oprig as ’n ewige verbond vir sy nageslag ná hom. Ook wat Ismael aangaan, het Ek jou verhoor. Kyk, Ek seën hom en maak hom vrugbaar en vermeerder hom buitengewoon. Twaalf vorste sal hy verwek, en Ek sal hom ’n groot nasie maak. Maar my verbond sal Ek oprig met Isak wat Sara vir jou anderjaar op hierdie tyd sal baar.” (Gen. 17:19–21)

Hand. 2:39,  “Want die belofte kom julle toe en julle kinders en almal wat daar ver is, die wat die Here onse God na Hom sal roep.” (Hand. 2:39)

Die belofte moet deur die Woord en sakramente bedien word aan almal wat God beveel, wat die doop betref, aan ons en ons kinders, maar dan moet behalwe die belofte ook die eis ‘bedien’ word = ‘n oproep van geloof, bekering, soek die Here, omhels die evangelie (sien die verhouding tussen DL 2.1. tot 2.8).

Want dit is die HERE wat roep, die Here wat uitverkies, wat wederbaar deur sy Woord en Gees.

sodat ons sy kinders van die Belofte in Christus is en mag wees.

Ons moet dus vashou geliefdes, volgens die Skrif teen:

  • Rome, wat deur sakramente kinders van God probeer maak, en
  • teen die wederdopers wat kinders wil wegweer van die bediening van die genadeverbond.

Die Belofte kom ons en ons kinders toe….

DUS dit moet aan ‘ons en ons kinders’ bedien word,

soos in die OT bedeling, so ook in die NT bediening, tot vandag.

Ons is seker van hierdie belofte bediening, maar ons is ook seker van die Here se uitverkiesende genade.

Dit is nie ons nie, dit is nie die ‘bedienaars’ van die sakramente wat kinders van God maak nie,

maar God en God alleen op grond van Christus se werk en die onweerstaanbare werk deur die Gees (sien DL 2.8; hele 3/4 hoofstuk).

God alleen kies en red…. prys sy Naam, ‘daar is die Lam van God’ wat ons sondes wegneem, getuig die sakramente van.

En die Here het daagliks by die gemeente gevoeg wat gered is … HY, Hand. 2:47.

Dit ons troos geliefdes, dit is ons pleitgrond: God se GENADEverbond in Christus,

nie ons krag en werke en doen en late en nakoming van ‘voorwaardes’ nie.

Dit is juis wat die sakramente, die doop, die nagmaal volgende week ons op wil wys:

GOD RED, PRYS SY NAAM!

Wat moet ons doen, ons kant of deel van die verbond (sien Doopsformulier)?

Ons het dit gelees, vir ons en ons kinders, Hand. 2:39, orals, in dankbaarheid:

En hulle het volhard in die leer van die apostels en in die gemeenskap en in die breking van die brood en in die gebede.” (Hand. 2:42)

 AMEN.
______________________________________
‘N KORT EN KRAGTIGE BYBELSE BEGRONDING VAN DIE KINDERDOOP*

  1. Die kinders van gelowiges was lede van die Abrahamitiese verbond.

(Genesis 17:7, 12: “En Ek sal my verbond oprig tussen My en jou en jou nageslag ná jou in hulle geslagte as ’n ewige verbond, om vir jou ’n God te wees en vir jou nageslag ná jou. … ‘n Seuntjie van agt dae dan moet onder julle besny word, al wat manlik is in julle geslagte.”);

  1. Die nuwe verbond is ‘n hernuwing van die Abrahamitiese verbond.

(Galasiërs 3:8, 14: “En die Skrif wat vooruit gesien het dat God die heidene uit die geloof sou regverdig, het vooraf aan Abraham die evangelie verkondig met die woorde: In jou sal al die volke geseën word. … sodat die seën van Abraham na die heidene kan kom in Christus Jesus, en dat ons die belofte van die Gees deur die geloof kan ontvang.”);

  1. Die teken van die nuwe verbond van die doop het die Abrahamitiese verbondsteken van die besnydenis vervang.

(Kol. 2:11,12: in wie julle ook besny is met ’n besnydenis wat nie met hande verrig word nie, deur die liggaam van die sondige vlees af te lê in die besnydenis van Christus, omdat julle saam met Hom begrawe is in die doop, waarin julle ook saam opgewek is deur die geloof in die werking van God wat Hom uit die dode opgewek het.”);

  1. God het die kinders van gelowiges nêrens buite die verbond geplaas nie, maar sluit hulle in met ‘huisgesin’ dope (‘tussen My en jou en jou nageslag na jou‘, Gen. 17:7).

(Hand. 16:31-33, ““Toe sê hulle: Glo in die Here Jesus Christus en jy sal gered word, jy en jou huisgesin. En hulle het aan hom die woord van die Here verkondig en aan almal wat in sy huis was. En in dieselfde uur van die nag het hy hulle geneem en hulle wonde gewas, en hy is onmiddellik gedoop, hy en al sy mense.”);

  1. Daarom is die gelowiges se kinders lede van die verbond en moet hulle die verbondsteken van die doop ontvang.

(Hand. 2:39, “Want die belofte kom julle toe en julle kinders en almal wat daar ver is, die wat die Here onse God na Hom sal roep.”)

_________________________________________

*met erkenning aan die volgende bron: The best books on Infant Baptism

Sien ook die volgende artikel vir ‘n meer detail verduideliking: Why we should baptize babies: the case for covenantal infant baptism

Pro Regno bronne en artikels: Kinderdoop

“Dit is nie ons taak om die kerk meer te suiwer as wat God ons beveel het nie. God het die kinders van gelowiges in die verbond geplaas, en nêrens het Hy hulle uitgehaal nie. Die sigbare kerk bestaan uit gelowiges en hul kinders, en daarom moet ons die nuwe verbond se teken van doop aan die kinders van gelowiges bedien. Ons moet dan met ywer sulke kinders opvoed om volgens die weg van Christus te lewe.” (Zachary Garris)

“Waar die tug in die kerk verwaarloos word, daar word die kiem geplant vir vraagtekens agter die kinderdoop. As ouers wat leef soos heidene, tugteloos in die kerk geduld sou word en as doopouers aanvaar word, dan groei die vraagtekens rondom die doop van hulle kinders. Laat ons dan ook hierin die dwaling van die verwerping van die kinderdoop teenstaan deur in ons kerke erns te maak met die kerklike tug!” (JC Coetzee)

LEER PREDIKING: NGB artikel 34 – Die heilige doop (Hand. 2:37-47, deel 1)

Lees: Hand. 2:37-47

NGB artikel 34: Die heilige doop

Teksverse: ““TOE hulle dit hoor, is hulle diep in die hart getref en het vir Petrus en die ander apostels gesê: Wat moet ons doen, broeders? En Petrus sê vir hulle: Bekeer julle, en laat elkeen van julle gedoop word in die Naam van Jesus Christus tot vergewing van sondes, en julle sal die gawe van die Heilige Gees ontvang. Want die belofte kom julle toe en julle kinders en almal wat daar ver is, die wat die Here onse God na Hom sal roep. En met baie ander woorde het hy hulle besweer en vermaan en gesê: Laat julle red uit hierdie verkeerde geslag.” (Hand. 2:37–40)

Tema: Die heilige doop as versterking van ons geloof in Christus

(Preekopname: GK Carletonville, 2022-04-24, nota: let wel, die inhoud van die preek en teksnotas hier onder stem nie altyd ooreen nie, die notas is nie volledig nie, die audio preek is die volledige preek).

Aflaai (regs kliek): NGB art. 34 (Hand. 2:37-47, deel 1)

Geliefdes in ons Here Jesus Christus,

Ons het by die behandeling van NGB art. 33 x3 sake reeds geleer:

  1. HOEKOM gee die Here vir ons tekens?, in die NT dan die doop en die nagmaal?

Ons glo dat ons goeie God, omdat hy met ons stompsinnigheid en swakheid rekening hou, die sakramente vir ons ingestel het om sy beloftes aan ons te beseël, om tekens van sy goedheid en genade teenoor ons te wees en om ons geloof te voed en in stand te hou.  Hy het dit by die Woord van die evangelie gevoeg om vir ons uitwendige sintuie des te beter voor te stel wat Hy aan ons deur sy Woord te kenne gee en wat Hy inwendig in ons hart doen. So bekragtig Hy in ons die heil wat Hy aan ons meedeel.

Een evangelie, wat op 2 maniere vir ons geopenbaar word: woordelikse en visuele verkondiging van Christus.

  1. Tweede plek, wat is sakramente?

Dit is immers sigbare tekens en seëls van ‘n inwendige en onsigbare saak en deur middel daarvan werk God in ons deur die krag van die Heilige Gees.

  1. Hoeveel sakramente is daar?

Verder is ons tevrede met die aantal sakramente wat Christus, ons Meester, vir ons ingestel het en wat slegs twee is, naamlik die sakrament van die doop en van die heilige nagmaal van Jesus Christus.

Matt. 26 nagmaal wat pasga vervul en vervang het.

Matt. 28 die doop wat die besnydenis vervul en vervang het.

DIT BRING ONS DAN BY DIE EERSTE SAKRAMENT SELF: DIE HEILIGE DOOP

Daar is basies 5 sake wat die belydenis vir ons vanuit die Skrif wil leer:

(ONTHOU: reeds baie keer oor doop gepreek, boekies lees op Pro Regno oor die kinderdoop)

1) Heel EERSTENS, die basis van alles wat volg, is om raak te sien dat die teken van die Ou verbond (OT), in wese dieselfde is as die Nuwe Verbond (NT) = die vorm/administrasie verskil, maar nie die wese van elkeen se betekenis nie.

En dat die doop (en ook die NT) die los of in stryd met die OT verstaan kan word nie, dit is nie die een of die ander nie, dit is elkeen in sy regmatige plek, in terme van belofte en vervulling van God se verbond met sy kinders, sy volk, sy kerk deur alle eeue, tye en plekke. Sy kerk eers onder Israel, en dan sy kerk onder alle volke.

Ons bely daarom volgens die Skrif, die eerste sin:

Ons glo en bely dat Jesus Christus, wat die einde van die wet is (Rom. 10:4: Want Christus is die einde van die wet tot geregtigheid vir elkeen wat glo. ), deur sy bloed te stort ‘n einde gemaak het aan elke ander bloedvergieting wat ‘n mens tot versoening of tot voldoening van sondes sou kan of wil aanwend. Hy het die besnydenis, wat met bloed gepaard gegaan het, afgeskaf en in die plek daarvan die sakrament van die doop ingestel.

Dit is BAIE belangrik geliefdes, juis om die doop oor die algemeen, maar ook en veral die kinderdoop (of verbondsdoop, nie net ons nie, maar ons én ons kinders) reg te verstaan.

In Gen. 15 het ons gelees, dat Abraham geglo het, v. 6

Hy het in God geglo as sy Here wat hom red, verlos.

Hoe?

Deur sy genadeverbond, wat ons gelees het in vers 17, 18

En ná sononder, toe dit heeltemal donker was, gaan daar ’n rokende oond en vurige fakkel tussen dié stukke vleis deur. Op dié dag het die Here met Abram ’n verbond …:” (Ge 15:17–18)

Die simboliek was hier, dat die een wat nie die verbond, God se wil, wet onderhou nie, se bloed sal vloei, sterwe, gestraf word.

MAAR, die genade is, nie God én Abraham nie, hy slaap dan!, v. 12, maar net die Here self, heenwysend na Christus, sal die straf van die bloed wat vloei dra.

Christus, is die Lam van God (al die offers wat daarna heenwys in die OT) wat deur sy bloed sy volk se sondes bedek.

Christus se geregtigheid, sy offer, is Abraham se geregtigheid waardeur Abraham gered is, Rom. 4:8-11 lees ons dit duidelik (lees).

Dit is die werk van die Gees wat Abraham wederbaar het, sodat hy deur die geloof, in God se verbondswerk in Christus, soos hier uitgebeeld, gered is.

Dit is God alleen, die drie-enige God alleen wat red, niks en niemand anders nie.

En NOU, in Gen. 17 kom dan die teken van die verbond, die besnydenis wat met bloed gepaard gaan, wat volgens v. 7-11,  ‘n ewige verbond is, van geslag tot geslag.

NIE die teken opigself of die bediening daarvan red Abraham nie, maar die teken is, in die woorde van NGB art. 33,

by die Woord van die evangelie gevoeg om vir ons (vir Abraham en sy nageslag se) uitwendige sintuie des te beter voor te stel wat Hy aan ons deur sy Woord (sy beloftes) te  kenne gee en wat Hy inwendig in ons hart doen. So bekragtig Hy in ons die heil wat Hy aan ons meedeel” (vir Abraham, en alle gelowiges in Christus, sien Gal. 3:16,29).

Abraham glo, en ontvang die teken van die verbond, van redding.

En hy het die teken van die besnydenis ontvang as ’n seël van die geregtigheid van die geloof toe hy nog nie besny was nie; dat hy die vader sou wees van almal wat glo terwyl hulle onbesnede is, sodat ook aan hulle die geregtigheid toegereken sou word;” (Rom. 4:11)

So, geliefdes, baie yweraars, veral onder ons baptiste broers, wil die besnydenis bloot afmaak as ‘n teken van bloot ‘n fisiese nageslag (15:5) en die land Kanaan wat hul sou erf, 15:18-21.

En ja, dit is dit, maar soveel meer en belangriker, juis omdat dit ‘n ‘ewige verbond is’, is dat die wese van hierdie verbond en waarna die besnydenis wys is nie land of nageslag nie, maar WIE: en dit is, 15:1, 17; 17:1, en dan veral

17:7, “Ek is jou God” = God self, geestelike rykdom, redding, die ewige lewe, Heilige Gees, Christus, volle geluksaligheid, ens.

En daarom dat ons bv hoor, in Deut. 10:16; 30:6; Jer. 4:4; 6:10; 9:26:

Besny dan die voorhuid van julle hart en verhard julle nek nie verder nie.” (Dt 10:16)

En die Here jou God sal jou hart besny en die hart van jou nageslag, om die Here jou God lief te hê met jou hele hart en met jou hele siel, dat jy kan lewe.” (Dt 30:6)

Uiterlike teken (besnydenis waar bloed gevloei het), van ‘n inwendige en onsigbare saak, dus wedergeboorte, geloof, bekering, sonde vergifnis, afsny van die ou mens,

op grond van die genadeverbond in Christus, Jesus se bloed as versoening van OT gelowiges, se sondes.

En dit is mos vervul, toe Christus gekom het, en met sy hele lewe betaal het vir ons sondes, in die besonder aan die kruis, toe sy bloed vir ons gevloei het, Hy as die sondelose Lam betaal het, en so afgesny is vir ons, (sien Hebr. 7-10)

Hy het Gen. 15:17 vervul,

die donker van God se oordeel gedra.

En daarom is die besnydenis afgeskaf, dit is volbring, eens en vir altyd (Hebr. 8-10).

Die hele boek Hebreërs wys dit heeltyd: eenmaal vir altyd is die bloedoffer gebring.

Ja, daar was in die eerste eeu ‘n oorgangstydperk, maar duidelik sien ons hoe die besnydenis verdwyn, omdat dit vervul is en in die plek die doop as teken van die genadeverbond kom.

In Hand. 2 sien ons, soos Abraham geglo het, so kom baie tot geloof met Pinkster, hulle hoor die Woord, die beloftes, Christus gedoen het, gekruisig, die volkome offer, waarna die besnydenis gewys het …. en as hul dan glo en bekeer, dan volg die doop,ons het dit gelees in verse 36-41.

Wat God innerlik in hul harte doen, v. 37 ….. diep in die hart getref… besny met die evangelie ogv Christus se bloed …. dan volg die teken daarvan.

Abraham glo … hy ontvang die besnydenis teken.

Mense glo …. ontvang die doop teken.

Gen. 15 is dit God se geregtigheid in Christus wat sou kom,  wat Abraham (en alles gelowiges van die OT) gered het,

hier sien ons dieselfde, dit is God wat red in Christus wat gekom het, en die sakramente getuig, herinner, en wys daarna.

SO geliefdes, albei tekens se wese is dieselfde:

– Ek is julle God, julle my kinders

– Ek red en versorg julle, nou en in die ewigheid in Christus.

Die uiterlike tekens verskil, een ewige genadeverbond, twee verskillende bedelings/administrasies

TWEEDENS, wil ons belydenis vir ons leer uit die Skrif, die rykdom van alles wat die doop beteken

Deur die doop word ons in die kerk van God opgeneem en van alle ongelowiges en vreemde godsdienste afgesonder om heeltemal sy eiendom te wees3 en sy merkteken en vaandel te dra. Dit dien vir ons tot ‘n getuienis dat Hy ewig ons God en genadige Vader sal wees.

2.1) Deur sy teken wys Hy ons is afgesonder, heilig, wees heilig want Ek is heilig (1 Pe. 1:16)

2.2) Ons is sy eiendom: Ek is julle God, julle is my kinders

2.3) Die doop is ‘n merkteken en vaandel, dat ons identifeer met God, Hy is met ons, en ons volg Hom met ons hele lewe.

2.4) Dit getuig en verserk vir ons dat Hy ‘n ewige God en genade Vader vir ons sal wees, in alle tye en omstandighede (sien v/a 1 van HK Sondag 1).

Dit kry ons in die OT verbond, maar ook in die vervulling van die NT verbond.

DERDENS, heel eenvoudig, moet ons raaksien,

Hoekom moes Abraham en sy kinders besny word?

Hoekom moet ons en ons kinders gedoop word?

Want, God beveel dit, ons bely:

“Daarom het Hy ons beveel om almal wat sy eiendom is, net met gewone water in die Naam van die Vader en die Seun en die heilige Gees te doop. Dit is Matt. 28:19.

(Sien die tweede preek oor die tema van NGB art. 34, deel 2, hieroor)

VIERDENS, word dan in detail saamgevat, wat die doop as uiterlike teken, wil aantoon, na wys:

Die water as sigbare teken wys op die bloed van Jesus wat ons reinig:

Hy toon ons daarmee dat, soos die water die vuilheid van die liggaam afwas as dit oor ons gegiet word en soos die water op die liggaam van die dopeling gesien word wanneer dit daarop gesprinkel word, so bewerkstellig die bloed van Christus deur die Heilige Gees dieselfde inwendig in die siel5: dit besprinkel die siel en reinig dit van sy sondes6 en laat ons, wat kinders van die toorn is, as kinders van God weergebore word7. Dit gebeur nie deur die uitwendige water nie8 maar wel met die besprinkeling met die kosbare bloed van die Seun van God9, ons Rooisee10 waardeur ons moet trek om aan die slawerny van Farao, dit wil sê die duiwel, te ontkom en in die geestelike land Kanaän in te gaan.

Soos die besnydenis handeling self nie iemand gered het in die OT nie, so ook die doophandeling nie, maar dit waarna dit wys red: die Gees se wedergeboorte werk ogv van Christus se bloed wat ons, sy kinders red en reinig.

En dan om hierdie punt baie duidelik te maak (sekerlik teen die Roomse dwalinge deur die eeue, wat hetsy deur die sakramente of priesters) meen dit is die sakrament wat red of help red, stel die belydenis dit baie duidelik:

“Die bedienaars gee ons van hulle kant dus met die sakrament wat sigbaar is, maar die Here gee wat met die sakramente aangedui word, naamlik die onsigbare genadegawes: Hy was ons siel, suiwer en reinig dit van alle vuilheid en ongeregtigheid; Hy maak ons hart nuut en vul dit met alle vertroosting; Hy gee ons egter sekerheid van sy Vaderlike goedheid; Hy beklee ons met die nuwe mens en ontklee ons van die ou mens en al sy werke.

In Gen. 15 is dit God se geskenk van geregtigheid wat Abraham laat glo, HY red, Gen. 15:17

In Hand. 2 is dit die Gees wat die harte tref deur die Evangelie, die Woord, die beloftes wat Petrus verkondig.

Ons as bedienaars, moet gee, wat sigbaar is, en dit verkondig, die Evangelie, maar wie is dit wat red, wat voeg by sy kerk, is dit ‘n mensewerk, is dit ‘n magiese krag van goeie predikers, kerkaksies, mensewerk?

NEE, wat lees ons regdeur die Skrif, Hand. 2:47?  (sien ook 3:12,13)

En die Here het daagliks by die gemeente gevoeg die wat gered is”

Hand. 13:48 “En toe die heidene dit hoor, was hulle bly; en hulle het die woord van die Here geprys; en daar het gelowig geword almal wat verordineer was tot die ewige lewe.” (Hand. 13:48)

Deel 2 kyk ons na die laaste deel van NGB art. 34, wat handel oor die kinderdoop.

 AMEN.

PRO REGNO BOEKVERKOPE

24 Junie 2022

ADMIN REëLINGS

1 Enige navrae moet per e-pos of whatsapp gedoen word, verkieslik nie telefonies nie, asb.

2 Boeke word nie uitgehou nie, behalwe wanneer inbetaling reeds gedoen is.

3 Daar moet gepoog word om boeke af te haal in Carletonville, Potchefstroom of Pretoria soos prakties gereël. Indien boeke gepos word is dit op u eie risiko. LET WEL: ek pos net deur Courier Guy (minimum bedrag: R100 per pakkie). Pryse hier onder sluit nie posgeld in nie, en moet dus nog by bereken word.

4) Elke opvolgende boeklys vervang die vorige boeklyste en pryse.  Ek dateer ook die laaste boeklys op soos boeke verkoop word of daar boeke bykom, so maak seker of die boeke nog beskikbaar is voordat u bestel, dankie.  Fotos en boeke beskikbaar stem nie altyd ooreen nie.

5) Hier is die rekening vir inbetaling, asook kontak besonderhede:

S. Le Cornu

Absa tjek nr. 01095190673

Takkode: 632005

Verwysing: u voorletters en van

Kontakbesonderhede

Slabbert Le Cornu

Selnr. 082 770 2669

E-pos: proregno@gmail.com

Prosedure om te volg vir boekaankope:

1 Stuur u lys van boeke wat u wil aankoop na bogenoemde kontakbesonderhede (e-pos of whatsapp).

2 Ek sal laat weet wat beskikbaar is en die spesifieke bedrag wat inbetaal moet word, laat weet ook of u boeke gaan kry in Carletonville, Potch of Pretoria, en of dit bv. per Postnet of Courier Guy gepos moet word.

3 Sodra ek u inbetaling ontvang het, is die boeke u s’n.

INHOUD/CONTENT

BYBELSTUDIE SPESIALE AANBIEDING

Afdeling A: Nuwe voorraadboeke (Afrikaans/Nederlands, Engels)

Afdeling B: Ou voorraadboeke (Afrikaans, Engels, Nederlands)

_______________________________________________

BYBELSTUDIE SPESIALE AANBIEDING: 10 BOEKE


Bybel met Verklarende Aantekeninge
2 VOLUME STEL, R800-00 (kommentaar op die hele Bybel deur behoudende gereformeerde SA verklaarders)

Gispen&Grosheide (red.), Bybelse Ensiklopedie, x2 dele, R200-00

Mijnhardt Bybel Konkordansie, 1933/53 vertaling, R100-00

HANDBOEK by die Bybel, R150-00 

KROEZE, JH & GROENEWALD, EP, HANDBOEK BYBELSE GESKIEDENIS: OU TESTAMENT & NUWE TESTAMENT, 2 volumes, R150-00

DUVENHAGE, SCW. Die Dekor van die NUWE TESTAMENT, R50-00 (Kultuurhistoriese agtergrond van die NT)

BOOYENS, MJ. Laat My lammers wei, R70-00 (Openbaringshistoriese oorsig van die hele Bybel VIR gesin en kerkkatkisasie)

Totaal: R1520-00 

SPESIALE AANBIEDING vir al tien boeke saam: R1100-00

AFDELING A: NUWE VOORRAAD BOEKE

AFRIKAANS:

– MARAIS, DR. WILLIE. Word ‘n Wenner: bybelse oordenkings uit die lewe van Josef, R70-00

– MULLER, C.F.J. (red.) 500 JAAR SUID-AFRIKAANSE GESKIEDENIS, R100-00 

Bybel met Verklarende Aantekeninge 2 VOLUME STEL

Die BVA is gewoonlik in 3 dele, 2 dele vir OT en 1 deel van die NT. Hierdie stel is in 2 dele:

Deel 1: Genesis tot Hooglied

Deel 2: Jesaja tot Maleagi & NT

Prys: R800-00 (die x3 dele stel se prys wissel tussen R1100-R1500).

BELYDENISKRIFTE Konkordansie met teksregister, In die Skriflig uitgawe, R50-00

BOOYENS, MJ. Laat My lammers wei, R70-00

_______________ Elke dag in U lig: Bybelse oordenkings vir een jaar. R50-00

COETZEE, JC. (Openbaringshistoriese) Gids deur die Boeke van die NT: Briewe van Paulus. R40-00

DU PLOOY, J. & VERGEER, W. Dagboeke van Dirk Postma. R100-00 

FLOOR, L. Persone rondom Paulus. R30-00

KROEZE, JH. Die woorde van die Prediker, R50-00

KROEZE, JH & GROENEWALD, EP, HANDBOEK BYBELSE GESKIEDENIS: OT & NT, 2 volumes, R150-00

LEER MY, HEER: Uit die Skatkis van die Psalms CD opnames van ‘n verskeidenheid van Psalms, R50-00

PLOEGLER, J. Nederlanders in Transvalal, 1850-1950. R70-00

PONT, AD. Die Historiese Agtergronde van ons Kerklike Reg, R70-00

POSTMA, F. Paulus: ‘n Geroepe Apostel van Jesus Christus (1949 hardeband uitgawe). R70-00

SCHOLTZ, GD. Die geskiedenis van die Nederduitse Hervormde of Gereformeerde Kerke, R50-00

SPOELSTRA, B. Die Doppers in SA, 1760-1899. R70-00

STOKER, HG. Oorsprong en Rigting (bundel lesings en artikels), 2 dele, R200-00

THERON, PF. (red.). Koninkryk, kerk en kosmos: Huldigingsbundel ter ere van Prof. Willie D, Jonker. R50-00

TOTIUS, VERSAMELDE WERKE, 11 dele, R700-00

VENTER, EA. Calvyn en Calvinisme, R20-00

NEDERLANDS

VAN’T SPIJKER, W (red.). Bij Brood en Beker: Leer en gebruik van het Heilige Avondmaal in het NT en in de geschiedenis van de Westerse Kerk. R300-00

BELYDENISSKRIFTE KOMMENTARE IN Nederlands:

a) NGB

FEENSTRA, JG. Onze Geloofsbelijdenis, R70-00

POLMAN, ADR. Woord en Belijdenis, 2 dele, R80-00

________________ Onze Nederlandche Geloofsbelijdenis, 4 dele, R120-00

VENEMA, FF. Wat is een Christen nodig te geloven. R70-00
(al die boeke saam, 8 boeke: R300-00)

b) Heidelbergse Kategismus

DEDDENS, K. D. Dit is u Leven: 54 Catechismuspreken. R80-00

FEENSTRA, JG. Het Eigendom des Heren: Korte Verklaring van de HK. R50-00

VAN DER WALT, SJ. Die Vaste Fondament: Oordenkings op die HK (Afrikaans). R50-00

VELDKAMP, H. Zondagkinderen: kanttekeningen bij de HK (1 volume uitgawe). R80-00

WIELENGA, B. Onze Catechismus, 2 delen. R80-00

(al die boeke saam, 6 boeke: R300-00)

c) Dordtse Leerregels

FEENSTRA, JG. De Dordtse Leerregelen. R50-00 (nuwer uitgawe, R70-00).

[Spesiale aanbieding: al hierdie kommentare saam, : 15 boeke: R500-00]

B. WIELENGA FORMULIERE STUDIE STEL

Ons Doopsformulier (318bl), R80-00

Ons Avondmaalsformulier (451bl), R80-00

Ons Huwelijksformulier (352bl.), R80-00

[Spesiale aanbieding, x 3 boeke: R200-00]

Ander Nederlandse boeke:

AALDERS, G. Het Verbond Gods: Een hoofdstuk uit de geschiedenis der Openbaring. R50-00

BAVINCK, H. _____________ Magnalia Dei: Onderwijsing in de Christelijke Religie naar Gereformeerde Belijdenis. R70-00

_____________ Handleiding bij het Onderwijs in den Christelijke Godsdienst. R50-00

(Hierdie twee boeke is verkorte weergawe van Bavinck se magistrale werk: Gereformeerde Dogmatiek, 4 dele.  Dit is albeie goeie inleidende werke)

_______________ Het Christelijke Huisgezin. R50-00

DIJK, K. De dienst der kerk. R50-00

DOUMA, J. Algemene Genade: uiteensetting, vergelijking en beoordeling van de opvattingen van A. Kuyper, K. Schilder en J. Calvijn over ‘algemene genade’. R70-00

GISPEN, WH. Schepping en Paradijs: Verklaring van Genesis 1-3. R50-00

GROSHEIDE, FW (red.), Christelijke Encyclopedia, volledige 6 dele, R300-00 (Nederlandse stel)

RIDDERBOS, H. De Komst van het Koninkrijk, R60-00

_______________ Paulus: Ontwerp van zijn Theologie. R60-00

(2 boeke saam: R100-00)

SMILDE, E. Een Eeuw van Strijd over Verbond en Doop. R70-00

VELEMA, WH. Wet en Evangelie. R70-00

ENGELS: 

DEFENDERS Bible, Henry Morris, R300-00

MOULE, CD. An Idiom Book for NT Greek. R50-00

Bauman & Hall, David (ed.), God and Politics, R70-00

BRATT, JD. Dutch Calvinism in Modern America, R70-00

BUDGEN, Victor. The Charismatics and the Word of the God, R100-00

BURROUGHS, J. Gospel Worship: the right way to sanctify the Name of God, R150-00

DE JONG, Norman. Education in Truth, R50-00

DE MAR, Gary. The Reduction of Christianity: a biblical response to Dave Hunt, R100-00

DOOYEWEERD, H. In the Twilight of Western Thought, R50-00

DOUGLAS, JD (ed.), Who is Who in Christian History?, R250-00

FABER, J. Essays in Reformed Doctrine. R120-00

FRANCE, RT. Matthew: evangelist and teacher, R120-00

HALL, B. Humanists and Protestants: 1500-1900, R120-00

HANKS, G. 70 Christians changing the world, R70-00

HAMMOND, P. Biblical Principles for Africa, R40-00

HOLMERS, AF. All Truth is God’s Truth, R70-00

HOLLENWEGER, WJ. The Pentacostals, R150-00

HUGHES, F. What do you mean Christian Education?, R50-00

KELLY, MW. The Impulse of Power: Formative Ideas of Western Civilization, R100-00

LADD, George E. The Presence of the Future, R100-00

LOCKERBIE, DB. A Passion for Learning: History of Christian Thought on Education, R150-00

MACDOWELL, Josh. The New Evidence that demands a verdict: evidence 1 and 2 fully updated in one volume answering questions for Christians in 21st century, R250-00

MCCRIE, Thomas. Story of the Scottish Church, from the Reformation to the Disruption, R250-00

NORTON-TAYLOR, D. God’s Man: An Novel about Calvin, R70-00

POLLOCK, J. Whitefield the evangelist, a biography, R80-00

STONEHOUSE, Ned. J Gresham Machen: a biography, R150-00

WARFIELD, Benjamin. Calvin and Augustine, R150-00

WORRAL, BG. The Making of the Modern Church: Christianity in England since 1800, R70-00

AFDELING B: OU VOORRAAD BOEKE

AFRIKAANS

BARNARD, A.C. Die Erediens, R100-00

BARNARD, A. 100 vrae oor die eindtyd, R100

BARNARD. DJ. Bely en Beleef, 52 HK preke, R30-00

DS. MJ BOOYENS BOEKE:

‘n Vaste Vertroue op die Dinge wat ons Hoop: verklarende aantekeninge op die Hebreërbrief, R30-00

Elke dag in U Lig: dagboek vir die jaar, R50-00

Aan die voete van Jesus, R50-00

BUYTENDAG, FW. Aspekte van die vorm/inhoud problematiek met betrekking tot die organiese Skrifinspirasie in die nuwere gereformeerde teologie in Nederland (baie belangrike studie oor Skrifgesag en inspirasieleer), R50-00

BYBELSE AGTERGROND VIR BYBELSTUDIE BRONNE:

Gispen&Grosheide, Bybelse Ensiklopedie, x2 dele, R200-00

BEERS, V. Gilbert, Reis deur die Bybel: ontdek die Bybel deur die belangrike verhale, R150-00

Mijnhardt Bybel konkordansie, 1933/53 vertaling, R100-00

Godsdienste van die Wêreld, R100-00

Broer Andrew: God se Smokkelaar, R30-00

Bunyan, John. Die Pelgrim se Reis, R50-00

VERSKEIDENHEID VAN ANDER OAV BYBELS BESKIKBAAR, SAKFORMAAT ASOOK STANDAARDGROTE, pryse en nog fotos beskikbaar op navraag:

1933 Afrikaanse Vertaling uitgawe (1939 gedruk), R300-00 (swart hardeband)

d’ASSONVILLE EN FLOOR BOEKE:

Floor, L. Die Evangelie van die Koninkryk, R20-00

_________ Die Heilige Doop in die NT, R30-00

_________ Hy wat met die Heilige Gees Doop, R40-00

_________ Persone rondom Paulus, R20-00

d’Assonville, V.E. Die Koms van Christus en die Antichris, R50-00

_________________, Kerkgeskiedenis, R20-00

__________________, Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

__________________, Oorsig oor die Nuwe Testament, R20-00

__________________, Totius – profeet van die Mooirivier, 30-00

__________________, Die dwaasheid om te preek, R20-00

d’Assonville, V.E. Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

Du Toit, S. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30-00

DE BRUYN, PJ. Kuisheid voor die Huwelik, R20-00

DE BRUYN, PJ. Die Tien Gebooie, R70-00

De Bruyn, P.J. Salf vir die wonde, R30-00

DE KLERK, PJS. Die Navolging van Christus, R30-00

De Klerk, P.J.S. Woorde en dade van die Profete, R30-00

DE KLERK, BJ. Vorme en Karakter van die Biblisisme, R30

DE KLERK,, WJ. Rousmart, R30

DE VILLIERS, A. Geen veroordeling nie: oordenkinge oor Romeine hoofstuk 8, R30-00

Du Plessis, L.M. Calvyn oor die Staat, R30-00

DRANE, John. Paulus, ‘n Geïllustreerde verhandeling, R30-00

DU TOIT, AB (red.) Handleiding by NT, deel 1,2,5: die groen reeks, R70-00 elk

DUVENHAGE, SCW. Die Dekor van die NT, R50-00

DE WITT, AG. Loof die Here: Perspektiewe op die Psalms, x3 dele, R150-00

DU PLESSIS, JA. Die gereformeerde kerk en kerkregering, R20

DU PLESSIS, LJ. Inleiding tot die algemene regsleer en jurisprudensie, R30-00

DU PLESSIS, SJ. Jesus en die Kanon van die Ou Testament, R40-00

DU TOIT, S. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30

ERASMUS, J. Skrifgesag: Manuskripte en Bybelvertaling, 2 dele, R100-00

FENCHAM, FC. Die geskiedenis van Israel, R40-00

Floor, L. Kom na My – skrifstudies oor Matteus 1-13, R20-00

GROENEWALD, EP. In gelykenisse het Hy geleer, R30-00

___________________ Die Vaste Steunpunt, bespreking van aktuele sake, R30-00

HELBERG, JL. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30-00

HELBERG, JL. Die Here regeer: Openbaringslyn in die OT, R50

HENDRIKSEN, William. Die Hiernamaals, R70-00 (standaardwerke aangaande vrae oor die toekoms, hemel en hel, lewe na die dood, ens.)

HANDBOEK BY DIE BYBEL, derde uitgawe, R150-00

JOHAN HEYNS BOEKE:

Teologiese Etiek volledige x3 stel boeke, deel 1 en deel 2/1 en 2/2, R200-00

Die nuwe mens onderweg- oor die tien gebooie, R50-00

Die Kerk, R50-00

Lewende Christendom: Teologie van Gehoorsaamheid, R50-00

Teologie in Krisis, R50-00

Brug tussen God en Mens, R50-00

Etiek van die Liefde, R50-00

JONKER, Willie D. Die Gees van Christus, R50

KORAALBOEK vir Psalms en Gesange (1972), R100

Kempff, D. Gee dit deur – pastorale briewe, R20-00

Konig, Adrio. Jesus Christus, die Eschatos (eskatologie, die leer van die einde) , R70-00

KROEZE, JH. Koning Hiskia, R30

KATEGISMUSPREKE, 52 PREKE deur GKSA predikante, R40-00

KEET, BB. Ons redelike godsdiens, R40-00

KEMPFF, Die skeppingsleer van Karl Barth, R40-00

KERKSAAK TUSSEN PROF J DU PLESSIS EN DIE NGKSA, woordelikse verslag van die verrigtinge en uitspraak van die Hooggeregshof, R70-00 (Totius was ook getuie by hierdie saak oor Skrifgesag en inspirasie)

KESTELL, JD. Uitgevryfde Koringkorrels: oordenkings vir die jaar, R30-00

KONIG, A. Heil en Heilsweg, R30-00

KRUGER, LS. Waarom is u lid van die Gereformeerde Kerk, R30-00

LE ROUX, J. Ons glo: Bybelstudie – NGB, R30-00

Lohse, E. Die Openbaring van Johannes, R40-00

Muller, J.J. Christelike Sektewese, R30-00

DR. WILLIE MARAIS BOEKE: 

Aktuele Sake, R50-00

Leierskap, R30-00

Onder ewige vleuels: dagboek oor Tien Gebooie, R70-00

Wonder en Wetenskap, R30-00

Wonder van Wedergeboorte, R50-00

‘n Man van God gestuur: dr. Willie Marais, sy outobiografie, R70-00

PONT, AD. Kerkgeskiedenis, R50

ROSSOUW, HW. Klaarheid en Interpretasie: enkele probleem historiese gesigspunte in verband met die duidelikheid van die Heilige Skrif, R50-00

Klaas Schilder: erfenis en betekenis, R30-0

STOKER, HG. Beginsels en Metodes van die Wetenskap, R50-00

TOTIUS SE VERSAMELDE WERKE, 1977-UITGAWE, die blou hardeband stel, 11 dele, R700-00

TRAVIS, S. & HUGHES G, Die Wêreld van die Bybel, R70-00

VAN ROOYEN, EE. Die tien gebooie: populêre en prakties stigtelike verklaring aan die hand van die Heidelbergse Kategismus, R40-00

VAN DER VYVER, GCP. Dirk Postma 1818-1890, R50-00

VAN DER WALT, SJ. Die Vaste Fondament: HK oordenkings, R40-00

____________________. Geloofsleer (hierdie boek bevat prof. vd Walt se ‘dogmatiek’, die eerste 210 bladyse), R50-00, geskryf vir hoërskool leerlinge.

J Hermine van Wyk (vertaler), ‘n Afrikaanse Samevattende Vertaling van THE INSTITUTES OF BIBLICAL LAW, 275 A4 bladsye fotostate en ring bind (kontak my direk vir bestellings en prys)

VILJOEN, Dirk. Hoe lief het ek U wet: bybel korrrespondensie kursus oor die Tien Gebooie, R70-00

VAN WYK DE VRIES, KS. Die leer van die Kerk: handboek vir gebruik by die kategetiese onderrig, R20-00

Van Staden, A.J. Die Jehova getuies weerlê, R30-00

Van Wyk, J.H. Etiek in Eenvoud: gesprekke oor morele vraagstukke, R40-00

Van Zijl, T.L. Die Openbaring van Jesus Christus aan Johannes, R50-00

Verhoef, P.A. Israel in die Krisis (toekomsverwagting oor Israel), R40-00

VENSTER OP DIE GESIN: openhartige gesprekke met ouers, kinders en familie, R30-00

WOLGEMUTH, R. Pappa & die Werk: liefde vir jou gesin en jou werk, R50-00

VERHOEF, PA. Sê my dominee: vrae en antwoorde oor die geloofslewe, R30-00

ENGELSE BOEKE (ouer voorraad)

ALLIS, OT, The Old Testament: its claims and critics, R350-00

CALVINS’s Calvinism: 1. Eternal Predestination of God & 2. The Secret Providence of God, R200-00

COOPER, John W. Panentheism: the other God of the Philosophers, R150-00

FESKO, J.V., Justification: Understanding the classic reformed doctrine, R220-00 (nuwe boek)

Ham, Ken. Creation Evangelism for the new millennium, R50-00

LINDSELL, Harold, The Bible in the Balance, R80

OWEN, John. Justification by Faith, R200-00

RICHARDS, L. Every Name of God in the Bible, R100

ROBINSON, JAT. Redating the New Testament, R50-00

WILSON, Doug (ed.) Bound Only Once: the failure of Open Theism, R100-00

WRAY, DE. Biblical Church Discipline (booklet), R20

ESKATOLOGIE/EINDTYD BOEKE:

BARNARD, A. 100 vrae oor die eindtyd, R100

d’Assonville, V.E. Die Koms van Christus en die Antichris, R50-00

Konig, Adrio. Jesus Christus, die Eschatos (eskatologie, die leer van die einde) , R70-00

Lohse, E. Die Openbaring van Johannes, R40-00

Verhoef, P.A. Israel in die Krisis (toekomsverwagting oor Israel), R40-00

TALE EN KOMMENTARE

KORTE VERKLARING stel, het 55 dele, kort 7 dele, R550-00

SIKKEL, JC. Boek van Geboorten: verklaring van de Boek Genesis, R50-00

BOHL, FM & GEMSER, B. De Psalmen – Tekst en Uitleg (Nederlands), R50-00

GREIJDANUS, S. Commentaar of het NT: Lucas, deel 1 en 2 (1228bl, een van die beste kommentare op Lukas), R100-00

GROSHEIDE, FW. Commentaar op het NT: Handelingen deel 1 en 2, R100-00

NG TEOLOE-DOGMATIEK REEKSE

a) Wegwysers in die Dogmatiek, 5 dele (R50-00 per boek):

deel 1: Die Lewende God (JJF Durand)

deel 2: Christus, die Middelaar (WD Jonker)

deel 3: Die Sonde (JJF Durand)

deel 4: Die Gees van Christus (WD Jonker)

deel 5: Skepping, mens, voorsienigheid (JJF Durand)

[Spesiale aanbieding vir 5 dele: R150-00]

Gelowig Nagedink-reeks (R50-00 per boek):

deel 1: Hier is Ek! -oor God (A. Konig)

deel 2: Jesus die Laaste – oor die einde (A. Konig)

deel 3: Hy kan weer en meer – oor die skepping (A. Konig)

[Spesiale aanbieding: R100 vir 3 dele saam]

GESKIEDENIS BOEKE

J.C. (Kay) De Villiers, Dwarstrekkers, Dwepers en Dokters: merkwaardige vertellings uit die Anglo-Boereoorlog, R120-00

Scholtz, G.D. Die ontwikkeling van die politieke denke van die Afrikaner,

deel 1 (1652-1806), R70-00

deel 2 (1806-1854), R70-00

M.E.R. Die Gewers, R50-00

Meintjes, Johannes. President Steyn, R150-00

Venter, F.A. Die swart pelgrim, R120-00

Kestell, JD & Van Velden,  D.E. Die Vredesonderhandelinge tussen die Boererepublieke en die Britse regering, R120-00

Craven, Danie. Die grondbeginsels van rugby, R170-00

[Spesiale aanbieding: 9 geskiedenis boeke = R700-00]

Original languages Study Tools:

Baumgartner Hebrew Lexicon & Supplementen, R100-00

Davidson’s Analytical Hebrew & Chaldee Lexicon, R100-00

Hebrew-Greek Key Word Study Bible (NIV), R80-00

KOHLENBERGER, JR. The Interlinear NIV Hebrew-English Old Testament, R250-00

Translation Handbooks on: Ruth, Luke, Mark, Romans, Acts, Galatbeerians, Thessalonians, Letters of John, R30-00 each

Wenham’s Elements of NT Greek, R30-00

Thayer’s Lexicon of the NT, R100-00

Bauer-Arndt- Gingrich Greek-English Lexicon of NT and early Christian literature, 2 volumes, R200-00

Moulton and Geden’s Concordance to the Greek Testament, R250-00

New Testament in 26 Translations, R80-00

[Spesiale aanbieding: R700-00 vir 18 tale boeke]

NEDERLANDSE BOEKE 

ALGRA, H. Het wonder van die 19de eeu, R40-00

_____________________ Magnalia Dei: Onderwijzing in de Christelijke Religie naar Gereformeerde Belijdenis, R50-00

___________________ Handleiding bij het Onderwijs in de Christelijke Godsdienst, R50-00

(albei hierdie laaste 2 werke van Bavinck is korter opsommings of samevatting van sy 4 delige werk: Gereformeerde Dogmatiek)

DE GRAAF, SG. Verbondsgeschiedenis, 2 dele, R80-00

DIJK, K. Korte Dogmatiek, R20-00

DIJK, K. De dienst der prediking, R40-00

EXALTO, K. Enigste Troos, inleiding tot de heidelbergse catechismus, R30-00

__________(red.) Reformatorische Stemmen: verleden en heden, R40-00

FEENSTRA, JG. Onze Geloofsbelijdenis (NGB), R50-00

FRANCKE, Joh. Veel vragen … een antwoord: keur van onderwerpen (oor, van en vanuit die Skrif beantwoord), R70-00

GEESINK, WA. Gereformeerde Ethiek, x2 dele, R80-00

GROSHEIDE, FW. (red.) Korte Christelijke Encyclopedia, R70-00

HAMERSMA, T. De Catechismus in 52 predikasies, R30-00

JANSE, A. Karel Barth, R30-00

JANSEN, Joh. Korte Verklaring van de Kerkordening, R40-00

KOOLE, JL. Liturgie en Ambt in the apostolische kerk, R40-00

KUYPER, A. E Voto Dordaceno: toelichting op den Heidelbergschen Catechismus, 4 dele, R150-00

_____________Uit het Woord: Stichtlelijke Bijbelstudies, x6 dele, R100-00

____________ Het werk van den Heiligen Geest, R80-00

____________ De Voleinding, 4 dele, R100-00 (paar bladsye geskeur)

LINDEBOOM, Hervormd en Gereformeerd, R50-00

RIDDERBOS, Herman. Komst van het Koninkrijk, R50-00

______________________ Het Woord, het Rijk en onze verlegenheid, R50-00

SCHILDER, K. De Openbaring van Johannes en het Sociale Leven, R50-00

______________ Christus en Cultuur, R40-00

SPOELSTRA, C& DREYER, A. Bouwstoffen voor die Geschiedenis NG Kerken in ZA, x3 dele, R150-00

TRIMP, C. (red.). De biddende kerk: een bundel studies over het gebed, R30-00

VAN’T SPIJKER, W. e.a. (red.). Bij Brood en Beker: Leer en gebruik van de heilig avondmaal in het Nieuwe Testament en de geschiedenis van de westerse kerk, R200-00

Posted by: proregno | June 20, 2022

HENDRIK DE COCK SE VERKLARING VAN DIE KINDERDOOP

‘N KORT VERKLARING VAN DIE KINDERDOOP IN VRAE EN ANTWOORDE

deur ds. Hendrik de Cock

Inleiding

Hendrik de Cock (1801-1842) het bekend gestaan as die “vader van die Afskeiding” in Nederland, die mees sentrale figuur in die Reformasie van die Kerk in die vervalle kerktye in Nederland in die Nederlandse Hervormde Kerk, wat gelei het tot die stigting van die ‘Christelijke Gereformeerde Kerke’ in Nederland en ‘n groot invloed uitgeoefen het 19de eeuse Nederland.

Sien hierdie verdere bronne oor Hendrik de Cock:

1834: Hendrik de Cock’s Return to the True Church

“A gripping account of one man’s struggle against a spiritually desolate state church, this book witnesses to the sole authority of sacred scripture and the binding authority of the Reformed creeds.”

Hendrik de Cock, the Dutch Martin Luther of the Secession

“In 1834 the Lord used the humble ministry of Pastor Hendrik de Cock in the town of Ulrum to spark a reform movement in the Dutch Reformed Church. This video tells the story of Hendrik de Cock’s background, preparation for the ministry, and his conversion while a preacher in Ulrum. It follows the story of how the hierarchy in the Dutch Reformed state church felt the need to suspend and depose a faithful Reformed preacher. The result would be the Afscheiding or Secession, the first major reform movement in 19th century Holland.”

Hendrik de Cock (1801-1842) – Nederlandse predikant

“De predikant Hendrik de Cock (1801-1842) was een van de leidende figuren tijdens de Afscheiding van 1834, een afsplitsing van de Nederlandse Hervormde Kerk. Hij wordt beschouwd als een belangrijke grondlegger van de Gereformeerde Kerken in Nederland, die in 1892 ontstonden.”

Hendrik De Cock: Reformed Reformer

“De Cock died at the age of 41 on November 14, 1842 in the province of Groningen. He did not live long, nor did he see his followers gain rest from suffering. But he had served his purpose according to the will of God, and the time came for others to continue the work. De Cock was a man of humble life, from our point of view unfitted for the greatness of the work. His followers were, for the most part, the poor, the uneducated, the despised, the ignoble of the land. But, for all that, they were the Godly, the pious, the upright who genuinely thirsted for that one true heavenly Bread which is Christ Jesus our Lord. Together God used them to bring genuine reformation to his church.”

Ek plaas hier onder de Cock se kort maar kragtige uiteensetting van die kinderdoop, wat baie leersaam is en ons help om mooi te verstaan dat die bediening van die kinderdoop moet plaasvind op grond van God se bevel en belofte aan almal wie Hy beveel dit moet plaasvind, maar dit is die Here alleen wat die Inhoud, Christus, gee vir kinders, sy uitverkorenes (Gen. 17; Hand. 2).

Hendrik de Cock: “Faith does not change either; whether we read Paul, or Augustine, or Calvin, or our fathers, or the present-day heroes of faith, it must be the same and remain the same. God’s Spirit enlightens and renews the understanding in the same manner, so that the true church of the Lord is always united in the truth and in love, being of one mind and one in endeavor, as the congregation of Jerusalem. In unbelief there is no real unity but a universal opposition to the truth, because the wisdom of God is foolishness with man. Oh, if only we may properly learn to understand and love one another in the Spirit, and learn to edify the congregation of the Lord in the Spirit.”

____________________________________________

‘N KORT VERKLARING VAN DIE KINDERDOOP IN VRAE EN ANTWOORDE

deur ds. Hendrik de Cock

[Vertaal deur Juandre Coetzee, GK Potchefstroom-Suid.  Bron: Verzamelde Geshriften van Hendrik de Kock, deel II, Houten: Den Hartog B.V., 1986, bl. 492-499]

EERSTE HOOFSTUK: Of mens die kinders wel mag doop

  1. Vraag: Wat was die Sakramente in die Ou Testament?

Antwoord: Die besnydenis en die Pasga.

  1. Vraag: Is hierdie Sakramente afgeskaf?

Antwoord: Nee, ons het in die Nuwe Testament twee ander Sakramente in die plek daarvan gekry, die doop en die nagmaal.

  1. Vraag: Word die nagmaal dan in die plek van die Pasga gevier?

Antwoord: Ja.

  1. Vraag: In pleks waarvan het die doop dan gekom?

Antwoord: In plek van die besnydenis.

  1. Vraag: Was die besnydenis ook ʼn Sakrament van die genadeverbond soos die doop?

Antwoord: Ja. Rom. 4:11.

  1. Vraag: Het hierdie twee Sakramente van die genadeverbond dieselfde wese?

Antwoord: Ja.

  1. Vraag: Is die eerste bondseël van die genadeverbond, die besnydenis, ook ʼn uitdruklike bevel van God?

Antwoord: Ja.

  1. Vraag: Is dit dan ook aan die nageslag van die gemeente bedien in die Ou Testament?

Antwoord: Ja. Gen. 17:10-14.

  1. Vraag: Moet dit dan nie ook voortgesit word in die Nuwe Testament nie?

Antwoord: Ja seker, want die seël wat in die plek daarvan gekom het, moet ook, op God se bevel, aan die kinders van die gemeente bedien word, solank daar geen uitdruklike teenbevel of enige grondige rede, nie teen die besnydenis nie, maar teen die doop, in God se Woord gevind kan word nie.

  1. Vraag: Sou daar wel in God se Woord enige beswaar gevind kon word teen die doop en nie teen die besnydenis nie?

Antwoord: Nee.

  1. Vraag: Sou die kinders in die gemeente dan nie op God se bevel net so gedoop moet word as wat hulle besny is nie?

Antwoord: Ja, omdat die doop in die plek van die besnydenis gekom het, wat twee Sakramente met ʼn noue ooreenkoms is. Ten eerste dat beide deur God ingestel is. Ten tweede dat dit een betekenis het, naamlik Christus alhoewel hulle hierin van mekaar verskil; (a) in die uiterlike seremonie; (b) die graad van maklikheid, want die Sakramente van die Nuwe Testament is makliker om te onderhou as die Sakramente van die Ou Testament. Ten derde, in die duidelikheid van betekenis. Ten vierde, in die tydperk daarvan, want die Sakramente van die Ou Testament duur slegs tot Christus se koms en die Sakramente van die Nuwe Verbond sal voortduur tot die einde van die wêreld.

TWEEDE HOOFSTUK: Van die kinders se verhouding met die kerk

  1. Vraag: Watter kinders het reg tot die doop?

Antwoord: Alle kinders wat die belofte toekom.

  1. Vraag: Watter kinders kom die belofte toe?

Antwoord: Niemand wat buite die gemeenskap van die kerk, onder die ongelowiges val; en wat nie tot die belofte geroep is nie, maar wel alle kinders van die gemeente.

  1. Vraag: Wie is die gemeente?

Antwoord: Die liggaam van alle ware begenadigdes, wat deur die Heilige Gees, in die geloof met Christus en mekaar, nou verenig is.

  1. Vraag: En wie is die kinders van die gemeente?

Antwoord: Alle kinders aan wie die kerk, ten opsigte van haar nageslag, nou verwant is.

  1. Vraag: Maar wie is die kinders dan?

Antwoord: Nie alleen hulle wat uit gelowige ouers gebore is nie, maar ook die in haar skoot wat uit bywoners gebore is en die kerk na billike wete in haar huis tot versorging aangeneem het en aan wie die HERE met sy vrymag ook die belofte geskenk het.

  1. Vraag: Wat is die gronde daarvoor?

Antwoord: Omdat die doop van kinders van dieselfde aard is as die besnydenis van kinders in Abraham se huisgesin; die doop van kinders en die besnydenis waarmee kinders gemerk is as ʼn seël van die genadeverbond, het dieselfde betekenis en dieselfde gronde; daarom is dit dat die Gereformeerdes die kinderdoop uit die besnydenis bewys en verklaar het. Kol. 2: 11, 12; 1 Kor. 7: 14.

  1. Vraag: Aan wie word die besnydenis dan bedien?

Antwoord: Die besnydenis moes bedien word aan alle kinders wat in Abraham se huisgesin was, nie net die wat uit sy liggaam gekom het nie, maar ook die wat uit sy onbegenadigde knegte gespruit het en die wat hy van vreemde volke af gekoop het, wat almal in sy huisgesin ingelyf was. Almal van hulle word gesien as Abraham se kinders terwyl hulle in daardie huisgesin was, waarvan hy die vader was. Gen. 17: 23-27.

  1. Vraag: Vir wie was die Sakrament, naamlik die besnydenis aan die liggaam van kinders, bedien?

Antwoord: Nie vir die kind wat besny word in besonder, wat nie weet wat gedoen word nie, nóg vir ʼn onbegenadigde kneg uit wie hy gespruit het en aan wie geen belofte gemaak is nie, maar die besnydenis was ʼn Sakrament vir Abraham aan wie God die belofte gemaak het. Gen. 17: 10.

  1. Vraag: Word die belofte dan aan Abraham alleen gemaak?

Antwoord: Nee, die besnydenis wat aan die liggaam van kinders bedien word verseël aan Abraham die belofte wat God aan hom gemaak het aangaande sy nageslag. Die belofte raak nie al die kinders van Abraham se huisgesin, kop vir kop, nie, maar alle uitverkore kinders wat God daarna sou aanwys. Rom. 9: 7, 8. Selfs al was die besnydenis ʼn teken vir Abraham, word die kinders daarvan nogtans nie uitgesluit nie, want wanneer die belofte aan Abraham verseël word, word die belofte daardeur tegelyk aan die kinders verseël omdat dit ʼn belofte is, wat die kinders raak en uit krag deur die seël sekerlik aan hulle vervul sou word.

Wanneer die kinders van die belofte hulle bekeer en in die voetspore van die geloof van Abraham volg, verbind dit hulle met daardie besnydenis sodat dieselfde teken nou ook ʼn seël vir hulle in besonder word sonder dat die besnydenis van aard verander. Vir ʼn kind wat verlore gaan kon die belydenis geen Sakrament wees om die belofte te verseël nie omdat die belofte nie aan daardie kind nie, maar aan Abraham gemaak is, nie ten opsigte van elke kind kop vir kop nie, maar ten opsigte van die uitverkore kinders tot wie daardie verworpe kind nie behoort nie. Rom. 9: 7, 8; Gen. 17: 10.

21. Vraag: Maar kom die kinderdoop met alles ooreen in die aard van die besnydenis?

Antwoord: Ja, al die kinders wat tot die huisgesin van die gemeente behoort moet gedoop word, nie alleen die uit gelowige ouers, ware lede van die kerk nie, maar ook die kinders van ander mense, wat in die skoot van die kerk gebore is en deur die kerk aangeneem is. Op hierdie gronde doop die Gereformeerdes ook kinders van onkundige mense, wat geen belydenis gedoen het nie, ook van onverskillige ouers wat deur die tug uitgesluit is. Die Eerwaarde A. V. B. het in sy werk genaamd “de kerkendienst” op bl. 91 gesê: “dat die goddeloosheid van die ouers van die kinders wat in die kerk gebore word nie ʼn hindernis moet wees nie, Eseg. 18”

Zoo moet mens met die doop van kinders nie op die goddeloosheid van die ouers let nie, maar op die heiligheid van die kerk waarin hulle gebore is, wat soos hulle moeder is. Hierom word die kinders van die ongelowige Jode ook besny, want die kinderdoop is ʼn Sakrament aan die liggaam van die kinders, wat aan die gemeente gegee is, om die belofte te verseël, wat God aan die gemeente gemaak het, aangaande die kinders van die belofte op dieselfde manier en met dieselfde gevolge wat ek sopas genoem het van die besnydenis van kinders. Van die ouers aan wie die verbond deur die kinderdoop verseël word, verstaan ek dat dit nie die natuurlike ouers van die kind is nie, maar die sedelike ouers. Die gemeente tot wie die natuurlike ouers, as ware lidmate behoort, wanneer hulle begenadig is, steun op die gronde dat Abraham die vader van sy hele huisgesin, aan wie die verbond verseël word, was.

Op hierdie gronde bewys die Kategismus die kinderdoop daaruit dat hulle tot die gemeente behoort, as die natuurlike ouers van die kind wat gedoop word Godsalig is. So kan hulle dieselfde voordeel trek uit daardie doop wat hulle saam met die gemeente in hulle eie kind ontvang wat ek sopas van die gemeente in die algemeen genoem het. Al is die Godsalige ouers omtrent hul eie staat duister, kan hulle met volle vrymoedigheid op die belofte wat aan die heilige Gemeente gemaak is, hul kind laat doop.

Hul durf nie dink dat hulle erfgename van die belofte is nie, maar hulle kan egter volkome seker wees dat God die belofte aan sy heilige gemeente gemaak het en dieselfde belofte wat aan die gemeente gemaak is in hul kind kan vervul. Hulle mag met vrymoedigheid in onderwerping vir die kind bid. As die natuurlike ouers, wat in die uitwendige gestalte van die kerk verkeer, onbegenadig is, het hulle ook ʼn onskatbare nut van die kinderdoop alhoewel hulle geen deel het in die belofte nie. Hulle gedoopte kinders behoort egter tot diegene waaromtrent God die dierbaarste belofte aan sy gemeente gemaak het, hulle word onder die verbintenis gebring om elk van hulle gedoopte kinders aan te wys as die goeie van God se gemeente wat die merk en seël van God dra, wat God in dieselfde liggaam aan die gemeente gegee het om hulle sorgvuldig op te voed en te leer en om toe te sien dat hulle deur geen voorbeelde, dade of versuiming verkeerd handel nie.

Onuitspreeklik groot is die nut wat die kinders self uit die kinderdoop kan trek al is hulle onvolwasse, al het hulle onbegenadigde, bose ouers, word hulle deur die doop deur die ganse gemeente aanbeveel om met die seël wat hulle in hierdie kinders ontvang ook vir hulself te pleit, om hul welstand as hulle eie aan te neem en vir hulle sorg te dra.

As ʼn kind wat gedoop is deur die jare tot onderskeid kom en onbegenadig is, kan hy wel nie dink dat sy doop vir hom ʼn seël sou wees wat aan hom gegee is as ʼn middel tot bekering nie. Hy hoef hom nie te bemoei met die geloof van sy ouers en voorvaders nie. Selfs as sy ouers en voorvaders onbekeerd is en die doop vir niemand van hulle ʼn seël is nie. Daar is egter veel beter gronde vir hom self om dit reg te gebruik. Hy moet hom dit voorstel dat God deur sy doop ʼn belofte, wat Hy sekerlik wil vervul, aan die gemeente verseël het om te weet dat Hy deur die krag van Jesus se dood en opstanding haar nageslag van skuld en sonde wil was; hy mag dink dat hy onder die kinders, waaromtrent die belofte aan die gemeente gemaak en verseël is, behoort.

Wanneer ʼn gedoopte kind bekeer, mag hy sy doop sien as ʼn seël  wat God nie alleen aan die gemeente nie, maar ook aan hom in die besonder nou verseël, dat hy uit die krag van Jesus se dood en opstanding van al sy sondes gewas is en altyd gewas sal word sedert hy uit geloof in die voetstappe van die geloof van Abraham wandel. Nou is dit geopenbaar dat hy ʼn kind van die belofte was en by die nageslag gereken word. Rom. 9: 8 antwoord 74 van die Heidelbergse Kategismus; uit artikel 32 van ons Nederlandse Geloofsbelydenis; die formulier van die kinderdoop. Gen. 17: 7. Hand. 2: 39. 1 Kor. 7: 14.

22.  Vraag: Sou mens die aard van die kinderdoop verder kan bewys op goeie gronde?

Antwoord: Ja, ten eerste die vernaamste Godgeleerde. J. Calvinus het dieselfde leer voorgestel. Institusie Cap. 16: 9. Die Goddelike teken wat aan die kind bedien is dien as ʼn seël van die belofte wat aan die Godsalige ouer gemaak en verklaar het om absoluut seker te wees dat die Heer nie vir hom alleen nie, maar ook vir sy nageslag ʼn God sal wees en in die vervolg toon hy watter groot voordele die kinders daarvan het.

Coccijus beskryf Aneido T. II. Bladsy 262 vs 67 beskryf dit so: derhalwe het die doop in die plek van die besnydenis gekom, en bevestig dit die belofte; en soos dit in die Ou Testament aan die Israeliete en hulle kinders behoort het, so behoort dit ook aan die gelowige ouers in die besnydenis waarin die kinders verseël word so behoort ook dieselfde belofte in die Nuwe Testament onbepaald tot die gelowiges en hul kinders en dit word ook deur die kinderdoop verseël.

God wou hê dat die ouers hulle kinders moes besny, want terwyl hulle ʼn belofte aangaande hulle nageslag het, dat die HERE vir hulle ʼn God sou wees, so wou God hê dat hulle weet dat ouers hierdie teken aan die liggame van hulle kinders moet ontvang omdat dit sou wys watter hoop hulle aangaande hulle nageslag het en van wie hulle die seën sou verwag en dat hulle hoop aangaande die kinders versterk sou word, wel nie so sterk dat hulle volstrek seker kan wees dat elke kind van hulle nageslag ʼn erfgenaam van die belofte sou wees nie, want dit word nie aan Abraham gegee om te weet of Ismael vir God sou lewe nie, selfs al moes hy besny word.

Gen. 17: 18, 23 vind ons ook by J. R. Rodol bl. 4. Kategismus 74 vs 2, 3. Hy sê die ouers ontvang hier ʼn seël van die verbond aan die liggaam van hulle kinders om die geloof van die ouers daardeur te versterk waardeur hulle die belofte van die gemeenskap van die verbond het wat hulle voor hulle kinders gemaak het.

Van Alphen sê die kinderdoop is ʼn teken van die verbond wat God met die gemeente gesluit het en die kinders behoort tot daardie verbond, volgens die belofte, om vir jou ʼn God te wees en vir jou nageslag na jou, Gen. 17: 7. Jy behoort tot die gemeente volgens wat Christus gesê het. Mat 19: 14, nie alle kinders, kop vir kop nie, maar net die kinders van die belofte, wat aan God alleen bekend is, is onderworpe om te weet aan wie die Gees sowel as die volwassenes belowe is.

Van der Kemp sê in sy verklaring van die Kategismus op bl. 549 dat die kinders van die gemeente wat die uitverkore kinders is, die is wat die Here onse God na Hom sal roep. Hand. 2: 39.

23Vraag: Sou mens dit nog beter op grond van die (Heidelbergse) leraar kan bewys (HK Sondag 27)?

Antwoord: Ja, die leraar stel hier eers die gronde van die kinderdoop, dan lei hy die noodsaaklikheid van die kinderdoop af, uiteindelik maak hy die waarheid oop en dring hy aan op die ooreenkoms van die doop met die besnydenis. Hy lei die kinderdoop op grond van twee dinge af.

Die eerste grond is daarom dat alhoewel hy as volwassene in God se verbond en sy gemeente begrip het sê hy nie dat die kinders God se verbond op dieselfde wyse as die volwassene begryp nie. Nie alleen die volwassenes nie, maar ook die kinders begryp die verbond elkeen op sy manier; hy spreek hier van die genadeverbond wat onveranderlik is, waaruit geen waaragtige bondgenoot ooit kan val nie. Jes. 54: 10 Joh. 10 vs. 28; wat God met Abraham, die vader van ons almal, en met ons en ons kinders gemaak het en die onveranderlike genadeverbond is nie alleen vir volwassenes nie, maar ook ons kinders begryp dit. Die bedoeling is nie dat hulle uiteindelik bondgenote sou wees nie omdat niemand sonder die Heilige Gees en die geloof bondgenote kan wees nie. Rom. 8 vs. 9.

Nou blyk dit dat baie kinders van die belofte, nie die Gees gehad het toe hulle gedoop is nie, want daar kan geen afvalligheid van die heiliges wees nie, maar hulle is onder die verbond. God het in die verbond aan ons kinders gedink en groot beloftes aan die gemeente gemaak vir daardie kinders toe Hy in Gen. 17 vs. 7 gesê het: om vir jou ʼn God te wees en vir jou nageslag na jou.

Op dieselfde wyse was daar vir Abraham se vleeslike nageslag ʼn verbond gesluit aangaande Kanaän. Gen. 15: 8. Op die dag het die HERE met Abraham ʼn verbond gesluit en gesê: Aan jou nageslag gee Ek hierdie land, hulle is ook in die gemeente, wat uit ware gelowiges, uit ware lede bestaan, met wie God sy verbond opgerig het. Die bedoeling is nie dat alle kinders uiteindelik lidmate van die gemeente sou word nie, want dan sou hulle die Heilige Gees moet hê, Rom. 8: 9 en nooit weer onbekeerd kan word nie, maar hulle is daarby ingesluit as kinders van die gemeente waaromtrent God vir die gemeente groot beloftes gemaak het; in die sin sê Petrus. Hand. 3: 25, En julle is kinders van die profete en van die verbond wat God met ons vaders gesluit het toe Hy vir Abraham gesê het: In jou nageslag, en; so kan die man en die vrou hulle kinders en diensknegte, wat in die huishouding is, in die huweliksverbond insluit, nie dat hulle almal bondgenote in die huweliksverbond is en op dieselfde manier in die huisgesin is nie, maar elkeen is daar ingesluit op sy manier, die vrou as ʼn eintlike bondgenoot en eintlike lid wat solank sy en die man leef nie daaruit kan gaan nie, maar die ander is daarin as kinders en diensknegte op een of ander manier ingesluit.

Die tweede grond is van die lering van die kinderdoop is dat Christus se bloed hierdeur tot verlossing van die sonde en die Heilige Gees wat die geloof werk, niks minder aan kinders beloof as wat aan die volwassenes belowe word nie, die belofte word nie aan elke kind in besonder gemaak nie, maar aan Abraham en die kerk en daardeur ook aan hul nageslag omdat die belofte vas sou wees. Gen. 17: 7. Rom. 4: 16. Rom. 9: 7, 8.

Uit hierdie gronde lei die leraar nou af dat deur die doop, soos deur ʼn teken van die verbond, die kinders van die christelike kerk ingelyf word en van die kinders van die ongelowiges onderskei word. Hy noem die doop ʼn teken van die verbond, naamlik die genadeverbond wat God met Abraham en die kerk gesluit het, daarom word hulle by die christelike kerk ingelyf, wat so met hulle verenig is dat hulle ʼn noue verwantskap met hulle as kinders van die gemeente het. Soos ook die kinders van ʼn weduwee deur die huwelik met ʼn man deur sy vrywillige belofte by die man se huisgesin ingelyf kan word, nie as uiteindelike eggenote van die man nie, maar as kinders van sy eggenote. Die inlywing geskied deur die doop, nie asof die doop dit veroorsaak het nie, aangesien dit reeds voor die doop plaasgevind het, maar sover die doop die inlywing openlik verklaar. 1 Kor. 7: 14;

Om die formulier van die doop aan die kindertjies te bedien verklaar dat die besnydenis, soos ook die kinderdoop ʼn seël van die verbond is, wat God met Abraham, die vader van alle gelowiges, en so ook met ons en ons kinders gesluit het, om vir ons ʼn God te wees en vir ons nageslag na ons. Die doop is ʼn ordening van God om ons en ons nageslag met sy verbond te verseël. Die formulier van die volwassenes getuig dat die kinders van christene uit die krag van die verbond moet weet dat God met Abraham en die gemeente ʼn verbond gesluit het dat hulle gedoop moet word.

Die formulier van die jong kinders sê dat die jong kinders as erfgename van die ryk van God en sy verbond gedoop moet word. Dit wil te kenne gee dat die kinders van die belofte, wat vooraf bekend is, nie aan ons nie, maar aan God Rom. 9: 7, 8 ware erfgename van God se koninkryk en verbond is en dat die gemeente in die liggaam van elkeen ʼn seël ontvang dat God die erfenis aan baie reeds uitgedeel het en dat God dit op sy tyd aan almal sal gee. Die formulier sê: geliefdes in die Here Jesus Christus! Hier moet mens nie kyk na die ouers of getuies wat die kind na die doop toe bring nie, maar na die gemeente waaraan hulle behoort, as hulle begenadig is, is hulle bondgenote, as hulle onbegenadigd is, word hulle van die ongelowiges onderskei soos Israel onderskei was van die ongelowige heidene en Israel genoem word in uiterlike heiligheid. Eseg. 16: 20, 23-37, Rom. 9: 6.

Die formulier sê dat ons kinders in Christus geheilig is en daarom as lidmate van die kerk behoort gedoop te word. Mens kan nie sê dat alle kinders wat gedoop word inwendig heilig is en lede is wat onmiddellik deur die Heilige Gees verenig is en nooit onbekeerd kan word nie, maar alle kinders van ons kerk is waarlik uitwendig geheilig en dit beteken dat hulle ʼn ware betrekking op die inwendige kerk het en daardeur van die kinders van die ongelowiges afgesonder en onderskei word.

Paulus leer dat ʼn ongelowige man of vrou deur die betrekking op ʼn gelowige vrou of man sodanig geheilig is dat hulle kinders ook heilig is. 1 Kor. 7: 14. Hier verstaan die apostel dat die woord heilig geen inwendige heiligheid of vernuwing van hart beteken nie, want hoe sou ʼn ongelowige man of vrou sonder geloof inwendig geheilig of vernuwe kan wees, maar die woord heilig beteken hier afsondering waardeur iemand betrekking en ʼn reg op die heilige kerk en deel het aan die heilige verbond.

In hierdie sin is die kinders wat in die skoot van die kerk of gebore of aangeneem is, heilig. Nie dat hulle inwendig vernuwe sou word nie, maar vir sover as wat die kinders van die ongelowiges buite die kerk, afgesonder, aan die Here toegewy is en ʼn sekere betrekking op die kerk, die verbond en die belofte het soos die kinders van die knegte en die vreemdelinge in Abraham se huis Gen. 17: 13.

______________________________

Sien ook hierdie skrywe oor verbond, doop en die doopsformulier: In Christus geheilig – hoe moet die ‘Formulier vir die bediening van die Doop aan Kinders’ verstaan word?

Verdere artikels oor die Kinderdoop.

VERTALING VAN “Het  Christelijke Huisgezin”,

deur Herman Bavinck

“Net soos die man onmiddelik as man geskape word, so word die vrou onmiddelik as vrou geformeer. Nie as mens alleen nie, maar ook as vrou het sy haar oorsprong in God. God is die Skepper van die mens en tegelykertyd ook die Insteller van geslag en geslags-onderskeid. Nie deur die sonde kom hierdie onderskeid tot stand nie; dit bestaan van die aanvang af, dit het in die skepping sy begronding, dit is ’n openbaring van God se wil en vrymag, en daarom wys en heilig en goed. Niemand mag daarom hierdie onderskeid in homself of in andere misken of verag nie. Dit is deur God gewil en in die natuur begrond. Dit word toe en is nog altyd deur Hom gewil; Hy is die vrymagtige Beskikker daarvan; man en vrou het nie net hulle menslike natuur nie, maar ook hul onderskeie geslagte en aard aan God te danke. Hulle is beide goed, soos hul beide voortkom uit God se hand. Saam en in onderlinge ge­meenskap dra hul die Goddelike beeld. God is self die Skepper van die tweeheid in die eenheid. In die eenheid is hul en bly hul daarom twee. Hul het elkeen ‘n eie natuur, karakter en bestemming.” – Bavinck oor die oorsprong van die mens se geslagtelikheid 

Met hierdie skrywe vra Pro Regno enige borge en donasies vir die vertaling van Herman Bavinck se klassieke werk, Het Christelijk Huisgezin, vanuit die Nederlands na Afrikaans.  Daar is 10 hoofstukke om te vertaal, so as 10 mense/instansies dit kan ondersteun teen R1000-00 per hoofstuk, is dit haalbaar. Met hierdie donasies en/of borge word die werk van Pro Regno ook ondersteun om voort te gaan.

Die belangrikheid van hierdie boek ook vir die Afrikaanse kerkvolk, word die beste saamgevat deur Totius se woorde:

“Die geskiedenis bewys dat as die huisgesin gesond is, beide kerk en staat bloei. Die huisgesin is die bron van die menslike samelewing. Gee ons dus Gereformeerde huisgesinne, en die Gereformeerde Kerk sal bloei.” – Totius (Roeping en Toekoms)

Sien ook hierdie resensie van die Engelse vertaling van Bavinck se boek:

Recovering Bavinck’s, The Christian Family

Noodsaak vir ‘n Afrikaanse vertaling

Die aanslag deur die eeue is groot teen die huwelik en gesin.  Dit begin reeds in die tuin van Eden en reg deur die geskiedenis probeer die gevalle mens die skeppingsbande van God afruk wat Hy bepaal het vir die mens (Gen.3:1-6; Ps.2:1,2).  Ook in ons tye is dit daarom niks nuut dat die huwelik en gesin al meer onder die aanslag kom nie.  Veral vanaf die 20ste eeu met sy humanistiese feminisme, die huidige gay-agenda asook die neo-paganistiese herlewing en aanslag, wat almal God se skeppingsordeninge haat, veral dat Hy die mens onderskeidelik in hul geslagte geskape het as man en vrou, waaruit die huwelik en gesin vloei.   In die woorde van Bavinck hierbo aangehaal:

“God is die Skepper van die mens en tegelykertyd ook die Insteller van geslag en geslags-onderskeid. “

Die nuwe spiritualisme van ‘n androgeniese en homoseksuele godsdienstige gemeenskap haat die God wat skeiding en onderskeiding bring (Gen.1-3), want as daar ‘n God is wat skeiding maak, ook en veral tussen reg en verkeerd, tussen lig en duisternis, tussen goed en sleg, tussen die slange- en vrouesaad, tussen Christus en Satan, tussen die ware en valse kerk, tussen geloof en ongeloof, dan is dit in stryd met die neo-paganistiese strewe dat ‘alles in God is’ en/of ‘God in alles is’ (wat dan sou beteken daar is min of geen onderskeid tussen God en mens nie en geen meer absolute reg en verkeerd nie).   Daarom wil die neo-paganisme nie net mense van hul ‘geslaglose’ godsdiens oortuig nie, maar hul wil ook mense se Godsbeskouing verander na hul androgeniese afgodsbeeld, en hul doen dit gewoonlik baie subtiel deur aanslae soos:

– “geslag maak nie saak in die kerk nie … daarom kan vroue in die ampte van predikant, ouderling en diakens toegelaat word”, en,

– dan daarna “geslag maak nie saak in die huwelik/verhoudings nie … daarom dat homoseksuele verhoudinge ook welkom is, orals”.

En, onderliggend aan dit alles, die ontkenning van God as Skepper wat onafhanlik en vir ewig bestaan (via die evolusieleer teen die skeppingsleer) of die meer subtiele ‘teïstiese evolusie’ wat leer dat Gen.1-3 nie meer letterlik-histories as geskiedenis gebeure verstaan hoef te word nie. God en sy waarheid word verruil vir die leuen en skepsele as afgode (Rom.1:18-32). Ontken die historisiteit van Genesis 1 tot 3, dan val al God se skeppingsordeninge ook daarmee weg, veral die een wat bepaal dat die mens as man en vrou geskape is, geslagtelik in onderskeid geskape is (Gen.1:26-28), en dat die Here se wil die huwelik is tussen een man en een vrou (Gen.2:18-24).

Al hierdie oeroue paganistiese en (post)modernistiese aanslae is in stryd met die Here en sy Gesalfde se skeppingsordening en wil vir die mens, soos Bavinck dit ook stel:

“Nie deur die sonde kom hierdie onderskeid (tussen man en vrou – slc) tot stand nie; dit bestaan van die aanvang af, dit het in die skepping sy begronding, dit is ’n openbaring van God se wil en vrymag, en daarom wys en heilig en goed. Niemand mag daarom hierdie onderskeid in homself of in andere misken of verag nie. “

En op ‘n ander plek skryf Bavinck verder:

“God maak uit één twee, omdat Hy die twee weer tot één sou maak, tot één siel en één vlees. So ‘n gemeenskap is slegs tussen twee moontlik. Die huwelik was van die begin af en is kragtens sy natuur monogamies, ’n eg-verbintenis tussen één man en één vrou, en daarom ook een verbond vir die lewe, onskeibaar deur men­slike mag; wat God so saamgevoeg het, sal die mens nie skei nie, Matt. 19 : 6, 8.”

Dit wys daarop dat enige verdraaiing en aanslag op die huwelik – hetsy deur bv onwettige en willekeurige egskeiding en egbreek (Mal.2:14-16), of bv ‘n gruwelike gemeenskap tussen man en man of vrou en vrou (Rom.1:26,27) – in stryd is met God se skeppingsordening en wil.

Veral die liberale media, kerkleiers en populêre skrywers wat die VIDA en gay agenda dryf (kundig of onkundig) het daarom nie ‘n probleem met ‘die kerk’, met ‘konserwatiewes’, met ‘fundamentaliste’, met ‘bybelse christene’, met ‘streng dominees’, ens. nie, maar met die Skepper van hemel en aarde self, wat in sy skepping bepaal het dat die mens “man en vrou” sal wees.  Dit kan nie verander word nie, behalwe om die beeld van God te vernietig nie.

Dit is dan ook geen wonder dat daar die laaste tyd soveel haat en venyn in die media is teen die Christelike geloof, en veral die gereformeerde christelike geloof wat hierdie bose aanslag sien vir wat dit is nie: net nog ‘n poging van die Satan om God te probeer ontken en sy skeppingsordening en plan vir die mens te vernietig, deur huwelik en gesin te probeer vernietig.

Maar ons weet die Here lag, Hy spot met die nietige mense en al hul afgodedienste (of dit nou oerbeelde van die verlede is wat weer opgeroep word in nuwer vorme van panteïsme/panenteïsme, of moderne gode in finansies en tegniek) wat Hom probeer onttroon (Ps.2:3). Hy het reeds sy Seun, Jesus Christus vir ewig gekroon (Ps.2:4-12), sy Seun het reeds sy kinders onder alle stamme, tale en volke met sy bloed gekoop, en ja, alhoewel die vyand ons in die hakskeen kan byt, ons liggame en huwelike en gesinne skade kan doen, kan hul geen een van sy kinders laat verlore gaan nie, want ons is veilig in Sy Hand (Matt.10:28; Joh.10:28; Rom.8:28-39).

Maar, terwyl ons nog in hierdie lewe is, moet ons die goeie stryd stry, en daarom moet ons waak en bid, toegerus wees terwille van ons gesinne en gemeentes, juis om tot eer van Sy Naam sy skeppingsordeninge en goeie wet te handhaaf in dankbaarheid in ons huwelike, gesinne en gemeenskappe waarin Hy ons geroep het.

Een van die Here se diensknegte, Herman Bavinck help ons daarmee met sy boek oor die Christelike huisgesin.  Ons moet terug na die oorspronge van die mens, die huwelik en gesin om dit weer reg te verstaan en te glo en daarvolgens te lewe. In die aanslag teen die gesin en ware kerk van Christus (want die gemeente bestaan uit gesinne), is dit goed om te weet van die verskillende strategieë en aanslae wat huidiglik bedink word (sien die hedendaagse media), maar die heel belangrikste is om te weet wat God se wil is, wat Hy vir die skepping en die mens bepaal het, wat die mens se doel, taak en bestemming is, as man en vrou.

Die fondamente moet weer herstel word, ook vir gelowiges in hul huwelike en gesinne, en daarom: terug na Genesis, terug na ons Skepper se skeppingswil, alles gesien in die lig van Jesus Christus se koms wat dit alles vervul en herbevestig (Matt.5:17-19) !

Bavinck se boek oor die Christelike huisgesin, oorspronklik geskryf in Nederlands meer as 100 jaar gelede (1908), help ons om God se skeppingsordening van man en vrou, van die huwelik en gesin reg te verstaan.  Daarom bevel ek dit sterk aan vir elke gelowige, elke ouer en kind om dit deeglik te bestudeer, sodat ons opnuut  ons roeping as mans en vrouens, as sy kinders kan vervul in hierdie wêreld, totdat Hy kom.

ENIGE BELANGSTELLENDES EN DONATEURS VIR HIERDIE VERTALINGSPROJEK KAN MY HIER KONTAK: proregno@gmail.com of 082 770 2669

ENIGE DONASIES VIR DIE VERTAALPROJEK KAN HIERD DIREK INBETAAL WORD:

S. Le Cornu

Absa tjeknr. 01095190673

Takkode: 632005

Verwysing: Bavinck vertaalprojek

Dankie.

__________________________________

Bron: H. Bavinck, Het Christelijk Huisgezin (Kampen: J.H. Kok, 1908).  Meer inligting oor Bavinck (1854-1921) kan hier bekom word: http://hermanbavinck.org/ Van sy werke kan hier, Paideia Press, en hier, Neo-calvinisme, afgelaai word. Pro Regno artikels oor Bavinck.

Datum: 29 Mei AD 2022                        GK Bet-el, Pretoria

Lesingtema: Hoe moet die “FORMULIER VIR DIE BEDIENING VAN DIE HEILIGE DOOP AAN KINDERS” (FBK) verstaan word?, deur S. Le Cornu

“En die Skrif is vervul wat sê: En Abraham het God geglo, en dit is hom tot geregtigheid gereken, en hy is ʼn vriend van God genoem.” – Jak. 2:23

Die verbond is die wese van die ware godsdiens – Herman Bavinck

En Ek sal my verbond oprig tussen My en jou en jou nageslag ná jou in hulle geslagte as ’n ewige verbond, om vir jou ’n God te wees en vir jou nageslag ná jou.” (Gen. 17:7) “Want die belofte kom julle toe en julle kinders en almal wat daar ver is, die wat die Here onse God na Hom sal roep.” (Hand. 2:39)

“Die HEER wat van geen wankel weet nie, sal nimmer sy verbond vergeet nie; al sy beloftes bly van krag tot in die duisendste geslag. Verbond met Abraham, sy vrind, bevestig Hy van kind tot kind.” (Psalm 105:5, berymd)

Sermon Audio: In Christus Geheilig – Wat beteken dit by die doop van verbondskinders?

Die lesing was ‘n ‘power point’ aanbieding, die aanbieding kan hier gekyk word:

Formulier vir die Bediening van die Doop aan Kinders Power Point aanbieding


Hieronder is die studiestuk se voorwoord, oorsig en antwoord, finale opmerkings en samevattings, asook inhoudsopgawe:

VOORWOORD

Die studie is ‘n deeglike ondersoek vanuit die Skrif, die belydenisskrifte, die geskiedenis en reformatoriese bronne oor vrae rondom die gereformeerde doopsformulier.

Die studie spreek veral vrae aan oor die bewoording van die formulier wat gebruik word met die bediening van die doop aan verbondskinders. Sekere frases in die formulier kan moontlik by gelowiges die verkeerde indruk skep dat elke kind wat gedoop word gered is (of gered gaan word) en die ewige lewe het. Die doel van die studiestuk is om krities vanuit ‘n Gereformeerde Skrifbeskouing hierdie vrae en onduidelikhede te probeer opklaar.

Die leer oor die doop, en daarmee saam die verbond, is ‘n baie kosbare en troosryke erfenis uit die Woord. Daar bestaan baie verskille en misverstande oor hierdie leer en daar was en is steeds baie stryd tussen gelowiges hieroor – selfs tussen kerke wat die verbondsteken aan kinders bedien. Ons is baie dankbaar teenoor die Here dat Slabbert le Cornu (bedienaar van die Woord by die Gereformeerde Kerk Carletonville) ingewillig het om hierdie taak aan te pak. Die studie getuig van die mooi gawes wat die Here aan hom gegee het en wat Hy in sy diens gebruik om sy suiwere Woord uit te dra. Ons wil daarom aan Slabbert le Cornu ons opregte dank betuig vir sy harde en deeglike werk, en vir die baie ure wat hy spandeer het om sy gawes te gebruik tot voordeel van die verbondsgemeenskap.

Ons bede is dat hierdie werk tot seën en opbou van die Kerk van die Here sal wees.

‘n Woord van dank ook aan die lidmate van GK Bet-El wat hulle offergawes gewillig en met vreugde gee om ‘n bydrae te kon lewer tot die vergoeding vir al die ure se werk.

U broeders in Christus

Die Kerkraad

Gereformeerde Kerk Bet-El

www.gereformeerd.org

VRAAGSTUK EN OORSIG

Hoe moet die volgende woorde en sinne van die “Formulier vir die Bediening van die Heilige Doop aan Kinders” (afkorting: FBK) verstaan word, nl. dat elke kind wat gedoop is gered is of gaan word, of slegs die uitverkore kinders, wanneer dit die Here ookal behaag?

“Daarom word ons gedoop in die Naam van God:  die Vader en die Seun en die Heilige Gees (Matteus 28:19).  Want as ons in die Naam van die Vader gedoop word, betuig en verseel die Vader aan ons dat Hy ʼn ewige genadeverbond met ons oprig (Genesis 17:7, Galasiërs 4:6-7), ons tot sy kinders en erfgename aanneem en ons daarom met alle goeie dinge wil versorg en alle kwaad van ons wil afweer of tot ons beswil beskik.

Ten eerste: Hoewel ons kinders in sondes ontvang en gebore en daarom aan allerhande ellende, ja, aan die verdoemenis self, onderworpe is, bely u nogtans dat hulle in Christus geheilig is en daarom as lidmate van sy gemeente behoort gedoop te wees?

“Ons bid U, kragtens u grondelose barmhartigheid, dat u hierdie kind (kinders) van U genadiglik wil aansien en deur u Heilige Gees in u Seun Jesus Christus wil inlyf, sodat hy (sy/hulle) met Hom in sy dood begrawe mag word en met Hom in ʼn nuwe lewe mag opstaan.”

Moet die ‘ons’, ‘ons kinders’, ‘dat hulle in Christus geheilig is’, en, ‘hierdie kind van U’ verstaan word dat dit waar is van elke kind wat gedoop word, of slegs van die uitverkore kinders?

Probleem 1: as God sy belofte van redding wat Hy volbring het in Christus, vir elke kind bedoel het wat gedoop word (vir elke volwassene wat gedoop word), maar hul dan verlore gaan, beteken dit dat God se redding nie volmaak is nie, sy genade en Gees nie onweerstaanbaar is nie, Paulus se worstel vrae in Rom. 9:1-6a

Probleem 2: Wat beteken die ‘geheilig is’, bloot ‘n uitwendige heiliging, of ook ‘n inwendige heiliging in die bloed van Christus deur die Gees? As die laasgenoemde waar is, en dit geld vir elke kind (of volwassene wat gedoop is), beteken dit Christus het vir baie gesterwe wat nie gered gaan word nie = Arminianisme?

Die antwoord is aan die eenkant eintlik eenvoudig geliefdes, en dit word direk/indirek gegee in die teks van die FBK self, wie die ‘ons’ en wie ‘geheilig is’ behels, wie in die genadeverbond en bloed van Christus is:

“….totdat ons eindelik onder die gemeente van die uitverkorenes in die ewige lewe vlekkeloos gestel sal word…Want as ons in die Naam van die Vader gedoop word, betuig en verseel die Vader aan ons dat Hy ʼn ewige genadeverbond met ons oprig (Genesis 17:7, Galasiërs 4:6-7)… So spreek God ook tot Abraham, die vader van al die gelowiges, en daarom ook tot ons en ons kinders en sê: ‘Ek sal my verbond oprig tussen My en jou en jou nageslag na jou in hulle geslagte as ʼn ewige verbond, om vir jou ʼn God te wees en vir jou nageslag na jou’ (Gen. 17:7). Dit betuig Petrus ook met woorde: Want die belofte kom julle toe en julle kinders en almal wat daar ver is, die wat die Here ons God na Hom sal roep (Hand. 2:39). “En hoewel ons kinders hierdie dinge nie verstaan nie, mag hulle nogtans nie daarom van die doop uitgesluit word nie, aangesien hulle sonder dat hulle dit weet, aan die verdoemenis in Adam deel het en ook, sonder dat hulle dit weet weer in Christus tot genade aangeneem word. … ‘dat hulle in Christus geheilig is en daarom as lidmate van sy gemeente behoort gedoop te wees…’

Die regte verstaan van die FBK is begrond in die regte verstaan van die genadeverbond soos geopenbaar in die Heilige Skrif. Die sleutel vir die verstaan van enige belydenis en formulier, is die Skrif self. Die historiese ontstaan konteks laat …  By elke kind wat in die gemeente gedoop word kom opnuut die appél: Wat sê die Skrif oor God se verbond en die saligheid en ons kinders?” Die vraag dus van die regte verstaan van woorde en frases soos ‘ons’, ‘ons kinders’, ‘ons en ons kinders, ‘in Christus tot genade aangeneem word’, ‘in Christus geheilig’, ‘hierdie kind van U’, ens., dan is wesentlik ook ʼn vraag nie net van hoe die FBK verstaan moet word nie, maar hoe die woorde en frases van die Skrif verstaan word in Gen. 17:7 en Hand. 2:39, ‘… met ons oprig’, ‘…jou en jou nageslag’, ‘…kom julle en julle kinders’, ‘…die wat die Here ons God na Hom sal roep ..’.

In ʼn neutedop sou my antwoord vanuit die Skrifte wees:

Die FBK moet verstaan word, gelees word, soos die Skrif gelees word in hierdie verse, woorde, frases, naamlik, wat ek noem of volg in navolging van baie gereformeerde teoloë en verklaarders wat ons voorgegaan het: organies-kollektief oftewel verbondsmatig (die volk/kerk in geheel word aangespreek in sy organiese verband) en nie individualisties-arminiaans/anabaptisties/metodisties (kop-vir-kop) nie. Die losse takke oftewel individue wat afgesny word, bepaal ook nie die verbondstaal van die Skrif, belydenis en formuliere nie, ook nie die FBK se verbondstaal nie, maar God self deur sy volk organies-verbondsmatig aan te spreek: “Die tweede eigenaardigheid van die genadeverbond bestaan daarin, dat dit in al sy bedelinge ʼn organiese karakter dra.” (Bavinck)

Feenstra (1950: 180) se spesifieke beskrywing van ‘organies’ is wat in hierdie studiestuk verstaan word die Skrif leer: “In Adam het almal gesondig en in Christus word alle uitverkorenes salig. Nou word in Romeine 5 gespreek oor baie en oor almal. Dit mag by ons geen verwarring skep nie. Die algemene versoening word deur die Skrif nie geleer, asof Christus vir almal gesterwe het nie. Christus het alleen vir die uitverkorenes gesterwe. Wanneer Paulus sê: almal in Adam en almal in Christus, dan wys hy op die organiese verhouding. Almal in Christus, d.w.s. nie alle mense hoof vir hoof nie, maar alle ranke van die Wynstok, almal, wat Christus deur ʼn ware geloof aanneem. En as hy spreek van baie, dan sien dit op die afsonderlike individue. Adam is die stam van het menslike geslag. Die sonde van Adam gaan deur alle takke. Christus is de ware Wynstok en die geregtigheid van Christus gaan ook deur tot alle ranke in die Wynstok.”

Ons mag daarom nie, die Skrif organies-verbondsmatig lees, maar as ons bv. soos sommige in die gereformeerde tradisie doen, as ons by die belydenisskrifte kom, of dan die Formuliere, ook die FBK, dan skielik dit wil lees as individualisties-anabaptisties nie. Ek is heeltemal bewus daarvan dat gereformeerdes deur die eeue (en vandag nog) baie verskil het oor die betekenis van hierdie woorde/frases in die belydenis en formuliere, en dit is jammer. Ek gaan nie daarop alleen fokus nie, maar fokus op wat ek glo hoe ons die Skrif verbondsmatig moet lees, dan volg dit vanselfsprekend dat die belydenis en formuliere ook so gelees en verstaan moet word, want die Skrif is alles bepalend vir ons belydenis en formuliere.

Natuurlik kan enige belydenis/formulier verbeter word, nog meer verduidelik word, en aangepas word, maar ek meen dat soos dit daar staan is dit ook nie oop vir misverstand nie, tensy die hermeneutiese sprong (?) gemaak word van ʼn verbondsmatige lees van die Skrif bv. Gen. 17:7 en Hand. 2:39 (dit behels nie elke Israeliet kop vir kop wat besny is [OT]; elke gedoopte, ‘klein of groot’ [NT] nie, maar kollektief as groep is al die uitverkorenes, ‘klein en groot’ gered) na ʼn skielike individualistiese kop-vir-kop lees van die FBK en ons belydenisskrifte.

In die res van hierdie studie gaan ek dus die vraagstuk aanspreek uit hierdie 3 hoofpunte of dele:

1 Wat leer die Skrif oor die genadeverbond met ‘ons en ons kinders’?

(Sleutel Skrifgedeeltes: Gen. 17; Hand. 2; Rom. 4, 9-11; 1Kor. 1:2; 7:14;  Gal. 3; 2 Tim. 2:19)

2 Wat leer die belydenisskrifte oor die genadeverbond met ‘ons en ons kinders’?

(Sleutel belydenisgedeeltes: NGB artikels 27-29; 33-35; HK So. 25-31; DL 1.17; 2.1-8)

3 Wat leer die FBK oor die genadeverbond met ‘ons en ons kinders’? 

FINALE OPMERKINGS, KONKLUSIE EN AANBEVELINGS

Die genadeverbond in sy wese, verstaan soos die Skrif dit leer en bely word in die gereformeerde belydenisskrifte (veral HK v/a 74; NGB artikels 33-35; DL 1.17 en 2.8) is met uitverkore volwassenes en hul uitverkore kinders, ook genoem met ‘gelowiges en ons kinders’, met ‘ons en ons kinders’ verbondsmatig organies/kollektief verstaan, maar die ‘bediening en administrasie’ van daardie genadeverbond is wyer as die uitverkorenes, almal wat die tekens van die genadeverbond ontvang, op grond van God se bevel en omdat Hy besig is om deur die eeue en onder alle volke vir Hom ʼn uitverkore volk vergader (HK v/a 54).

Die doel van sakramente is om geloof te versterk (NGB art. 33; HK Sondag 25),[1] waaraan die uitverkorenes alleen werklik innerlik deel, die doel van sakramente is om die sekerheid van God se genadeverbond te handhaaf, nie ‘onsekerheid, twyfel, dalk, moontlikhede, ‘asse’ nie’ visueel te verkondig in die sakramente nie: “Hier mag geen twyfel meer wees nie. Hier is alleen sekerheid. Hier moet kennis wees oor wat die genadeverbond beteken” (d’Assonville, 1981: 35).

Die ‘wil’ van God waarvan ons so baie lees in die eerste drie hoofpunte van die FBK, is nie ‘n ‘onsekerheid’ of ‘moontlikheid’ wat ‘dalk’ vir almal (kop-vir-kop) wat gedoop is sal plaasvind nie, maar ‘n vaste sekerheid wat ‘sal’ plaasvind kragtens die Here se volkome werk in Christus, vir hulle wat Hy uitverkies het en sy Seun gegee het, en dit word beseël deur die Heilige Gees, waarvan die doop ‘n uiterlike teken en seël is (HK Sondag 25-27; NGB art. 33, 34).

SAMEVATTEND is ek daarom van die oortuiging dat die volgende aspekte help om die FBK reg te verstaan in die lig van, of voortvloeiend van wat ons glo vanuit die Skrif volgens die belydenis, soos ek in die werkstuk deurlopend probeer aandui het:

  1. Die organies/kollektiewe verbondsmatige verstaan van die Skrif bepaal die belydenis en formuliere, dus ook hoe die FBK verbondsmatig verstaan behoort te word. Omdat die mens nie kan en mag oordeel oor die harte en onderskei tussen uitverkorene en nie-uitverkorene nie, daarom word die verbondsteken aan alle kinders van gelowiges bedien, kop-vir-kop, op grond van God se bevel en belofte dat Hy juis sy uitverkore volk, sy kerk versamel deur die geslagte op ʼn organiese verbondsmatige wyse (Gen. 17:7-11; Hand. 2:37-41; sien ook HK v/a 54).
  1. Die doel van die sakramente, om geloof te ‘versterk en te voed’ is allesbepalend om die FBK ook reg te verstaan, daar is nie sprake van net ʼn ‘objektiewe’ werklikheid en sekerheid ‘daarbuite’ nie, maar ook en veral ʼn innerlike werklikheid en sekerheid wat die Gees werk in die gelowiges se harte.
  1. Die historiese konteks en stryd teen beide Rome en die Wederdopers moet deeglik in ag geneem word in die lees van die FBK.
  1. Die inhoud of teks van die FBK self gee eksplisiet en implisiet reeds aanduidings vir wie die sakrament se inhoud (Christus) bedoel is, vir wie dit sekerheid, troos en bemoediging bring, deur die Here se Gees:

– “dat ons van ons sondes bevry en voor God geregverdig gereken word”
– “totdat ons eindelik onder die gemeente van die uitverkorenes in die ewige lewe vlekkeloos gestel sal word.”

– “… en ook sonder dat hulle dit weet, weer in Christus tot genade aangeneem word.”
– “in Christus geheilig is en daarom as lidmate … behoort gedoop te wees” (soos Bavinck aandui, die primêre Skrif begronding is 1 Kor. 1:2, en nie 1 Kor. 7:14 nie), nl. vir die gelowiges, vir die uitverkorenes, wie in Christus se bloed gereinig en gewas is, Ef. 1:4, klein en groot, nie ʼnet’ bloot ʼn uiterlike ‘objektiewe’ heiliging nie, maar ook werklik en innerlike heiliging deur die Gees vir sy kinders).

  1. In die bediening/administrasie van die genadeverbond, dus ook die bediening van die FBK, werk ons met die oordeel van liefde, DL 3/4.15 = ons hou/reken/beskou alle gelowiges en hul kinders as die Here se kinders, tot die teendeel blyk. Hierdie is nié die siening van die ‘veronderstelde wedergeboorte’ nie, maar die leer van die Skrif volgens ons belydenis (DL 3/4/15). Ons ‘veronderstel’ niks, maar glo en bely op grond van God se Goddelike Openbaring dat die Here sy kinders het in en onder die geslagte, deur alle eeue, daar is kinders van die belofte, en daar is kinders van die vlees, en die Skrif leer uitdruklik, nie die kinders van die vlees nie, maar ‘die kinders van die belofte word gereken as die nageslag.’ (Rom. 9:6-8)
  1. Baie belangrik is dit, wat prof. Engelsma sterk uitwys, is dat die FBK wys dat die ‘in Christus geheilig’ is wys op ons kinders ‘as kinders/as babas’, nie eers eendag of eers ‘later’ wanneer hulle so wil besluit nie. Ekself vind my dat die vervulling van die belofte van redding kan plaasvind ‘voor, tydens, of na die doop’, na God se vrye welbehae soos Hy dit bepaal vir elkeen vir sy kinders.
  1. Ek beveel aan duidelike onderrig en verklaring van die genadeverbond vanuit die Skrif en belydenis (dele 1 en 2), eerder as wat die FBK teks in sy wese verander word (sien Wielenga se opmerkings in die verband in deel 3 hierbo).
  1. In terme van moontlike verandering van die teks self, kan ek herhaal wat ek reeds genoem het daar in voetnota 73: “Een van die moontlike wysigings (weglating of byvoeging, waaroor daar onsekerheid is?) wat dalk wel plaasgevind het, om juis die FBK ‘duideliker … of onduideliker’ te maak afhangende van jou verbondsbeskouing(?), is die frase ‘onder die gemeente van die uitverkorenes’ by die derde punt van die FBK, wat blyk moontlik later ‘weggelaat of ingevoeg’ is, so dat dit is reeds duideliker gemaak is en duidelik wys vir wie sakramente is?” Let wel: soos hierbo by deel 2 duidelik aangedui, ons moet in lering ‘onderskei’ in die bediening van die sakramente wie ons beveel het om aan te bedien (aan almal wat glo en hul kinders, met die doop), maar dit is God alleen wat die Inhoud, Christus gee, soos ons bely in beide NGB artikels 34, 35 (sien deel 2).
  1. Alhoewel die sakramente se primêre doel is om te bemoedig, versterk, is daar vanselfsprekend ook vermaning soos gesien kan word in die FBK bewoording van ‘alle verbonde (bestaan) uit twee dele…”, wat ‘tweesnydend werk’ soos die Evangelie verkondiging en Christelike tug,[2] wat by implikasie oproep tot geloof en bekering, eenmalig asook lewenslank, aan almal wat met die doop bedien word ook, die inhoud van die FBK wys op hierdie sake as ons daar hoor,[3] die bediening van die doop aan almal wat die Here beveel is altyd opreg en waar, ongeag of mense innerlik ontvang het wat Christus alleen gee (want ons as ‘bedienaars’ kan nie in die harte kyk en oordeel nie):

– “Ons en ons kinders is in sonde ontvang en gebore en is daarom onder die toorn van God, sodat ons nie in die ryk van God kan inkom nie, tensy ons opnuut gebore word… Dit word aan ons geleer deur die indompeling in en besprinkeling met die water, waardeur die onreinheid van ons siele vir ons aangewys word, sodat ons vermaan word om ʼn afkeer van onsself te hê, ons voor God te verootmoedig en ons reiniging en saligheid buite onsself te soek.”

– “naamlik die afwassing van ons sondes en die daaglikse vernuwing van ons lewe…”
– “ons moet van die wêreld afsien, ons ou natuur doodmaak en ʼn godvrugtige lewe lei…”
– die eerste gebed is duidelik oor die oordeel vir hul wat nie bekeer is of bekeer nie, die Rooisee beeld ‘waardeur die doop afgebeeld is’: genadige redding vir die gelowiges, die uitverkorenes’ maar regverdige oordeel vir die ongelowiges, die nie-uitverkorenes wat in die sfeer van die verbond Hom verag en verwerp.

– die opdrag aan ouers is om kinders alles te leer en te laat leer, oor die inhoud van hul antwoord by die tweede doopvraag: die leer van die hele OT en NT, wat ook oproep tot geloof, bekering, ens. insluit.

– die laaste gebed, word daar gebid vir groei in heiligmaking, dus ʼn lewe van bekering, om moedig teen die sonde, wêreld en duiwel te stry, ens.

Daarom dat die sekerheid van die genadeverbond, ons juis oproep tot ʼn lewe van bekering, lewenslank, heeltyd, ‘totdat ons uiteindelik onder die gemeente van die uitverkorenes in die ewige lewe vlekkeloos gestel sal word.’   

  1. Bo alles, is die doel van die genadeverbond, en alles wat daarmee gepaardgaan: die eer van God,[4] dat Hy ons groot troos in lewe en sterwe is, dat Hy wat Syne ken, dus ons ken (2 Tim. 2:19), in sy Seun, die Middelaar en Hoof van die verbond, alles gedoen het vir ons redding, nie net die ‘moontlikheid’ van redding geskep het vir sy kinders nie, maar daadwerklik red, ook alles skenk wat nodig is om gered te word, genade op genade (Matt. 1:21; Rom. 8:28-39). Daarom is ons troos juis nie ons ‘bediening’ of ‘verduidelikings of ‘verbondsdebatte’ nie maar Hy wat die Inhoud skenk en gee deur sy Gees en Woord onfeilbaar en onweerstaanbaar na sy vrye welbehae, waarna die sakramente wys, getuig en verseël (NGB artikel 34):

“Die bedienaars gee ons van hulle kant dus met die sakrament wat sigbaar is, maar die Here gee wat met die sakramente aangedui word, naamlik die onsigbare genadegawes: Hy was ons siel, suiwer en reinig dit van alle vuilheid en ongeregtigheid; Hy maak ons hart nuut en vul dit met alle vertroosting; Hy gee ons egter sekerheid van sy Vaderlike goedheid; Hy beklee ons met die nuwe mens en ontklee ons van die ou mens en al sy werke.”

Die ‘volwasse doop’, maar soveel te meer die ‘kinderdoop, beklemtoon God se genade(verbond) in Christus, en daarom moet die verbondsdoop (aan ons én ons kinders) gehandhaaf word (Veldkamp, deel II: 59): “… Maar goedbeschouwd is de Kinderdoop veel ontroerender, als men dat woord wil gebruiken, omdat daar Gods vrijmachtig welbehagen ten volle uitschittert. Dat kleine kindje is zich van alles wat er gebeurt, niets bewust. Het ondergaat alles. Daar is geen groot mens, die eerst zʼn geloof belijdt. Daar is een kind des Verbonds, dat slechts het geloof als Gods gave bezit. Tenzij, wat God genadig verhoede, bij het opwassen het tegendeel zou blijken.”

Want berge mag wyk en heuwels wankel, maar my goedertierenheid sal van jou nie wyk en my vredeverbond nie wankel nie, sê die Here, jou Ontfermer.” (Jes. 54:10)  Amen

Studietitel:

IN CHRISTUS GEHEILIG:

“Die doop is immers ’n seël en ontwyfelbare getuienis dat ons (én ons kinders) ’n ewige verbond met God het.”

INHOUDSOPGAWE

VOORWOORD

VRAAGSTUK EN OORSIG

DEEL 1: WAT LEER DIE SKRIF OOR DIE GENADEVERBOND MET ‘ONS EN ONS KINDERS’?

1.1 J. Calvyn by Gen. 17

1.2 Die Statenvertaling se kanttekeninge by Gen. 17:7

1.3 Prof. JC Coetzee verklaar Rom. 9:6-8

1.4 Die Statenvertaling se verklaring by Romeine 9:6-8

1.5 God bepaal die uitverkiesing, en daarom die verbond

1.6 Die Skrif leer die bybelse onderskeid van die genadeverbond en die bediening van die genadeverbond

1.7 Prof. GJC Jordaan oor die ‘bediening van die Ouer en Nuwer Verbond

1.8 TOEPASSING VANUIT DIE SKRIF OP DIE VRAAG OOR DIE VERSTAAN VAN DIE FBK

1.9 Kollektief organies-verbondsmatige verstaan van die Skrif

1.9.1 Dr. SJ van der Walt, Geloofsleer 

1.9.2 Prof. WJ Snyman, Nuwe en Ou Dinge

1.9.3 Die verbond werk organies – dr. PJ Coetzee

1.9.4 W. Hendriksen, The Covenant of Grace

1.9.5 Kosbare Goud: Die Genadeverbond, ds. JA Schutte

1.9.6 Bavinck, Gereformeerde Dogmatiek

1.9.7 H. Hoeksema, Het Organisch Idee in de Schrift 

1.9.8 J.D Vorster, Die Christelike Doop

DEEL 2: WAT LEER DIE BELYDENISSKRIFTE OOR DIE GENADEVERBOND MET ‘ONS EN ONS KINDERS’?

2.1 Heidelbergse Kategismus vraag en antwoord 74

2.1.1 Beteken v/a 74 van die HK dat almal wat fisies gedoop is, is of sal gered word?

2.1.2 Ursinus oor die genadeverbond (Large and Small Catechisms)

2.1.3 Olevianus oor die Genadeverbond

2.1.4 Hendrik de Cock oor HK v/a 74

2.2 Nederlandse Geloofsbelydenis artikel 34

2.3 Onderliggend aan die Wederdoopse dwaling is die valse teenstelling tussen ʼnatuur en genade’

2.4 Leer ons belydenisskrifte dat almal gewas en gereinig is in Jesus se bloed, dus gered is?

2.5 Dordtse Leerreëls hoofstuk 2:8

2.6 Bavinck se verklaring van die Dordtse Leerreëls, 1.17

2.7 Organiese verbondstaal van ‘onderskeiding’ in ander gereformeerde belydenisskrifte

2.8 TOEPASSING VANUIT DIE BELYDENIS OP DIE VRAAGSTUK OOR DIE FBK

DEEL 3: WAT LEER DIE “Formulier vir die Bediening van die Heilige Doop aan Kinders” (FBK) OOR DIE GENADEVERBOND MET ‘ONS EN ONS KINDERS’?

3.1 Inleidend oorsigtelike antwoord

3.2 Geskiedenis van die teks van die FBK

3.3 Die historiese konteks van die FBK: ʼn stryd teen Rome en die Anabaptisme

3.4 Wesentelike vrae oor die frase, ‘in Christus geheilig is’

3.5 Die FBK word gelees deur verskillende ‘verbondsbeskouings’

3.6 Die wesentlike belangrikheid van die verbondsdebatte oor die doop, verbond en dus ook hoe die FBK verstaan behoort te word.

3.7 Verklarings deur die eeue van veral die ‘in Christus geheilig is’ van die eerste doopvraag

3.7.1 Johannes a La Marck

3.7.2 Utrecht sinode van 1727

3.7.3 B. Wielenga

3.7.4 Statenvertaling se kanttekening by 1 Kor. 1:2

3.7.5 H. Bavinck

3.7.6 H. Bavinck 

3.7.7 H. Bullinger 

3.7.8 Z. Ursinus

3.7.9 C. van der Heyden

3.7.10 Bastingius 

3.7.11 B. Smytegelt

3.8 WIELENGA KONKLUSIE by die eerste doopvraag     

3.9 Hendrik de Cock

3.10 Afscheiding sinode van Utrecht (1837)

3.11 Simon van Velzen 
3.12 Helenius de Kock 

3.13 A. Kuyper 

3.14 Vervangingsformule van Utrecht 1946
3.15 ‘Hierdie kind van U’ (Totius) 

3.16 DJ Engelsma se verklaring van die FBK

3.17 WIELENGA SE KONKLUSIE IS OOK MY, S. Le Cornu, SE KONKLUSIE EN AANBEVELING OOR DIE FBK EN MOONTLIKE VERANDERINGS

3.18 Is die belofte en geloof ‘voorwaardelik’?
3.19 Die werklike ‘probleem’ van die Kinderdoop

3.20 Die gereformeerde ‘oordeel van liefde’ vir gelowiges én hul kinders

3.21 Die sogenaamde ‘veronderstelde wedergeboorte’ as grond van die kinderdoop?

3.22 Calvyn se verklaring van Gal. 3:25 aangaande die sakramente wat vir gelowiges en goddeloses (hipokriete) aangebied word

4. FINALE OPMERKINGS, KONKLUSIE EN AANBEVELINGS

5. AANHANGSELS

5.1 Calvin on the Sacraments

5.2 The Basis or Foundation of Confession: The Covenant of Grace with Christ and His elect, by Herman Bavinck

5.3 Die Verbond en die Inwendige Genade, deur Herman Ridderbos

6. BRONNELYS

7. Meer oor die krywer

Afkortings:
FBK: Formulier van die Bediening van die Heilige Doop aan Kinders

NGB: Nederlandse Geloofsbelydenis

HK: Heidelbergse Kategismus

DL: Dordtse Leerreëls

Verdere navrae: slabberto@gmail.com of 082 770 2669  http://www.proregno.com

________________________________________

[1] Calvyn, Institusie, IV, 1,1; 14,5-8.

[2] HK Sondag 31 vraag 84, “Hoe word die hemelryk deur die prediking van die heilige evangelie oopgesluit en toegesluit? …”; vraag 85, “Hoe word die hemelryk toegesluit en oopgesluit deur die Christelike ban?…”

[3] “Als een jong rankje wordt het kind zo in Christus ingelijfd, maar nu moet het ook groeien. Daarom bidt de kerk, dat Christus dat onder Zijn hoede neme, en door Zijn Heilige Geest altijd wil regeren, opdat het een levende rank zij, want de dode ranken neemt Hij weg. Dat gebed vraagt ook het werk der ouders; God geeft de wasdom, maar zij hebben te planten en nat te maken, en als men ziet, hoe weinig er van het persoonlijk “onderwijzen in de voorzegde leer” terecht komt, kan men zich slechts verbazen over de barmhartigheid Gods, dat er van de Doop nog zoveel terecht komt! Tenslotte voegt de Catechismus hier nog aan toe, dat de kinderen der gelovigen door de Doop van de kinderen der ongelovigen onderscheiden worden. Natuurlijk niet zo, dat ze de Doop als een zichtbaar merkteken dragen, want van die Doop is straks niets meer te zien. Maar dat onderscheid bestaat in de nieuwe gehoorzaamheid, in een nieuw leven. Tegenover het zichtbare merkteken van de antichrist, hebben onze jonge mensen het onzichtbare merkteken van de Doop. En al zou het hun het leven moeten kosten, zij weigeren het teken van het Beest te dragen, en de God van hun Doop te verloochenen; indien zij tenminste steeds bedenken, dat het gaat om het al of niet verschijnen onder de gemeente der uitverkorenen in het eeuwige leven!” (Veldkamp, deel II: 62, 63). Sien HK Sondag 31,32 oproepe en vermaninge wat aan die hele gemeente moet uitgaan.

[4] “Die rede van hierdie vyandskap (Gen. 3:15 – slc) is dus die liefde van God, “So lief het God die wêreld gehad . . .” (Joh. 3:16). Hierdie liefde is ten slotte se selfliefde, want die skepping is sy werk en sy eer. Voel u nou hoe daar vreugde by ons moet wees, nie ter wille van onsself nie maar ter wille van God? Hoe Sion hom moet verheug nie oor vrede nie maar oor oorlog, nie oor vriendskap nie maar oor vyandskap, oor die ‘oordele van God’ (Ps. 97: 1,2, 8).” (Totius, Het Kerkblad, no. 276, 1 November 1912).

LEER PREDIKING: NGB artikel 33 – Die sakramente

Lees: Joh. 1:29-34; 20:26-32

NGB artikel 33: Die sakramente

Teksverse: ““En Johannes het getuig en gesê: Ek het die Gees soos ’n duif uit die hemel sien neerdaal, en Hy het op Hom gebly. En ek het Hom nie geken nie; maar Hy wat my gestuur het om met water te doop, Hy het aan my gesê: Op wie jy die Gees sien neerdaal en op Hom bly, dit is Hy wat met die Heilige Gees doop. En ek het gesien en getuig dat Hy die Seun van God is.” (Joh. 1:32–34)

Tema: Die sakramente getuig en roep uit: Daar is die Lam van God!

(Preekopname: GK Carletonville, 2022-04-10, nota: let wel, die inhoud van die preek en teksnotas hier onder stem nie altyd ooreen nie, die notas is nie volledig nie, die audio preek is die volledige preek).

Aflaai (regs kliek): NGB art. 33 (Joh. 1:32-34)

Geliefdes in ons Here Jesus Christus,

Aas ons nou kom by NGB art. 33-35, dan gaan dit oor die sakramente van die heilige doop en nagmaal, uiterlike sigbare tekens en seëls (water, wyn, brood) van die innerlike/onsigbare werklikheid: redding deur die geloof in Christus.

Ons lees regdeur die Skrif dat die Here allerlei uiterlike tekens gee, om geestelike waarheid of saak by ons tuis te bring, dink aan die reënboog, en dan Gen. 17:11 as die OT teken van die verbond, die besnydenis, in die NT word ook in Rom. 4:11 gelees van Abraham het die ‘teken van die besnydenis ontvang.”

Ons het ook gelees in Joh. 20:30, “Nog baie ander tekens het Jesus voor sy dissipels gedoen wat in hierdie boek nie beskrywe is nie

1 HOEKOM gee die Here vir ons tekens?, in die NT dan die doop en die nagmaal?

Ons bely in NGB artikel 33:

Ons glo dat ons goeie God, omdat hy met ons stompsinnigheid en swakheid rekening hou, die sakramente vir ons ingestel het om sy beloftes aan ons te beseël, om tekens van sy goedheid en genade teenoor ons te wees en om ons geloof te voed en in stand te hou.

Die GOEIE God …. gee vir ons tekens van sy GOEDHEID en genade om ons geloof te voed en in stand te hou … om ons te versterk.

Dit wat die Here deur sy Woord laat verkondig, die evangelie, sy beloftes is die geskrewe of verkondigde Woord …. die sakramente is die visuele woord, wat ons kan sien.

Een en dieselfde boodskap, maar op verskillende maniere.

In Joh. 20, Thomas twyfel, sy geloof moet versterk word, die Here wys vir hom, ja, letterlik tekens, littekens van die Here se reddingswerk aan die kruis … om hom te versterk, sy geloof weer opnuut op te wek, die apostels was moedeloos, moeg, verward ….

Die mense wat geglo het en na Johannes gekom het in die weg van geloof en bekering om gedoop te word … het bemoediging nodig gehad … daarom die doop wat Johannes ook gedoen het, wat in wese beteken het wat ons lees daar in vers 29,

DAAR is die Lam van God wat die sondes van die wêreld wegneem!

DAAR … is die redding, nie die bedienaar van die teken nie, nie Johannes nie,

nie die water wat hy mee doop nie, maar DAAR is die Lam van God, Christus, …. dit is wat  sakramente is, en op wys.

2 In die TWEEDE  plek, in die tweede sin, wat is sakramente in wese (sien ook HK Sondag 25 vir meer detail):

Hy het dit by die Woord van die evangelie gevoeg om vir ons uitwendige sintuie des te beter voor te stel wat Hy aan ons deur sy Woord te kenne gee en wat Hy inwendig in ons hart doen. So bekragtig Hy in ons die heil wat Hy aan ons meedeel. Dit is immers sigbare tekens en seëls van ‘n inwendige en onsigbare saak en deur middel daarvan werk God in ons deur die krag van die Heilige Gees.

3 DERDENS, wat is dan die wesentlike betekenis, heenwysing van die sakramente?

Ons het dit gelees, daar in Joh. 1:29,

Dáár is die Lam van God wat die sonde van die wêreld wegneem!” (Joh 1:29)

God se reddingswerk:

En ek het Hom nie geken nie; maar Hy wat my gestuur het om met water te doop, Hy het aan my gesê: Op wie jy die Gees sien neerdaal en op Hom bly, dit is Hy wat met die Heilige Gees doop.” (Jn 1:33)

Die Heilge Gees pas die reddings werk toe, v. 29, sien die Drie-enige God in die reddingswerk raak,

dit is NGB art. 16-23 wat ons geleer het as INHOUD.

ONTHOU geliefdes, wat ons daar in So 25, HK leer, v/a 65:

Vraag: Terwyl ons slegs deur die geloof deel aan Christus en al sy weldade kry, waar kom so ‘n geloof dan vandaan? Antwoord: Die Heilige Gees werk dit in ons harte deur die verkondiging van die heilige evangelie en versterk dit deur die gebruik van die sakramente

DIE SAKRAMENTE RED NIE, GEE NIE GELOOF NIE, GOD SELF SKENK DIT UIT GENADE, VIR KLEIN EN GROOT, VIR AL SY KINDERS.

Daarom dat ons ook bely daar in NGB art. 34 en 35 oor albei sakramente,

Die bedienaars gee ons van hulle kant dus met die sakrament wat sigbaar is, maar die Here gee wat met die sakramente aangedui word, naamlik die onsigbare genadegawes: Hy was ons siel, suiwer en reinig dit van alle vuilheid en ongeregtigheid; Hy maak ons hart nuut en vul dit met alle vertroosting; Hy gee ons egte sekerheid van sy Vaderlike goedheid; Hy beklee ons met die nuwe mens en ontklee ons van die ou mens en al sy werke.

Die SLEUTEL van die sakramente, is nie die bedienaar, kerk of enige mens, of Pous, of bygeloof nie, maar CHRISTUS as die INHOUD, daarom:

Die tekens is dus nie sonder sin en sonder inhoud om ons te bedrieg of te mislei nie; hulle waarheid is juis geleë in Jesus Christus, sonder wie hulle geheel en al betekenisloos sou wees.

Geliefdes, wat is die sleutel van die evangelie?

Christus alleen… solus Christus!

Hy is die sleutel om die Woord deur sy Gees te verstaan, Christus alleen

Om gered te word, na die Vader te gaan, Joh. 14:6, Christus alleen.

Wie en wat is die sleutel van die sakramente?

Die Vader wat in sy Seun, Christus, sy kidners red, deur die krag van die Heilige Gees.

DAAROM die belangrike woorde van Joh. 1:29, wat op ‘n ander manier gestel word in Matt. 3:11,

Ek doop julle wel met water tot bekering; maar Hy wat ná my kom, is sterker as ek, wie se skoene ek nie waardig is om aan te dra nie. Hy sal julle doop met die Heilige Gees en met vuur.” (Mt 3:11)

HOEVEEL TEKENS VAN DIE GENADE IS DAAR NOU?

Ons bely:

Verder is ons tevrede met die aantal sakramente wat Christus, ons Meester, vir ons ingestel het en wat slegs twee is, naamlik die sakrament van die doop en van die heilige nagmaal van Jesus Christus. Matt. 26 en 28.

Belangrike toepassing: ons is tevrede daarmee, ons soek nie nog ander tekens en wonders nie, sy Woord, sy Gees, sy redding, sy sakramente is genoeg vir die kerk van Christus, vir gelowiges.

TOEPASSINGS

– pasop vir oorwaardering van die sakramente (asof die bediening van die teken die inhoud self is, sonder geloof), maar ook onderwaardering (dit pla my nie as ek die nagmaal dienste mis nie…)

Onthou, God beveel dit, dit is vir ons ten goede!

Ons gebruik dit deur die geloof, nie magies nie.

Om die sakramente te gebruik is noe om die geloof te bewerk nie, nee, dit versterk geloof.

Dit word vir ons gegee om ons te troos

SO, elke doop, elke Nagmaal, moet dit ons geloofsoë verhef, om herinner te word aan wie ons behoort, wat Christus vir ons kom doen het,

DAAR is die Lam van God!

 AMEN.

ONS VERLOSSING DEUR CHRISTUS IS VANUIT DIE EWIGHEID BELOOF DEUR DIE VADER (Deel 2)

Lees: Titus 1:1-5 en 2 Tim. 2:19

Teksvers: “Paulus, ‘n dienskneg van God en ‘n apostel van Jesus Christus, volgens die geloof van die uitverkorenes van God en die kennis van die waarheid wat na die godsaligheid is, in die hoop van die ewige lewe wat God, wat nie kan lieg nie, van ewigheid af beloof het en op die regte tyd sy woord bekend gemaak het deur die prediking wat aan my toevertrou is, ooreenkomstig die gebod van God, ons Verlosser—aan Titus, my ware kind volgens die gemeenskaplike geloof …” – Titus 1:1-3

Preekopname (GK Carletonville, 2017-04-30):

Aflaai: Titus 1:1-4 (deel 2) – regs kliek en dan ‘save as’


Preeknotas (let wel, dit is net notas, die volledige preek is die opname hierbo):

Geliefdes in ons Here Jesus Christus, In ons eerste preek (deel 1) uit Titus, oor die eerste paar verse,

het ons nou reeds die volgende geleer:

1) Oor die skrywer, Paulus

Hy wys op drie sake daar in verse 1:

  • Hy is ’n dienskneg van God, hy behoort aan die Here, nie aan homself of iemand anders nie.
  • ’n Slaaf van God, totaal toegewy aan sy Meester om sy roeping te volbring.
  • dat hy ’n apostel is van Jesus Christus.

Apostel wys op een wat geroep is, en gestuur word om sy Meester,

Christus se wil bekend te maak, ’n verteenwoordiger van Christus.

Geroep het met ’n unieke eenmalige gesag om God se wil aan ons te openbaar.

En nou, heel konkreet, as Paulus die brief so begin,

dan sê hy vir Titus, maar dus ook die ouderlinge en hele gemeentes

in Kreta, maar dus ook deur die hele kerkgeskiedenis,

met watter gesag hierdie brief en sy inhoud na hulle toe kom.

Dit is die woorde van die Here deur sy apostel,

dit kom met die Here se gesag, en moet so aanvaar word.

2) Paulus wys dan in v.1 , die doel van sy diensknegskap aan die Here, en sy apostelskap van Christus, en dit lees ons in die tweede deel van vers 1:

Die doel van Paulus se hele roeping en bediening, is “ter wille van” (volgens) die geloof van die uitverkorenes, en die kennis van die waarheid “wat lei” tot godsaligheid.

Paulus is instrument van God, om die uitverkorenes van die Here tot geloof te bring onder al die volke.

En dan as vrug en gevolg van hierdie redding in Christus, volg dan ’n lewe volgens die waarheid, waarin die Evangelie wesentlike sentraal is, wat as vrug het ’n godsalige lewe, ’n lewe wat – en dit is waarop die woord godsalige duidie uitverkorenes nou weer in eerbied en ontsag vir die Here lewe.

Dus Paulus se taak is die regverdiging en heiligmaking van die Here se kinders.

3) Wat ons genoem het ons verder gaan voortgaan, is dat ons redding in die ewigheid vaslê volgens God se belofte, ook genoem sy vredeverbond of vrederaad of verbons van verlossing wat in die ewigheid vaslê.

Die oorsprong van die uitverkorenes wat gered sal word, reg deur die geskiedenis soos die Here bepaal op elkeen se tyd, en dan godsalig lewe hoe langer hoe meer, dit hoor ons daar in vers 2 (lees).

Die hoop van die ewige lewe, vir nou as ek tot geloof kom, en wanneer die ewige geluksaligheid volkome aanbreek met Christus se wederkoms (Tit.2:13) is danksy God alleen. 

Dit is in die vredeverbond wat die Drie-enige God in Homself gesluit het.

Ons het dit vorige keer geleer in verse soos Ps. 2:6,7; Ps. 110:4; Ef. 1:4, en dan ook 2 Tim.1:9 wat ons gelees het vandag:

9 wat ons gered en geroep het met ‘n heilige roeping, nie volgens ons werke nie, maar volgens sy eie voorneme en genade wat ons van ewigheid af in Christus Jesus geskenk is, – 2 Tim.1

Op grond van hierdie en ander verse,

het die kerk van Christus bely wat ons noem die ‘vrederaad’ van God,

of verbond van verlossing wat gemaak is tussen die Persone van die Drie-eenheid

in die besonder die Vader en die Seun van God,

voor die grondlegging van die wêreld, om ’n volk deur die geskiedenis

te red deur die Seun van God, en die Heilige Gees wat daardie redding in die geskiedenis sal bewerkstellig.  (HK Sondag 8 en v/a 54)

En Paulus wil Titus, en elke gelowige, en elke prediker en evangelis

en ons vandag bemoedig en versterk ook met hierdie woorde.

Dat ons ook sal besef die kerk is die Here se plan,

dit sal nie misluk nie, want Hy kan nie lieg nie.

Hy sal red en sal heilig wie Hy van ewigheid verorden het as sy kinders.

Hetsy volwassenes soos Paulus en Titus en die Kretene wat nou sy Woord gehoor het, of kinders soos Timoteus wat van kleins af die Skrifte ken, vir Christus ken, 2 Tim.3:15 (die Griekse woord wat daar spesifiek gebruik word, is brephos wat wys op ongebore babas of klein babas en kindertjies).

MAAR BELANGRIK, DAT ONS OOK SAL BESEF AL DIE EER GAAN AAN DIE HERE

HY IS DIE ALLEROORHEERSENDE BEPALER VAN ONS REDDING,

NIKS WAT ONS DOEN NIE, DIT IS SY BELOFTE VAN VOOR DIE

GRONDLEGGING VAN DIE WERELD WAT ELKEEN VAN SY

KINDERS SE REDDING BEPAAL IN DIE GESKIEDENIS

= DAAROM GAAN DIT SENTRAAL OOR WAT HY DOEN, NIE ONS DOEN NIE.

Maar nou , hierdie reddingsplan, hierdie vredesraad en vredeverbond,

moet nou vervul word deur Christus en toegepas word deur die Gees,

deur die hele geskiedenis, en dit vind plaas deur die Here se Gees en Woord.

Hoor hoe pragtig in navolging van die Skrif se leer,

bely ons dit daar in HK v/a 54, (lees)

En dit is wat Paulus dan ook daar op wys in verse 3,

… en op die regte tyd sy woord bekend gemaak het …

Wat is bekend gemaak op die regte tyd ?

Die belofte is deur die genadeverbond bekendgemaak (sien v/a 19, HK).

Die genadeverbond is die realisering van hierdie vredesverbond van v. 2,

in die geskiedenis deur al die bedelings.

Die Evangelie het nie in die eerste eeu begin nie,

maar in die geskiedenis is dit bekendgemaak daar na die sondeval,

in Gen.3:15 toe die Belofte (van die genadeverbond), Christus, belowe is wat die Satan se

werke kom vernietig, en sy kinders te red!

Ons hoor van hierdie Belofte aan Abraham en sy kinders,

in Gen.12:1-3, en in die besonder Gen.17:7,

En Ek sal my verbond oprig tussen My en jou en jou nageslag ná jou in hulle geslagte as ’n ewige verbond, om vir jou ’n God te wees en vir jou nageslag ná jou. (Gen. 17:7)

Ons hoor van hierdie Belofte (dit word ‘bedien’, Rom. 9:4,5) van die genadeverbond regdeur die offers en seremonies van die wet, die bedeling van Moses, ons hoor daarvan deur die konings en profete, by veral Dawid.

En uiteindelik is dit vervul in die NT in Christus, die Hoof en Middelaar

van die genadeverbond, om ´n Vader vir ons en ons kinders te wees.

Hand. 2:39, in en deur Christus ons Hoof en Middelaar.

Hierdie Belofte (Christus) kom julle en julle kinders toe.

In die woorde van Tit. 1:2, die Hoop van die ewige lewe,

wat God wat nie kan lieg nie, van ewigheid beloof het,

sal o.g.v. van die verdienste van Christus,

aan elkeen van sy uitverkorenes,

of dit man of vrou is,

Jood of nie-Jood

baba of volwassene geskenk en gegee word

deur die wonder van die wedergeboorte en die geloof,

alles deur die kragvolle toepassing van Christus se weldade vir elkeen van sy kinders.

Prys die Here vir sy wonderbaarlike reddingsplan, van ons en ons kinders, elkeen, volgens vers 1.

wat sy uitverkorenes is!

So geliefdes, Paulus wil hier vir Titus,

en die ouderlinge en gemeentes wat vorm aanneem in Kreta,

en ons ook verwonderd laat, dat die kerk van Christus

deur die eeue die uitwerking is van sy vredesraad en besluit in die ewigheid

wat vervul is deur Christus,

en nou deur die geskiedenis deur die Gees en Woord toegepas word,

tot die laaste uitverkorene sal inkom.

Ons moet dus beide vashou: die Here wat in sy vredesverbond alles bepaal het, en die genadeverbond soos dit in die geskiedenis uitgewerk het, en nog sal uitwerk tot die laaste dag.

Dit is wat Paulus ook dan wys in verse 2 en 3 wat met mekaar verbind is:

Die Here se Woord, sy beloftes, sy genadeverbond is bekendgemaak, in beide die OT en NT bedeling, in terme van beloftes en vervullling.

Prof A Duvenhage, ’n ou Gereformeerde teoloog van ons kerkverband vat dit as volg saam:

  1. God het die genadeverbond opgerig met Christus as Hoof van die nuwe mensheid en in Hom met die uitverkorenes. Die uitverkiesing openbaar hom in die weg van die genadeverbond. Ook die kinders behoort by die verbond. (Vgl. Gen. 7:17; Hand. 2:39: “Want die belofte is vir julle en vir julle kinders . . . “)
  2. Die genadeverbond het twee bedelings (bedienings of aanbiedings’ deur die geskiedenis -slc):
    • Die Ou-Testamentiese bedeling of die verbond met Israel deur Abraham (Gen. 17:2). Dis die verbond van die skaduwees (Hebr. 8:5-13).
    • Die Nieu-Testamentiese bedeling of die bedeling van die vervulling. Dit het met die koms van Christus begin (Hebr. 9:15).  (Bron: B Duvenhage, Geloofsleer, p.  48.)

En dit is hierdie vervulling van die genadeverbond, die Evangelie, wat nou orals verkondig moet word, ‘bedien’ moet word met ‘n oproep tot geloof en bekering, aan almal, aan alle soorte mense (Tit. 2), soos Paulus inderdaad gedoen het, volgens vers 3: so het daar dan ook kerke, gelowiges ontstaan in Kreta.

En nou moet Titus, vers 5 orals ouderlinge aanstel, om die kerk van Christus te dien, soos vers 1 dit stel ‘ter wille van die uitverkorenes … wat lei tot godsaligheid’

Dus die regverdigmaking én heiligmaking van sy kinders.

Die wese en inhoud van wat Paulus verkondig,

word ook saamgevat in die saligspreking en seënbede daar in vers 4,

Genade – God se gesindheid en goedheid teenoor sy kinders, kragtens sy genadige vrye welbehae en uitverkiesing!

Barmhartigheid – vergifinis van sonde deur die bloed van Christus, die Belofte van die genadeverbond!

Vrede – daar is geen meer veroordeling en ewige straf nie, die kragtige onweerstaanbare toepassing van die weldade van Christus deur die Gees, vir elke uitverkorene, klein en groot!

= alles in en deur “die Here Jesus Christus, ons Verlosser”

So geliefdes,

Hierdie is verskriklik belangrik dat ons dit raaksien,

hierdie eerste 4 verse, wat die kerkregering en ampte voorafgaan, v. 6-16

wat die heiligmakingslewe van 2:1-10 voorafgaan

hoe ons moet lewe in hierdie wêreld, 3:1,2.

Ons moet duidelike die onderskeid maak tussen die kerk soos God dit volmaak sien as sy uitverkorenes in ewigheid, wat Hy bepaal het,

ONS LEES DAARVAN IN 2 TIM 2:19a,

Ewenwel, die fondament van God staan vas met hierdie seël: Die Here ken die wat syne is….” 

en die sigbare kerk soos dit gestalte kry in en deur die geskiedenis,

waar daar dwalinge, ongehoorsaamheid, stryd, worsteling, ens, is,,

waar die sigbare kerk of sigbare kant van die kerk vermeng is, daar nog nie–uitverkorenes is,

of ander wat nog tot geloof moet kom deur die bediening/aaanbeiding van die evangelie,

waaraan ‘elkeen’ die tweesnydende swaard van die evangelie EN sakramente bedien word (sien HK Sondag 31 (oor die sleutels van die koninkryk).

en daarom OOK 2 Tim.2:19b se ‘bediening’ wat moet plaasvind deur die hele geskiedenis, orals aan almal wat die Here beveel:

Laat elkeen wat die Naam van Christus noem, afstand doen van die ongeregtigheid.

Maar middel die stryd en worstelinge, die aanslae,

het ons die wonderlikge genadige troos van vers 2,

die Here lieg nie, Hy sal sy reddingsplan uit die ewigheid volbring

vir elkeen van sy uitverkorenes

In die adminstrasie en bediening van die Belofte, van die genadeverbond

sal baie kom en gaan,

maar in die genadeverbond self met elkeen van sy kinders, klein en groot,

sal elkeen die Hoop van die ewige lewe ontvang en nooit verlore gaan nie.

Halleluja! Prys sy wonderlike Naam!

ONS EINDIG MET JESUS SE EIE WOORDE,

WAAR HY VERWYS NA DIT WAT ONS HIER GELEER HET IN V. 2 EN 3

28En Ek gee  hulle (Joh. 6:37) die ewige lewe (vredeverbond – genadeverbond wat Hy vervul het, Matt. 26:28), en hulle sal nooit verlore gaan tot in ewigheid nie (Joh. 6:44), en niemand sal hulle uit my hand ruk nie (want Ek is julle God, julle my kinders – Gen. 17:7; Hand. 2:39). 29My vader wat hulle aan My gegee het (vredesverbond), is groter as almal; en niemand kan hulle uit die hand van my Vader ruk nie. 30Ek en die Vader is een. (Joh. 10:28-30)

Amen.

DIE FONDAMENT EN SEEL STAAN VAS (2 Tim. 2:19) & DIE HEERLIKHEID VAN SION (Ps. 87) 

Twee preke van Dirk Postma (1918-1990)*

Preek 1: PREKE FONDAMENT EN SEËL STAAN VAS

Sing: Psalm 118: 1; 87: 2, 3; 138: 4; 119: 53.

Skriflesing: 2 Timoteus 2.

Teksvers: 2 Timoteus 2:19 – “Ewenwel, – die fondament van God staan vas met hierdie seël: Die Here ken die wat syne is; en: Laat elkeen wat die Naam van Christus noem, – afstand doen van die ongeregtigheid.”

Daar is baie dinge wat die geloof van die enkel gelowige, sowel as die kerk in geheel soms skok. U staan dikwels verbaas oor die swakheid in u om die sonde te weerstaan. U dink dat u sterk is en die sonde maklik kan bestry, maar as u weer sien is die sonde nog te sterk vir u en moet u weer, tot u skande, die nederlaag ly.

Of, u dink miskien dat diegene wat die Here bely, die lidmate van u kerk, die waarheid, reg en godsvrug ernstiger opneem as wat hulle moet. Tot hulle swig onder die verleiding van vreemde leer of sondige leefwyse. En as daar soms sulke skrikwekkende tye oor u persoonlik, of oor die gemeente van die Here kom, tye van afval en versoeking, dan vra meer as een miskien: wat sal van ons word? Wat sal van my word?

So was daar ook swaar tye vir die gelowiges in Efese waar Timoteus gearbei het. Paulus het gehoor dat die stryd vir Timoteus moeilik was en dat die verwoestende invloed van die dwaalleraars hom soms geskok het en gedreig het om hom moedeloos te maak. In hierdie brief wek die apostel dus sy geliefde seun in die Here op om sterk te wees omdat God ons nie ʼn gees van vreesagtigheid gegee het nie, maar van krag en liefde en selfbeheersing. Dan wys Paulus op die verlossing wat in Christus aan hom gegee is voor al die eeue heen volgens God se besluit.

Met ʼn enkele voorbeeld uit sy eie lewe vertel Paulus hoe hy onder verdrukking gely het en selfs in boeie was soos ʼn misdadiger vir die evangelie, maar dat hy dit alles verduur het terwille van die uitverkorenes sodat hulle versterk kan word in hulle geloof en die verlossing wat in Christus Jesus is met ewige heerlikheid kan verkry. As daar dan dwaalleraars soos Himeneus en Filetus met groot woordoorloë kom en ʼn verderflike invloed uitoefen met hulle woorde, wat versprei soos ʼn kanker, waardeur sommige se geloof verwoes word, dan kom Paulus met hierdie heerlike waarheid dat, soos ons teksvers sê, die gemeente van die Here egter nie ten gronde kan gaan nie, want sy rus op ʼn onwankelbare fondament; sy het ʼn fondament en ʼn seël. Sy is van ewigheid af uitverkies en word tot heerlikheid gelei.

Die verborgenheid van die ewige uitverkiesing van die gemeente van God word in die teks ontvou as:

1) ʼn Ryke vertroosting, en

2) ʼn heiligmakende krag vir die gunsgenote van die Here

1) Die ryke vertroosting

Die fondament dui op dit wat onbeweeglik vasstaan. In ʼn figuurlike sin beteken die fondament die onbeweeglike standvastigheid of die eerste beginsel van ʼn saak soos blyk uit die woorde van Paulus in 1 Timoteus 6:19, waar hy die werk van geloof noem: ʼn goeie fondament vir die toekoms. Ook word die leer van bekering van dooie werke ʼn fondament genoem, waarop gebou moet word, Hebreërs 6:1. Die leer van die apostels word ook ʼn fondament genoem. En in 1 Korintiërs 3:11 lees ons dat niemand ʼn ander fondament as wat gelê is, naamlik Christus, kan lê nie.

Die onbeweeglike fondament van u as gelowige, van ons dierbare kerk, is dat die verlossing in niemand anders as in Christus alleen is nie. Dat Christus vir u en vir sy volk die ewige verlossing verkry het en die verlossing op ons toepas deur die Heilige Gees. Daartoe is Christus van ewigheid af verordineer as ons Middelaar en Saligmaker.

Die fondament van u verlossing is dus nie eers gelê toe u Hom as u Verlosser leer ken het nie. Dit is soos Paulus sê “Geseënd is die God en Vader van onse Here Jesus Christus wat ons geseën het met alle geestelike seëninge in die hemele in Christus, soos Hy ons in Hom uitverkies het voor die grondlegging van die wêreld – om heilig en sonder gebrek voor Hom in liefde te wees.”

Die ewige uitverkiesing van God se kinders is die verborge, diepe, vaste, onwrikbare fondament waarop die ware gelowiges op aarde onwankelbaar vasstaan. Die fondament van God staan vas. Van hierdie fondament word gesê dat dit goddelik is, dat dit staan en dat dit vas is. God is die boumeester, die argitek daarvan. Hy by wie geen verandering of skaduwee van omkering is nie. Die fondament is deur God gelê met wysheid in die vrye krag van sy soewereine welbehae in ooreenstemming met die hoë doel n.l. die verheerliking, ook deur u, van sy Naam wat nooit genoeg geprys kan word nie. Dit is gelê op die berge van sy heiligheid, ja op die koperberge van sy Raad, veilig en rustig en dit weet van geen wankeling nie.

Waar die fondament sigbaar word, het dit twee opskrifte op die hoeksteen en dit word, in ons teksvers, ʼn seël genoem. Met hierdie seël: Die Here ken diegene wat aan hom behoort leer ons dus in die eerste opskrif dat die Here sy kinders ken. Die Here ken alles en almal. Vir ons mag die verskyning van sonde op aarde vreemd en onoplosbaar lyk, maar God het vooruit geweet van hierdie sondemag en Hy ken ook al die goddeloses wat vanweë hierdie mag ewig verlore sal gaan. Ja, hy ken hulle, maar in sy verskriklike toorn berei Hy hulle vir vernietiging voor.

Tog, aan die anderkant, ken die Here ook weer diegene wat Syne is, maar sien hulle in barmhartigheid aan. Wat ʼn ryke troos is dit nie om te dink dat die Here u onder sy kinders tel en ken. Ook waar u van nature geneig is om God en u naaste te haat. Waar u nie altyd omsien na God of uitsien na versoening of vir ontferming vra nie. Ja, u ken die Here met toegeneentheid en met liefde. God het u nie eers leer ken toe u Hom leer ken het in berou oor u sonde nie, maar reeds lank vantevore. Dit is soos ons sing in Psalm 139:

“Voor iets van my ’t begin te lewe, was alles in u boek geskrewe.”

Juis omdat die Here diegene wat aan Hom behoort so ken, soek Hy hulle op, vind Hy hulle en sorg Hy dat hulle behoue bly. Dink maar aan die sondige koning Manasse, wat in die tronk eers sy God leer ken het, dink aan Lydia die purperverkoopster wat deur die prediking van Paulus tot bekering gekom het, dink aan Levi, die tollenaar, wat Jesus by sy kantoor gevind het en hom sy dissipel, Matteus, gemaak het, dink aan Saggeus in die vyeboom en aan die moordenaar aan die kruis. Moet nooit sê dat u omstandighede van so ʼn aard is dat die Here u nooit sal ken of vind nie. Wie sou ooit kon dink dat die Here ‘n moordenaar as uitverkorene aan ‘n kruis sou hê en dat God hom daar sou kry?

Omdat die Here sy kinders van ewigheid af ken, verordineer Hy die middele en die tyd vir sy kennismaking met hulle. Onder hierdie middele kan die vleeswording en kruisdood van Christus, die prediking en die bediening van die sakramente en sy voorsienige bestuur oor ons lot en lewens gereken word. Omdat God ons as syne ken, bedrieg Hy ons nooit. Hy ken die harte en beproef die niere. En as die sonde ons harte bederf stuur Hy berou, want Hy ken die mag van die sonde en weet hoe om die mag in ons harte te breek. Die werk van sy hande laat Hy nooit vaar nie – al is u geloof nog klein. Kyk maar na Petrus, wat sy Heiland verloën het.

Tog is daar nie net ʼn ryke troos in hierdie Godskennis van ons nie, maar ook:

2) ʼn Heiligmakende krag vir sy gunsgenote 

Ons het gesien dat die eerste opskrif van die goddelike seël is: “Die Here ken diegene wat aan Hom behoort.” En die seël gee te kenne dat God ʼn besitreg op ons het. Terwyl die tweede opskrif van die seël te kenne gee wat die doel en die bestemming van ons, wat aan die Here behoort, moet wees. Daarom lei die tweede opskrif: “Laat elkeen wat die Naam van Christus noem, afstand doen van die ongeregtigheid.”

Dit is nie die hele Israel wat in die sigbare kerk op aarde Israel genoem word nie. Daar is soveel kaf tussen die koring. Baie gee voor dat hulle die Here ken en dan is hulle maar naamchristene, huigelaars, wat die gedaante van godsaligheid besit, maar die krag daarvan verloën.

Die tweede opskrif op die seël van verkiesing wil ons dus leer dat ons moet afstand doen van ons ongeregtigheid, as ons deel wil hê aan die troos van die uitverkiesing. Dit is immers onmoontlik om ʼn uitverkorene te wees en dan nog in die ongeregtigheid te bly staan en eintlik vir altyd daarin vasgevang te wees. Neem afstand van die ongeregtigheid in die algemene betekenis daarvan – alles wat teen God ingaan in belydenis en wandel. Daarenteen word van diegene wat aan God behoort, van hulle wat die Naam van Christus noem verwag dat hulle moet staan in die waaragtige kennis van God, in ʼn suiwere opvatting van die evangelie en dat hulle alles wat met die gesonde leer in stryd is moet haat en daarvan moet wegvlug.

Ag, hoeveel is daar nie onder ons wat wel die Naam van Christus noem, maar nie wil afstand doen van allerlei ongeregtighede nie. Die suigkrag van die sonde is vir ons te sterk sodat ons, tot ons droefheid en skande, moet opmerk dat baie van ons oneerlik is as ons besigheid doen, onopreg is in ons omgang met mekaar, koud is in ons liefde, onversoenlik is teenoor ons naaste, ja baie keer ons broer of suster, gelykvormig is aan die wêreld, nie ag gee op die gebooie van die Here met betrekking tot ons private en publieke lewens nie, ons ontheilig die dag van die Here. Ja, daar is te veel ongeregtighede onder ons om op te noem.

Teen dit alles en soveel meer gaan die Woord van God, gegraveer op die seël van ons uitverkiesing uit: “Doen afstand van die ongeregtigheid.” Ja, al die arbeid van die kerk wat rus op dit wat Christus bewerk het, deur alle eeue vantevore, word gedurig as ʼn slagoffer getoon. Dit alles benadruk die woorde “doen afstand.”

God verkies nie alleen uit nie, maar wil ook deur die arbeid van sy Woord en Gees ʼn reiniging van ongeregtigheid onder ons teweegbring. Want wat het die ongeregtigheid nie al veroorsaak nie! Dink maar aan ʼn paar uitstaande gevalle waarvan die Bybel ons vertel: die paradysvreugde verval, broedermoord in die eerste familiekring, skeiding tussen troue en geliefde familielede, Abraham en Lot, ewenwel die skeiding van tweelingbroers, Jakob en Esau, wat van mekaar af vlug, ongeregtigheid tussen Jakob se seuns sodat Josef as slaaf verkoop word, ongeregtigheid en onsedelikheid onder Israel, die uitverkore volk van God, tot die Here uiteindelik moes uitroep: “Ek walg van u.” En die stroom van ongeregtigheid stroom maar breed en diep voort. Dink maar aan wat al gebeur het in u omgewing, lees maar in die koerant wat als plaasvind in ons land en skaam u u nie dikwels oor die boosheid en ongeregtigheid in u gedagtes en dade nie!

En nou, teenoor die diepbedroefde, klink die magtige Woord van God kort en kragtig: “Ewenwel!” Dit wil sê nieteenstaande dat dit so is wil Ek, God Almagtig, dit anders hê. Uit die volslae bedorwe menslike geslag wil en sal Ek My uitverkorenes vergader, wat sal afstand doen van die ongeregtigheid en My sal eer. En om te bewys dat God ernstig is oor die “Ewenwel” gee hy sy Seun, sy Eniggeborene, om al die ongeregtigheid van sy uiverkorenes te dra. En nou weet u dat Christus, vanweë ons ongeregtigheid, ʼn skandelike kruisdood moes sterf. Tog ag Hy sy lewe nie te kosbaar om ʼn volk vir God te reinig nie.

En u, wat in sy Naam gedoop is, u wat sy Naam by u belydenis genoem het, wat aan die tafel gedrink het uit die beker van sy verlossing, wat tans sy Woord hier hoor. Hy wil u reinig van die dooie werke deur u nou weer vir die soveelste keer toe te roep : ”Doen afstand van die ongeregtigheid.” Die Here help u om nou en elke dag die Woord van God so te gehoorsaam, sodat u, in die dag van dae, as hierdie bose wêreld moet vergaan weens al die ongeregtigheid, ewenwel behoue mag staan op die vaste fondament van God se uitverkiesingsgenade omdat God u geken het as sy kind en u afstand gedoen het van alle ongeregtigheid.

Amen.

___________________________________________

Preek 2: DIE HEERLIKHEID VAN SION

Sing: Psalm 122: 1; 122: 2; 87: 2; 87: 3, 4.

Skriflesing: Psalm 87.

Teksvers: Psalm 87.

Al ons aardse instellings, inrigtings en verhoudings is onvolmaak en gebrekkig. Dit maak ons bedroef en maak ons lewens vir ons swaar. Hoe vertroostend is dit dan nie om te weet dat God ons arme mense vereer het om vergader te word vir sy Sion: eers in die strydende kerk hier op aarde om later ewig te jubel in die triomferende kerk. Let ons op die lede in die kerk, haar lede en haar dienaars, dan is daar soveel wat ons bedroef maak. Luister ons egter wat God van die kerk, van sy Sion sê, dan is daar vir ons meer as genoeg rede om van harte dankbaar te wees en ons ywer te wys in ons godsdiens.

Ons kan dit hoor in Psalm 87, ʼn kort lied, wat die kinders van Korag gesing het. Dit is ʼn vreugdesang oor die skone Jerusalem, geleë op die berg Sion. Die lied is heel waarskynlik opgestel na die wonderbare verlossing van die Here van Jerusalem wat deur Sanherib beleër is in die tyd van Hiskia. Die verlossing, so groot en wonderbaar, is vir Israel ʼn nuwe bewys van die standvastigheid en heerlikheid van die Godsstad en terselfdertyd ʼn profesie van wat die stad in God se kerk vir alle volke sal wees:

Die standvastigheid van God se kerk

“Sy grondvesting is op heilige berge.”

Hoe gerus voel ons nie as ons ʼn sterk fondament en ʼn vaste grondvesting sien nie! Wel, as die digter hier van die wese van die kerk praat noem hy eers haar fondament, haar grondvesting. Gelukkig rus die kerk se grondvesting nie op die mens nie, want dan het sy nooit standvastigheid of heiligheid gehad nie. Mense en sake word wel gebruik om die grondvesting van die kerk aan te wys. So het ons byvoorbeeld uit die ou verbond vir Noag en sy ark wat, te midde van oorstromende water, God se kerk dra.

Ons het vir Abraham en God se verbond met hom, dat God van hom ʼn nasie sal maak, so ontelbaar soos die sterre in die hemel. Ons het Moses wat na die aardse vors Farao gaan en Israel uit die bande van Egipte uitlei met die Naam van God: “Ek is wat Ek is.” Ons het die standvastigheid van die grondvesting wat tevergeefs vir Hiskia in Jerusalem probeer vernietig is. En wanneer al hierdie bogenoemde tipes verdwyn, dan kom die ware grondvesting na vore, naamlik. Christus, waarvan daar in die Skrif geskryf staan: “Kyk, Ek lê in Sion ʼn uitverkore en kosbare hoeksteen.”

Omdat Christus heilig is, daarom kan daar gesê word dat Sion se grondvesting op die berge sy heiligheid is. Wat ʼn ewige vastigheid dus, vir die gelowige volk van die Here! Laat die kerk dus dierbaar wees vir u en ʼn rots van vertroue, omdat die grondslag van Sion op die berge van God se heiligheid is.

Die beminlikheid van die kerk

“Die HERE het die poorte van Sion lief bo al die wonings van Jakob. Heerlike dinge word van u gesê, o stad van God!”

Alles wat onheilig is, is in God se oë verwerplik, hoe dit ook al die sondige hart behaag. So bemin God nie die danssaal, die sirkustent en al sulke plekke van ydele vermaak nie. Die poorte daarvan bemin nie God nie, maar Satan. Alles in ons, wat in die kerk is, is wel onheilig – ja, selfs ons beste werke is met sonde besmet en daarom ʼn weggooibare kleed, maar omdat Christus in die kerk is as haar Hoof, bemin God Sion op grond van Christus se heiligheid. Die poorte van Sion verskaf toegang aan diegene wat in haar moet kom, weer diegene wat nie in haar hoort nie af en beskerm die wat in haar moet wees.

Daarom bemin die HERE die poorte van Sion. Voor ons is die poorte van die prediking van die Woord, die bediening van die sakramente en die uitoefening van die kerklike tug, alles genademiddele waardeur die HERE sy kerk, deur die werking van sy Gees vergader, opbou en beskerm.  Alle wonings van Jakob, waar die vrome huisvaders met hulle huisgesinne die HERE dien, het God lief, maar bo al die wonings bemin die HERE die poorte van Sion. O, wat ʼn voorreg dat ek, skuldig voor die oë van God weens al my sonde, aan die hand van Christus deur die poorte ingelei mag word om daar deur God bemin te word! Besef ons die groot liefde van Christus as Hy vir ons sê: ‘Ek is die deur; as iemand deur My ingaan, sal hy gered word, en hy sal ingaan en uitgaan en weiding vind”?

Dat die poorte van Sion bemin word, is nie al nie.

“Heerlike dinge word van u gesê, o stad van God.” Omdat Jehova die boumeester van Jerusalem is, omdat Christus die Koning van sy kerk is, word daar van die stad van God gesê: “Jerusalem wat gebou is as ʼn stad wat goed saamgevoeg is, waarheen die stamme optrek, die stamme van die HERE – ʼn voorskrif vir Israel! – om die Naam van die HERE te loof. Ek sal u stene sierlik lê en Ek sal u op saffiere grondves. En u glasvensters sal ek van kristal maak. Skoon deur my verhewenheid, die vreugde van die hele aarde is die berg Sion, aan die noordekant, die stad van die groot Koning! God het Hom in sy paleise bekendgemaak as ‘n rotsvesting.” Gemeente van Christus, laat u wandel in die kerk dan in ooreenstemming wees met hierdie skoon lofspraak. Vlug dus van die sonde af weg en reinig u van alle ongeregtighede. God wil egter nie alleen deur u geken word nie. Nee, die roem van Sion gaan veel verder. Let op:

Die omvangrykheid van Sion

“Ek wil Rahab en Babel vermeld onder hulle wat My ken; kyk, Filistéa en Tirus saam met Kus – hierdie een is daar gebore.” Hier tree die kerk uit die skrikwekkende nasionale groep van die Jode en word sy internasionaal in die ganse wêreld. Dit wil sê dat die kerk ook uit ander nasies as die Jode sal bestaan. Maak nie saak hoeveel pogings aangewend is om groot en ryk wêreldryke te vestig wat klein nasies insluit nie, die wêreldryke het die een na die ander ondergegaan. Dit is egter heeltemal anders met die koningryk van God, want die grondvesting daarvan is nie mensekennis nie, maar die genade wat God aan ons bewys in die liefde van Christus as ons Saligmaker.

Let op die verskillende nasies wat hier vermeld word, dan is dit opmerklik dat die kerk van Christus die rekonstruksie van die hele gevalle menslike geslag is. Dit is ook volgens die belofte aan Abraham: “In u sal al die geslagte op aarde geseënd wees.” Die woorde van God word aan Israel toevertrou, maar God laat die ander nasies nie aan hulself oor nie, Nee, Hy voer sy bestel oor sy uitverkorenes uit en wys hoe die volke ʼn roeping het en voor die roeping talente ontvang het sodat die vrugte daarvan in die Koningryk van God ingedra kan word. Kyk maar na Egipte, hier in ons teks word dit Rahab genoem, wat “trots” beteken. Ja, hoe trots was die Farao van Egipte nie toe hy geweier het om God se volk, Israel, te laat trek nie! Maar onder God se bestel moes Egipte, naas Farao, alle eer aan Josef betoon. Josef, die kneg van die HERE.

Egipte moes Moses, ook ʼn kneg van die HERE, onderrig in al hulle wysheid, sien trek met hulle slawevolk, Israel, en die trek van Israel veroorsaak die ondergang van Farao en sy ruiters in die Rooisee, terwyl Israel, verryk met Egipte se goud en silwer die diep waters van die see veilig deurgetrek het. Later genees God weer sy volk van afgodsdiens in Babel.

Daar in Babel kry die profete van die HERE die geleentheid om die heerlike woorde van God in profesie te verkondig. En ook daar bewerk die HERE dit so dat sy volk na Kanaän terugtrek met hierdie woorde: “Enigeen onder julle wat aan sy volk behoort – mag sy God met hom wees, en laat hom optrek na Jerusalem wat in Juda is, en die huis van die HERE, die God van Israel, bou! Hy is die God wat in Jerusalem is.” En met die bou van die vorige Tempel, word Israel na Tirus en Sidon gestuur met argitekte en manne, ervare in die bewerking van goud, silwer en allerlei stowwe.

Daarom sê die psalmis: “En, o dogter van Tirus – met geskenke sal hulle u guns soek, ja, die rykstes van die mense.” Ons kyk verder en sien dat Christus, met sy geboorte, geskenke van goud wierook en mirre ontvang het van heidense wyses uit die Ooste. Daarna word die waarhede van God in die Evangelie opgeskryf in die Griekse taal, wat die diepste en volledigste ontleding gee van die verborgenheid van die mens se innerlike lewe.

Ons sien dus dat die liefde en wysheid van God so ryk is dat dit strek tot alle volke, tale en nasies. Soos ons dan ook hoor by die stigting van die eerste Christelike gemeente met die uitstorting van die Heilige Gees: “En hoe hoor ons hulle, elkeen in ons eie taal waarin ons gebore is?” En vandag kan God se Woord al in meer as vierhonderd verskillende tale regoor die wêreld gelees word. Ons bewonder die omvangrykheid van God se Sion waarmee die Seun van God ʼn gemeente vergader uit die ganse menslike geslag. En ek? Ek glo dat ek ʼn lewende lidmaat daarvan is. Nie omdat ek so goed is nie, maar omdat Hy my so goedgunstiglik ingereken het in die opskryf van die volke op grond van die wedergeboorte. Want let nou op:

Die sekerheid van die Sioniete

“En van Sion sal gesê word: “Man vir man is daarin gebore, en Hy, die Allerhoogste, hou dit in stand. Die HERE sal tel as Hy die volke opskrywe: Hierdie een is daar gebore.” As mens gebore is, kan daar geen meer twyfel wees dat mens bestaan nie. In hierdie verse word die geestelike bestaan van God se kinders ten sterkste bevestig. Hierdie een en daardie een is daarin gebore. Dit wil sê man vir man. Dit word herhaal in die volgende vers, waarin voorgestel word dat die HERE ʼn register vir die volke opstel en Hy rekening hou van elke Sioniet en van hom sê: “Hierdie een is daar gebore.”

Ek weet dat ek  ʼn mens is omdat ek as sodanig gebore is. En van die wedergeboorte bely ons kerk so treffend skoon, dat dit ʼn heeltemal bonatuurlike, baie kragtige en tegelykertyd ʼn baie soete, wonderbare, verborge en onuitspreeklike werking is wat in haar krag nie minder, nóg geringer is as die skepping of die opwekking uit die dode nie.

Ook dat al diegene in wie se harte God op hierdie wonderbaarlike wyse werk onfeilbaar sekerlik en kragtig wedergebore word en daadwerklik glo. En hierdie wedergeboorte geskied nie uit verganklike, maar uit onverganklike saad deur die lewende en ewigdurende Woord van God. Soos God by die skepping ʼn woord spreek en deur sy woord geskape dinge voortkom, net so geskied die herskepping of wedergeboorte deur die krag van God se Woord, die Woord wat gepredik, gelees en geloof word. By die Woord voeg Hy die sakramente om die geloof in die Woord te versterk.

En nou, u hoor die Woord en gebruik die sakramente as lidmaat van die kerk tog seker nie uit blote gewoonte nie! Nee, u doen dit om die geloof in die wedergeboorte te versterk.

En as wedergeborene is u ʼn edelgeborene, nie om in die donker klowe van sonde af te dwaal nie, maar om die vars berglug van God se liefde en vergewingsgesindheid te geniet. Maar sal ek daarin staande bly? Die ou mens in my is so listig en ek is so swak! Juis daarom sê ons Psalm “Die Allerhoogste hou dit in stand.” God sal sorg dat ons, hoe ons ook al in sonde val nooit uit sy genade sal val nie omdat Christus, as ons voorspraak, steeds by Hom vir ons pleit. Moet dit nie vir ons die grootste vreugde verskaf nie? Ja, daarom eindig die psalmis deur te wys op:

Die grote vreugde in Sion

“En die wat sing sowel as die wat vrolik is, sê: Al my fonteine is in jou!”  ʼn Ander vertaling hiervan lui: “Met sang en dans sal almal Sion prys.” Hier word uitdrukking gegee aan die opgewektheid en vrolikheid wat in Sion heers. Ek hoef u net te vertel van die Hallelujas en lofliedere wat Israel uitgejubel het met Paasfees, Pinkster en die Loofhuttefees.

Die vreugde het reeds begin toe Israel veilig deur die Rooisee getrek het en Miriam ʼn trom in haar hand geneem het en al die vroue agter haar uitgegaan het met tromme en tamboeryne. Die vreugde duur voort tot hier op Sion se Tempelberg waar trompetgeskal en basuingeklank weerklink. Dit is ʼn geklaag en ʼn geween op aarde van die dag af wat die eerste mens gebore is en Kain die eerste moord gepleeg het as gevolg van die val van die eerste Adam.

Net so word daar weer vreugde voorberei reeds by die aankondiging van die Moederbelofte, waar die koms van die tweede Adam voorspel is. Christus, wat die kop van Satan sou vermorsel. Daar was groot blydskap in die hemel toe die Vreugdebringer, Christus, gebore is. Die engele het ʼn engellied gesing. Ook die herders in die velde van Bethlehem het oral verheug die blye boodskap verkondig.

En wanneer Christus later sy werk op aarde doen, spring die water uit die fonteine van sy genade en vergifnis. Fonteine van allerlei gawes, van genesing, opwekking van dooies, wonderwerke van verlossing, van vrede, geregtigheid en blydskap. En veral wanneer die fontein van die Heilige Gees oor die kerk loop op Pinksterdag. Christus het wel bitterlik gely, ja, aan die kruis van Godsverlatenheid gekla, maar juis daardeur verwerf Hy vir ons as sy Sioniete die ewige vreugde, wat as HERE geestelike fonteine laat opspring uit die dieptes van God se ewige liefde.

Sien, dit is u deel en moet deur u geniet word, as lidmaat van die kerk, waar u deur die poorte van Sion binnegelei word om binne haar te woon.

Dit is u lot, ook te midde van al die droefheid van hierdie wêreld. Maar moet dan nie deur die poorte van die sonde gaan nie. As edelgeborene, in Sion gebore, kom terug na haar, bly in haar, verlustig u in haar, soek haar verlossing, haar eer en u sal vreugde in u siel hê om ook ewig salig te wees.

Amen.
_____________________________________________

Bron: Lig op mij Pad: vij en twintig preke, uitgegee op las van die Algemene Vergadering van die Gereformeerde Kerk in die Kaap Provinsie, 1917.

* Met dank aan die vertaler, Juandre Coetzee, lidmaat van GK Potchefstroom-Suid.

Sien hier nog artikels van en oor Dirk Postma.

Prof. Victor d’Assonville se artikel hier oor Postma.

Standaardwerk om te lees en te bestudeer oor Dirk Postma, is GCP van der Vyver se werk, Professor Dirk Postma (1818-1990).  Beskikbaar by Pro Regno Boeke vir R70-00.

PRO REGNO BOEKVERKOPE

6 Mei 2022

Pro Regno Boeke nuus 

1. Sien hier onder nuwe voorraad boeke wat ingekom het.

2. Al die boeklyste is tweedehandse boeke wat nog in ‘n goeie leesbare toestand is, tensy vermeld word dat dit beskadig is of ‘n boek (nuut) is.

3. Ou voorraad boeke is op 20% uitverkoping.

4. Hiermee wil ek ook enigeen wat enige teologiese/christelike boeke wil skenk of verkoop aan Pro Regno boeke, uitnooi om my te kontak, dankie.

5. Ek nooi u ook persoonlik uit om na my ‘boekwinkel’ te kom en na die boeke te kom kyk, u is baie welkom (maak asb. net ‘n afspraak, dankie).

ADMIN REëLINGS

1 Enige navrae moet per e-pos of whatsapp gedoen word, verkieslik nie telefonies nie, asb.

2 Boeke word nie uitgehou nie, behalwe wanneer inbetaling reeds gedoen is.

3 Daar moet gepoog word om boeke af te haal in Carletonville, Potchefstroom of Pretoria soos prakties gereël. Indien boeke gepos word is dit op u eie risiko. LET WEL: ek pos net deur Postnet of Courier Guy (minimum bedrag: R100 per pakkie), en verkieslik Courier Guy. Pryse hier onder sluit nie posgeld in nie, en moet dus nog by bereken word.

4) Elke opvolgende boeklys vervang die vorige boeklyste en pryse.  Ek dateer ook die laaste boeklys op soos boeke verkoop word of daar boeke bykom, so maak seker of die boeke nog beskikbaar is voordat u bestel, dankie.  Fotos en boeke beskikbaar stem nie altyd ooreen nie.

5) Hier is die rekening vir inbetaling, asook kontak besonderhede:

S. Le Cornu

Absa tjek nr. 01095190673

Takkode: 632005

Verwysing: u voorletters en van

Kontakbesonderhede

Slabbert Le Cornu

Selnr. 082 770 2669

E-pos: proregno@gmail.com

Prosedure om te volg vir boekaankope:

1 Stuur u lys van boeke wat u wil aankoop na bogenoemde kontakbesonderhede (e-pos of whatsapp).

2 Ek sal laat weet wat beskikbaar is en die spesifieke bedrag wat inbetaal moet word, laat weet ook of u boeke gaan kry in Carletonville, Potch of Pretoria, en of dit bv. per Postnet of Courier Guy gepos moet word.

3 Sodra ek u inbetaling ontvang het, is die boeke u s’n.

INHOUD/CONTENT

Afdeling A: Nuwe voorraadboeke (Afrikaans/Nederlands, Engels)

Afdeling B: Ou voorraadboeke (Afrikaans, Engels, Nederlands)

AFDELING A: NUWE VOORRAAD BOEKE

AFRIKAANS:

Bybel met Verklarende Aantekeninge 2 VOLUME STEL

Die BVA is gewoonlik in 3 dele, 2 dele vir OT en 1 deel van die NT. Hierdie stel is in 2 dele:

Deel 1: Genesis tot Hooglied

Deel 2: Jesaja tot Maleagi & NT

BELYDENISKRIFTE Konkordansie met teksregister, In die Skriflig uitgawe, R50-00

Prys: R800-00 (die x3 dele stel se prys wissel tussen R1100-R1500).

ADAMS, Jay. Hoopvolle lewe vir die Christelike Huisgesin. R70-00

BOOYENS, MJ. Laat My lammers wei, R70-00

_______________ Elke dag in U lig: Bybelse oordenkings vir een jaar. R50-00

COETZEE, JC. (Openbaringshistoriese) Gids deur die Boeke van die NT: Briewe van Paulus. R40-00

DU PLOOY, J. & VERGEER, W. Dagboeke van Dirk Postma. R100-00 

FLOOR, L. Persone rondom Paulus. R30-00

KROEZE, JH. Die woorde van die Prediker, R50-00

KROEZE, JH & GROENEWALD, EP, HANDBOEK BYBELSE GESKIEDENIS: OT & NT, 2 volumes, R100-00

LEER MY, HEER: Uit die Skatkis van die Psalms CD opnames van ‘n verskeidenheid van Psalms, R50-00

PLOEGLER, J. Nederlanders in Transvalal, 1850-1950. R70-00

PONT, AD. Die Historiese Agtergronde van ons Kerklike Reg, R70-00

POSTMA, F. Paulus: ‘n Geroepe Apostel van Jesus Christus (1949 hardeband uitgawe). R70-00

SCHOLTZ, GD. Die geskiedenis van die Nederduitse Hervormde of Gereformeerde Kerke, R50-00

SPOELSTRA, B. Die Doppers in SA, 1760-1899. R70-00

STOKER, HG. Oorsprong en Rigting (bundel lesings en artikels), 2 dele, R200-00

THERON, PF. (red.). Koninkryk, kerk en kosmos: Huldigingsbundel ter ere van Prof. Willie D, Jonker. R50-00

TOTIUS, VERSAMELDE WERKE, 11 dele, R700-00

VENTER, EA. Calvyn en Calvinisme, R20-00

NEDERLANDS

VAN’T SPIJKER, W (red.). Bij Brood en Beker: Leer en gebruik van het Heilige Avondmaal in het NT en in de geschiedenis van de Westerse Kerk. R300-00

BELYDENISSKRIFTE KOMMENTARE IN Nederlands:

a) NGB

FEENSTRA, JG. Onze Geloofsbelijdenis, R70-00

POLMAN, ADR. Woord en Belijdenis, 2 dele, R80-00

________________ Onze Nederlandche Geloofsbelijdenis, 4 dele, R120-00

VENEMA, FF. Wat is een Christen nodig te geloven. R70-00
(al die boeke saam, 8 boeke: R300-00)

b) Heidelbergse Kategismus

DEDDENS, K. D. Dit is u Leven: 54 Catechismuspreken. R80-00

FEENSTRA, JG. Het Eigendom des Heren: Korte Verklaring van de HK. R50-00

VAN DER WALT, SJ. Die Vaste Fondament: Oordenkings op die HK (Afrikaans). R50-00

VELDKAMP, H. Zondagkinderen: kanttekeningen bij de HK (1 volume uitgawe). R80-00

WIELENGA, B. Onze Catechismus, 2 delen. R80-00

(al die boeke saam, 6 boeke: R300-00)

c) Dordtse Leerregels

FEENSTRA, JG. De Dordtse Leerregelen. R50-00 (nuwer uitgawe, R70-00).

[Spesiale aanbieding: al hierdie kommentare saam, : 15 boeke: R500-00]

B. WIELENGA FORMULIERE STUDIE STEL

Ons Doopsformulier (318bl), R80-00

Ons Avondmaalsformulier (451bl), R80-00

Ons Huwelijksformulier (352bl.), R80-00

[Spesiale aanbieding, x 3 boeke: R200-00]

Ander Nederlandse boeke:

AALDERS, G. Het Verbond Gods: Een hoofdstuk uit de geschiedenis der Openbaring. R50-00

BAVINCK, H. _____________ Magnalia Dei: Onderwijsing in de Christelijke Religie naar Gereformeerde Belijdenis. R70-00

_____________ Handleiding bij het Onderwijs in den Christelijke Godsdienst. R50-00

(Hierdie twee boeke is verkorte weergawe van Bavinck se magistrale werk: Gereformeerde Dogmatiek, 4 dele.  Dit is albeie goeie inleidende werke)

_______________ Het Christelijke Huisgezin. R50-00

DIJK, K. De dienst der kerk. R50-00

DOUMA, J. Algemene Genade: uiteensetting, vergelijking en beoordeling van de opvattingen van A. Kuyper, K. Schilder en J. Calvijn over ‘algemene genade’. R70-00

GISPEN, WH. Schepping en Paradijs: Verklaring van Genesis 1-3. R50-00

GROSHEIDE, FW (red.), Christelijke Encyclopedia, volledige 6 dele, R300-00 (Nederlandse stel)

RIDDERBOS, H. De Komst van het Koninkrijk, R60-00

_______________ Paulus: Ontwerp van zijn Theologie. R60-00

(2 boeke saam: R100-00)

SMILDE, E. Een Eeuw van Strijd over Verbond en Doop. R70-00

VELEMA, WH. Wet en Evangelie. R70-00

ENGELS: 

DEFENDERS Bible, Henry Morris, R300-00

MOULE, CD. An Idiom Book for NT Greek. R50-00

Bauman & Hall, David (ed.), God and Politics, R70-00

BRATT, JD. Dutch Calvinism in Modern America, R70-00

BUDGEN, Victor. The Charismatics and the Word of the God, R100-00

BURROUGHS, J. Gospel Worship: the right way to sanctify the Name of God, R150-00

DE JONG, Norman. Education in Truth, R50-00

DE MAR, Gary. The Reduction of Christianity: a biblical response to Dave Hunt, R100-00

DOOYEWEERD, H. In the Twilight of Western Thought, R50-00

DOUGLAS, JD (ed.), Who is Who in Christian History?, R250-00

FABER, J. Essays in Reformed Doctrine. R120-00

FRANCE, RT. Matthew: evangelist and teacher, R120-00

HALL, B. Humanists and Protestants: 1500-1900, R120-00

HANKS, G. 70 Christians changing the world, R70-00

HAMMOND, P. Biblical Principles for Africa, R40-00

HOLMERS, AF. All Truth is God’s Truth, R70-00

HOLLENWEGER, WJ. The Pentacostals, R150-00

HUGHES, F. What do you mean Christian Education?, R50-00

KELLY, MW. The Impulse of Power: Formative Ideas of Western Civilization, R100-00

LADD, George E. The Presence of the Future, R100-00

LOCKERBIE, DB. A Passion for Learning: History of Christian Thought on Education, R150-00

MACDOWELL, Josh. The New Evidence that demands a verdict: evidence 1 and 2 fully updated in one volume answering questions for Christians in 21st century, R250-00

MCCRIE, Thomas. Story of the Scottish Church, from the Reformation to the Disruption, R250-00

NORTON-TAYLOR, D. God’s Man: An Novel about Calvin, R70-00

POLLOCK, J. Whitefield the evangelist, a biography, R80-00

STONEHOUSE, Ned. J Gresham Machen: a biography, R150-00

WARFIELD, Benjamin. Calvin and Augustine, R150-00

WORRAL, BG. The Making of the Modern Church: Christianity in England since 1800, R70-00

AFDELING B: OU VOORRAAD BOEKE

10% AFSLAG OP ALLE BOEKE IN AFDELING B

AFRIKAANS

BARNARD, A.C. Die Erediens, R100-00

BARNARD, A. 100 vrae oor die eindtyd, R100

BEERS, V. Gilbert, Reis deur die Bybel: ontdek die Bybel deur die belangrike verhale, R150-00

BARNARD. DJ. Bely en Beleef, 52 HK preke, R30-00

DS. MJ BOOYENS BOEKE:

‘n Vaste Vertroue op die Dinge wat ons Hoop: verklarende aantekeninge op die Hebreërbrief, R30-00

Elke dag in U Lig: dagboek vir die jaar, R50-00

Aan die voete van Jesus, R50-00

BUYTENDAG, FW. Aspekte van die vorm/inhoud problematiek met betrekking tot die organiese Skrifinspirasie in die nuwere gereformeerde teologie in Nederland (baie belangrike studie oor Skrifgesag en inspirasieleer), R50-00

BYBELSE AGTERGROND VIR BYBELSTUDIE BRONNE:

Gispen&Grosheide, Bybelse Ensiklopedie, x2 dele, R200-00

BEERS, V. Gilbert, Reis deur die Bybel: ontdek die Bybel deur die belangrike verhale, R150-00

Mijnhardt Bybel konkordansie, 1933/53 vertaling, R100-00

Godsdienste van die Wêreld, R100-00

HANDBOEK by die Bybel, R100-00

Broer Andrew: God se Smokkelaar, R30-00

Bunyan, John. Die Pelgrim se Reis, R50-00

VERSKEIDENHEID VAN ANDER OAV BYBELS BESKIKBAAR, SAKFORMAAT ASOOK STANDAARDGROTE, pryse en nog fotos beskikbaar op navraag:

1933 Afrikaanse Vertaling uitgawe (1939 gedruk), R300-00 (swart hardeband)

d’ASSONVILLE EN FLOOR BOEKE:

Floor, L. Die Evangelie van die Koninkryk, R20-00

_________ Die Heilige Doop in die NT, R30-00

_________ Hy wat met die Heilige Gees Doop, R40-00

_________ Persone rondom Paulus, R20-00

d’Assonville, V.E. Die Koms van Christus en die Antichris, R50-00

_________________, Kerkgeskiedenis, R20-00

__________________, Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

__________________, Oorsig oor die Nuwe Testament, R20-00

__________________, Totius – profeet van die Mooirivier, 30-00

__________________, Die dwaasheid om te preek, R20-00

d’Assonville, V.E. Bakens vir die Kerkgeskiedenis, R40-00

Du Toit, S. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30-00

DE BRUYN, PJ. Kuisheid voor die Huwelik, R20-00

DE BRUYN, PJ. Die Tien Gebooie, R70-00

De Bruyn, P.J. Salf vir die wonde, R30-00

DE KLERK, PJS. Die Navolging van Christus, R30-00

De Klerk, P.J.S. Woorde en dade van die Profete, R30-00

DE KLERK, BJ. Vorme en Karakter van die Biblisisme, R30

DE KLERK,, WJ. Rousmart, R30

DE VILLIERS, A. Geen veroordeling nie: oordenkinge oor Romeine hoofstuk 8, R30-00

Du Plessis, L.M. Calvyn oor die Staat, R30-00

DRANE, John. Paulus, ‘n Geïllustreerde verhandeling, R30-00

DU TOIT, AB (red.) Handleiding by NT, deel 1,2,5: die groen reeks, R70-00 elk

DUVENHAGE, SCW. Die Dekor van die NT, R50-00

DE WITT, AG. Loof die Here: Perspektiewe op die Psalms, x3 dele, R150-00

DU PLESSIS, JA. Die gereformeerde kerk en kerkregering, R20

DU PLESSIS, LJ. Inleiding tot die algemene regsleer en jurisprudensie, R30-00

DU PLESSIS, SJ. Jesus en die Kanon van die Ou Testament, R40-00

DU TOIT, S. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30

ERASMUS, J. Skrifgesag: Manuskripte en Bybelvertaling, 2 dele, R100-00

FENCHAM, FC. Die geskiedenis van Israel, R40-00

Floor, L. Kom na My – skrifstudies oor Matteus 1-13, R20-00

GROENEWALD, EP. In gelykenisse het Hy geleer, R30-00

___________________ Die Vaste Steunpunt, bespreking van aktuele sake, R30-00

HELBERG, JL. Openbaringsgeskiedenis van die OT, R30-00

HELBERG, JL. Die Here regeer: Openbaringslyn in die OT, R50

HENDRIKSEN, William. Die Hiernamaals, R70-00 (standaardwerke aangaande vrae oor die toekoms, hemel en hel, lewe na die dood, ens.)

HANDBOEK BY DIE BYBEL, derde uitgawe, R150-00

JOHAN HEYNS BOEKE:

Teologiese Etiek volledige x3 stel boeke, deel 1 en deel 2/1 en 2/2, R200-00

Die nuwe mens onderweg- oor die tien gebooie, R50-00

Die Kerk, R50-00

Lewende Christendom: Teologie van Gehoorsaamheid, R50-00

Teologie in Krisis, R50-00

Brug tussen God en Mens, R50-00

Etiek van die Liefde, R50-00

JONKER, Willie D. Die Gees van Christus, R50

KORAALBOEK vir Psalms en Gesange (1972), R100

Kempff, D. Gee dit deur – pastorale briewe, R20-00

Konig, Adrio. Jesus Christus, die Eschatos (eskatologie, die leer van die einde) , R70-00

KROEZE, JH. Koning Hiskia, R30

KATEGISMUSPREKE, 52 PREKE deur GKSA predikante, R40-00

KEET, BB. Ons redelike godsdiens, R40-00

KEMPFF, Die skeppingsleer van Karl Barth, R40-00

KERKSAAK TUSSEN PROF J DU PLESSIS EN DIE NGKSA, woordelikse verslag van die verrigtinge en uitspraak van die Hooggeregshof, R70-00 (Totius was ook getuie by hierdie saak oor Skrifgesag en inspirasie)

KESTELL, JD. Uitgevryfde Koringkorrels: oordenkings vir die jaar, R30-00

KONIG, A. Heil en Heilsweg, R30-00

KRUGER, LS. Waarom is u lid van die Gereformeerde Kerk, R30-00

LE ROUX, J. Ons glo: Bybelstudie – NGB, R30-00

Lohse, E. Die Openbaring van Johannes, R40-00

Muller, J.J. Christelike Sektewese, R30-00

DR. WILLIE MARAIS BOEKE: 

Aktuele Sake, R50-00

Leierskap, R30-00

Onder ewige vleuels: dagboek oor Tien Gebooie, R70-00

Wonder en Wetenskap, R30-00

Wonder van Wedergeboorte, R50-00

‘n Man van God gestuur: dr. Willie Marais, sy outobiografie, R70-00

PONT, AD. Kerkgeskiedenis, R50

ROSSOUW, HW. Klaarheid en Interpretasie: enkele probleem historiese gesigspunte in verband met die duidelikheid van die Heilige Skrif, R50-00

Klaas Schilder: erfenis en betekenis, R30-0

STOKER, HG. Beginsels en Metodes van die Wetenskap, R50-00

TOTIUS SE VERSAMELDE WERKE, 1977-UITGAWE, die blou hardeband stel, 11 dele, R700-00

TRAVIS, S. & HUGHES G, Die Wêreld van die Bybel, R70-00

VAN ROOYEN, EE. Die tien gebooie: populêre en prakties stigtelike verklaring aan die hand van die Heidelbergse Kategismus, R40-00

VAN DER VYVER, GCP. Dirk Postma 1818-1890, R50-00

VAN DER WALT, SJ. Die Vaste Fondament: HK oordenkings, R40-00

____________________. Geloofsleer (hierdie boek bevat prof. vd Walt se ‘dogmatiek’, die eerste 210 bladyse), R50-00, geskryf vir hoërskool leerlinge.

J Hermine van Wyk (vertaler), ‘n Afrikaanse Samevattende Vertaling van THE INSTITUTES OF BIBLICAL LAW, 275 A4 bladsye fotostate en ring bind (kontak my direk vir bestellings en prys)

VILJOEN, Dirk. Hoe lief het ek U wet: bybel korrrespondensie kursus oor die Tien Gebooie, R70-00

VAN WYK DE VRIES, KS. Die leer van die Kerk: handboek vir gebruik by die kategetiese onderrig, R20-00

Van Staden, A.J. Die Jehova getuies weerlê, R30-00

Van Wyk, J.H. Etiek in Eenvoud: gesprekke oor morele vraagstukke, R40-00

Van Zijl, T.L. Die Openbaring van Jesus Christus aan Johannes, R50-00

Verhoef, P.A. Israel in die Krisis (toekomsverwagting oor Israel), R40-00

VENSTER OP DIE GESIN: openhartige gesprekke met ouers, kinders en familie, R30-00

WOLGEMUTH, R. Pappa & die Werk: liefde vir jou gesin en jou werk, R50-00

VERHOEF, PA. Sê my dominee: vrae en antwoorde oor die geloofslewe, R30-00

ENGELSE BOEKE (ouer voorraad)

ALLIS, OT, The Old Testament: its claims and critics, R350-00

CALVINS’s Calvinism: 1. Eternal Predestination of God & 2. The Secret Providence of God, R200-00

COOPER, John W. Panentheism: the other God of the Philosophers, R150-00

Du Plessis, J. The Evangelization of Pagan Africa: a history of Christian missions to pagan tribes of Central Africa, R70-00

FESKO, J.V., Justification: Understanding the classic reformed doctrine, R220-00 (nuwe boek)

Ham, Ken. Creation Evangelism for the new millennium, R50-00

LINDSELL, Harold, The Bible in the Balance, R80

OWEN, John. Justification by Faith, R200-00

RICHARDS, L. Every Name of God in the Bible, R100

ROBINSON, JAT. Redating the New Testament, R50-00

WILSON, Doug (ed.) Bound Only Once: the failure of Open Theism, R100-00

WRAY, DE. Biblical Church Discipline (booklet), R20

ESKATOLOGIE/EINDTYD BOEKE:

BARNARD, A. 100 vrae oor die eindtyd, R100

d’Assonville, V.E. Die Koms van Christus en die Antichris, R50-00

Konig, Adrio. Jesus Christus, die Eschatos (eskatologie, die leer van die einde) , R70-00

Lohse, E. Die Openbaring van Johannes, R40-00

Verhoef, P.A. Israel in die Krisis (toekomsverwagting oor Israel), R40-00

TALE EN KOMMENTARE

KORTE VERKLARING stel, het 55 dele, kort 7 dele, R550-00

SIKKEL, JC. Boek van Geboorten: verklaring van de Boek Genesis, R50-00

BOHL, FM & GEMSER, B. De Psalmen – Tekst en Uitleg (Nederlands), R50-00

GREIJDANUS, S. Commentaar of het NT: Lucas, deel 1 en 2 (1228bl, een van die beste kommentare op Lukas), R100-00

GROSHEIDE, FW. Commentaar op het NT: Handelingen deel 1 en 2, R100-00

NG TEOLOE-DOGMATIEK REEKSE

a) Wegwysers in die Dogmatiek, 5 dele (R50-00 per boek):

deel 1: Die Lewende God (JJF Durand)

deel 2: Christus, die Middelaar (WD Jonker)

deel 3: Die Sonde (JJF Durand)

deel 4: Die Gees van Christus (WD Jonker)

deel 5: Skepping, mens, voorsienigheid (JJF Durand)

[Spesiale aanbieding vir 5 dele: R150-00]

Gelowig Nagedink-reeks (R50-00 per boek):

deel 1: Hier is Ek! -oor God (A. Konig)

deel 2: Jesus die Laaste – oor die einde (A. Konig)

deel 3: Hy kan weer en meer – oor die skepping (A. Konig)

[Spesiale aanbieding: R100 vir 3 dele saam]

GESKIEDENIS BOEKE

J.C. (Kay) De Villiers, Dwarstrekkers, Dwepers en Dokters: merkwaardige vertellings uit die Anglo-Boereoorlog, R120-00

Scholtz, G.D. Die ontwikkeling van die politieke denke van die Afrikaner,

deel 1 (1652-1806), R70-00

deel 2 (1806-1854), R70-00

Strydom, F.W. Die Swart Verskrikking: die verhaal van Tsjaka en sy Volk van die Hemele, R150-00

M.E.R. Die Gewers, R50-00

Meintjes, Johannes. President Steyn, R150-00

Venter, F.A. Die swart pelgrim, R120-00

Kestell, JD & Van Velden,  D.E. Die Vredesonderhandelinge tussen die Boererepublieke en die Britse regering, R120-00

Van den Bergh, G.N. Die Middeleeue, R100-00

Craven, Danie. Die grondbeginsels van rugby, R170-00

[Spesiale aanbieding: 9 geskiedenis boeke = R700-00]

Original languages Study Tools:

Baumgartner Hebrew Lexicon & Supplementen, R100-00

Davidson’s Analytical Hebrew & Chaldee Lexicon, R100-00

Hebrew-Greek Key Word Study Bible (NIV), R80-00

KOHLENBERGER, JR. The Interlinear NIV Hebrew-English Old Testament, R250-00

Translation Handbooks on: Ruth, Luke, Mark, Romans, Acts, Galatbeerians, Thessalonians, Letters of John, R30-00 each

Wenham’s Elements of NT Greek, R30-00

Thayer’s Lexicon of the NT, R100-00

Bauer-Arndt- Gingrich Greek-English Lexicon of NT and early Christian literature, 2 volumes, R200-00

Moulton and Geden’s Concordance to the Greek Testament, R250-00

New Testament in 26 Translations, R80-00

[Spesiale aanbieding: R700-00 vir 18 tale boeke]

NEDERLANDSE BOEKE 

 

ALGRA, H. Het wonder van die 19de eeu, R40-00

_____________________ Magnalia Dei: Onderwijzing in de Christelijke Religie naar Gereformeerde Belijdenis, R50-00

___________________ Handleiding bij het Onderwijs in de Christelijke Godsdienst, R50-00

(albei hierdie laaste 2 werke van Bavinck is korter opsommings of samevatting van sy 4 delige werk: Gereformeerde Dogmatiek)

DE GRAAF, SG. Verbondsgeschiedenis, 2 dele, R80-00

DIJK, K. Korte Dogmatiek, R20-00

DIJK, K. De dienst der prediking, R40-00

EXALTO, K. Enigste Troos, inleiding tot de heidelbergse catechismus, R30-00

__________(red.) Reformatorische Stemmen: verleden en heden, R40-00

FEENSTRA, JG. Onze Geloofsbelijdenis (NGB), R50-00

FRANCKE, Joh. Veel vragen … een antwoord: keur van onderwerpen (oor, van en vanuit die Skrif beantwoord), R70-00

GEESINK, WA. Gereformeerde Ethiek, x2 dele, R80-00

GROSHEIDE, FW. (red.) Korte Christelijke Encyclopedia, R70-00

HAMERSMA, T. De Catechismus in 52 predikasies, R30-00

JANSE, A. Karel Barth, R30-00

JANSEN, Joh. Korte Verklaring van de Kerkordening, R40-00

KOOLE, JL. Liturgie en Ambt in the apostolische kerk, R40-00

KUYPER, A. E Voto Dordaceno: toelichting op den Heidelbergschen Catechismus, 4 dele, R150-00

_____________Uit het Woord: Stichtlelijke Bijbelstudies, x6 dele, R100-00

____________ Het werk van den Heiligen Geest, R80-00

____________ De Voleinding, 4 dele, R100-00 (paar bladsye geskeur)

LINDEBOOM, Hervormd en Gereformeerd, R50-00

RIDDERBOS, Herman. Komst van het Koninkrijk, R50-00

______________________ Het Woord, het Rijk en onze verlegenheid, R50-00

SCHILDER, K. De Openbaring van Johannes en het Sociale Leven, R50-00

______________ Christus en Cultuur, R40-00

SPOELSTRA, C& DREYER, A. Bouwstoffen voor die Geschiedenis NG Kerken in ZA, x3 dele, R150-00

TRIMP, C. (red.). De biddende kerk: een bundel studies over het gebed, R30-00

VAN’T SPIJKER, W. e.a. (red.). Bij Brood en Beker: Leer en gebruik van de heilig avondmaal in het Nieuwe Testament en de geschiedenis van de westerse kerk, R200-00

TOTIUS OOR ‘BUITENGEWONE’ MAAR WERKLIKE LETTERLIKE SKEPPINGSDAE, NIE TYDPERKE OF DIE ‘DUISENDE JARE’ VAN 2 PETRUS 3:8 NIE

Ons moet die Skriftuur en natuur albei reg ‘lees’*

“Die enigste veilige uitgangspunt is dat ons aanneem dat daar géén tweestryd kan bestaan tussen die feite wat God in sy Woord openbaar, en dié wat in die natuur waargeneem kan word nie. Dit is dieselfde God wat enersyds spreek deur die boek van die Skriftuur en andersyds deur die boek van die natuur. En God kan, met eerbied gesê, Homself nie weerspreek nie.

As daar teenstrydighede vir ons menslike verstand bestaan, dan is dit daaraan te wyte dat ons kennis nog in ‘n toestand van ongereedheid verkeer.

Dit kan wees dat ons die Skrif op sekere punte nie reg gelees en verklaar het nie, of dat ons verklaring van die Skrifgegewens nog onvolledig is. Maar dit kan ook wees (en dit lê meer voor die hand) dat ons die boek van die natuur verkeerd lees.

Daar is al so dikwels op gewys dat wat in die natuurwetenskap feite genoem word, dikwels geen feite is nie maar veranderlike teorieë van geleerdes. Dit is dan ook ‘n haglike onderneming om die Skrif te wil versoen met die resultate van natuurondersoek wat nie absoluut vasstaan nie. Veral ten opsigte van die skepping geld hierdie oorweging. …”

Genesis 1 leer nie net ‘dat’ God geskape het nie, maar gee ook ‘n ‘reeks feite’ waarmee rekening gehou moet word

“Aan die een kant kan beweer word dat ons in Genesis 1 soseer ‘n opgawe van alle besonderhede omtrent die natuurwording besit, dat die natuurwetenskap heeltemal oorbodig is. Dit is verkeerd.

God het ons ‘n verstand gegee waardeur ons baie dinge kan ondersoek en ook baie dinge kan uitvind wat dien tot meerdere grootmaking van God en die mens tot nut kan wees. Ook ten opsigte van die natuurondersoek het God aan die mens ‘n taak gegee, en dit is pligmatig om God in hierdie opsig gehoorsaam te wees, te dien en te verheerlik. God het ons die boek van die natuur gegee om daarin te lees wat Hy aan ons ontsluit het. Aan hierdie boek moet aandag bestee word. Aan die inhoud daarvan moet nie te kort gedoen word nie.

Maar aan die ander kant mag ons ook nie beweer nie dat Genesis 1 net sê dat God geskep het sonder meer. Dat ons dus net met dié een feit rekening hou en alle ander besonderhede in Genesis 1 vermeld, maar kan verwaarloos, om so aan die wetenskap vry spel te laat.

Nee, Genesis 1 is, soos ons gesien het, geen menslike, swakke, verbygaande inkleding of beeldspraak aangaande één grondgedagte nie.

Dit bevat, soos prof. Aalders opmerk, ‘n reeks van feite, en daarmee, met die hele reeks, moet ernstig rekening gehou word. Daar was ‘n vaste orde, daar was ‘n reeks van skeppingsdade waarin alles geword het. Dit alles word ons meegedeel, nie om dit te verwaarloos en as ondienstig opsy te sit nie maar om te deurvors en God in sy werk te ken vir sover dit vir ons moontlik is.

Die bewering wat so dikwels gehoor word, dat Genesis 1 net sê dat God geskep het, sonder meer, moet dus ook afgewys word. Wie die gesag van die Woord van God erken, moet ook onvoorwaardelik aanneem die reeks feite wat God ons daarin aangaande die skepping meedeel.

Die vorige stuk het aangetoon dat daar teoloë was wat aan die Skeppingsberig soos dit daar staan geen reële (werklike) waarde geheg het nie. Die ses dae was vir hulle maar ‘n raamwerk om te
vertel wat feitlik in een oomblik tot stand gekom het. Omdat die skeppingswerk egter so ontsaglik omvangryk was, moes Moses (so word beweer) dié werk na die orde van ses dae groepeer.

Hierdie gevoele het ons weerlê, omdat dit nie ooreenkom met wat in Gen. 1 maar alte duidelik beskrywe word nie.

Die tydperke teorie 

Noukom ons tot ‘n ander groep manne. Hulle vat die skeppingsdae as tydperke op, tydperke van lange duur. Dit doen hulle om ‘n harmonie te bewerkstellig tussen wat enersyds in die Bybel staan
en andersyds deur die wetenskap geleer word, met name die geologie (aardkunde) en paleontologie (die oudheidkundige studie wat hom besig hou met die ondersoek van oorblyfsels van plante en diere in die aardlae).

Die geologiese tydperke waarin die aarde in sy teenswoordige formasie tot stand gekom het, word dan tot ses teruggebring en met die ses skeppingsdae vereenselwig. Hierdie teorie het steun gevind by ‘n hele aantal teoloë en geoloë. Dit het so mooi gelyk, omdat hulle gemeen het dat daardeur ‘n ooreenstemming (concordia) bereik is tussen die Bybel en die wetenskap. Uit die groep manne wat hierdie teorie voorstaan, noem ons net die naam van Bettex, omdat sy geskrifte ook in ons land baie gelees word.

‘Soos duisend jaar…’?
Daar word ‘n beroep gedoen op 2 Petr. 3:8, waar staan „dat een dag by die Here soos duisend jaar is en duisend jaar soos een dag”. Ook word aangehaal Ps. 90:4: „Duisend jaar is in ‘n oë soos die
dag van gister as dit verbyskiet, en soos ‘n nagwaak”.

Maar hierdie woorde het nie op die skeppingswerk betrekking nie. Daar word ons alleen gesê dat God die ewige wese is wat bo ons tydmaat verhewe is. Die kreatuur leef in die tyd, maar God se
bestaan is in die ewigheid.

Die Hebreeuse woord jom (dag)
‘n Tweede argument word aangevoer. Daar word betoog dat die Hebreeuse woord jom (dag) nie altyd die tydmaat tussen sonsopgang en -ondergang aandui nie maar soms in ruimer sin geneem moet word.

Aangehaal word Jes. 13:6, 9; Eseg. 13:5 en verwante plekke waar die uitdrukking „dag van die Here” voorkom; plekke waar, na die mening van die bedoelde manne, net so goed „tyd” of „tydperk” vir „dag” kan staan. Insonderheid word verwys na Eseg. 30:3: „Naby is die dag, ja, naby is die dag van die Here, ‘n dag van wolke; die tyd: van die nasies sal dit wees”. Hier word, so lui die gevolgtrekking, die woord „dag” en „tyd” in gelyke sin gebruik. In Jes. 34:8 en 61:2 kom iets dergelyks voor, want naas „die jaar van die welbehae van die Here” word in een asem genoem die „dag van die wraak
van onse God”.

Nou moet toegestem word dat die woord „jom” dikwels in die Bybel die betekenis van „tyd” het.  Daaroor hoef nie lank geredeneer te word nie. Diegene wat die Afrikaanse Bybel aandagtig lees, sal
dan ook merk dat somtyds die uitdrukking voorkom „op die dag”, en weer „in die dag”. Die reël wat soveel moontlik by die vertaling gevolg is, is dit:

As „dag” die tydruimte tussen sonsopgang en -ondergang beteken, dan word die voorstel „op” gebruik; beteken „dag” egter ‘n tydruimte van langer duur, dan kom die voorstel „in” voor. In Eseg. 13:5 staan dan ook „in die dag van die Here”. So ook in baie ander plekke. Veral die term: „in dié dag” kom by die profete herhaaldelik voor.

Maar dit bewys nie wat die voorstanders van die tydperketeorie beweer nie.

„Dag” beteken tog altyd ‘n korter, afsienbare tydperk, maar die geologiese periodes omvat miljoene jare, volgens die bewering van baie geoloë.

In Gen. 1 word die woorde „aand” en „more” by elke dag herhaal. Dié hoofstuk self wys uit dat „dag” daar bedoel is as die tydruimte wat begin met dagbreek en eindig met die aandskemering.

Ons kan saamstem met wat prof. Aalders in hierdie verband sê:

„Die voorstelling wat die tydperketeorie moet gee asof die lig ontelbare male geskyn het en dan weer verdwyn het voordat daar een enkele skeppingsdag verloop het, is met Gen. 1 in stryd”.

Die voorstelling asof binne die grense van een enkele „dag” (d.w.s. tydperk) ‘n hele reeks van amper ontelbare dae en nagte opgesluit lê, is so verwarrend en soseer vreemd aan wat Gen. 1 so duidelik wil sê, dat die tydperketeorie nie met Gods Woord in die hand gehandhaaf kan word nie.

Dan, hierdie onhoudbare verklaring van Gen. 1 het ook nie die resultaat gelewer wat beoog is nie. Die ooreenstemming tussen die geologie soos dit nou gewoonlik gedoseer word, en die Bybel is nie
bereik nie, maar die verskille bestaan nog.

Ons moet dus bly by die letterlike opvatting van Gen. 1. ….

Die letterlike verklaring
“Die skeppingsdae in geen tydperke nie. Tot sover het ons nou gekom. Maar as die skeppingsdae dan werklike dae was, moet hulle ook as gewone dae beskou word?

Geelkerken stryd oor Gen. 2 en 3
Hierdie vraagpunt kan ons nie swyend verbygaan nie, te meer omdat dit in Nederland destyds ter sprake gekom het in verband met die Geelkerkensaak. Ook nou nog word telkens weer dieselfde punt na vore gebring. Soos ons lesers weet, het dit in die Geelkerkenstryd gegaan oor die kwessie of Gen. 2 en 3 letterlik verklaar moet word of nie. Dr. Geelkerken wou naas die letterlike verklaring ook opening gee vir ander opvattinge.

Kuyper en Bavinck oor die dae van Genesis 1

Terwyl dié stryd aan die gang was, is daar, as ons ons goed herinner, van die Geelkerken kant beweer dat ook Gen. 1 in die geding betrek moet word; dus nie net Gen. 2 en 3 nie. Verder is van dié kant aangevoer dat ook drr. Kuyper en Bavinck ten opsigte van Gen. 1 beweer dat ons daar te doen het met buitengewone dae. Sodat — dit was die gevolgtrekking — ook Kuyper en Bavinck geen voorstanders is van streng-letterlike verklaring van Gen. 1 nie.

En as dit die geval is — so was verder die gevolgtrekking — dan moet ten opsigte van Gen. 2 en 3 ook vryheid van verklaring toegelaat word.

Maar wat het Kuyper en Bavinck eintlik bedoel?

Prof. Aalders gee hulle bedoeling met hierdie woorde goed terug:

„Van gewone dae mag ‘n mens daarom nie spreek nie, omdat ons te doen het met die werkdae van God, dae waarop God die geheel enige werk van die skepping voltooi het. Alreeds hierom is daar voldoende rede om in elk geval te spreek van buitengewone dae of dae van buitengewone karakter, soos Bavinck dit uitdruk”.

Maar dit is glad iets anders as wat die Geelkerken manne bedoel het.

Iets buitengewoon wees en tog werklik plaasvind. Ons hoef hier maar net die wonder as voorbeeld by te bring, ‘n Wonder is iets buitengewoons, iets wat in die gewone gang van sake nie aanskou
word nie. En tog is ‘n wonder werklik, dit vind plaas voor die oë van die toeskouers en kan deur hulle getas word.

So spreek die genoemde godgeleerdes ook van die skeppingsdae as buitengewoon. Dit is werkdae, nie van die mens nie maar van God. Wat toe gebeur het, het daarna nooit weer gebeur nie, nl. die
totstandkoming van die skepping.

Wat Kuyper en Bavinck so laat spreek het, is veral die feit dat die son eers op die 4de dag geskape is. Die eerste drie dae was dus ten minste ongewoon, deurdat hulle nie veroorsaak is deur die op- en
ondergang van die son nie. En soos prof. Aalders opmerk, daar is alle rede om die buitengewoonheid uit te brei tot die laaste drie skeppingsdae. Toe was die son al daar, maar God bly nog steeds die werker, die dag is nog steeds sy werkdag, terwyl daarby nog geen mens aanwesig was nie.

Een ding is seker duidelik — al is ‘n dag buitengewoon (soos ook die laaste dag van die wêreld sal wees), en al kan ‘n mens die presiese duur daarvan nie bepaal nie, — ‘n dag word darem nooit
‘n tydperk nie.

Met die tydperkteorie het hierdie opvatting van Kuyper en Bavinck niks te maak nie.

Die duur van die skeppingsdae

Wat nou die duur van die skeppingsdae betref (veral van die eerste drie), daaromtrent sê prof. Aalders dit:

„Die onsekerheid aangaande die duur van die skeppingsdae sluit volstrek nie in dat hulle langer en selfs baie langer van duur was as „ons” dae nie. Hulle kon ewe goed korter en selfs baie korter gewees het as ons allerkortste winterdag”.

Turrentinus en van Maastricht 

Ons ou Gereformeerde skrywers het al hulle aandag gewy aan die vraag of die skeppingswerksaamheid van God telkens die hele dag in beslag geneem het. Meestal is die vraag so beantwoord dat die afsonderlike skeppingsdade in slegs enkele oomblikke plaasgevind het
(Turrentinus, V. Mastricht).

In elk geval kan ons aan die almag van God geen paal of perk stel nie. Een enkele oomblik is vir God genoeg om te doen alles wat Hy wil. Hoeveel tyd, na ons maatstaf gereken, God in sy welbehae wou gebruik vir sy werk — daarvan weet ons niks nie.

Om weer prof. Aalders aan te haal:

„Die Heilige Skrif sê ons daar niks van nie, en ons mag die Skrif nie meer laat sê as wat hy inderdaad sê nie . .. . Om ons standpunt skerp te laat uitkom (skryf die professor verder) moet egter nog eens met alle klem gesê word: die skeppingsdae hoef nie langer geduur het as „ons” dae nie, hulle kan ook baie korter gewees het, hulle kan, in ons tydmaat, slegs enkele sekondes in beslag geneem het”.

Ons wil alleen laat blyk het dat Kuyper, Bavinck en Aalders geen voorstanders van die tydperkteorie is nie. Hulle hou hul aan die woorde van die Skrif. Verder pas dit ons om nie wyser te wil
wees as wat ons betaam nie.

In Gen. 1 staan „dae”, en daar bly ons by.”

Prof. dr. HG Stoker:

“Die evolusieleer is onskriftuurlik en met Gods Woord onversoenbaar.  Daarom mag die Christen geen versoening van Gods Woord met die evolusieleer soek nie.  Doen hy dit tog, dan gee hy Gods Woord aan die ongeloof prys en verswak die Christendom in sy stryd teen die heidendom.  Alleen ’n Christendom wat suiwer staan en vir Gods Woord gelowig sy hoof buig, staan sterk teenoor die heidendom. Gods Woord kan nie met die natuur bots nie, want dieselfde waaragtige God het die natuur geskape en Sy Woord ons gegee.  Ware natuurwetenskaplike teorieë moet met die Bybel ooreenstem.  Waarom sal ons dan die Bybel probeer versoen met teorieë wat nie met die Bybel ooreenstem nie? ”

“Maar wel baar dit verwondering dat soveel kerkleiers, soveel Christelike teoloë, die evolusieleer aanvaar en op allerlei kunsmatige maniere met die Bybelleer probeer versoen.  Hierdie feit moet egter verstaan word in die lig van die volgende oorwegings: (a) Die Bybelkritiek is in die ondermyning van die Bybelgeloof ’n bondgenoot van die evolusieleer; (b) Hierdie teoloë glo dat die wetenskap en sy evolusieleer nie betwyfel mag word nie, omdat die wetenskap en sy evolusieleer op feite en op onbevooroordeelde eksperimentele feite-ondersoek alleen rus. (c) Hulle weet dat as hulle die evolusieleer beslis verwerp, hulle dan ontelbare geleerde manne uit die kerk sal verloor, terwyl hulle hierdie manne in die kerk wil behou.” – dr. HG Stoker (Die Evolusieleer, in: Koers in die Krisis I, Stellenbosch: Pro Ecclesia: 1935, bl.353-364)

“Ons moet dus t.o.v. die verhouding van Bybel en wetenskap nie die een aan die ander opoffer of subordineer nie, ook nie beide so skei, dat alle samehang en wisselwerking verlore gaan nie, maar elk in sy soewereiniteit erken en tog so ʼn samewerking soek, dat beide eenheid gewaarborg is, en wel om die eenheid van die waarheid, om die eenheid van die wetenskap, en om die eenheid van die menslike sielelewe en persoonlikheid. Dit beteken dat nie net die godsdiens en die geloof maar ook die wetenskap ge-christianiseer moet word.”

_____________________________________

*Beklemtonings en opskrifte bygevoeg.

Bron: Versamelde Werke, 1977-uitgawe, deel I, bl. 199-200, 203-207 (Kaapstad: Tafelberg Uitgewers).

Sien ook verskeie artikels oor die skepping, skeppingsdae, ens. hier.

Pro Regno uitgawe oor die skeppingsdae:

– “Die begrip ‘dag’ in Genesis 1 – verskillende verklarings”, deur prof. JL Heiberg

– “Pas met Verlichting werd het donker”, deur dr. Benno Zuiddam

– “Calvyn: Genesis bedoel wat dit sê”, deur dr. Jonathan Sarfati

– “Dae, tydperke of gewone dae?’ – Totius, Kuyper en Bavinck oor die lengte van die skeppingsdae”, deur Totius

– “In die bestek van ses dae”, deur dr. Kenneth L. Gentry, Jr.

– “Skepping en Erfsonde” – ‘n Paar opmerkings in antwoord op dr. Nico Vorster se artikel, Die teologies-polemiese gerigtheid van Genesis 1-3: implikasies vir die gereformeerde leer oor die erfsonde

Nuutse boek oor die skepping, ‘n baie deeglik verklaring van Genesis 1 en 2:

In the Beginning: Listening to Genesis 1 and 2, prof. C. van Dam

Sien ook: Creation and Change – Genesis 1:1–2:4 in the Light of Changing Scientific Paradigms, dr. Douglas Kelly

Die CGK van Nederland se algemene sinode (19-22 April 2022), wat ekumeniese eenheidsbande met die GKSA het, het opnuut belangrike besluite geneem teen lidmate en gemeentes wat nie in lyn met die kerkverband se prinsipiële leerbesluite in lyn met Skrif en belydenis oor VIDA, optree nie en die kerkverband aanhou verdeel met hul praktiese afdwing van die ‘praktijk van vrouwelijke ambtsdragers’.

Hierdie afvallige gemeentes tree liefdeloos op en moet vermaan word.

Mag gemeentes in ons (GKSA) kerkverband wat ongelukkig ook die verkeerde VIDA weg ingeslaan het, ook in liefde vermaan word om terug te keer en te bly by wat ons algemene sinodes volgens Skrif en belydenis daaroor saam besluit het (dat die besondere dienste ‘n ‘wesentlike saak’ is, waaroor ons saam een is en moet wees in leer, diens en tug;  en, dat susters nie in die besondere dienste van predikant en ouderling mag dien nie)

Ek plaas met erkenning van die bron hier ‘n artikel oor die GCK se besluite:

KNIKKENDE KNIEEN OF RECHTE RUGGEN

door D.J. Bolt 

We hebben de afgelopen week de christelijke gereformeerde synode (voor een deel) kunnen volgen via een streamverbinding. Bijzonder boeiend! Onder de bekwame leiding van ds. J.G. Schenau werden in een geladen sfeer belangrijke besluiten genomen voor dit tot op het bot verdeelde kerkverband.  Na uitgebreide besprekingen in commissies als wel in plenaire synodezittingen werden afgelopen vrijdag de volgende drie (deel-)besluiten genomen waarvan we hier de strekking samengevat weergeven:

1) Afkeuring van plaatselijk negeren van landelijke besluiten die eerder genomen zijn met een beroep op Schrift en belijdenis. En daarbij een dringend appel op de kerken (ook samenwerkingsgemeenten) zich te gaan houden aan zulke synodale besluiten.

2) Mannen en vrouwen hebben in de christelijke gemeente blijvend een eigen roeping. Het onderwijzen in de samenkomst van de gemeente en het geestelijk leidinggeven aan de gemeente komen alleen bekwame mannen toe. In de CGK is daarom geen ruimte voor een praktijk van vrouwelijke ambtsdragers.

3) De plaats in het kerkverband van kerken die zich niet voegen naar principiële beslissingen van meerdere vergaderingen, wordt heel moeilijk, zo niet onmogelijk. Deze kerken zondigen tegen de liefde en moeten vermaand worden.

In de bijlage hebben we de volledige tekst van het definitieve geamendeerde besluit weergeven, met al zijn overwegingen, oordelen en besluiten. De (deel-)besluiten werden met zeer ruime meerderheid van stemmen aangenomen. Het integrale besluit met 32 tegen 19 stemmen!

We hebben er met grote dankbaarheid kennis van genomen. Het betekent dat deze CGK niet de moderne nieuw-hermeneutische richting in wil slaan waarmee men meent vrouw-in-ambt te kunnen legitimeren.

Zorgen

Toch blijven er grote zorgen. Dat kan blijken uit de vele overwegingen en constateringen die de opmaat van de besluiten vormen. Zijn de christelijke gereformeerde broeders en zusters bereid te buigen voor wat hun meeste vergadering onder aanroeping van de Heere besloot? Of zal de nu al jaren durende oppositie tegen eerdere vergelijkbare besluiten alleen maar geïntensiveerd worden? Via revisieverzoeken, op zichzelf rechtmatig, toch een nieuwe eenheid en eensgezindheid weer jaren traineren? (sien hierdie artikel wat wys dat nie net die leerdwaling nie, maar ook die kerkreg ‘wanorde’ dwaling aangaande hierdie saak ‘wesentlik’ is; asook hierdie artikel oor ‘n voorbeeld daarvan in SA -slc). 

Een eerste reactie op de besluiten van de jongere vrouwelijke theoloog I. Plantinga lid van de CGK-gemeente Zwolle en scribent voor De Wekker. geeft aanleiding tot die gedachte. Enkele citaten (ND 23-04-22). Ze zegt,

‘Ik vind het besluit van de synode heel triest. Wat mij het meest pijn doet, is dat één groep denkt de wijsheid in pacht te hebben en die aan anderen oplegt. Dat je verschillend denkt over bijbelteksten, daar kan ik prima mee leven. Maar er staat in het besluit dat gemeenten met vrouwelijke ambtsdragers op zich censurabel zijn, onder censuur mogen worden gesteld. Zo wordt er indirect door de synode tegen mij gezegd dat ik de Bijbel niet juist interpreteer en dat de manier waarop ik mijn geloof uit niet juist is. Ook de manier waarop wij in Zwolle onze kerk vormgeven deugt daarmee dus blijkbaar niet.’

Nu heeft Plantinga waarschijnlijk niet de definitieve tekst van het besluit geraadpleegd, daar is namelijk juist dat woord ‘censurabel’ in geschrapt. Maar afgezien daarvan, je ziet hier op voorhand het verzet tegen de synode-uitspraken. Haar reactie weerspiegelt ook precies de postmoderne houding: wie heeft het lef iets tegen mijn geloofsgevoel in te brengen?
Inderdaad, de manier waarop in Zwolle vormgegeven wordt aan de ambtelijke invulling deugt niet. Daarvoor voert de synode vele argumenten aan uit de Schrift. Dat kun je niet weerleggen met ‘argumenten’ als ‘vrouwen hebben gaven gekregen van God’ (wie ontkent dat eigenlijk, zie juist op dit punt de besluiten); ‘kijk hoe Jezus met vrouwen omgaat’ (precies, Hij neemt geen vrouw op in de ‘Twaalf’); ‘dat een mannelijk gezelschap op de synode zo’n verstrekkend besluit neemt zonder vrouwen, vind ik niet kunnen. God heeft niet voor niets man en vrouw geschapen, daar heeft Hij wijsheid ingelegd’ (we zijn de laatste om wijsheid bij vrouwen te ontkennen).

Maar is niet allereerst confrontatie nodig met wat de synode aan gezaghebbend Schriftbewijs heeft aangevoerd?

Het is maar een klein krantenberichtje. Maar we hoorden op de synode ook geluiden uit de kring van de theologische universiteit die nadere aandacht vragen. Want de invloed daarvan is niet te onderschatten. Gaan bij belangrijke kerkkoersveranderingen niet ‘de theologen voorop’? We hopen er t.z.t aandacht aan te geven.

Een suggestie nog.

Zou het concept van ‘samenwerkingsgemeenten’ niet op de helling moeten? Want vormen kerken als GKv en NGK, straks NeGK waar veel mee wordt samengewerkt niet een bron van ‘geestelijke infectie’? ‘Samenwerken’ is immers eigenlijk maar een eufemisme voor groeiende geestelijke eenheid. Hoe kan het goed gaan als de leden van zulke gemeenten gevoed worden door geestelijke voeding van allerlei bedenkelijk fabrikaat? Daar moet (mag!) je de schapen die je ook kerkverbandelijk zijn toevertrouwd toch niet aan blootstellen?

Voor nu overheerst dankbaarheid. En we blijven bidden voor deze kerken of ze behalve op hun synode ook kerkbreed ‘de ruggen recht houden’. Dan is er perspectief  voor gereformeerde oecumene!


Bijlage – Het volledige geamendeerde besluit

Genomen op vrijdag 22-04-22

3. Herzien voorstel tot besluit3

De generale synode

heeft kennisgenomen van

  1. de instructie van de particuliere synode van het Westen waarin de generale synode wordt gevraagd om te beoordelen of de argumentatie in de oorspronkelijke instructie van Gouda met betrekking tot ‘letter en geest’ in algemeen bijbels-theologische zin valide is, en zo ja, of toepassing daarvan op de thematiek van vrouw en ambt ook de openstelling van de ambten voor vrouwen impliceert en dus de bepaling uit 1998 dat de ambten voor vrouwen gesloten zijn, opgeheven zou moeten worden;
  2. de instructie van de particuliere synode van het Oosten waarin de generale synode 35 onder andere wordt verzocht te onderzoeken op welke wijze de houdbaarheid en/of eventuele noodzaak tot aanvulling dan wel bijstelling van het besluit van 1998 het beste kan worden getoetst, en die toetsing vervolgens ook daadwerkelijk te doen uitvoeren, en waarin tevens de generale synode wordt verzocht zich te bezinnen op de vraag of en zo ja, hoe er aanwijzingen kunnen worden gegeven aan christelijk-gereformeerde predikanten (al of niet in bijzondere arbeid) die bevoegdheid hebben om voor te gaan in kerkverbanden die de vrouw in het ambt kennen;
  3. de rapporten van de door haar ingestelde commissie (inclusief de verslagen van gevoerde gesprekken met vier zusters, met vier kerkenraden en met dr. B. Loonstra), uitlopend op een meerderheids- en minderheidsvoorstel;
  4. het rapport van de commissie kerk-zijn;
  5. de notitie van deputaten kerkorde en kerkrecht over ‘De kerk, het kerkverband en het aanvaarden van de geloofsbrieven’;

heeft de bespreking ter vergadering gehoord;

[A. Kerk-zijn]

overweegt

  1. dat de commissie kerk-zijn op fundamentele wijze ingaat op de vragen wat het betekent om kerk te zijn, wat de verhouding is tussen plaatselijke kerk en kerkverband en wat de betekenis is van het presbyteriaal-synodale stelsel van kerkregering zoals dat binnen de Christelijke Gereformeerde kerken functioneert;
  2. dat het rapport van de commissie kerk-zijn de huidige kerkelijke situatie typeert als een impasse, die voortkomt uit verwijdering en vervreemding, maar ten diepste een geestelijk probleem is.
  3. dat het rapport van de commissie kerk-zijn aangeeft dat de zelfstandigheid van de plaatselijke gemeente evenzeer wezenlijk is als het gezamenlijk zoeken van de weg van Christus, omdat we als kerken aan elkaar gegeven zijn;
  4. dat het rapport van de commissie kerk-zijn aangeeft dat binnen het presbyteriaal synodale stelsel van kerkregering de plaatselijke kerken vrijwillig een deel van hun vrijheid en zelfstandigheid inleveren, in een geest van vertrouwen en in het besef dat ze de wijsheid en het inzicht van andere gemeenten vaak hard nodig hebben, waarbij de zelfstandigheid van de plaatselijke gemeente en de vrijwillige binding aan de besluiten van de meerdere vergaderingen samengaan;
  5. dat samenwerkingsgemeenten zijn ontstaan in antwoord op oproepen daartoe vanuit de synode en dat het begrijpelijk is dat bij de groei van plaatselijke en het uitblijven van landelijke integratie het divergeren van besluiten van kerkverbanden (onder andere inzake vrouwelijke ambtsdragers) in toenemende mate wringt

is van oordeel

  1. dat het rapport van de commissie kerk-zijn de oorzaken van onderlinge verwijdering en vervreemding terecht peilt als primair een gezamenlijk, geestelijk probleem;
  2. dat in de huidige situatie allereerst gezamenlijke verootmoediging nodig is, omdat we gezamenlijk schuld hebben aan het gebrek aan vertrouwen en gegroeide verwijdering;
  3. dat samen kerk-zijn, zoals de commissie kerk-zijn terecht signaleert, vraagt om een geestelijke houding van zowel kerkenraden als meerdere vergaderingen en dat onze manier van kerk-zijn, die teruggaat op principes die het wezen van de kerk raken, vraagt dat we de gezamenlijkheid niet loslaten;
  4. dat gemeenten die besluiten en uitspraken van meerdere vergaderingen naast zich neerleggen en tegelijk stellen dat ze van harte onderdeel willen blijven uitmaken van de Christelijke Gereformeerde Kerken iets onmogelijks uitspreken, dat dit gezien moet worden als het opzeggen van vertrouwen in de wijze waarop we als kerken gezamenlijk de wil van de Heere zoeken en als in strijd met de belofte zich te voegen naar besluiten van meerdere vergaderingen, en dat in een dergelijke situatie het onontkoombaar is om te spreken over zonde en de noodzaak van vermaning en bekering;
  5. dat de dilemma’s van samenwerkingsgemeenten rondom divergerende besluiten van kerkverbanden onze gezamenlijke moeite is en dat onverschilligheid over elkaars moeiten het onderlinge vertrouwen ondermijnt;
  6. dat zowel een oplossing waarbij gemeenten zich zouden verwijderen uit hetkerkverband als een oplossing waarbij we elkaar meer en meer loslaten op punten die naar de overtuiging van de kerken principieel liggen, neerkomen op het aanvaarden van geestelijke verwijdering en het relativeren van de gezamenlijke belijdenis en daarom geen werkelijke oplossing zijn;
  7. dat de huidige situatie een indringend geestelijk gesprek noodzakelijk maakt over datgene wat de commissie kerk-zijn op tafel heeft gelegd;

besluit

  1. de kerken op te roepen tot verootmoediging voor de gezamenlijke schuld aan het gebrek aan vertrouwen en gegroeide verwijdering;
  2. de kerken op te roepen tot onderling geestelijk gesprek op plaatselijk en classicaal niveau over onze gezamenlijke verhouding tot God, het belijden van de kerk en de prediking;
  3. uit te spreken dat het plaatselijk voorbijgaan aan landelijke besluiten, eerder genomen met een beroep op Schrift en belijdenis, en waaraan men zich middels een ja-woord verbond, kerkrechtelijk onjuist en daarom af te keuren is, en het onderlinge vertrouwen ernstig schaadt;
  4. uit te spreken dat kerkelijke eenheid zich nooit verdraagt met plaatselijke eigenzinnigheid, en dat deze laatste – op punten waar het gezamenlijk verstaan van de Schrift in het geding is op zichzelf censurabel is, en daarom omwille van de eenheid in het kerkverband een dringend appel te doen op de kerken (ook samenwerkingsgemeenten) zich te houden aan de synodale besluiten en bij ongevoeligheid hiervoor of voortgaand afwijken classicaal te vermanen;
  5. uit te spreken dat kerkelijke eenheid zich ook nooit verdraagt met onverschilligheid over elkaars moeiten, en dat een dergelijke houding evenzeer aanleiding moet zijn voor onderling vermaan;
  6. een taakgroep in te stellen die het genoemde onderlinge gesprek op verschillende niveaus stimuleert, onder andere door het rapport van de commissie kerk-zijn beschikbaar te maken en handvatten te bieden voor een goede bespreking;

[Aangenomen met 39 tegen 12 stemmen]

[B. Vrouw en ambt]

overweegt

  1. dat het rapport van de commissie gelezen moet worden in samenhang met de eerdere rapporten over de plaats van de vrouw in de gemeente van de synoden van 1998 en 2001;
  2. dat de commissie gekozen heeft voor een inhoudelijke behandeling van de vragen die aan de orde zijn, zich realiserend dat er buiten en binnen de CGK verschillende opvattingen zijn over het thema ‘vrouw en ambt’;
  3. dat de commissie het oordeel van de particuliere synode van het Oosten ‘dat op dit punt niet tot een eventueel legitiem verschillende opvatting binnen de gereformeerde hermeneutiek besloten kan worden zonder een inhoudelijke bezinning daarop en een gemeenschappelijk akkoord’ overneemt;

overweegt voorts

  1. dat er in de Schrift twee lijnen naast elkaar staan, die beide teruggaan op de schepping en doorlopen in het Oude en Nieuwe Testament: (a) de principiële gelijkwaardigheid van man en vrouw; (b) een eigen positie van man en vrouw;
  2. dat er in de begintijd van de christelijke gemeenten nog geen vastomlijnde ‘ambten’ waren, zoals wij die kennen, en dat we er daarom voor moeten waken om onze vragen in te lezen in het Nieuwe Testament;
  3. dat er in de begintijd van de kerk sprake is geweest van een zekere overlap tussen het fenomeen van profetie en wat later de ambten zijn gaan heten, maar dat deze niet samenvallen;
  4. dat het feit dat Paulus vrouwen niet toestaat onderwijs te geven in de samenkomst van de gemeente of de man te overheersen (1 Tim. 2:11-14), past bij de doorgaande lijn in de Schriften en dat de ‘zwijgteksten’ dus geen zwerfsteen vormen;
  5. dat het rapport van de commissie de exegetische onderbouwing van het meerderheidsrapport ‘vrouw en ambt’ uit 1998 op diverse punten wijzigt, nuanceert of versterkt;
  6. dat de meerderheid van de commissie geen ruimte ziet voor openstelling van alle ambten voor de vrouw, omdat de eigen positie van man en vrouw in de gemeente daarmee de facto verdwijnt;
  7. dat de benadering in de instructie van de kerkenraad van Gouda (breder uitgewerkt in het boek van dr. B. Loonstra, Meedenken met Paulus) volgens de meerderheid van de commissie elementen bevat die grote vragen oproepen, zoals de gedachte dat een gebod de christelijke vrijheid beperkt als het bij gelovige mensen niet geïnternaliseerd kan worden; dat ook nieuwtestamentische voorschriften die geschreven zijn vanuit de nieuwe werkelijkheid in Christus, kunnen vallen onder dezelfde categorie ‘letter’ als de wet vóór de komst van Christus; dat in de toepassing voor het heden de cultuur een grote, bijna normatieve plaats krijgt;
  8. dat de minderheid van de commissie van oordeel is dat de fundamentele vrijheid van de gemeente betekent dat zij niet meer gebonden is aan de letter van de wet – niet alleen van de oudtestamentische voorschriften, maar dat überhaupt het christelijke leven geen leven onder voorschriften is;

is van oordeel

  1. dat in de Schriften sprake is van een principiële gelijkwaardigheid van man en vrouw voor Gods aangezicht;
  2. dat er daarnaast een doorgaande lijn in de Schriften is dat man en vrouw in de gemeente een eigen positie hebben;
  3. dat vrouwen in het Nieuwe Testament op allerlei manieren dienstbaar zijn in de opbouw van de gemeente, en dat het van groot belang is dat de kerken bevorderen wat de synode van 2001 ten aanzien daarvan heeft uitgesproken, namelijk om voor de vervulling van niet-ambtelijke diensten (meer) ruimte te geven aan zusters van de gemeente die daartoe gaven hebben ontvangen;
  4. dat het Nieuwe Testament ook in de nieuwe heilswerkelijkheid in Christus aan man en vrouw een eigen plaats geeft in het huwelijk en binnen de christelijke gemeente, zoals blijkt uit het spreken over de man als hoofd en het beroep op het onderscheid tussen man en vrouw inzake spreken in de gemeente en overheersen;
  5. dat Paulus’ motivering van het zwijggebod (met name in 1 Timotheüs 2) duidelijk maakt dat het bij de positie van man en vrouw in de gemeente niet gaat om een louter contextuele aanwijzing of toepassing, maar om een fundamenteler orde die Paulus terug ziet gaan op de schepping;
  6. dat het principiële punt bij de eigen positie van man en vrouw in de gemeente ligt bij het onderwijzen in de samenkomst van de gemeente en het geestelijk leidinggeven aan de gemeente, o.a. op het gebied van de kerkelijke tucht; binnen de gereformeerde ambtsstructuur wordt dat meer gestalte gegeven door predikanten en ouderlingen dan door diakenen;
  7. dat in de huidige ambtsstructuur van de Christelijke Gereformeerde Kerken de diakenen deel uitmaken van de kerkenraad en dus mede geestelijk leidinggeven aan de gemeente;
  8. dat hoewel het rapport Dienst van de vrouw uit 2001 al veel mogelijkheden biedt voor de dienst van vrouwen in de gemeente (inclusief bevestiging in een bijzondere dienst naast de ambten), rechtdoen aan de Schriftgegevens evenwel vraagt ons verder te bezinnen op de vraag op welke wijze een diaconessenambt in de gemeente vorm zou kunnen krijgen, waarbij deze zusters niet mede geestelijk leidinggeven aan de gemeente, maar dat dan wel nader onderzoek nodig is naar de gelijkwaardigheid van de ambten, de positie van de diaken in kleine gemeenten en de afvaardiging van diakenen naar meerdere vergaderingen;
  9. dat zij luisterend naar de Schriften, met het op dit moment geschonken inzicht het meest gehoorzaam is aan het Woord van God met de overtuiging dat man en vrouw in de gemeente een eigen roeping hebben en dat het voorgaan en geestelijk leidinggeven aan de gemeente alleen aan bekwame broeders toekomt;
  10. dat er geen ruimte is voor openstelling van alle ambten voor de vrouw, omdat de eigen positie van man en vrouw in de gemeente daarmee de facto verdwijnt en dit in strijd is met de volgende gegevens (breder uitgewerkt in het rapport): (a) de doorgaande lijn in de Schriften inzake de eigen positie van man en vrouw; (b) expliciete teksten over de plaats van de vrouw in de nieuwtestamentische gemeente; (c) de katholieke traditie van bijna tweeduizend jaar;
  11. dat elementen in de instructie van de kerkenraad van Gouda (breder uitgewerkt in het boek van dr. B. Loonstra, Meedenken met Paulus) onjuist moeten worden geacht, zoals (a) de gedachte dat een gebod de christelijke vrijheid beperkt als het bij gelovige mensen niet geïnternaliseerd kan worden; (b) dat in de toepassing voor het heden de cultuur een grote, bijna normatieve plaats krijgt; (c) dat ook nieuwtestamentische voorschriften die geschreven zijn vanuit de nieuwe werkelijkheid in Christus, kunnen vallen onder dezelfde categorie ‘letter’ als de wet vóór de komst van Christus; (d) de wijze waarop letter en Geest, liefde en gebod tegenover elkaar gesteld worden en de wijze waarop de liefde als norm functioneert; en dat de argumentatie met betrekking tot ‘letter en Geest’ daarom in deze vorm niet valide genoemd kan worden;

ten aanzien van het minderheidsvoorstel

  1. dat het minderheidsvoorstel een begrijpelijke spanning constateert tussen de positie van man en vrouw in (de samenkomsten van) de gemeente en de omgang van christenen met de verhouding van man en vrouw in de samenleving, maar dat binnen het bestek van de opdracht de meerderheid van de commissie zich terecht beperkt heeft tot wat de Schrift zegt over de positie van de vrouw in de gemeente van Christus;
  2. dat de manier waarop in het minderheidsvoorstel over het onderscheid ‘letter en Geest’ gesproken wordt, een onjuiste tegenstelling tussen beide maakt, met name als het gaat om de toepassing op de nieuwtestamentische parenese, al is te waarderen dat het minderheidsvoorstel genuanceerder is dan de instructie van Gouda;
  3. dat de manier waarop in dit voorstel de liefde tot norm wordt gemaakt, het gevaar met zich meebrengt dat onbedoeld de liefde en de concrete apostolische aanwijzingen, toegepast op onze situatie, tegenover elkaar kunnen komen te staan;
  4. dat in de manier waarop met de zogenaamde ‘zwijgteksten’ wordt omgegaan te weinig verdisconteerd wordt dat we hier niet met louter tijdgebonden toepassingen te maken hebben, maar met aanwijzingen die voor de gang van zaken binnen de gemeente van Christus van blijvend belang zijn, omdat we deze apostolische voorschriften als gezaghebbend ontvangen, waarbij Paulus’ beroep op de Schrift en de schepping er des te meer gewicht aan geeft;
  5. dat terecht wordt opgemerkt dat de kerk geroepen is aan zowel de gelijkwaardigheid als het verschil tussen man en vrouw recht te doen;
  6. dat het onder 5 gestelde echter niet betekent dat dus de ambten moeten worden opengesteld voor de vrouw, maar dat op grond van de Schriften de vrouw op andere wijze in Gods Koninkrijk dienstbaar mag zijn;

voorts van oordeel

  1. dat de zaken rond vrouw en ambt niet slechts een kerkelijke regeling betreffen, maar nauw verbonden zijn met de wijze waarop we de Schriften lezen;
  2. dat er bij dit onderwerp verschil in Schriftverstaan kan zijn, maar dat de vragen rond vrouw en ambt ook onze omgang met de Schrift betreffen;
  3. dat in meerdere publicaties en rapporten op onderdelen ook verschil van inzicht is inzake het gezag van de Schrift;
  4. dat het van belang is dat wij ons op dieperliggende vragen met betrekking tot de omgang met de Schrift blijven bezinnen;

besluit uit te spreken

  1. dat de argumentatie in de oorspronkelijke instructie van Gouda met betrekking tot letter en geest’ in deze vorm niet valide is en het verzoek van de kerkenraad van Gouda om alle ambten voor vrouwen open te stellen, af te wijzen;
  2. dat de onderbouwing in het rapport van 1998 op sommige punten sterker had gekund en dat de bespreking in de huidige commissierapporten terecht leidt tot wijziging, nuancering en versterking van deze onderbouwing;
  3. dat met inachtneming van ons ten dele kennen er op dit moment voldoende grond is om de houdbaarheid van het besluit van 1998 ten aanzien van vrouw en ambt te bevestigen als uitgangspunt van onze kerkelijke praktijk;
  4. dat man en vrouw in de christelijke gemeente blijvend een eigen roeping hebben en dat het onderwijzen in de samenkomst van de gemeente en het geestelijk leidinggeven aan de gemeente alleen aan bekwame mannen toekomt;
  5. dat dit toegepast op de huidige ambtelijke structuur van de Christelijke Gereformeerde kerken betekent dat de ambten niet opengesteld kunnen worden voor vrouwen;
  6. dat de thematiek ‘vrouw en ambt’ zodanig de omgang met en mogelijk het gezag van de Schrift raakt, alsook de wijze waarop wij samen met de Schriften omgaan en de wijze waarop wij samen kerk zijn, dat het van principieel gewicht is dat wij over dit onderwerp als kerken samen besluiten;
  7. dat er in de Christelijke Gereformeerde Kerken geen plaats is voor een praktijk van vrouwelijke ambtsdragers, zolang de kerken daarvoor gezamenlijk op grond van de Schriften geen ruimte zien;

en besluit voorts

  1. de kerken op te roepen voor de vervulling van niet-ambtelijke diensten (meer) ruimte te geven aan zusters van de gemeente die daartoe gaven hebben ontvangen, conform het besluit van de synode van 2001;
  2. cua op te dragen om samen met deputaten kerkorde en kerkrecht zich in samenspraak met deputaten diaconaat te bezinnen op de vraag op welke wijze een diaconessenambt in de gemeente vorm zou kunnen krijgen, in het licht van de in dit rapport genoemde overwegingen;
  3. de ingestelde taakgroep (zie besluit A 6) op te dragen de rapporten van deze synode over vrouw en ambt (bij voorkeur ook in handzame en toegankelijke vorm) voor de kerken beschikbaar te maken;
  4. een studiecommissie in te stellen die zich richt op de in dit rapport genoemde onderwerpen die verdere bezinning vragen;

[Aangenomen met 32 tegen 19 stemmen]

[C. Kerkelijke weg]

overweegt

  1. dat deputaten kerkorde en kerkrecht in hun notitie over de geloofsbrieven aangeven dat bij ingrijpende afwijking van de kerkelijke afspraken het weigeren van de geloofsbrieven in de kerkorde niet als mogelijkheid voorkomt;
  2. dat een classis in een dergelijke situatie de weg van gesprek en vermaan dient te gaan;
  3. dat wanneer een kerkenraad in eigenmachtig handelen volhardt en het om een fundamenteel geschil gaat, volgens deputaten kerkorde en kerkrecht de weg van de tucht over ambtsdragers gegaan moet worden;

overweegt voorts

  1. dat de commissie verschillende vragen stelt bij de notitie van deputaten kerkorde en kerkrecht;
  2. dat in samenwerkingsgemeenten dilemma’s worden ervaren rondom divergerende besluiten van kerkverbanden;

is van oordeel

  1. dat het in een kerk met een presbyteriaal-synodaal stelsel van kerkregering van het grootste belang is dat de kerken zich houden aan dat wat in gezamenlijkheid is afgesproken, behoudens het recht van appel of revisie;
  2. dat de kerken elkaar mogen aanspreken op wat volgens het ondertekeningsformulier voor ambtsdragers beloofd is;
  3. dat de synode van 1998 het toenmalige minderheidsrapport niet principieel veroordeeld heeft, maar wel degelijk heeft afgewezen en dat het daarin verwoorde standpunt geen kerkelijke legitimiteit heeft;
  4. dat er allereerst verootmoediging en onderling geestelijk gesprek nodig is in de kerken, zoals eerder is uitgesproken;
  5. dat de notitie van deputaten kerkorde en kerkrecht goede bouwstenen bevat, maar ook nog vragen openlaat en samen gelezen zal moeten worden met de opmerkingen van de commissie en het rapport van de commissie kerk-zijn;
  6. dat er verder onderzoek nodig is hoe de kerken hebben te handelen als kerkenraden voortgaan op een weg van eigenmachtig handelen en het negeren van kerkelijke uitspraken;
  7. dat de dilemma’s van samenwerkingsgemeenten rondom divergerende besluiten van kerkverbanden onze gezamenlijke moeite is, en in het zusterlijk meeleven met samenwerkingsgemeenten intensiever aandacht vanuit het kerkverband behoeven;

besluit

  1. uit te spreken dat kerkenraden geen beroep kunnen doen op een standpunt dat door de synode niet is overgenomen, om op die wijze een handelwijze te legitimeren;
  2. uit te spreken dat een kerk haar plaats binnen het kerkverband heel moeilijk, zo niet onmogelijk maakt als zij zich niet voegt naar de beslissingen van meerdere vergaderingen op punten die door de kerken gezamenlijk als principieel geduid worden;
  3. de classes op te roepen conform art. 44 K.O. geduldig en in liefde het gesprek aan te gaan en vermaan (vanwege zonde tegen ten diepste de liefde) toe te passen als kerken op het gebied van ‘vrouw en ambt’ eigen wegen gaan;
  4. uit te spreken dat kerkelijke eenheid zich nooit verdraagt met plaatselijke eigenzinnigheid, en dat deze laatste – op punten waar het gezamenlijk verstaan van de Schrift in het geding is – op zichzelf reden voor censuur over ambtsdragers is, en daarom omwille van de eenheid in het kerkverband een dringend appel te doen op de kerken (ook samenwerkingsgemeenten) zich te houden aan de synodale besluiten, het broederlijk samenleven te erkennen door moeiten met besluiten in de kerkelijke weg aan de orde te stellen, en bij ongevoeligheid hiervoor of voortgaand afwijken classicaal indringend te vermanen;
  5. uit te spreken dat broeders en zusters die op het punt van ‘vrouw en ambt’ een visie hebben die afwijkt van de synodale besluiten, hun plaats in de kerken voluit kunnen blijven innemen, maar dat van hen verwacht mag worden dat zij zich voor de kerkelijke praktijk voegen naar de besluiten van de synode;
  6. de ingestelde taakgroep (zie besluit A 6) tevens op te dragen (a) het gesprek te voeren met kerkenraden die vrouwelijke ambtsdragers hebben aangesteld of dat overwegen, (b) aan kerkenraden en classes mogelijkheden aan te dragen voor het voeren van het kerkelijk gesprek over ‘vrouw en ambt’ en hierin desgewenst te assisteren; en (c) op basis van het rapport van de commissie kerk-zijn, de commissierapporten en de notitie van deputaten kerkorde en kerkrecht (en waar nodig in samenspraak met deze deputaten) te onderzoeken hoe de kerken hebben te handelen als kerken op deze weg zouden voortgaan en daarover de synode van 2024 van advies te dienen; (d) bij dit alles bijzondere aandacht te hebben voor de positie van samenwerkingsgemeenten.

[Aangenomen met 33 tegen 18 stemmen]

[Slot]

met betrekking tot alle besluiten uit dit rapport:

van deze besluiten en de totale rapporten die eraan ten grondslag liggen kennis te geven aan:

  1. alle gemeenten, met een begeleidend schrijven waarin de kerken tevens gewezen worden op de rapporten uit 1998 en 2001;
  2. de particuliere synode van het Westen;
  3. de particuliere synode van het Oosten;
  4. de kerkenraad van Gouda

Stemming over het integrale geamendeerde voorstel

Aangenomen met 32 tegen 19 stemmen

NOOT

3 In het voorstel worden drie commissies genoemd: de door de synode ingestelde commissie (7) die de vragen rond ‘vrouw en ambt’ had te behartigen, de door de synode ingestelde commissie kerk-zijn en een in te stellen taakgroep. Wanneer gesproken wordt over ‘de commissie’ wordt daarmee de eerste commissie bedoeld. Wanneer een van de andere commissies wordt bedoeld, wordt dat expliciet aangegeven.

LEER PREDIKING: NGB artikel 32 – Die orde en tug van die kerk

Lees: Matteus 15:1-20

NGB artikel 32: Die orde en tug van die kerk

Teksverse: “Geveinsdes, tereg het Jesaja oor julle geprofeteer toe hy gesê het: Hierdie volk nader My met hulle mond en eer My met die lippe, maar hulle hart is ver van My af. Maar tevergeefs vereer hulle My deur leringe te leer wat gebooie van mense is. En Hy het die skare na Hom geroep en vir hulle gesê: Luister en verstaan!” Matt. 15:7–10)

Tema: NGB 32 leer die ‘gereformeerde beginsel van die erediens/aanbidding’, teenoor die eiewillige godsdiens

(Preekopname: GK Carletonville, 2022-03-20, nota: let wel, die inhoud van die preek en teksnotas hier onder stem nie altyd ooreen nie, die notas is nie volledig nie, die audio preek is die volledige preek).

Aflaai (regs kliek): NGB art. 32 (Matt. 15:7-10)

Geliefdes in ons Here Jesus Christus,

Ons Here Jesus se grootste teëstanders op aarde,

tydens sy drie jaar lange bediening,

was nie die heidene nie, ook nie die politieke leiers van sy dag nie,

nie Pilatus en Herodes nie, al het hul hul rol gespeel om hom te vervolg en dood te maak (Hand. 4:27), maar dit was …. die godsdienstige leiers van sy dag, die getroue sinagoge gangers,

kerkgangers van sy dag… die Skrigeleerdes, die Sadduseers en dan veral die Fariseërs.

In Matt. 15 hoor ons van die skrifgeleerdes en Fariseërs wat Jesus kom aankla,

dat die dissipels sogenaamd die oorleweringe van die ou mense kom oortree met hul gebruike.

En dan is Jesus se antwoord nie … jammer, my dissipels is bietjie te wetties, nie of dat Jesus vir hul sê ja, julle is goeie onderhouders van my wet nie,

maar Hy kla hulle aan dat hul die Here, die Wetgewer, ons Vader, juis nie dien van harte volgens sy BEVEL nie, dus volgens sy goeie, regverdige, heilige wet nie, v.4, die vyfde gebod:

Want God het bevel gegee en gesê: Eer jou vader en moeder; en: Hy wat vader of moeder vloek, moet sekerlik sterwe.” (Mt 15:4)

Die Fariseër het gedink dat die uiterlike handeling van iets doen vir God doen,

die eer van hul ouers vervang, sodat die vyfde gebod eer nie meer so belangrik is nie.

Hulle maak die 5de gebod kragteloos, deur by te voeg, of vervang of weg te laat.

En hul plaas hul eiewillige idees en dien van God en die naaste in God se wet en wil se plek, verse

6-9,

So het julle dan die gebod van God kragteloos gemaak ter wille van julle oorlewering. Geveinsdes, tereg het Jesaja oor julle geprofeteer toe hy gesê het: Hierdie volk nader My met hulle mond en eer My met die lippe, maar hulle hart is ver van My af. Maar tevergeefs vereer hulle My deur leringe te leer wat gebooie van mense is.” (Matt. 15:6–9)

O geliefdes, hierdie is seker een van die grootste dwalinge van ons tyd, hulle wat beweer:

“… die Fariseërs was werklik getroue bybelse onderhouers van God se wet van harte soos God dit bepaal het …. maar nou dat Jesus gekom het, onderhou ons nie meer noukeurig God se wet of bevele nie!”

Feite is, soos Jesus hier stel, was die Fariseërs nie ware getroue onderhouers van die wet nie,

ja, hulle het die boeke en rolle gehad, uiterlik bestudeer, baie dinge het hy dalk heeltemal raakgevat (bv. teen die vrysinnige Sadduseërs), sien Matt. 23:1-3, maar die wese het hul gemis, en dit is:

– dat hul nie raakgesien het dat die wet self kan jou nie red nie, was nooit die doel van die wet van Moses nie,

– hulle het bygevoeg en weggevat na eie goeddunke (sien HK v/a 91) van die wet se wese: liefde tot God en die naaste,

– hulle het totaal gemis, dat die wet heeltyd gewys het, geprofeteer het van Jesus, die ‘einde’ (die doel) van die wet (Rom. 3:21-32),

– hulle het uiterlik die wet onderhou, maar nie innerlik van harte nie.

Kyk hoe stel Stefanus dit in Hand. 7,

Julle hardnekkiges en onbesnedenes van hart en ore, julle weerstaan altyd die Heilige Gees; net soos julle vaders, so ook julle. Watter een van die profete het julle vaders nie vervolg nie? Ja, hulle het dié gedood wat vooraf die koms verkondig het van die Regverdige, van wie julle nou verraaiers en moordenaars geword het; julle wat die wet deur die beskikkinge van engele ontvang het en tog nie onderhou het nie!

Stefanus is gedood omdat hy geleer het,

die OT, ook die wet getuig en roep na Christus, en

dat die Fariseërs, wat hul roem op die wet, juis nie die wet onderhou nie.

Hulle onderhou nie die Woord,

a) deur te glo in Jesus alleen as hul redding nie,

EN:

hul onderhou nie God se gebooie, bevele soos God dit gegee het nie.

Hulle probleem is niks anders as ‘eiewillige godsdiens‘ nie.

Dus, ons roem op die Here, maar soos ek wil of ons wil… EIE willig, eie goeddunke.

Jesus noem die kenmerke van eiewillige godsdiens van die Fariseers in Matt. 15:

– oortree God se gebod ter wille van oorleweringe, v. 3

– verdraai God se wet, om ongehoorsaam te wees in die wese en bedoeling van die wet, v. 4-6

Vandag se fariseërs: ons leef in nuwe tye = die Bybel, evangelie, wet moet aanpas … na ons eie goeddunke en nuwe ‘interpretasie’:

– uiterlik God se wet nakom, maar nie innerlik van harte nie, v. 8

– Leringe, idees van mense vervang God se Woord, gebod en bevele.

In antwoord op hierdie farisieëragtige dwaling, wat ons almal se harte bedreig,

het gereformeerde gelowiges en kerke deur die eeue,

in navolging van die Skrif baie duidelik geleer:

Jesus se koms het ons kom red van eiewilligheid, eie goeddunke, eie ‘goeie maar verkeerde bedoelingeR