Leerprediking: Nederlandse Geloofsbelydenis – Inleiding (Psalm 9)

Lees: Psalm 9 & Romeine 10:8-13

Teks: “Ek wil die Here loof met my hele hart; ek wil al u wonders vertel.” (Ps 9:2)

Psalmsing tot eer van die Here wat op Sion woon; verkondig onder die volke sy dade.” (Ps 9:12)

Tema: Inleiding op die NGB – Ware gelowiges en ware kerke bely van harte hul geloof

Preekopname (GK Carletonville, 2020-06-21, nota: die inhoud van die preek en teks hier onder stem nie altyd ooreen nie):

Psalm 9 – Inleiding op die NGB

___________________________________

Geliefdes in ons Here Jesus Christus,

Wat doen ‘n baba as hy gebore word?

Hy begin te praat, te bely dat hy of sy lewe, begin te skree en te huil…

Dit is wat gelowiges doen, dit is wat die kerk van Christus doen, nog altyd.

Ons bely ….

Ps. 9, wat ons gesing het:

Die hart van hul wat U bely,

sal in u Naam standvastig bly.

Dié wat U soek in stil vertroue,

is by U veilig en behoue.

In Romeine 10 wat ons gelees het, hoor ons dat die vrug van redding deur Christus,

is dat ons met die mond Jesus bely, v. 9

want met die hart glo ons tot geregtigheid en met die mond bely ons tot redding.” (Ro 10:10)

‘n Gelowige wat nie kan of wil hul geloof bely nie,

of ‘n kerk wat nie hul geloof kan of wil bely nie,

is heel waarskynlik ‘n gelowige en kerk nie van harte nie,

want die Skrif leer dat as die geloof in ons harte posgevat het, Rom. 10:8,

dan kan dit nie anders as om uit te kom nie, vrugte te dra,

ja, in ons lewens natuurlik, maar ook in ons woorde, in ons belydenis

wat uit ons harte kom.

Psalm 9: “Ek wil die Here loof met my hele hart; ek wil al u wonders vertel.” (Ps 9:2)

Psalmsing tot eer van die Here wat op Sion woon; verkondig onder die volke sy dade.” (Ps 9:12)

Die woord ‘bely’ beteken:

– om na te praat of dieselfde ding te sê

– om in te stem of te erken

– om getuienis te lewer

– om in die publiek te sê wat ek glo

– om God te prys

Alle mense bely iets of iemand, wat hul in glo.

En dan is daar baie wat sal meen ‘ons het geen belydenis behalwe Christus nie’,

wat natuurlik niks anders as ….. ‘n belydenis is nie…

Hier is ‘n paar Skrifgedeeltes wat wys op die noodsaak en opdrag om te bely,

elkeen afsonderlik … ek glo

maar ook saam as kerk … ons glo

Omdat gelowiges bely,

en saam die kerk van Christus vorm,

daarom het ons ook dan ‘belydenisskrifte’

‘n Belydenis is ‘n samevatting van dit wat ons glo die Bybel leer oor ‘n paar sentrale leerstukke

Gelowiges het deur die eeue die Skrifte ondersoek onder leiding van die Gees,

en vat die waarheid van die Skrif saam in ‘n paar sentrale onderwerpe.

Ons kerke, die gereformeerde kerke, het 6 amptelike belydenisskrifte:

Eerste groep van drie is die ‘algemene belydenisskrifte’ wat meeste kerke onderskryf (kyk agter in die Psalmboek):

– Apostoliese Geloofsbelydenis

– Geloofsbelydenis van Nicéa

– Geloofsbelydenis van Atanasius

Hierdie 3 belydeniskrifte handel samevattend oor wat die Skrif leer daaroor dat God Drie-enig is:

– die Vader ons Skepper

– die Seun ons Verlosser

– die HG ons Heiligmaker

So bely ons dit ook:

HK Sondag:8 – VRAAG EN ANTWOORD: 25

Vraag: Terwyl daar maar tog net een, enige Goddelike Wese is, waarom praat jy van drie, naamlik die Vader, Seun en Heilige Gees?

Antwoord: Omdat God Hom so in sy Woord geopenbaar het dat hierdie drie onderskeie Persone die enige, ware en ewige God is.

Hierdie is DIE sleutelwoorde uit ons belydenis,

dit wat alles in ons belydenisskrifte staan, is omdat ons glo, bely: dit is wat die Skrif leer.

Dit wat die Skrif leer is die fondament van ons geloof, soos saamgevat in ons belydeniskrifte.

Sonder hierdie belydenis, ‘God is en het geopenbaar’, is daar geen ware Christelike geloof of kerk nie.

Dan is daar die 3 besondere belydenisskrifte, wat alle gereformeerde kerke onderskryf:

– die Nederlandse Geloofsbelydenis

– die Heidelbergse Kategismus

– die Dordtse Leerreëls

Wat is die redes waarom ons belydenisskrifte moet hê?

Ek noem 2 redes:

1 Om die waarheid te bely, wat ons glo en teenoor die dwaalleraars handhaaf wat deur die eeue die kerk aangeval het met afdwalinge en verleidinge

In Psalm 9 leer ons dat Dawid teenoor sy vyande, v. 4, die heidene v. 6, die wereld, v.9, 13, die bloedvergieters, haters, v.14, goddelose, v.17 …

die wonders van God vertel het, v. 2

Hy het van harte geglo en bely:

dat die Here en sy Naam ‘n rotsvesting en skuiling is, v. 10, 11

om die Here se dade en heerlikheid bekend te maak, v.12

vers 15, ““sodat ek al u roemryke dade kan vertel, in die poorte van die dogter van Sion kan juig oor u heil.” (Ps 9:15)

In die eerste 4 eeue is die leer van die drie-eenheid ontken asook Christus se goddelikheid,

daarom die 3 ekumeniese belydenisskrifte.

In die 14-15de eeue is die Skrif se gesag, redding uit genade alleen, ens. aangetas,

daarom die 3 algemene belydenisskrifte.

Die ware kerk moes altyd antwoord met die waarheid weens die dwalinge

Daarom deur die eeue ook verskillende name vir kerke en kerkverbande…

Dit is ons roeping en taak as gelowiges, as ware kerke om te stry vir die ware geloof, vir waarheid (die geloof te verdedig, sien Filp. 1:7):

GELIEFDES, terwyl ek alle ywer aanwend om aan julle oor ons gemeenskaplike saligheid te skrywe, het ek die noodsaaklikheid gevoel om julle deur my skrywe te vermaan om kragtig te stry vir die geloof wat eenmaal aan die heiliges oorgelewer is.” (Jud 3)

Die tweede rede vir die noodsaak van belydenisskrifte:

2 Sodat ons en ons kinders in die ware leer gekatkiseer sal word,

sodat ons nageslag van harte die ware geloof kan bely en kan oordra aan die volgende geslag:

Stry die goeie stryd van die geloof, gryp na die ewige lewe, waartoe jy ook geroep is en die goeie belydenis voor baie getuies afgelê het.” (1 Tim. 6:12)

“… en as ek my herinner die ongeveinsde geloof wat in jou is, wat eers gewoon het in jou grootmoeder Loïs en in jou moeder Eunice, en wat—daarvan is ek oortuig—ook in jou is.” (2 Ti 1:5)

en dat jy van kleins af die heilige Skrifte ken wat jou wys kan maak tot saligheid deur die geloof in Christus Jesus….. EK besweer jou dan voor God en die Here Jesus Christus, wat die lewende en die dode sal oordeel by sy verskyning en sy koninkryk: verkondig die woord; hou aan tydig en ontydig; weerlê, bestraf, vermaan in alle lankmoedigheid en lering; want daar sal ’n tyd wees wanneer hulle die gesonde leer nie sal verdra nie, maar, omdat hulle in hul gehoor gestreel wil wees, vir hulle ’n menigte leraars sal versamel volgens hulle eie begeerlikhede, en die oor sal afkeer van die waarheid en hulle sal wend tot fabels. Maar wees jy in alles nugter; ly verdrukking; doen die werk van ’n evangelis; vervul jou bediening.” (2 Ti 3:15–4:5)

Die belydenisskrifte help ons om die leer van die Bybel van geslag tot geslag te leer.

Die gesag van die belydenisskrifte

Dit is menslik en feilbaar, nie onfeilbaar soos die Skrifte nie,

en kan daarom deur semper reformanda aanpas en verander word, maar dan volgens Hand. 17:11.

Hul gesag is nie in hulself nie, maar in die Skrif, die belydenis wil die Skrifte naspreek.

Ons aanvaar dit van harte ‘omdat’, nie ‘vir soverre’ dit ooreenstem met die Skrif nie.

Verskillende soorte belydenisse

– getuienisbelydenis, om die Here se Naam te bely, elke Sondag die waarheid te bely, Ps. 9:12,15

– sondebelydenis, Ps. 32:5 Ek wil aan die HERE my oortredinge bely (Ps. 32:5)

– geloofsbelydenis, 1 Tim. 6:12; 3,4

– evangelisasie en sending, die Here se Naam te verkondig

Elkeen dan wat My sal bely voor die mense, hom sal Ek ook bely voor my Vader wat in die hemele is.  (Matt. 10:32)

Met dit as agtergrond,

Ons preek gereeld uit die HK, 52 Sondae, gaan nou die prediking ingerig volgens die NGB se artikels.

Voordat ons volgende keer gaan begin kyk na NGB artikel 1 wat die Skrif leer, moet ons kortliks iets sê oor die historiese agtergrond van die NGB, asook hoe hierdie 37 artikels wat ons bely, ingedeel word:

NGB agtergrond

– Opgestel in 1561, onthou die kerkhervorming onder leiding van Maarten Luther, het ongeveer in 1517 begin.

– tot en met die 16de eeu, was daar 2 groot kerklike tradisies en strominge:

– die westerse kerk: Rooms Katolieke Kerk

– oosterse kerk: Russies ortodoks en Grieks ortodokse kerk

– hierdie 2 groot strominge het ontstaan in 1054 en was oor die Heilige Gees

– in 1517 en daarna het daar egter ook die protestantse kerke ontstaan, wat ‘n terugkeer na die Bybel was, en hoe die vroeë kerk geglo het.

– Juis omdat die RKK afgedwaal het van God se Woord, daarom het gelowiges oral oor Europa begin terugkeer na die Bybel, terug na Christus as enigste Koning van die Kerk.

– maar, onder hierdie terugkeer, was daar groepe wat verder gegaan het as die Skrif, wat bv. die kleindoop verwerp het en die burgerlike owerheid se gesag ontken het, gemeenskaplike besit van goedere geleer het, ens en die samelewingsorde omver wou werp (anabaptiste).

– en, so was dit ook die geval in die suidelike Nederland (vandag België)

– die Spaanse koning (Philip 2), het ‘n probleem gehad met die protestantse geloof en die owerhede het gedink almal wat protestant is, is deel van die opstandige groep.

– Toe, onder leiding van Guido de Bres, ‘n nederlandse predikant (Doornik), is hierdie belydenis van ons opgestel, en aan die Roomse owerhede oorhandig.

Die doel van die belydenis was om aan die koning uiteen te sit wat die protestantse gelowiges glo.

De Bres moes self vir sy lewe vlug, en het ook later self met sy lewe geboet a.g.v. die geloof wat hy in die NGB bely het. Nie net hy nie, maar duisende ander gelowiges het met hul bloed betaal vir hierdie belydenis.

Alhoewel de Bres en ander vir hul geloof gesterf het, het hul geloof opsigself nie gesterwe nie.

Die NGB is 60 jaar later op die sinode van Dordt in Nederland as een van die gereformeerde kerke se belydenis aanvaar en is tot vandag toe een van die belydenisskrifte van ons kerke.

Waar die HK ‘n leerboek is, is die NGB meer ‘n verweergeskrif, ‘n strydgeskrif waarin ons geloof saamgevat word.

U kan saam met my deur u Psalmboek blaai, om die basiese indeling te sien van die NGB:

Die Nederlandse Geloofsbelydenis indeling:

(Voortaan afgekort met NGB; kyk agter in die Psalmboek.) Dit is deur Guido de Bres in 1561 voltooi en bevat 37 artikels. Dit handel oor die volgende leersake:

  1. oor God (artt. 1 en 2)
  2. oor die Heilige Skrif (artt. 3 – 7)
  3. oor die drie-enige God (artt. 8-11)
  4. oor die skepping en voorsienigheid (artt. 12 – 14)
  5. oor die sonde (art. 15)
  6. oor die verlossing (artt. 16-26)
  7. oor die kerk (artt. 27 – 32)
  8. oor die sakramente (artt. 33 – 35)
  9. oor die owerheid (art. 36)
  10. oor die laaste dinge (art 37).

Laastens, daar is groot aanslae van ons tye (virus, geweld, korrupsie, moord, onreg, onsekerheid, twyfel, ens), maar bo-alles aanslae van ons grootste teestanders, die Satan, sondige wêreld en die eie sondige oorblyfsels wat die waarheid, die ongetwyfelde Christelikge geloof probeer vernietig, openlik of subtiel.

En daarom moet die ware gelowiges afsonderlik, maar ook saam as ware kerke aanhou van harte glo en … bely!

Daarom wil ons dan ook in die jaar wat voorlê, DV, leer wat ons glo volgens die Skrif, soos saamgevat in die NGB.

Laat ons dan gedurig deur Hom aan God ‘n lofoffer bring, dit is die vrug van die lippe wat sy Naam bely. (Heb. 13:15)

AMEN.

De Wereldverwinnende Kracht des Geloofs

door Herman Bavinck

“Want alles wat uit God gebore is, oorwin die wêreld; en dit is die oorwinning wat die wêreld oorwin het, naamlik ons geloof.” (1 Joh. 5:4)

Nota: ek plaas die preek hier met erkenning van die bron, aangesien dit nog net so aktueel is as 120 jaar gelede, nl. dat nie deur krag of geweld nie (d.w.s. deur politieke of menslike slim planne nie, Ps. 146:3-5), maar deur die Gees van God, dit is, deur die geloof in Christus, oorwin die gelowige op elke lewensterrein, en dus ook op die politieke volksterrein. Ek het ‘n paar opkrifte bygevoeg in die preek.

______________________________________________________________________________

Leerrede over 1 Joh. 5 : 4b, uitgesproken in de Burgwalkerk te Kampen den 30sten Juni 1901, door Dr. H. Bavinck, Kampen. — Ph. Zalsman. — 1901.  Deze leerrede word uitgesproken bij gelegenheid, dat President Kruger met zijn gevolg, tijdens zijn bezoek aan Kampen, op Zondag 30 Juni l.l. in de vergadering der gemeente tegenwoordig was. Velen, die ze hoorden, gaven het verlangen te kennen, dat ze in druk verschijnen mocht. Hoewel ik ze niet letterlijk weergeven kon, maakte ik toch geen bezwaar, om aan dat vriendelijk verzoek te voldoen. Zakelijk komt ze geheel met het toen gesproken woord overeen.

________________________________________________________________________________________________________

Inleiding
De negentiende eeuw, die nog slechts enkele maanden achter ons ligt, is door velen terecht de eeuw van ongeloof en revolutie genoemd. Maar nauwelijks zijn wij de twintigste eeuw ingetreden, of wij voelen onwillekeurig de vraag in ons opkomen: zal deze nieuwe tijdkring ons misschien een terugkeer tot het Christelijk geloof teaanschouwen geven en eene toepassing van de beginselen der reformatie op alle levensterrein? Drie verschijnselen zijn het inzonderheid, die deze vraag doen rijzen in het hart.

Die rewolusie het misluk

In de eerste plaats valt er bij de kentering der eeuw ook eene kentering te bespeuren in den stroom van het denken en streven der volken. De revolutie heeft aan de verwachting niet beantwoord; schier geen enkele van hare beloften is in vervulling gegaan; het paradijs, dat zij der menschheid voor de oogen spiegelde, werd tot heden op aarde niet gesticht. Veeleer heerscht er teleurstelling en onvoldaanheid alom. Er is moeheid des levens, oververzadigdheid der beschaving aan de eene; ontevredenheid en bittere klacht over de ellende |8| der maatschappelijke toestanden aan de andere zijde. En terwijl velen, zooals de radikalen en de socialisten, alleen heil verwachten van eene nog strengere en breedere toepassing der revolutiebeginselen, zijn er ook en komen er in toenemenden getale, die voor de gevolgtrekkingen der ongeloofsleer in de practijk terugdeinzen, en er weder toe neigen, om aan den godsdienst eene plaats in te ruimen in de onderscheidene kringen van het menschelijk leven.

Klaarblijkelijk is de belangstelling in de religie bij vele kinderen van ons geslacht herleefd. In de plaats van drieste ontkenning is er getreden een erkennen en aanmerken van dingen, die men niet ziet. Zelfs is er een streven merkbaar, om langs ontoegankelijke wegen door te dringen van den schijn tot het wezen der dingen, van de zienlijke wereld tot den geheimzinnigen achtergrond, die haar draagt. Wat verkeerds er in deze nieuwe geestesstrooming zij op te merken; er is toch ook in, wat tot blijdschap en dankbaarheid stemt. Aan de verstandsheersobappij is een einde gekomen; het gemoed herneemt zijne rechten; op stofvergoding en zinnendienst heeft het geloof aanvankelijk zijn zege behaald.

Die oorlog in Suid-Afrika

De tweede gebeurtenis, welke de aandacht verdient en tot de boven gestelde vraag aanleiding geeft, is de oorlog in Zuid-Afrika. Daar zijn in den loop en ook tegen het einde der voorgaande eeuw vele oorlogen gevoerd; maar onder die alle is er geen, die zoo diep en in zulk een breeden kring de belangstelling heeft opgewekt, als de worsteling der beide Zuid-Afrikaansche Republieken om het behoud van heur vrijheid en onafhankelijkheid. Zeker is daarvoor in de eerste plaats de reden te zoeken in het sprekende feit, dat bij geen oorlog der laatste tijden Recht en Macht zoo scherp belijnd tegenover elkander zich afbakenden, als bij dezen strijd van een klein volk tegen een machtigen staat. Het is het door Engeland op de snoodste wijze gekrenkte rechtsbesef, dat alle volken schier eenparig in sympathie en gave en gebed zich scharen deed aan de zijde der verdrukte Afrikaners.

Maar bij de belangstelling, die het gekrenkte recht inboezemde, kwam toch ook de bewondering voor het eenvoudige, krachtige geloof, dat de kern van de heldhaftige Boerenstrijders in deze worsteling ten toon spreidde. Terwijl in de beschaafde wereld het ongeloof hand over hand toenam, stond daar eensklaps in Zuid-Afrika een volk op, gering in getal, klein van kracht, ongeoefend tot een geregelden krijg, maar sterk door zijn geloof, met geestdrift bezield voor het recht, voor de vrijheid tot iedere opoffering, hoe zwaar ook, bereid. En dat geloof heeft de wereld verbaasd en boven geweld en macht zijne sterkte getoond.

Die politieke verkiesing in Nederland

De derde gebeurtenis eindelijk, die ons spreekt van de kracht des geloofs, is de uitslag der politieke verkiezingen in ons vaderland. Zonder twijfel is er ook bij dezen dienst, welken wij als staatsburgers voor de eere Gods te verrichten hadden, vreemd vuur op het altaar gebracht. Lang niet allen, die aan dit werk deelnamen, lieten hunne keuze bepalen door den eisch van het Christelijk beginsel. Maar desniettemin mogen wij over den uitslag der verkiezingen ons dankbaar verblijden en, zij het ook met beving, ons verheugen. Wie het begin dezer eeuw met dat der vorige |10| vergelijkt, ziet de stoutste verwachtingen overtroffen. Boven bidden en denken heeft God aan zijn volk in deze landen welgedaan, het uitgebreid en bevestigd van dag tot, dag. En thans heeft blijkens de uitkomst der verkiezingen het volk van Nederland in zijne groote meerderheid verklaard: wij willen den weg des ongeloofs en der revolutie niet verder op; ook bij de regeering des lands begeeren wij, dat rekening gehouden worde met de Christelijke beginselen. Ons volk heeft bij de stembus eene schoone belijdenis afgelegd. En in die belijdenis is door het geloof een triumf over de wereld behaald.

Deze drie gebeurtenissen hebben mij tot het voornemen geleid, om in deze ure, waarin ook de President der Zuid-Afrikaansche Republiek en zijn gevolg met de gemeente van Christus te dezer plaatse in het huis des gebeds vergaderd is, tot U te spreken over de wereldverwinnende kracht des geloofs. Laten wij echter vooraf in dankzegging en gebed ons stellen voor des Heeren aangezicht en van Hem een zegen afsmeeken over ons samenzijn!

Teksvers: “En dit is de overwinning, die de wereld overwint, (namelijk) ons geloof.” (1 Joh. 5:4)

Johannes wordt gewoonlijk en niet zonder reden de Apostel der liefde genoemd. Maar dit sluit in het minst niet uit, dat hij gedurig handelt over het geloof. In de eerste vijf verzen van ons hoofdstuk weet hij er zelfs drie heerlijke dingen van te getuigen.

Ten eerste zegt hij, dat het geloof een nieuw levensbeginsel in den mensch inplant. Wie gelooft, dat Jezus is de Christus, die is uit God geboren. Hij is door dat geloof uit den dood in het leven overgegaan; hij is niet meer van beneden maar van boven; hij behoort niet langer tot de wereld maar is een kind van God, een burger der hemelen, een erfgenaam des eeuwigen levens. Want zoovelen Jezus als den Christus aangenomen hebben, dien heeft Hij macht gegeven, kinderen Gods te worden, namelijk die in zijnen naam gelooven, welke niet uit den bloede noch uit den wil des vleesches noch uit den wil des mans, maar uit God geboren zijn.

Ten andere getuigt Johannes, dat het geloof in Jezus als den Christus eene sterke kracht is der liefde en der gehoorzaamheid aan Gods geboden. Wie gelooft, dat Jezus is de Christus, de Zone Gods, die heeft daarin ervaren de groote liefde, welke God in de zending van zijn Zoon en de verzoening door zijn bloed aan menschen heeft geopenbaard. En de ervaring dezer gadelooze liefde noopt hem, om met heel zijn ziel en verstand en alle krachten lief te hebben Dengene, die geboren heeft. Want God is de eerste. Hierin is de liefde, niet dat wij God liefgehad hebben, maar dat Hij ons lief heeft gehad en zijnen Zoon gezonden heeft tot eene verzoening voor onze zonden.

Doch daarna hebben wij ook Hem lief, omdat Hij ons eerst liefgehad heeft. En wie uit dankbare wederliefde God liefheeft, die heeft vanzelf ook lief allen, die met hem uit God geboren zijn en tot hetzelfde huisgezin des Vaders behooren. Ja, hij ontvangt door het geloof eene innige begeerte, om niet alleen naar sommige maar naar alle Gods geboden in oprechtheid te wandelen. En die geboden zijn niet zwaar. Zwaar zijn de geboden der wereld en hard is haar dienst. Maar voor wie God liefheeft, zijn zijn geboden eene vermaking den ganschen dag. Het juk van Jezus is voor zijne discipelen zacht en zijn last is hun licht.

En ten derde verzekert ons Johannes dan in het vierde en vijfde vers van ons hoofdstuk, dat het geloof eene kracht is, die zelfs de wereld verwint. Want al wat uit God geboren is, overwint de wereld. Het overwint die wereld door het geloof, door het geloof namelijk, dat Jezus is de Zone Gods. Ons zal, naar wij hopen, deze wereldverwinnende kracht des geloofs blijken, wanneer wij achtereenvolgens letten op

den tegenstand, dien dit geloof ondervindt,

het karakter, dat dit geloof draagt,

de zege, die aan dit geloof is beloofd.

I. Die teenstand teen die geloof 

Alwat tegen het geloof overstaat, al de tegenstand, dien het ondervindt, de gansche macht der vijandschap, waartegen het te strijden heeft, vat Johannes onder den naam van de wereld samen. Het Grieksche woord, door wereld vertaald, beteekent eigenlijk sieraad en wijst er dus op, dat het volk, hetwelk die taal sprak, de wereld vooral van hare schoone zijde beschouwde. Vanwege den rijkdom harer vormen en kleuren, vanwege haar harmonische orde en regelmaat werd ze door de Grieken bewonderd als een gewrocht van kunst, als een werk van schoonheid.

De Heilige Schrift heeft ook voor dit schoon der wereld een open oog. Wat de wijzen van Griekenland zelfs in de verste verte niet vermoedden, weet zij ons te verhalen, dat de almachtige en eeuwige God, die de dingen, die niet zijn, roept alsof zij waren, de gansche wereld schiep door zijn woord; en dat Hij, aan het einde van zijn scheppingswerk gekomen, zag alwat Hij gemaakt had, en zie, het was zeer goed. Maar ook na den val bezingt de Schrift de schoonheid der wereld nog menigmaal in machtige, gewijde taal. De hemelen vertellen Gods eer, het uitspansel zijner handen werk. Gods stem is op de groote wateren. Zijn adem vernieuwt het gelaat des aardrijks. Zijn voetstappen druipen van vettigheid. Zelfs de mensch is maar een weinig minder dan de engelen gemaakt, en is met eere en heerlijkheid gekroond. De Heere is aan allen goed, zijn naam is heerlijk over de gansche aarde, zijne barmhartigheden zijn over al zijne werken.

Maar toch blijft de Schrift bij deze aesthetische wereldbeschouwing niet staan. Wel verschilt zij ook hierin reeds hemelsbreed van de natuurvergoding der Heidenen, wijl zij in de gansche schepping Gods werk bewondert en zijne deugden roemt. Maar het is haar toch niet genoeg, om de schoonheid der wereld te prijzen. Zij legt aan het geschapene nog een anderen, een hoogeren, een zedelijken maatstaf en toetst alles aan den eisch der Goddelijke gerechtigheid. En dan, dezen maatstaf aanleggende, spreekt zij het uit, dat die wereld niet is, die zij wezen moest. Zij is gevallen en ontzonken aan haar ideaal. De schepping is eene wereld geworden, die tegen God over staat en zich in den dienst der zonde heeft gesteld.

Tot de wereld in dezen zin behooren de gevallen engelen, die, schoon verkeerende aan den voet van Gods troon, toch hun beginsel niet hebben bewaard. Tot haar behooren de menschen, die allen vielen in hun hoofd, en daarom in zonden ontvangen en geboren worden, en dagelijks hunne schuld vermeerderen voor God. Tot haar behooren het verstand des menschen, dat verduisterd is, de wil, die ten kwade geneigd is, het hart, waaruit alle booze bedenkingen voortkomen, de ziel, die van God is afgekeerd en kleeft aan het stof, het lichaam, dat al zijne leden stelt tot wapenen der ongerechtigheid.

Tot haar behoort alwat onder menschen opgericht is en door menschen tot stand komt: de instellingen van gezin en maatschappij en staat, de werken van beroep en nering, van wetenschap en kunst, van nijverheid en handel. Tot haar behoort de gansche menschheid, van den eersten mensch af, tot den laatsten toe, die uit eene vrouw wordt geboren; in al haar geslachten en stammen en talen en volken; in al de tijdperken harer geschiedenis, door al de eeuwen harer ontwikkeling en uitbreiding heen; in haar worstelingen en zegepralen, in haar beschaving en verbastering, in de staten, die zij gesticht, in de wereldrijken, die zij opgericht heeft. Tot haar behoort zelfs de redelooze en onbezielde schepping; want de aarde is om des menschen wil vervloekt, het gansche schepsel zucht en is te zamen in barensnood tot nu toe. Want het is der ijdelheid onderworpen, niet gewillig, maar om diens wille, die het der ijdelheid onderworpen heeft.

Dat gansche samenstel der geschapene wezens, heel dat raderwerk der schepping Gods, dat gesloten geheel van zienlijke en onzienlijke dingen, zooals het en voorzoover het een instrument der ongerechtigheid is, wordt door den apostel Johannes onder den naam van de wereld samengevat. En hij kan het zoo noemen, met één naam, in één woord, omdat de zonde die gansche wereld heeft aangetast en ze in haar geheel uit één beginsel leven doet, met één geest bezielt, tot één doel richt: vijandschap namelijk en opstand tegen God, haar Schepper en Heer.

O, men zegt het wel dag aan dag en spreekt het gedachteloos uit, dat God liefde is. En Hij is het ook, eeuwige liefde en gadelooze ontferming. Want alzoo lief heeft God zelfs die schuldige en verlorene wereld gehad, dat Hij zijnen eeniggeboren Zoon heeft gegeven, opdat een iegelijk, die in Hem gelooft, niet verderve maar het eeuwige leven hebbe. Doch buiten Christus, wie durft dan roemen in Gods liefde? Predikt ons niet de gansche natuur, predikt ons niet ons eigen hart en geweten, dat Gods gunst niet op zijn schepsel rust, dat Hij een twist met zijn maaksel heeft, dat alle schepselen vergaan door zijnen toorn en door zijne verbolgenheid worden verschrikt?

Is dat niet een schrikkelijke toestand? God en wereld op gespannen voet met elkaar vanwege de zonde! Een staat van vijandschap en haat, van twist en oorlog tusschen den Schepper en zijn schepsel, tusschen den Maker en zijn maaksel, tusschen den almachtigen, eeuwigen God en het machtelooze creatuur, dat niets dan stof en assche is en geen bestand in zichzelve heeft. Want heel die wereld, zij rust niet op eigen grondslag maar zij wordt van oogenblik tot oogenblik onderhouden door het woord van Gods kracht. Aan Hem ontleent zij al haar zijn en leven, al haar gave en sterkte, alwat zij is en alwat zij heeft. Satan zelfs zou geen macht hebben, indien het hem niet van boven gegeven ware. En toch organiseert de zonde het gansche heelal met alle schepselen en krachten tot een instrument tegen God en zijn rijk. Zij maakt er eene wereld van, die den vorst der duisternis tot overste heeft, die in het booze ligt, die in een staat van onrecht verkeert, die een rijk van zonde en ongerechtigheid vormt, en die door geweld en list zoekt te triumfeeren over God, over zijn naam en zijn rijk.

En juist daardoor, dat de zonde alle schepselen en gaven Gods in haar dienst neemt, vormt die wereld zulk een bijna onbegrensde macht. Wie is in staat, haar heerschappij te weerstaan, aan haar invloed zich te ontworstelen? Zou een schepsel dat vermogen, dat zelf van alle kant door de wereld omsloten is en in haar strikken gevangen ligt? Zou een mensch dat kunnen, die met heel zijn lichaamen ziel, met al zijn denken en begeeren tot die wereld behoort? Immers die wereid is niet slechts buiten ons, zij woont, zelfs in de voornaamste plaats, in ons, in ons hart, in ons verstand, in onzen wil en in al onze genegenheden. En daarom is zij machtig over ons, ons verleidende door de begeerlijkheid des vleesches en de begeerlijkheid der oogen en de grootschheid des levens, welke alle niet uit den Vader, maar uit de wereld zijn. Want een ieder, die de zonde doet, is een dienstknecht der zonde.

Neen, wij dienen de wereld niet tegen wil en dank. Wij staan niet, al maken wij het ons soms gaarne diets, in de kern van ons wezen tegen haar over en aan de zijde Gods. Wij zijn allen van nature kinderen des toorns, zonder God, zonder Christus, zonder hope in de wereld. Wij zijn, als menschen, van die gevallen wereld het voornaamste deel. In ons heeft zij haar sterkste bestand, haar machtigste strijders. Wij dienen haar vrijwillig en gewillig met al de gaven, die God ons schonk, met al de krachten, die Hij ons verleent. Zonder tegenstand volgen wij haar spoor. Met die gansche wereld staan wij schuldig, onrein, bezoedeld, verdoemelijk voor Gods aangezicht. En daarom sleept zij ons altijd verder mee, van God af, het verderf tegemoet. Want wie tot de wereld behoort, gaat ook met de wereld en al hare begeerlijkheid voorbij. Zij is in ons en om ons eene onweerstaanbare macht en breidt den schepter harer heerschappij over alle schepselen uit.

Ellendige menschen die wij zijn, wie zal ons dan verlossen van de macht dezer wereld? Wie bevrijdt ons van de schuld der zonde, van de smet der onreinheid, van de dienstbaarheid der verderfenis, van het geweld des grafs? Wie hergeeft ons de heerschappij over de wereld en kroont ons tot hare overwinnaars?

II. Die karakter wat die geloof dra

Ziet, Gel., als wij, menschen, radeloos staan en vergeefs bij schepselen naar redding zoeken, komt Johannes, de Apostel van den Heere Jezus Christus, ons te gemoet en houdt ons Gods Woord voor oogen: dit is de overwinning, die de wereld overwint, namelijk ons geloof.

Het geloof, de overwinning der wereld!

Als wij dit woord voor het eerst vernamen, zouden wij licht de gedachte in ons voelen opkomen, dat Johannes met onze ellende den spot drijft, van de macht der wereld geen besef heeft en van het geloof zich een weinig wetenschappelijke voorstelling heeft gevormd.

Want gelooven, zoo zegt men immers, het moge iets meer zijn dan meenen, het is toch veel minder dan weten en brengt het nooit verder dan tot eene zekere mate van waarschijnlijkheid. En zulk een gelooven, dat niet meer dan een onzekere, wankele meening is, zou de overwinning der wereld zijn, niet van eene enkele gedachte of begeerte, maar van de gansche wereld en van al de macht, waarover zij in ons en buiten ons beschikt?

Doen wij niet verstandiger met te handelen als Naäman de Syriër, die, toen hij van Eliza het bevel ontving om tot zijne genezing zich zevenmaal te wasschen in den Jordaan, zeer toornig werd en henen toog en zeide: zijn niet Abana en Pharpar, de rivieren van Damascus, beter dan alle wateren Israëls? Kan ik mij in die niet wasschen en rein worden? Zoo loopen ook wij gevaar op het vernemen, dat Johannes in den strijd tegen de wereld geen ander wapen ons aan de hand weet te doen dan het geloof, om in toorne heen te gaan en te zeggen: zijn de staten en rijken, de kunsten en wetenschappen, de uitvindingen en ontdekkingen, door menschen tot stand gebracht, niet betere wapenen in dezen krijg, dan het eenvoudig geloof, dat Johannes met de zijnen ons aanprijst?

Waarom, indien hij ons wilde toerusten ten strijde tegen de wereld, waarom noemde hij de wetenschap niet, die den mensch heerschen doet over al de werken van Gods handen? Waarom noemde hij de kunst niet, die een machtig kunnen is en de hoogste en schoonste gedachten des menschen belichaamt in de weerbarstige wereld der stof? Waarom noemde hij de staten niet, die het wilde dier in den mensch beteugelen en hem dwingen te wandelen in het spoor der gerechtigheid? Waarom noemde hij de wereldrijken niet, die de volken binden aan de zegekar der geweldenaars en alle landen samensnoeren tot één gebied? Waarom noemde hij niets van de heerlijkheid en grootheid des menschen en spreekt hij alleen van het geloof, hem slechts met enkelen gemeen?

Doch laat ons, voordat wij in toorne ons af wenden van Johannes’ woord, nauwkeurig overwegen, wat hij met dit geloof bedoelt en waarom hij er zulk eene wereldverwinnende kracht aan toeschrijft. Een ernstig, onpartijdig onderzoek verbiedt, om door den schijn der dingen ons te laten bedriegen. En als wij ook maar even den strijd indenken, dien het hier geldt, verandert de zaak terstond van karakter. Want het is eene wereld van zonde en ongerechtigheid, van verderf en dood, die overwonnen moet |20| worden. En welke lauweren de wetenschap nu ook op haar terrein moge hebben behaald, nooit heeft zij ééne enkele menschenziel bevrijd van schuld en zonder verschrikking doen verschijnen voor het aangezicht Gods.

Welke veraangenaming de kunst ook aangebracht heeft in het menschelijk leven, nimmer heeft zij aan eenig schepsel dien eenigen troost verschaft, die zaliglijk kan doen leven en sterven. En welke veroveringen staten en wereldrijken ook over menschen en volken hebben gemaakt, nooit hebben zij de harten veranderd en in vrije gehoorzaamheid onderworpen aan den wil van den Koning der koningen. Al deze wapenen, door den mensch aan de hand gedaan, zijn aan die wereld ontleend, zijn uit die wereld genomen en zijn ook alle met die wereld voorbijgegaan. In zonde ontvangen en geboren, zijn zij menigmaal in den dienst der wereld getreden en hebben zij haar macht bevorderd en hare heerschappij uitgebreid.

Maar het geloof, waarvan Johannes spreekt, weet van andere overwinningen te verhalen. Het heeft eene gansche historie achter zich, eene historie, beginnend bij het verloren paradijs en zich voortzettend van geslachte tot geslacht. Laat slechts enkelen van de helden des geloofs een oogenblik voor uwen geest voorbijgaan!

Door het geloof heeft Noach, door Goddelijke aanspraak vermaand zijnde van de dingen die nog niet gezien werden, de arke toebereid tot behoudenis van zijn gezin; en door die arke heeft hij de wereld veroordeeld en is geworden een erfgenaam der rechtvaardigheid, die naar het geloof is.

Door het geloof is Abraham, geroepen zijnde, gehoorzaam geweest, om uit te gaan naar de plaats, die hij tot een erfdeel ontvangen zou; en hij is uitgegaan, niet wetende waar hij komen zou.

Door het geloof heeft Mozes, groot geworden zijnde, geweigerd een zoon van Pharao’s dochter genoemd te worden, verkiezende liever met het volk Gods kwalijk gehandeld te worden, dan voor eenen tijd de genieting der zonde te hebben; achtende de versmaadheid van Christus meerderen rijkdom te zijn dan de schatten in Egypte, want hij zag op de vergelding des loons.

Door het geloof zijn de kinderen Israëls de Roode Zee doorgegaan als door het droge, hetwelk de Egyptenaars, ook verzoekende, zijn verdronken. Door het geloof zijn de muren van Jericho gevallen, als zij tot zeven dagen toe omringd waren geweest.

Door het geloof is Paulus de heidenwereld ingegaan en heeft in de brandpunten der beschaving de banier geplant van het Evangelie des kruises.

Door het geloof heeft de gemeente van Christus in de eerste eeuwen de Romeinsche wereldmacht weerstaan en de volken van Europa geleid tot de gehoorzaamheid van Christus.

Door het geloof heeft Luther zijne stem verheven tegen de verbasteringen van Rome’s kerk en het zuivere licht des Evangelies weer op den kandelaar geplaatst.

Door het geloof hebben onze vaderen tachtig jaren lang gestreden tegen Roomsche creatuurvergoding en Spaansche dwingelandij, en op beide de zege der vrijheid behaald.

Door het geloof hebben de helden van Zuid-Afrika tegen het oppermachtige Engeland de wapenen aangegord voor vrijheid en voor recht, en tot verbazing der beschouwers zijn zij staande gebleven tot op den huidigen dag.

Door het geloof — doch wie zal ik nog meer noemen van al die duizenden, de duizenden vermenigvuldigd, die in den loop der eeuwen door het geloof koninkrijken hebben overwonnen, gerechtigheid geoefend, de beloftenissen verkregen, de muilen der leeuwen toegestopt, de kracht des vuurs hebben uitgebluscht, de scherpte des zwaards zijn ontvloden, uit zwakheid krachten hebben gekregen, in den krijg sterk zijn geworden, heirlegers der vreemden op de vlucht hebben gebracht?

Erkent de geschiedenis dan als getuige voor de wereldverwinnende kracht des geloofs! Maar zulk een getuigenis legt de historie niet af van elk geloof, niet van het geloof als zielkundig verschijnsel slechts, afgedacht van zijn voorwerp, zijn oorsprong, zijn wezen. Want daar is velerlei geloof; er is ook geloof, dat uit den mensch opkomt, dat tot de wereld behoort, dat voor een afgod doet nederknielen, dat slechts een vorm van ongeloof of bijgeloof is, dat de wereld niet bestrijdt en verwint, maar steunt en bevestigt. Johannes, de Apostel des Heeren, schrijft wereldverwinnende kracht alleen toe aan dat geloof, hetwelk hem met zijne broeders en zusters gemeen is, aan het geloof, dat Jezus de Christus is, de Zoon des levenden Gods.

Dit bepaalde, dit welomschreven geloof is alleen tot overwinning in staat. Want dat geloof houdt in, dat Jezus de Zone Gods, de Christus is. Jezus, dat wil zeggen, die historische persoon, die mensch uit eene vrouw geboren, die voor nu negentien eeuwen in Palestina heeft geleefd, die ons in alles gelijk was, uitgenomen de zonde, die het land doorging, predikende en goeddoende en genezende alle kwale onder het volk, die zijn leven liet aan het smadelijke en schandelijke kruis.

Het houdt in, dat die Jezus, die, als Hij in ons midden kwam, door niemand met het lichamelijk oog als meer dan een mensch onderkend zou worden, dat die Jezus, schoon geen gedaante ot heerlijkheid hebbende, dat wij Hem zouden begeeren, dat Hij desniettegenstaande de Zone Gods is, de Eengeborene van den Vader, vol van genade en waarheid, uit de vaderen zooveel het vleesch aangaat, maar nochtans waarachtig God boven alles te prijzen in der eeuwigheid. Het houdt in, dat die Jezus de Christus is, niet onze deugden of goede werken, niet de kunst of de wetenschap, niet de staat of de macht, en niet eenig schepsel op hemel of op aarde, maar dat Hij en Hij alleen de Christus is, de Knecht des Heeren, de Gezalfde Gods, de Verzoener der zonden, de Zaligmaker der wereld, onze hoogste Profeet, onze eenige Hoogepriester, onze eeuwige Koning.

En daardoor, door zijn inhoud en voorwerp, is het geloof juist eene wereldverwinnende kracht. Het is geen werk der lippen slechts of eene verstandelijke toestemming van eene geschiedkundige waarheid. Maar het is vaste verzekerdheid, onwankelbare overtuiging, onuitroeibaar vertrouwen, niet uit den bloede noch uit den wil des vleesches, noch uit den wil des mans, maar uit God afkomstig en door zijnen Geest in het harte gewerkt. Het is de band, die de ziel aan den Middelaar bindt en Hem vasthouden doet als ziende den Onzienlijke.

Het is de kracht, die den mensch uit de duisternis overzet in het koninkrijk van den Zoon van Gods liefde en hem zijn steun- en rustpunt geeft in de wereld der onbewegelijke goederen. Het is de vaste grond voor de dingen, die hij hoopt, en het onomstootelijk bewijs voor de zaken, die hij niet ziet. Het is de moed, die hem de gansche wereld doet trotseeren en juichen: als God vóór ons is, wie zal dan tegen ons zijn? Het is de troost, die hem psalmen doet zingen in den nacht en ook in de bangste verdrukking het lied doet aanheffen:

De Heer is mij tot hulp en sterkte,
Hij is mijn lied, mijn psalmgezang;

Hij was het, die mijn heil bewerkte;
Dies loof ik Hem mijn leven lang.

Men hoort der vromen tent weergalmen
Van hulp en heil, ons aangebracht:

Daar zingt men blij’, met dankbre psalmen:
Gods rechterhand doet groote kracht!

III. Die seëninge van die geloof

Omdat het dàt geloof is, het geloof in Jezus als den Christus, daarom is er de overwinning der wereld ook aan beloofd en gewaarborgd.

Het is zelf in zijn beginsel en wezen reeds overwinning der wereld. Het heeft de overwinning niet slechts tot gevolg en tot vrucht, maar het is van zijn allereersten aanvang af reeds overwinning der wereld. Gelooven toch, dat Jezus is de Christus, het is de eenvoudigste zaak, die zich denken laat, de eenige gebaande, de versche en levende weg voor een schuldig menschenkind, om uit loutere genade den vrede met God, het eeuwige leven, de hemelsche zaligheid deelachtig te worden. Maar dat neemt toch niet weg, dat er, om dat geloof te ontvangen en te oefenen, zooveel noodig is, dat geen mensch het zichzelf schenken of verwerven kan.

Want in waarheid te gelooven, dat Jezus de Christus is, het sluit in, dat wij onszelven verloochenen, ons vleesch met zijne begeerlijkheden kruisigen, ons verstand met alle gedachten gevangen leiden tot gehoorzaamheid, al onze gerechtigheden achten voor een wegwerpelijk kleed, onszelven aanklagen, van overtreding aller geboden, onze hope op alle schepsel varen laten, het recht Gods volmondig erkennen en pleiten op zijne genade alleen! Wat komt er niet tegen zulk een gelooven op! Alles verzet er zich tegen, alles in ons en buiten ons. Ons verstand en ons hart, onze wil en onze genegenheden, ons vleesch en ons bloed, onze naam en onze stand, ons geld en ons goed, onze omgeving enmaat, schappij, heel de wereld in ons en buiten ons, en dan Satan bovenal, die de overste dezer wereld is, de god dezer eeuw, die de zinnen verblindt. Om te gelooven, moeten wij der wereld en de wereld ons gekruisigd worden.

Maar daarom is het, ook in zijn oorsprong en wezen reeds, de overwinning der wereld. Want wie gelooft, die heeft een nieuw leven ontvangen. Hij is een nieuw schepsel geworden; uit de duisternis geroepen tot Gods wonderbaar licht; geen burger, geen onderdaan der wereld meer, maar van boven, uit God, uit zijn Geest geboren. Zijn burgerschap is in de hemelen. Zijne ongerechtigheid is vergeven; zijn krankheid genezen; zijn leven is verlost van het verderf; hij is gekroond met goedertierenheid en barmhartigheden.

Wie zal beschuldiging inbrengen tegen de uitverkorenen Gods? God is het, die rechtvaardig maakt. Wie is het, die verdoemt? Christus is het, die gestorven is, ja wat meer is, die ook opgewekt is, die ook ter rechterhand Gods is, die ook voor ons bidt. Wie zal ons scheiden van de liefde van Christus? Verdrukking, of benauwdheid, of vervolging, of honger, of naaktheid, of gevaar, of zwaard? Maar in dit alles zijn wij meer dan overwinnaars door Hem, die ons liefgehad heeft.

Door het geloof is de geloovige allereerst voor zichzelven aan het geweld der wereld onttrokken, maar voorts heerscht hij daardoor ook over die wereld met profetische en priesterlijke en koninklijke macht. Want het geloof, dat Jezus is de Christus, is geen roestige rust; het trekt zich nietin de stilte der eenzaamheid terug, maar het is levend en krachtig en dringt vol heldenmoed op de wereld in. Het geniet niet alleen, het werkt ook; het zegt wat en het doet wat. Het getuigt en het redt. Het spreekt en het handelt. Het valt aan met de macht van het woord, het treedt op in betooning van geest en van kracht. Wie gelooven, kunnen niet zwijgen. Midden in de wereld laten zij het getuigenis uitgaan, dat Jezus is de Christus. Zij verkondigen geen eigen wijsheid, maar prediken de wijsheid, die van boven is, schoon ze in de oogen der wereld eene dwaasheid moge zijn.

Zij getuigen, dat Jezus de Christus is, niets anders, niets minder, niets meer. Jezus de Christus, en niet het goud en de macht, niet het geweld en de dwang, niet de roem en de deugd, niet de wetenschap en de kunst, maar Jezus alleen de Zaligmaker der wereld, de eenige, de volkomene, de algenoegzame Zaligmaker, en niemand of niets naast Hem of beneden Hem of met Hem.

En door dat getuigenis is het geloof wederom eene wereldverwinnende kracht. Want de wereld heeft niets te getuigen. Zij gelooft niet en kan daarom ook niet belijden. Zij kent de macht van het woord niet. Zoodra de gemeente hare belijdenis in de wereld indraagt, grijpt zij daarom naar de wapenen van achteruitzetting en dwang, van verguizing en verdrukking. Dat zijn de wapenen, waarover de wereld in haar strijd tegen de gemeente van Christus beschikt. Maar het geloof is sterk door zijn getuigenis alleen. Het scheldt en het raast en het vervolgt niet. Het getuigt alleen, vast, zeker, onwankelbaar, onophoudelijk, tot in de stervensure, tot op den brandstapel toe. Het is een rots gelijk, staande in de branding der baren. Laat de wereld er op af komen met al haar wapengekletter en machtsvertoon! Tegen het rotsvaste geloof is geen geweld of dwang, geen schavot of brandstapel bestand. Het roemt in de verdrukking. Het triumfeert in zijn nederlaag. Het herleeft uit den dood. Zelfs het bloed der martelaren is het zaad der kerk.

Maar het geloof getuigt niet alleen; het werkt ook en handelt. Het werkt door de liefde. Liefde is de vrucht, de rijpe, heerlijke, kostelijke vrucht des geloofs. Wie gelooft, dat Jezus is de Christus, heeft Gods liefde ervaren en heeft daarom lief Dengene, die geboren heeft; want die niet liefheeft, die heeft God niet gekend, want God is liefde. Wie gelooft, heeft allen lief, die met hem uit God geboren zijn en in Jezus’ naam gelooven, want wij weten, dat wij overgegaan zijn uit den dood in het leven, dewijl wij de broeders liefhebben; die zijn broeder niet liefheeft, |28| blijft in den dood. Wie gelooft, heeft Gods geboden lief, want dit is de liefde Gods, dat wij zijne geboden bewaren; en zijne geboden zijn niet zwaar, zij worden alle door de liefde vervuld.

En ook door deze liefde is het geloof eene kracht, die de wereld verwint. Want de wereld kent het geheim der liefde niet, heeft beiden Jezus en zijnen Vader gehaat en zij haat allen, aan wie Christus des Vaders woord heeft gegeven, omdat zij van de wereld niet zijn. Maar de gemeente van Christus is machtig, als zij naar het bevel en het voorschrift van haren Meester hare vijanden liefheeft; zegent, die haar vervloeken; wel doet dengenen, die haar haten en bidt voor degenen, die haar geweld doenenhaar vervolgen. Die liefde is sterker dan de dood, zij drijft alle vreeze buiten; zij bedekt en gelooft en hoopt en verdraagt alle dingen, en zij vergaat nimmermeer.

Al deze wereldverwinnende kracht ontleent het geloof echter niet aan zichzelf maar aan Christus alleen. Daarom is het ten slotte de volkomene overwinning der wereld, omdat het geloof is in Christus, den Gezalfde des Vaders. Op Hem komt alles aan. Van Hem hangt alles af, Hij is de inhoud en het voorwerp, Hij is ook de gever en onderhouder, de leidsman en voleinder des geloofs. Geloovende, belijden wij juist, dat Hij en Hij alleen de wereld verwint. Hij heeft overwonnen. Vóór zijn dood reeds riep Hij het zijn discipelen toe: in de wereld zult gij verdrukking hebben, maar hebt goeden moed, ik heb de wereld overwonnen. Hij heeft ze overwonnen door het lijden zijns doods; stervende heeft Hij over haar gezegepraald; door het kruis heeft Hij over de overheden en machten getriumfeerd. En Hij gaat voort overwinnende en opdat Hij overwinne.

Van uit den hemel aan ‘s Vaders rechterhand strijdt Hij thans tegen de wereld door het geloof zijner gemeente, die zijne legerschaar is en door Hem van boven met gaven en krachten toegerust wordt, met den gordel der waarheid, met het borstwapen der gerechtigheid, met het schild des geloofs, met den helm der zaligheid, met het zwaard des Geestes. En Hij zal overwinnen aan het einde der dagen. Want Hij moet als Koning heerschen, totdat al zijne vijanden onder zijne voeten gelegd zijn. Dan tegen het einde der eeuwen, als Hij schier geen geloof op aarde vinden zal, zal Hij zelf don laatsten slag komen slaan en alle vijanden zich onderwerpen. Alle knie zal in die ure voor Hem zich buigen en alle tong belijden, dat Hij de Heer is, tot heerlijkheid Gods des Vaders.

Het ons nog hierdie geloof?

Broeders en Zusters, hebt gij dat geloof? Kent gij dat geloof in zijne wondere, wereldverwinnende kracht? Gij draagt den naam van geloovigen, maar zijt gij ook, wat gij heet? Paulus vermaande de gemeente van Corinthe: onderzoekt uzelven, of gij in het geloof zijt, beproeft uzelven! Of kent gij uzelven niet, dat Jezus Christus in u is? Tenzij dat gij eenigszins verwerpelijk zijt. En verwerpelijk, waardig om verworpen te worden, is een iegelijk, die met de wereld op voet van vrede leeft en tegen haar den strijd des geloofs nog niet aanbond. Want zoo iemand de wereld liefheeft, de liefde des Vaders is niet in hem. Wie een vriend der wereld is, wordt een vijand Gods genaamd.

Bang en zwaar is die strijd tegen de wereld wel. Want hij gaat in tegen vleesch en bloed, tegen gedachten en neigingen. Maar het is toch een goede en een edele strijd. Vele zijn de oorlogen, die op aarde tusschen volken en natiën worden gevoerd. En sommige daarvan, lang niet alle, zelfs niet de meeste, maar sommige zijn toch, in weerwil van al hun ellenden, en jammeren, schoon en grootsch te noemen. Schoon en grootsch is de strijd voor vrouw en kinderen, voor haard en altaren, voor vaderland en vorst, voor vrijheid en voor recht. Schoon en grootsch was de strijd onzer vaderen. Schoon en grootsch is die der beide Zuid-Afrikaansche Republieken; God zegene heur wapenen en leide ze weldra tot een volkomene zegepraal! Maar hoe schoon en grootsch sommige oorlogen ook geweest mogen zijn, zij werden toch altijd slechts om een of ander recht, om een heilig recht, zeer zeker, maar toch slechts om een beperkt deel van het recht en de vrijheid gevoerd.

Maar hier is een strijd, voor niets minder dan het recht, voor het recht Gods, voor de gerechtigheid zelve in haar beginsel en wezen, voor de volkomene vrijheid, voor het hoogste en heiligste goed, dat een mensch ooit ten deel vallen kan. Het is de edelste, de schoonste, de heerlijkste strijd, dien een menschenkind ooit strijden kan. Het is een strijd tegen de wereld, en tegen alwat uit en van de wereld is, tegen onszelven, tegen ons geld en ons goed, tegen al de begeerlijkheid des vleesches en de begeerlijkheid der oogen en de grootschheid des levens.

Maar het is tevens een strijd voor onze eigene behoudenis, voor de zaligheid onzer zielen, voor de hemelsche erfenis, voor de kroon der rechtvaardigheid, welke de Rechtvaardige Rechter schenken zal aan allen, die den goeden strijd gestreden en den loop voleindigd hebben. Het is een strijd voor het recht, voor de waarheid, voor de vrijheid, voor Christus en zijn rijk, voor de heerlijkheid van Gods naam en de glorie van al zijne deugden.

Laat ons dien strijd aanvaarden, en voortzetten en daarin volharden ten einde toe, in de mogendheid des Heeren, in de kracht des geloofs. Want geen ander wapen sterkt en bekwaamt ons tot dien strijd, dan alleen het geloof, dat Jezus is de Christus. Bij ons is geen kracht en bij geen schepsel in hemel en op aarde. Maar Jezus, de Zoon van Maria, de Eengeborene des Vaders, Hij is de held uit Juda’s stam, die door zijn kruis de wereld verwon! Gaan wij tot zijnen arbeid in, rusten wij op zijne overwinning, eigenen wij zijne verdiensten ons toe!

Dan is de zege ons. Want dit is de overwinning, die de wereld overwint, namelijk ons geloof. Vele oorlogen zijn er op aarde gevoerd, die, schoon ondernomen voor vrijheid en recht, toch met nederlaag en onderwerping geëindigd zijn. Maar hier is een strijd, die te voren van de overwinning zeker is. Christus, de verhoogde aan ‘s Vaders rechterhand, is er ten waarborg voor. Hij is tot Koning gezalfd over Sion, den berg van Gods heiligheid. De Heidenen zijn Hem gegeven tot zijn erfdeel, de einden der aarde tot zijne bezitting. Straks komt Hij weder, om met vlammend vuur wrake te doen over degenen, die God niet kennen en die het Evangelie van onzen Heere Jezus Christus ongehoorzaam zijn, maar ook, om verheerlijkt te worden in zijne heiligen en wonderbaar te worden in allen die gelooven. Kom dan Heere Jezus, ja kom haastelijk!

Amen.

Posted by: proregno | July 15, 2020

Theonomic Precedent in the Theology of John Calvin

Theonomic Precedent in the Theology of John Calvin

by rev. Christopher B. Strevel

institusie van calvyn

An essay in commemoration of Dr. Greg Bahnsen (1947-1995), whose work in theology, philosophy, and apologetics rendered to the Church of Jesus Christ a lasting contribution, offered in humble thanksgiving to Almighty God for the impact of his work upon my own life, with the goal of clarifying certain disputed points about the relationship of John Calvin to theonomic ethics.

[Inleiding: Hierdie artikel word met toestemming van beide die skrywer en die uitgewer van die boek waarin die artikel verskyn, geplaas.  As agtergrond van die relevantheid van hierdie artikel, sien hierdie artikel van my:  RS Clark, Calvin and Theonomy. In wese gaan die artikel oor of die volgende uitspraak van Calvyn in sy Institusie beteken dat hy gekant wees teen die toepassings van die beginsels van Mosaiese juridisiese wette en strawwe vir ons moderne samelewings:

Ek sou selfs verkies het om hierdie onderwerp heeltemal in stilte verby te laat gaan as dit nie was dat ek besef het hoe gevaarlik baie mense hierin dwaal nie. Daar is trouens mense wat beweer dat ‘n staat wat Moses se staatsreëlings verontagsaam en kragtens die gewone wette van volke regeer word, nie ‘n staat is wat reg georden is nie. Ander mense moet maar ondersoek instel na hoe gevaarlik en opruiend hierdie opvatting is. Vir my is dit voldoende dat ek aangetoon het dat dit ‘n valse en dwase opvatting is.” (Institusie, boek 4, hoofstuk 20, par. 14).

Die skrywer van die artikel toon aan dat hierdie aanhaling in sy historiese konteks verstaan moet word, asook dat Calvyn in al sy geskrifte bestudeer moet word om uit te vind wat sy siening was van Moses se juridiese wette en strawwe, asook aan wie se adres hierdie woorde gerig was: aan anabaptistiese yweraars wat nie die diskontinuiteit tussen Israel en ons tye in ag geneem het nie, of aan gereformeerdes wat dit wel doen maar glo die onderliggende beginsels van Moses se juridiese wette en strawwe in nog geldig, verstaan in die lig van die NT vervulling in Christus.]

Introduction

Calvin’s understanding of the continuing authority and applicability of the Mosaic judicials to modern civil governments is warmly debated in Reformed circles. Theonomists maintain that their commitment to apply God’s law to all areas of life, including civil magistrates, is the judicial extension of Calvin’s theology.[1] Citing natural or common law as a sufficient basis for civil ethics, others strongly reject the theonomic appeal to Calvin.[2] It is also suggested that even though Calvin and theonomists reach many of the same formal conclusions on Christian political ethics and penology, Calvin’s rationale for utilizing the Mosaic judicials is markedly contrary to that of theonomists, thus rendering any appeal to him illegitimate.[3] These and similar criticisms, while helpful in clarifying many issues, do not overturn the theonomic conviction that the theology and ethic of the great Geneva reformer provide Reformed precedent for the continuing authority and application of the Mosaic judicials to modern civil governments.

It is suggested that the reason for the widely divergent assessment of Calvin’s political ethic is due to his “divided judicial legacy.”[4] While his sermons and commentaries are basically theonomic, in that they seek to apply the Old Testament case laws and penalties to modern civil governments, Institutes, with its teaching on natural law, is clearly anti-theonomic. North states that some of Calvin’s comments concerning natural law in the Institutes have “left the door open to generations of Calvinists who could, in good conscience, call themselves Calvinists and still accept a wide range of political and economic humanism.”[5] Such a concession is unnecessary. As this paper will demonstrate, one weakness of current Calvin scholarship, though not of North’s research, is the failure of analysts to deal adequately with Calvin’s copious commentaries and sermons. There is no fundamental difference, however, between these and his Institutes. If Calvin’s comments on natural law are interpreted in the light of his overall theology, his use of natural law terminology does not represent a departure from his constant commitment to Sola Scriptura in the realm of political ethics.

Calvin Did Not Leave Us a Divided Judicial Legacy

When analyzing Calvin’s view on the continuing authority of the Mosaic judicials,it is necessary to avoid the twin errors of theological and historical revisionism. Unfortunately, Calvin scholars on both sides of the issue often fall into one of these two traps. On the one hand, theonomists recognize that they have developed and expanded certain points in Calvin’s theology. They sometimes disagree with his applications of a given law. They certainly do not always state their position in the same manner or with the same emphasis that he chose in his particular historical context. Nevertheless, theonomists strongly affirm that justice is not done to Calvin if we endeavor to recast his views to make them more palatable to the 20th century church. Calvin was not an ethical or political pluralist. He did not believe that natural law as understood and interpreted by fallen man is a sufficient basis for a political commonwealth. He certainly defended the necessity of correctly applying the Mosaic judicials to the modern nation-state. Believing with Calvin that a Christian society is the political ethic for which the church should plead and disciple, theonomists turn with him to the law of Moses, as the perfect expression of God’s will for human culture, the foundation of political justice and stability, and the duty of all kings and princes.

The appeal to John Calvin and the Reformers of the sixteenth century does not settle the modern debate over theonomy. It does, however, determine whether theonomy’s ethical commitments have been held in principle among mainstream Reformed theologians and pastors of the past four hundred years, or, as claimed by some modern theologians and ecclesiastics, it is a new heresy worthy of the censure of the church. By establishing continuity between theonomic ethics and the theology of John Calvin, it is my desire to elicit a more charitable treatment from those who do not embrace theonomic ethics as well as greater balance and precision in scholarship when analyzing its distinctives.

Recent reformed critiques of the theonomic appeal to John Calvin center around three main headings. We shall consider each of them in turn:

  1. Calvin’s Anti-Theonomic Rationale for Applying the Old Testament Civil Penalties
  2. Calvin’s Anti-Theonomic Statements in the Institutes 
  3. Calvin’s Anti-Theonomic Appeal to Natural Law

I. Calvin’s Anti-Theonomic Rationale for Applying the Old Testament Civil Penalties

Godfrey employs an argument that is increasingly popular among some Reformed teachers and scholars.[6] Calvin, this approach says, was not a theonomist because he did not believe that the Mosaic judicial statutes were still binding on the modern nation-state. He may have called for the execution of Michael Servetus for heresy and blasphemy. He may have approved of the death penalty for adultery and incorrigible children. The fact, however, that the civil penalties supported by Calvin are also found in the Mosaic judicials does not prove that he believed in the authority because of any continuing commitment to them as a binding legal category.

Calvin supported such things, so the argument goes, not because the judicial laws are still binding but because such punishments are consistent with the equity of the moral law.[7] Since Calvin never explicitly said that adulterers ought to be executed because Moses said so but gave other reasons, he was not a theonomist. Theonomists, unlike Calvin, are naïvely content with a simple appeal to Moses.

Theonomists believe that adulterers should be executed because Moses said so. Calvin reaches his conclusion very differently. Commenting on the woman taken in adultery, Calvin defends death as a punishment for adultery, reasoning that adultery is a heinous crime that dishonors marriage and promotes illegitimacy. He does not simply appeal to Moses, but reasons from the equity of the moral law.[8]

Some Initial Problems with This Thesis

While it is certainly true that the law of God must be correctly interpreted and applied to our lives and culture, nevertheless the authority of God’s law remains intact throughout the new covenant era. Jesus approached the law of God in this fashion. Asked by a certain lawyer the way to eternal life, Jesus responded, “What is written in the law? How do you read?”[9] For Jesus, a “simple appeal” to the Old Testament, including the case laws and civil penalties, was sufficient to establish a matter or render judgment.[10] The same can be said of the apostle Paul.[11] Theonomists have consistently reasoned that this must be our default approach to God’s law. It remains authoritative upon all men, and we have the duty to apply it carefully and humbly to the details of modern life and society. Theonomic ethics is, above all, a commitment to the comprehensive authority of all God’s laws in Scripture and a rejection of man’s fallen reason as a source of authority and truth in any field of human inquiry.

An additional problem with this method of argumentation, however, is that it is based upon a false understanding of one of theonomy’s plainly enunciated teachings. Godfrey is operating on the straw-man assumption that theonomic ethics does not allow for significant changes between the old and new economy. On the contrary, theonomy maintains that there are significant differences in the manner of observation of the Mosaic law.[12] It is absolutely necessary to distinguish the outward form of God’s covenantal dealings with His people under the Old Testament from the underlying moral principles that are binding on men and nations today. The latter remains their authority while the former may vary from culture to culture. The authority of the Mosaic judicials as the political constitution of the Jewish people has passed away, but the underlying moral equity of its precepts remain forever binding.[13] Hence, it is infelicitous to describe theonomic ethics as simplistic, as Godfrey does.

The appeal of theonomy, like that of many contemporary Christian movements, is its simplicity and apparently biblical character. The great complexities and frustrations of the secular, modern world lead many to look for easy solutions. But in a fallen world, solutions to great political problems are not always easy.[14]

Dr. Greg Bahnsen, the leading spokesperson for a return to the Mosaic judicials as the only basis for a well-ordered and just society, responded in this fashion to the charge that theonomists are legal simpletons:

One must not get the false impression, however, that the foregoing study makes everything in civil government a simple matter or that finding out what the whole Bible has to say on any particular law of God can be done without running into difficult questions of exegesis and application in the modern world. Indeed, there will even be problems in understanding whether a law is basically moral in character or restorative, and so forth.[15]

Theonomists recognize changes between the Old and New Testaments and freely admit the difficulty of applying God’s law in the modern world. Theonomic ethics does allow for more than “minor adjustments for modern problems.”[16] Theonomists wholeheartedly agree with Godfrey when he says of modern Calvinists, “they too stress the historical uniqueness of Israel and the need to examine the specifics of the civil laws of Moses in the light of the underlying moral law to find the contemporary application of those laws. This approach is not always easy, but it is the mainstream of Reformed theology.”[17]

Calvin, Godfrey, and modern theonomists maintain that it is necessary to identify the underlying moral principles that undergird the judicial laws of Moses. They are unified in affirming that applying those principles to modern societies is not always easy. Careful exegesis is absolutely necessary to determine both the underlying moral equity and its proper application to modern cultures. It should be remembered, however, that neither Calvin nor theonomists, in contrast to Godfrey, use Israel’s theocratic uniqueness, general principles of equity common to all nations, or the diversity of modern cultures to abrogate the binding authority of the underlying principles of the Mosaic judicials upon the modern civil magistrate. The concept of equity does not lead Calvin away from God’s law but to it as the only possible standard of what is equitable in God’s eyes. This is why Calvin repeatedly endorses not only the underlying moral principles of a given case law but also its exact wording and application. The aspects of God’s judicial laws that are common to all nations, that is, not limited to Israel’s particular historical organization as a political body, express eternal principles of divine justice and retain their binding authority throughout the new covenant era.

Calvin’s Simple Appeal to Moses

Calvin affirms the authority of the Old Testament case laws because Moses said it, i.e., because God’s laws given through him retain their authority over men and nations to the present time. Calvin’s overall assessment of the Mosaic laws is stated in his commentary on Deuteronomy 4:6-9 and reveals his belief that all spiritual and social light available to men is to be found in the law of God alone and that those who reject it are consigned to walk in darkness. This should be taken as a foundational statement regarding the law of God versus all competing systems of law and philosophy. It establishes the direction for his careful exposition and application of God’s laws to non-Jewish men and nations.

And for proof thereof, what is the cause that the heathen are so hardened in their own dotages? It is for that they never knew God’s Law, and therefore they never compared the truth with the untruth. But when God’s law comes in place, then doth it appear that all the rest is but smoke insomuch that they which took themselves to be marvelous witty, are found to have been no better than besotted in their own beastliness. This is apparent. Wherefore let us mark well, that to discern that there is nothing but vanity in all worldly devices, we must know the Laws and ordinances of God. But if we rest upon men’s laws, surely it is not possible for us to judge rightly. Then must we need to first go to God’s school, and that will show us that when we have once profited under Him, it will be enough. That is all our perfection. And on the other side, we may despise all that is ever invented by man, seeing there is nothing but fondness[18] and uncertainty in them. And that is the cause why Moses terms them rightful ordinances. As if he should say, it is true indeed that other people have store of Laws: but there is no right at all in them, all is awry, all is crooked.[19]

Moving from Calvin’s general statement on the necessity and binding authority of the statutes and ordinances of the Mosaic law to his specific treatment of the judicial laws, we turn to his sermon on Deuteronomy 13:5. It reveals Calvin’s rationale for upholding the death penalty for heretics and blasphemers. In it Calvin argues against those who say that the coming of Christ nullifies the duty of the civil magistrate to uphold pure religion and punish heretics. He bases this duty on the authority of God’s law over modern nations. The command for the magistrate to uphold the first table of the law with the civil punishments handed down by God in the Old Testament was not a Jewish law alone; it was a general rule to which all men must yield.

Then let us not think that this Law is a special Law for the Jews; but let us understand that God intended to deliver us a general rule, to which we must yield ourselves… Since, it is so, it is to be concluded, not only that it is lawful for all kings and magistrates, to punish heretics and such as have perverted the pure truth; but also that they be bound to do it, and that they misbehave themselves towards God, if they suffer errors to rest without redress, and employ not their whole power to shew greater zeal in that behalf than in all other things.[20]

Calvin does appeal to “nature” in defense of capital punishment against blasphemers and idolaters,[21] but such appeals must be interpreted in light of Calvin’s overall assessment of the nature, insufficiency, and use of natural law.[22] They cannot be interpreted to mean that Calvin evaluated “natural law” over Scripture’s express statements. Calvin uses “nature” against those who rebel against the Mosaic requirements. If even fallen men in their rebellion against God note the importance of maintaining pure religion, how much more must those who have revealed truth abide by what Almighty God has spoken? Calvin’s appeal to nature does not show that he thought it necessary to reconcile Moses to the Roman law-code, as if the former had validity only when it agreed with the latter. Rather, Calvin noted the agreement between Moses and human legal codes because the laws of nations are often reflective of God’s perfect standard of justice revealed in the Mosaic law alone.

Calvin’s belief in the permanent value of the underlying moral principles and specific applications of the Mosaic judicials is revealed plainly in analysis of Jesus’ interview with the adulterous woman. Responding to those who said that Jesus abrogated the judicial penalty for adultery by his silence, Calvin reasons:

We are not told that Christ absolutely acquitted the woman, but that he allowed her to go at liberty. Nor is this wonderful, for he did not wish to undertake anything that did not belong to his office…. They who infer from this that adultery ought not to be punished with death, must for the same reason, admit that inheritances ought not to be divided, because Christ refused to arbitrate in that matter between two brothers, (Luke xii. 13.)…. But let us remember that, while Christ forgives the sins of men, he does not overturn political order, or reverse the sentences and punishments appointed by the laws.[23]

Which “laws”? The laws in question must be the judicial laws of Moses. Calvin stated that Jesus did not come to reverse these sentences and punishments contained therein. Speaking of the same situation in a different place, Calvin wrote that “it is certain that our Lord did not want to change anything about the government or the civil order, but without reviling it in any way, He made His office, for which He came into the world, that of forgiving sins.”[24]

Calvin denies that the coming of Jesus overturned the civil order or the authority of the civil penalties given through Moses. Had Jesus addressed the magistrate and if the proper conditions for a judicial rendering existed, He would have urged him to fulfill the law.[25] The case laws, including the penalties, continue to bind God’s people, including the civil magistrate. Hence, Calvin’s appeal to the underlying equity of the judicial laws does not undermine the theonomic appeal to him. For Calvin and modern theonomists, the equity of the law is what remains when we subtract those external, culturally determined aspects of the law of God given to Moses. From the above citation, it is clear that Calvin does not consider the civil penalties to be in this category to the extent that they express eternal principles of divine justice and are not tied to Israel’s unique historical and political needs. These The Mosaic penalities, properly interpreted and applied, are unchanged in their authority. Moses carries the same authority today as he did in his own day. Accordingly, Calvin does not use the principle of equity to deny the simple authority of Moses.

Therefore let us hold this position: that with regard to true spiritual justice, that is to say, with regard to a faithful man walking in good conscience and being whole before God in both his vocation and in all his works, there exists a plain and complete guideline for it in the law of Moses, to which we need simply cling if we want to follow the right path. Thus whoever adds to or takes anything from it exceeds the limits. Therefore our position is sure and infallible.[26]

Calvin and Servetus

It is sometimes argued that Calvin’s agreement with the Genevan council’s decision to execute Michael Servetus for heresy provides no support for the theonomic appeal to Calvin. On the contrary, Calvin’s involvement in the Servetus affair was a self-conscious decision based upon his principled approach to the authority of the judicial penalties contained in the Mosaic law. Defending the decision of the Genevan government to execute Michael Servetus for blasphemy, Calvin writes in his Defensio:

Whoever shall not contend that it is unjust to put heretics and blasphemers to death will knowingly and willingly incur their very guilt. This is not laid down on human authority; it is God who speaks and prescribes a perpetual rule for His Church. It is not in vain that He banishes all those human affections which soften our hearts; that He commands paternal life and all the benevolent feelings between brothers, relations, and friends to cease; in a word, that He almost deprives men of their nature in order that nothing may hinder their holy zeal. Why is so implacable a severity exacted but that we may know that God is defrauded of His honor, unless the piety that is due to Him be preferred to all human duties, and that when His glory is to be asserted, humanity must almost be obliterated from our memories.[27]

According to Calvin, God does not leave it up to men or magistrates to determine what is equitable and what is not. Equity, justice, and truth are contained in God’s law. God has told us what He requires of magistrates in His Word. Calvin clearly states that the Mosaic penalty for blasphemy is a rule laid down by the authority of God, and therefore it must be obeyed. Anyone who contends against this law is as guilty as the blasphemer and heretic. Similarly, while contending for the death penalty for false prophets, Calvin insisted that the penalty must not be relaxed and that anyone who wants to be lenient is “a despiser of God, and an upholder of the devil.”[28]

Calvin appeals to the judicial penalties as perpetually binding on the civil magistrate because God spoke them. One cannot violate them without sinning against God. Godfrey may not agree with Calvin and the theonomists, but he cannot escape the clear import of what Calvin says in this passage. Even Philip Schaff, the church historian and outspoken critic of Calvin’s position, interpreted Calvin’s actions in the Servetus affair as flowing out of his commitment to the judicial laws of Moses.

Calvin’s plea for the right and duty of the Christian magistrate to punish heresy by death stands or falls with his theocratic theory and the binding authority of the Mosaic code. His arguments are chiefly drawn from the Jewish laws against idolatry and blasphemy, and from the examples of the pious kings of Israel.[29]

A careful analysis of Calvin’s works provides clear, irrefutable precedent for the theonomic commitment to the binding authority of the Old Testament judicial laws. Calvin maintains that their authority is not the least bit relaxed in the New Testament era. He may not have agreed with a modern theonomist in his assessment of what aspects of the Mosaic judicials were culturally determined or how to apply the equity of the law in a given circumstance, but that difference in detail does not undermine their agreement in principle. Calvin supports the imposition of the judicial penalties attached to moral law violation upon modern breakers of God’s law. Why? Because God said so. Calvin’s rationale for applying the civil laws and penalties revealed by God in the Old Testament does not differ from that utilized by the modern adherents of God’s judicial law.

Calvin’s Rationale and the Threefold Division of the Law

Having failed to establish that Calvin’s rationale for applying the case laws and penalties of the Old Testament radically differs from that of the theonomists, attempts are made to drive a wedge in Calvin’s theology between the summary of the moral law contained in the Ten Commandments and the case laws. This thesis states that whereas Calvin required the civil magistrate to uphold both tables of the Decalogue, he did not consider the judicial laws binding upon him. When Calvin supported specific judicial laws, it was not because he viewed the Mosaic judicials as categorically authoritative but, rather, because he subsumed their equity under the moral law. Hence, it only appears that Calvin supported the Mosaic judicials when, in fact, he maintained an airtight division between the moral and civil law. The moral law is for all men, but the civil law is only for the Jews. This, it is sometimes claimed, was Calvin’s explicit position.

In the Institutes, Calvin maintained the basic threefold division of the law.[30] The moral law, summarized in the Ten Commandments, has continuing authority in all areas of life. Hence, the civil magistrate should enforce both tables of the law. The ceremonial law has been abrogated at the coming of Christ. But what of the judicial law? Into which category does it fall? Does it continue to bind the civil magistrate, or has its authority passed with the arrival of the New Testament? This is the key issue. Consider Calvin’s remarks against certain pacifistic Anabaptists who maintained that the spiritual nature of the church abrogates the binding authority of the civil law:

They will reply, possibly, that the civil government of the people of Israel was a figure of the spiritual kingdom of Jesus Christ and lasted only until his coming. I will admit to them that, in part, it was a figure, but I deny that it was nothing more than this, and not without reason. For in itself it was a political government, which is a requirement among all people.

That such is the case, it is written of the Levitical priesthood that it had to come to an end and be abolished at the coming of our Lord Jesus (Heb. 7:12ff.) Where it is written that the same is true of the external order? It is true that the scepter and government were to come from the tribe of Judah and the house of David, but that the government was to cease is manifestly contrary to Scripture.[31]

The following is perhaps one of the clearest statements to be found in all of Calvin’s writings. The ceremonial law has been abolished, but the government, the external order, the normativity of the case laws over the nations continues today. The Lord Jesus Christ has taken His place as rightful King over the nations, and all men must submit to His law, enforce His penalties, and promote His cause.

But it is questioned whether the law pertains to the kingdom of Christ, which is spiritual and distinct from all earthly dominion; and there are some men, not otherwise ill-disposed, to whom it appears that our condition under the Gospel is different from that of the ancient people under the law; not only because the kingdom of Christ is not of this world, but because Christ was unwilling that the beginnings of His kingdom should be aided by the sword. But, when human judges consecrate their work to the promotion of Christ’s kingdom, I deny that on that account its nature is changed. For, although it was Christ’s will that His Gospel should be proclaimed by His disciples in opposition to the power of the whole world, and He exposed them armed with the Word alone like sheep amongst wolves, He did not impose on Himself an eternal law that He should never bring kings under His subjection, nor tame their violence, nor change them from being cruel persecutors into the patrons and guardians of His Church.[32]

These quotations demonstrate that theonomists are correct in looking to Calvin for historical reformed precedent for their commitment to God’s judicial laws. While theonomists are willing to abide by the traditional threefold distinction within the law of God, the Scriptures do not treat the judicial and ceremonial laws in the same fashion.[33] Regardless of how one categorically divides the law of God, the ceremonies have been abrogated but the underlying moral equity of the Mosaic judicials has not.

It is true that Calvin rejects the notion that modern nations must submit to the Mosaic judicials as a civil constitution.[34] The external “form” of Israel’s judicial laws, which I take to mean the specific circumstances, needs, and geography of the nation-state of Israel, were specific to that nation, and we are not obligated to adopt the Mosaic civil code as our civil code.[35] We are free to develop additional civil laws as our times and circumstances may require, provided they reflect and are consistent with the underlying moral principles revealed in the Mosaic judicials. Hence, theonomists can agree with Lang that Calvin rejected “the unqualified subordination of the state’s laws to the law of Moses.”[36]

Though Calvin rejected the authority of the Mosaic judicials as a civil code, he did not – either in the Institutes or his sermons and commentaries – free us from the authority of the moral principles exemplified in the Mosaic judicials. Indeed, because so many of these laws are perfect as they stand, i.e., not having an outward form specific only to Israel, they are immediately authoritative over us. In this category are many of the case laws, including the civil penalties attached to moral law violations. Unfortunately, modern assessments of Calvin do not seem to be able to differentiate these two aspects of Calvin’s political ethic (i.e., the judicial law as Israel’s state constitution and the judicial law as providing authoritative direction and enforcement of the moral law , and the result is confusion over Calvin’s position on the Mosaic judicials.[37]

Undoubtedly, Calvin’s order of presentation differs from that of modern-day theonomists. Living in a day of cultural relativism and ecclesiastical antinomianism, Bahnsen begins his defense of the Mosaic judicials by asserting the normativity of all God’s laws. He then makes concessions where Scripture allows. Calvin, writing against the radical Anabaptists, stresses the cessation of the authority of the Mosaic judicials as a civil constitution. From this position, he proceeds to insist that the state should recognize and support biblical Christianity, uphold both tables of the Decalogue, and conform to the Mosaic judicials where, of course, they reflect God’s eternal principles of justice and are not tied to Israel’s specific cultural, historical, and redemptive situation.

In these two aspects, theonomic ethics is built upon Calvin’s political ethic. It is not necessary to adopt the Mosaic judicials as our state constitution. “Theonomists do not practice nor advocate anything like a ‘direct’ move from the unchanging character of God, or the old covenant code, to modern law-codes.”[38] Nevertheless, it is the duty of kings and princes to rule by the underlying moral equity of the Mosaic judicials, as they explain and clarify the direction in which we should apply God’s law in our civic arrangement, as well as punish offenders against both tables of God’s law. Calvin and theonomists do not agree on every detail pertaining to the implementation of this principle. There is, however, a common reverence for all the law of God in Holy Scripture and a serious attempt to apply the Mosaic judicials to the modern state.

Calvin’s Perpetual Duties and Precepts of Love

In the Institutes, Calvin differentiates the outward forms, observances, and ceremonies of the law from the underlying moral principles that are at the heart of all the laws.[39] Once we cut away that which pertained to the Jewish nation alone, we will be left with the “perpetual duties and precepts of love.”[40] After we do this with the ceremonial law, we are left with Christ, the substance and purpose of them. We now observe the moral requirements of the ceremonial law through faith in Him and His once-for-all sacrifice. We continue coming to Christ each day, confessing our sins, and hoping in His perfect sacrifice as the basis of our acceptance with God.

After abrogating that which separated Israel as a political body from the surrounding nations and that which is expressed in language inapplicable to our culture, the perpetual moral duties remain. All men, including the civil magistrate, must submit to these perpetual duties. Clearly, for Calvin something does remain in force in the judicial law: perpetual duties and precepts of love. Second, all human laws, though they may vary in outward form, “must be in conformity to that perpetual rule of love.” In other words, though some modern nations may not have flat-roofed homes requiring rooftop railings, all citizens are required to protect those on their property in a proactive manner. Once again, this is exactly how theonomists reason. Mainstream theonomists do not advocate the imposition of the Mosaic judicials as a civil constitution on the American society or any other world culture. We do believe that the authority, necessity, and all-sufficiency of Scripture lead to the duty of all governments to show their allegiance to Jesus Christ by submitting to His laws in Scripture that pertain to their function. These laws must be properly applied, and the process will not be without its challenges. Nevertheless, whatever laws they adopt must be in accordance with the underlying moral equity of God’s laws.

II. Calvin’s Anti-Theonomic Statements in the Institutes

The Final Edition of the Institutes Governs Calvin’s Judicial Understanding

This is the heart of the modern argument against the theonomic appeal to John Calvin. Calvin’s statements in the Institutes are thought to be so clearly anti-theonomic that whatever he said elsewhere cannot be cited to overturn his commitment to natural law. Duncan claims that if Calvin’s sermons on Deuteronomy “are read in the light of Calvin’s explicit theory on the proper civil application of Biblical law revealed in the Institutes, (opinions in print as early as 1536 and confirmed in the definitive 1559 edition of the Institutes), they will be found to be manifestly non-theonomic.”[41]

A Dating Dilemma

Theonomists will be more than happy to utilize this sort of argumentation. The 1559 edition of the Institutes was not the last thing Calvin had to say on the subject. In 1563, just a year before his death, Calvin’s commentary on the harmony of Exodus through Deuteronomy was published. These, no less than his sermons on Deuteronomy, reflect Calvin’s commitment to the case laws and penalties of the Old Testament as binding on the civil magistrate today. This argument, therefore, is a double-edged sword. Since this commentary appeared later in print than the Institutes, any supposedly anti-theonomic statements in the Institutes must be interpreted in their light. This commentary affirms Calvin’s commitment to the Mosaic judicials. Commenting against those who believed that we should no longer follow Moses’ prescribed penalty against adulterers, Calvin writes:

By the universal law of the Gentiles, the punishment of death was always awarded to adultery; wherefore it is all the baser and more shameful in Christians not to imitate at least the heathen. Adultery is punished no less severely by the Julian law than by that of God; whilst those who boast themselves of the Christian name are so tender and remiss, that they visit this execrable offense with a very light reproof.[42]

Speaking of those in his day who opposed the infliction of the death penalty against false prophets, Calvin writes, “God commands the false prophet to be put to death… Some scoundrel or other gainsays this, and sets himself against the author of life and death. What insolence is this!”[43]

In final analysis, it is evidence of biased scholarship to utilize Calvin’s statements on the Mosaic judicials in the Institutes to undermine or weaken what he constantly affirms in his commentaries and preached to the people, especially when Calvin, though fallible, was meticulous and self-consistent as a biblical scholar. It is certain that Calvin makes many statements that clearly endorse the continuing authority and applicability of Old Testament case laws to the modern nation. Do we ignore them? Reinterpret them? This is the solution usually offered. Regardless of their clarity, we should turn Calvin’s words on their head and interpret them in a manner contrary to good grammar, common sense, and current views among Calvin’s close friends, like Martin Bucer, who strongly affirmed the abiding validity of the Mosaic judicials.[44] As I shall endeavor to demonstrate, there is a better way to reconcile Calvin’s comments in the Institutes with those in his commentaries and sermons.

A Brief Response to Douglas Kelly

Kelly’s treatment of Calvin’s position is subject to the same criticisms made of Duncan and Godfrey.[45] Though a theocracy is more properly defined as a society that recognizes the authority of God as supreme over all institutions, theonomists agree with Kelly that Calvin did not envision a society ruled by the church.[46] He advocated the institutional submission of both to the kingly rule of Jesus Christ. Both should achieve those goals in submission to the Word of God. As Wallace correctly observed, “Calvin’s concern in Geneva was to bring Church and State closely together again in mutual interdependence, in such a way that the Church had its spiritual Independence restored to it, and civil government was allowed to retain its full power over decisions proper to its own sphere.”[47]

When speaking of the judicial law, Kelly writes, “The judicial law is not authoritative on the nations since the general principle of equity underlying it has to be adapted to differing situations and differing times.”[48] This remark demonstrates tremendous confusion on Kelly’s part concerning what is required for the judicial laws to be binding on modern nations. Theonomists have said, following Calvin, that we must distinguish between the underlying moral principles found in all parts of God’s law and the cultural trappings that no longer apply to us. Calvin did this, and theonomists follow him. Accordingly, both maintain that the outward forms of civil laws may change from society to society, but the perpetual moral duties and precepts of love still remain in force. The necessity for cultural sensitivity and application does not undermine the abiding authority of the moral principles contained in the Old Testament case laws and penalties.

Finally, Kelly utilizes the same dating argument employed by Duncan. He writes:

Although Calvin may well have developed a new emphasis by the late 1550’s on the practical usefulness of Old Testament legislation, it is very doubtful that he changed his mind on the essentials. For if he had, there would have been time to have rewritten the relevant sections in his final revision of his Institutes in 1559 (which he did not). In short, Calvin negates the continuing obligation of Old Testament judicial and ceremonial law.…[49]

He admits that Calvin may have grown in his understanding and appreciation of the Mosaic civil polity. However, Kelly’s evaluation of Calvin’s attitude toward that legislation is incorrect. It was not only practically useful but also divinely commanded. Calvin vehemently opposed the attitude of some who say that because the case laws were part of Israel’s political laws the New Testament magistrate is under no obligation to follow them. Commenting on the necessity of the death penalty against false prophets, Calvin writes:

What is the meaning of this madness, in imposing a law upon God, that He should not make use of the obedience of the magistrate in this respect? And what avails it to question about the necessity of this, since it pleases God?…. It is superfluous to contend by argument, when God has once pronounced what is His will, for we must needs abide by His inviolable decree.[50]

Moreover, we have seen that Calvin did write something after the 1559 edition of the Institutes. His commentary on Exodus through Deuteronomy clearly endorses a modern application of the Old Testament case laws. Calvin did not need to revise his previous statements because he was not directing them against contemporary theonomists but, as we shall see, against the radical Anabaptists.

Kelly does not appreciate Calvin’s endorsement of civil involvement in the preservation of the purity of the Christian religion. He says, “Calvin has no concept of a separation between religion and state; or of a non-Christian magistrate, or of toleration of plural churches.”[51]

In this context, it should be noted that Calvin’s two-kingdom doctrine mitigates any institutional blurring of the church and state. They should, however, work together in their respective spheres to promote the divinely given goal of society. According to Calvin, the state has as its appointed end, so long as we live among men, to cherish and protect the outward worship of God, to defend sound doctrine of piety and the position of the church, to adjust our life to the society of men, to form our social behavior to civil righteousness, to reconcile us to one another, and to promote general peace and tranquility.[52]

Calvin, unlike many evangelical and Reformed Christians in our day, did not believe in a pluralistic society in which men were free to worship whatever God they chose. He rejected the notion that the state should or even could be neutral toward religion. In describing Calvin’s overall view of the relationship between church and state, Neisel makes the following comments:

There can be no decisive separation between state and church because the state has the same Lord as the church. Christ as Head of His church is also precisely the Lord of this world… All magistrates and princes are therefore bidden to subject themselves in all humility to the great king Jesus Christ and to His spiritual scepter. Their government can be nothing other than a service under this one Lord… If the government does not decide for Christ, then it decides against Him. There is no other alternative.[53]

God’s law prescribes the true worship of God, and the civil magistrate is to enforce God’s law in this respect. God’s law forbids idolatrous worship of the one true God and the proliferation of false gods and religions. For Calvin, as with modern theonomists, “Thou shalt have no other gods before me” applies as much to the magistrate as to the individual Christian. The civil magistrate never has the right, in the interests of pluralism and liberty of conscience, to allow crimes against God’s law to go unpunished. It must be emphasized, however, that it is not Calvin’s medieval blurring of church-state lines that caused him to support the role of the magistrate in the preservation of religion. Both kingdoms, the spiritual and the political, are to enforce God’s law in their respective spheres.[54] When both kingdoms are consecrated to Jesus Christ and dedicated to obeying His laws, there is justice and peace in society, and the church is protected so that she can attend to the work of discipling the nations.

 The Historical Setting of Calvin’s Institutes

Whenever opponents of theonomy seek to refute the theonomic appeal to Calvin’s judicial views as historical and Reformed precedent for their own, they cite his Institutes. Regardless of Calvin’s other statements, these three sentences purport to set forth Calvin’s true position on the relationship between God’s law and the civil magistrate:

I would have preferred to pass over this matter in utter silence if I were not aware that here many dangerously go astray. For there are some who deny that a commonwealth is duly framed which neglects the political system of Moses, and is ruled by the common laws of nations. Let other men consider how perilous and seditious this notion is; it will be enough for me to have proved it false and foolish.[55]

Basic hermeneutic principles teach us that to understand the meaning of a particular text, we must have a grasp of the historical context in which the author wrote. Accordingly, before we consider the particulars of this and other statements Calvin made in this section, let us briefly remind ourselves of Calvin’s purpose for writing the Institutes. This will shed enormous light upon Calvin’s purpose for making such a statement.

On October 18, 1534, in protest against the Roman Mass, placards were pasted over all Paris. The Roman Catholics were quick to persecute all the Protestants they could catch. Adding fuel to this controversy was the Anabaptist debacle in Muenster, Germany. There, certain wicked and seditious persons, under the veil of reforming the church, overthrew the existing government, instituted a Jewish theocracy, and killed many innocent persons. King Francis I and his advisors justified their slaughter of the Protestants in France by accusing them of an Anabaptist attempt to overthrow the civil government!

Calvin saw the peril of this situation. The Reformers in France must be separated from their revolutionary counterparts in Germany. In order to accomplish this, Calvin wrote his Institutes. Calvin expressed two purposes for its writing. He wished to provide an accurate summary of the reformers’ theology and to vindicate the French Protestants, who were being wrongfully confused with the Anabaptist radicals and persecuted for their faith. In short, the Institutes is an apology of the Reformed faith and a plea to King Francis to end the violent persecution of Christians in his realm.

And indeed I shall not fear to confess that here is contained almost the sum of that very doctrine which they shout must be punished by prison, exile, proscription, and fire, and be exterminated on land and sea. Indeed, I know with what horrible reports they have filled your ears and mind, to render our cause as hateful to you as possible.[56]

In the Institutes, Calvin gave a masterful presentation of the Reformed faith, demonstrating that the true enemies of the King are those who suppress the truth of the gospel, not the Reformers who seek to support a godly society based upon obedience to God’s law and faith in Jesus Christ. Calvin then responds to the Roman Catholic charge that the French Protestants are, like the Anabaptists, plotting to overthrow the king.

And when this profited him nothing, he [Satan] turned to stratagems: he aroused disagreements and dogmatic contentions through his catabaptists [i.e., Anabaptists] and other monstrous rascals in order to obscure and at last extinguish the truth…

But I return to you, O King. May you be not at all moved by those vain accusations with which our adversaries are trying to inspire terror in you: that by this new gospel (for so they call it) men strive and seek only after the opportunity for seditions and impunity for all crimes…[57] And we are unjustly charged, too, with intentions of such a sort that we have never given the least suspicion of them. We are, I suppose, contriving the overthrow of kingdoms—we, from whom not one seditious word was ever heard… But if any persons raise a tumult under the pretext of the gospel[58]—hitherto no such persons have been found in your realm—if any deck out the license of their own vices as the liberty of God’s grace—I have known very many of this sort—there are laws and legal penalties by which they may be severely restrained according to their deserts. Only let not the gospel of God be blasphemed in the meantime because of the wickedness of infamous men.[59]

Given the emergency situation existing in Paris, the Reformed churches, and Muenster, Calvin felt compelled to separate the mainstream reformation movement from the radical Anabaptists in Muenster. He begins the Institutes with an appeal to the king to listen to him and cease from persecuting just men. He concludes his treatise with a section on the legitimacy and responsibility of the civil magistrate. “The entire following section (chapter 20) is a vindication of government and a polemic against the Anabaptists.”[60]

The Historical Referent of Calvin’s Statements

As Calvin addresses King Francis, he considers the radical Anabaptists wicked and infamous men who were being used by Satan to stop the progress of the gospel of Jesus Christ. Under the pretext of reforming the church, these men sought to overthrow kingdoms, subvert the laws, and institute all manner of ungodly behavior. Nowhere are the anti-Christian tendencies of the radical Anabaptists more clearly seen than in the Muenster incident, which prompted Calvin to write the Institutes. These men were revolutionaries, maintaining that the return of Christ and re-establishment of the Old Testament theocracy were imminent. As we look more closely at the Anabaptists in Muenster, it will be obvious that Calvin addressed his supposedly anti-theonomic statements in the Institutes to their dangerous views.[61] “Given the historical circumstances, the persecution of French Protestants, and the revolutionary furor in Muenster, Calvin’s remarks in 4:20:14 must clearly be seen for what they are: a clear denunciation of the seditious utilization of the political system of Moses by the Anabaptists.”[62]

Bernard Rothmann, Jan Matthys, and Jan van Leiden were the three primary instigators of the Muenster revolution. These men advocated the forcible overthrow of the existing Muenster government and the imposition of a Jewish theocracy at the point of the sword. They christened Muenster “the holy city of Muenster.”[63] They called on their sympathizers all over Europe to join them in their holy war. “The faithful were exhorted to come up (well armed) to the city of God, the new Jerusalem, where the second David (Jan van Leiden) was reigning in Zion, from where a sword would be wielded against the ungodly and the golden age of the millennium would be ushered in.”[64]

After Jan Matthys was killed in a sortie against “God’s enemies,” John Beukels took control of Muenster. His word was the voice of God. He disbanded the duly elected city council. He chose twelve new men, calling them the “Elders or Judges of the Tribes of Israel.”[65] These twelve set about to develop a new code of laws for the holy commonwealth of Israel. Among other things, this code instituted “a stricter communism of goods,”[66] as well as the union of church and state.

Unlike the Swiss and South German Anabaptists, who believed in the separation of church and state, for the Meunsterites, church, state, and community were now coterminous. Since the regenerate church could contain only the righteous (following Rothmann), the twelve judges under John Beukels took a very harsh view of any sins committed after (re-)baptism. This meant that all citizens were to be subjected to extremely strict laws.[67]

These laws called for the death penalty for numerous crimes including blasphemy, seditious language, spreading scandal, and complaining.[68] In this code of laws, the citizens of Muenster were referred to as “Israelites.”[69] Moreover, this holy commonwealth was to war against all those who refused to submit to the laws of God. Those who refused to submit were put to death, sometimes on the spot. During the waning months of the Anabaptist reign, polygamy was instituted. This is further evidence that the Muensterites saw themselves as reinstituting the patriarchal system of the Old Testament.[70] While not all pastors went along with Rothmann’s insistence on polygamy, it was eventually accepted by many. The majority of the common people, however, continued to resist this development.[71]

Calvin had good reason for wishing to separate the Reformed movement within the church from the radicals in Muenster. Neither he nor the French Protestants had anything in common with them. Denying the separate existence of church and state, they made both one and instituted a twisted Jewish theocracy in the city. Church leaders usurped the civil sword and executed, sometimes personally, those who refused to submit or follow the laws.

Clearly, therefore, Calvin’s comments to the King of France in 4:20:14 are specifically directed against the Anabaptists. His primary purpose, the intent that must govern all other interpretations, was to expose the anti-Christian practices of the Muensterites and to separate the French Protestants from them. The radicals were the ones who denied that a commonwealth is duly framed which neglects the political system of Moses. Revolution, not evangelization and education, was the Anabaptist answer to sin in a society. Moreover, the Muenster Anabaptists were guilty of failing to distinguish in God’s law that which remains perpetually binding and that which does not. They were guilty of seeking to establish a Jewish theocracy. Of course, according to Calvin, this is impossible and illegitimate. Those aspects of the ceremonial and judicial laws that applied only to Israel have passed away. “We must bear in mind that common division of the whole law of God published by Moses into moral, ceremonial, and judicial. And we must consider each of these parts, that we may understand what there is in them that pertains to us, and what does not.[72]

In addition, contrary to and condemned by Calvin was their view of the union of church and state. Freedom in Christ does not free one from the authority of the civil magistrate. Nor does that freedom give the Christian the right to overthrow the magistrate. His office is divinely appointed and regulated by God. Hence, the Christian must submit to the civil magistrate, even if he is not upholding God’s laws as he should. It was the Anabaptists in Muenster, not the modern-day theonomists, who are guilty of the Jewish error that Calvin abhors. The Anabaptists, not the theonomists, erroneously held to the externals of the judicial law rather than separating them from the perpetually binding underlying moral principles.

Some Reformed scholars misapply Calvin’s comments in 4:20:14 because they do not adequately appreciate the historical referent of Calvin’s words. Calvin is not attacking those who wish to apply the laws of God in the Bible to the civil magistrate but, rather, those who advocated wholesale revolution and the imposition of a Jewish theocracy at the point of the sword. Any other understanding of Calvin’s words is wrong and misleading.

The Muensterites were revolutionaries. Using loyalty to God’s law, imminent eschatological upheaval, and the need to reform the church as pretenses, they overthrew the lawful civil government in Muenster. Then they imposed a Jewish theocracy at sword-point. Reformed Christians who believe in theonomic ethics, in contrast, condemn all attempts to reform society through revolution. The godly theonomist preaches regeneration, sanctification, and multi-generational discipleship. It is utterly futile to adopt a method of societal transformation that seeks to impose God’s law on a stiff-necked people.[73] They maintain that only Holy Spirit-wrought revival coupled with progressive sanctification can revive and restore our society so that it will delight itself in obedience to God’s laws.[74] Until that day arrives, Christians must obey the current civil government unless, of course, that government commands us to violate God’s express commands. As the Lord progressively disciples the nations through the faithful preaching and application of God’s word, the society that emerges will not and should not be a Jewish theocracy. Rather, the underlying moral principles of God’s law found throughout the Bible will be applied to every aspect of society.[75] The Jewish application of God’s law was for the Jews. We must follow and apply that law to our own needs and society.  

Calvin and the Laws of Nations

In sections 14 through 16 of the Institutes, Calvin speaks of the laws of nations, natural law, equity, and penology. Some have concluded that Calvin’s appeal to natural law in these sections demonstrates that he was not presuppositionalist, at least in the ethical sphere.[76] Calvin concludes this discussion by writing:

For the statement of some, that the law of God given through Moses is dishonored when it is abrogated and new laws preferred to it, is utterly vain. For others are not preferred to it when they are more approved, not by a simple comparison, but with regard to the condition of times, place, and nation; of when that law is abrogated which was never enacted for us. For the Lord through the hand of Moses did not give that law to be proclaimed among all nations and to be force everywhere; but when He had taken the Jewish nation into His safekeeping, defense, and protection, He also willed to be a lawgiver to it; and—as became a wise lawgiver—He had special concern for it in making its laws.[77]

Throughout this section, we must remember two important points. (1) Calvin is concluding his pleas to King Francis I. His intent is to set the record straight concerning the doctrine and morals of the men of the reforming party, as well as to separate them completely from the radical Anabaptists in Muenster. They are the enemies of the gospel and of civil peace. (2) When speaking of the whole law of God, Calvin writes, “we must consider each of these parts, that we may understand what there is in them that pertains to us, and what does not.”[78] Calvin appeals to the common threefold distinction within the law and recognizes that some parts of the ceremonial and judicial laws are no longer binding on the civil magistrate. The shadows for the ceremonial laws have been fulfilled in the redemptive work of Jesus Christ. Within the judicial law, those cultural trappings that tended to separate Israel as a political body have passed away. Once the outward form of expression, the cultural trappings, are removed, we are left with the perpetual duties and precepts of love that are binding on all men and nations. Within the judicial law, those duties and precepts of love that reflect God’s abiding moral law are as authoritative today as they were for the Israelites. This is an extremely important observation on the part of Calvin. The underlying moral principles of the judicial law, what Calvin termed “perpetual duties and precepts of love,” remain as binding for us as they did for them.

Calvin stresses the importance of this distinction. The outward form of the judicial laws has passed away. Hence, the Anabaptist effort to impose a Jewish theocracy on Muenster is unbiblical and dangerous. They have failed to distinguish between what applied only to the Jews and what is binding on us today. While we are free from the law that pertained to Israel alone, we are still required to conform our laws to those perpetual duties and precepts of love. Accordingly, Calvin could say that every nation is free to make such laws as it sees fit, “yet those must be in conformity to that perpetual rule of love, so that they indeed vary in form but have the same purpose.”[79] In other words, while it is not necessary to adopt the Jewish application of the underlying principles of God’s law, nevertheless, all human laws must conform to the equity of the underlying moral principles found in the judicial laws of God.

Thus far we have seen that, for Calvin, the judicial laws of the Mosaic economy represent a cultural application (given by God) of the rule of equity to the nation of Israel. The outer, culture-bound form of these laws need not be binding upon other cultures even though the equity underlying the form is. All laws, whatever time, whatever culture, must be ordered according to the precepts of love (equity) revealed both in Scripture and the human conscience.[80]

Calvin’s comments here serve as an important background to the Westminster Assembly’s famous statement on the Mosaic judicials in 19:4. Calvin writes that the principles of equity that dictate our application of the Mosaic judicials are found in the moral law.[81] Yet Calvin did not use the notion of equity to abrogate the continuing authority of the Old Testament case laws and adjoining penalties. Equity is found in the law and not outside of it. The principle of equity means that we need not follow the particular Jewish form of those principles. The perpetual duties and precepts of love remain unaltered and obligatory on man in every area of life.

With this background in mind, we can properly understand Calvin’s statement in 4:20:16. Calvin condemns those who fail to make this distinction within the judicial law. The Anabaptists mistakenly thought that unless a particular state’s constitution is a carbon copy of the judicial laws of Moses, then God’s law is being dishonored. However, it is not the outward form or cultural trappings to which we are bound today. Those were for Israel only. Modern nations may, when “conditions of times and place” require, make laws to suit their particular needs. These laws must conform to the equity of God’s law, summarized in the Decalogue, then explained, applied and given teeth in the case laws.

By recalling Calvin’s chief referent in this section and his distinction between outward form and underlying equity within the judicial law, we see that Calvin’s statements do not overturn theonomic ethics. With Calvin, theonomists maintain that the aspects of the judicial laws that were specific to Israel as a political body have passed away. Modern nations are no longer obligated to follow them. The needs of our nations may be and often are different. The new covenant brings certain changes in administration as well. However, this does not mean that we can neglect the underlying moral principles contained, illustrated, and enforced in the judicial laws. We must carefully apply them to our current situation. Hesselink correctly interpreted Calvin on this point when he wrote that “the form of the law is relative to time and circumstance, but the truth of the law ever remains the same.”[82]

Calvin’s applicable writings show us how to distinguish between “outward form” and “perpetual duties and precepts of life.” His sermons and commentaries are replete with applications of these duties and precepts in the judicial law to the civil magistrate of Geneva. Commenting on the law requiring rooftop railings, Calvin writes:

This is an exposition of the commandment, “Thou shalt not kill,” and tells us we must preserve our neighbors’ lives to the uttermost of our power. We are to take safety into account when building our buildings. Therefore let us look well about us that our commodities as our own buildings be without danger.[83]

Calvin did not apply this literally to his own time, requiring the citizens of Geneva to construct railings around the roofs of their homes. Rather, this case law illustrates the importance of safeguarding from injury those who are on our property. Accordingly, a modern application might be the duty of constructing a fence around a backyard swimming pool. We are not preferring others’ laws over God’s when we make such an application. Rather, we are taking our particular cultural setting into consideration. We do not have flat roofs; hence, rooftop railings are not applicable in our culture. The case law is still binding, however, in that its underlying moral principle requires us to show due concern for the welfare of our neighbor.

What is interesting about Calvin’s commentaries and sermons on God’s law is how often he takes both the underlying moral principle and the outward form and maintains their continuing authority. This is clearly seen in his wholesale approval of the penalties for lawbreakers. We have already seen Calvin’s support of the Old Testament penology. For instance, he advocated the death penalty for adultery,[84] idolatry and apostasy,[85] incorrigible children,[86] and false prophets.[87] Equity does not mean that we must recast every law. Many of them, those that do not reflect Israel’s cultural and political setting, are perfect as they stand. They cannot be improved upon in any way. Equity dictates that we submit ourselves to these because God said so. Speaking of the death penalty for false prophets, Calvin preaches,

As that their denial that the truth of God stands in need of such support, it is very true; but what is the meaning of this madness, in imposing a law upon God, that He should not make use of magistrates in this respect? And what avails it to question the necessity of this, since it so pleases God? God might, indeed, do without the assistance of the sword in defending religion; but such is not His will…. But it is superfluous to contend by argument, when God has once pronounced what is His will, for we must needs abide by His inviolable decree…. I reply that what God has once commanded must not be brought to naught on account of any abuse or corruption of men.[88]

Equity did not lead Calvin away from God’s law but to it as the only rule of faith and practice. As Jordan writes, “Calvin almost always winds up advocating the same things that are advocated in the Mosaic laws.”[89] He does so because of his belief that in the underlying moral principles of the Old Testament case laws, no clearer, wiser, or more just statement of what God requires of man can be found.

III. Calvin’s Anti-Theonomic Appeal to Natural Law

Introduction

Calvin references natural law and the common laws of nations. Trained in the scholastic tradition of jurisprudence, it is only natural that Calvin should retain these concepts. Some have seen this as a weakness in Calvin’s theology,[90] and indeed, there are many terrible problems with a natural law theory that sees fallen man as a capable interpreter of natural revelation.[91] However, although Calvin retained the concept of natural law, he departed from the medieval and classical understanding and reinterpreted the phrase according to the perspective of Scripture.[92] Accordingly, when a broad sampling of Calvin’s comments are compiled, we shall see that natural law, for Calvin, could never serve as a sufficient basis for a Christian ethic. Moreover, given the fact that the civil magistrate was to enforce both tables of God’s law, natural law is unable to provide a sufficient foundation for a Christian commonwealth.

The Nature, Origin, and Universality of Natural Law

In Book 2, chapter 2 of his Institutes, Calvin provides us with a concise statement of his theory of natural law. His comments are given in the context of a discussion on the bondage of the human will to sin. Calvin adopts Augustine’s distinction between supernatural and natural gifts.[93] The former have been completely eradicated by sin. Sin has left man in spiritual darkness, unable to know and unwilling to obey the God of the Bible. As far as a right knowledge of God is concerned, “Human reason, therefore, neither approaches, nor strives toward, nor even takes a straight aim at, this truth: to understand who the true God is or what sort of God he wishes to be toward us.”[94]

Our natural gifts, however, have not been wholly lost. For “there is nothing more common than for a man to be sufficiently instructed in a right standard of conduct by natural law.”[95] Man’s spiritual blindness is complete, but because all men “have law righteousness engraved upon their minds, we surely cannot say they are utterly blind as to the right conduct of life.”[96] Commenting on Romans 2:14, the classic New Testament text on the subject, Calvin gives this interpretation:

They have then a law, though they are without law: for though they have not a written law, yet they are yet by no means wholly destitute of the knowledge of what is right and just; as they could not otherwise distinguish between vice and virtue; the first of which they restrain by punishment, and the latter they commend, and manifest their approbation of it by honoring it with rewards.[97]

Natural law, therefore, is present in all men, even those who have not been exposed to the written law of God. Its light has not been completely extinguished, for fallen man cannot hide from the strong conviction of right and wrong that God placed in his heart. Moreover, this law originates with God.[98] It is not an abstract sense of right and wrong but a conviction of the triune God’s existence, authority, and power “which God has engraved upon the minds of men.”[99] “From this we conclude that it is not a doctrine that must first be learned in school, but one of which each of us is master from his mother’s womb and which nature itself permits no one to forget, although many strive with every nerve to this end.”[100]

So far, nothing Calvin affirms about natural law is contrary to theonomic ethics. Calvin and theonomists agree that natural law reveals the one true God, His eternal power and Godhead. Both would agree that all men have this internal law because of their creation in the image of God. Neither would grant that natural law is sufficient to lead fallen man to a right knowledge of God. Both would allow that a remnant of God’s gracious light allows unbelievers to do many “good” things in this life.[101]

The Purpose of Natural Law

The primary function of natural law in the life of the unbeliever is to render him guilty before God.[102] For while most men assent that human vices are wrong and should be punished by the magistrate, the adulterer will “privately flatter himself in his own adultery.”[103] While he knows the truth, he has no desire or ability to practice it. He resists or suppresses the truth in unrighteousness. “This would not be a bad definition: natural law is that apprehension of the conscience which distinguishes sufficiently between just and unjust, and which deprives men of the excuse of ignorance, while it proves them guilty by their own testimony.”[104] For Calvin, the fact that fallen man does retain some sense of right and wrong does not lead him to conclude that natural law is a sufficient basis for morality, either individually or politically. This is the meaning of Calvin’s arguments about the natural law imprinted on the soul of man. Conscience, in which the law of nature makes itself heard, does not give sufficient direction to enable us to walk uprightly before God. It does not provide the starting point for a universal ethic that could develop into a Christian one.[105]

Natural law demonstrates the guilt and blindness of the unbeliever. God has graciously allowed him to retain some sparks of his original knowledge, but that light does him little good. The unbeliever’s partial conformity to what he has retained serves to condemn him from failing to worship and serve the Creator. He lives on God’s earth, enjoys the blessings of God’s light, but refuses to surrender his life to him. For if men’s hearts have been imbued with the ability to distinguish just from unjust solely that they should not pretend ignorance as an excuse, it is not at all a necessary consequence that truth should be discerned in individual instances. It is more than enough if their understanding extends so far that evasion becomes impossible for them, and they, convicted by the witness of their own conscience, begin even now to tremble before God’s judgment seat.[106]

Theonomists firmly agree with Calvin’s assessment of the natural man and his gifts. With Calvin, we admit that the natural gifts of man, though greatly corrupted by original and actual sin, have not been totally extinguished. Fallen man retains some sparks of right and wrong, justice and goodness that were implanted in him by his Creator. However, this remnant of light, if we may call it so, condemns him. While natural law serves a positive function, as we shall see momentarily, the primary purpose of natural law is to leave men with no excuse before God’s tribunal and to make them ashamed of their failure to worship and serve their Creator. They are sinning against better knowledge. Calvin’s comments on Paul’s usage of the Greek poets in his great sermon on Mars’ Hill make this exact point.

He citeth half a verse out of Aratus, not so much for authority’s sake, as that he may make the men of Athens ashamed; for such sayings of the poets came from no other fountain save only from nature and common reason. Neither is it any marvel if Paul, who spake unto men who were infidels and ignorant of true godliness, do use the testimony of a poet, wherein was extant a confession of that knowledge which is naturally engraven in men’s minds.[107]

Natural Law and Civil Government

Because Calvin views the purpose of natural law in such a negative, condemnatory sense, some modern Calvin scholars have concluded that natural law plays little if any role in Calvin’s theology.[108] Others see a more positive role. In the sections under discussion, Calvin places civil government as one of those natural gifts in which this law still retains some use.

Hence no man is found who does not understand that every sort of human organization must be regulated by laws, and who does not comprehend the principles of those laws. Hence arises that unvarying consent of all nations and of individual mortals with regard to laws. For their seeds have, without teacher or lawgiver, been implanted in all men… Yet the fact remains that some seed of political order have been implanted in all men. And this is ample proof that in the arrangement of this life no man is without the light of reason.[109]

This is an important statement, for it shows that natural law serves more than a negative role in Calvin’s theology. Its primary purpose is to condemn men before God, but its presence allows pagan societies to avoid complete moral disintegration. By nature, men recognize that there must be laws preserving property, morality, and life if there is to be peace in society.

He indeed shows that ignorance is in vain pretended as an excuse by the Gentiles, since they prove by their own deeds that they have some rule of righteousness: for there is no nation so lost to everything human, that it does not keep within the limits of some laws. Since then all nations, of themselves and without monitor, are disposed to make laws for themselves, it is beyond all question evident that they have some notions of justice and rectitude, which the Greeks called preconceptions, and which are implanted by nature in the hearts of men.[110]

If we conclude our analysis at this point, however, we will be doing terrible injustice to Calvin’s specific position on natural law. For Calvin is not saying that fallen man’s interpretation of natural law provides an adequate basis for civil government, only that the spark of right and wrong that is not totally extinguished keeps human societies from complete collapse under the effects of sin. For when we turn in the Institutes to his fuller discussion of the political use of natural law, we see that, given Calvin’s understanding of what civil government is supposed to be, it is insufficient. The civil government is to affirm its allegiance to Christ. It must submit to His rule and be the nursing fathers and mothers to His church. The civil government must cherish and protect the outward worship of God, defend sound doctrine of piety and the position of the church, adjust our life to the society of men, form our social behavior to civil righteousness, reconcile us with one another, and promote general peace and tranquility.[111]

Hence it ought to be observed that something remarkable is here demanded from princes, besides an ordinary profession of faith; for the Lord has bestowed on them authority and power to defend the Church and promote the glory of God. This is indeed the duty of all; but kings, in proportion as their power is greater, ought to devote themselves to it more earnestly, and to labour in it more diligently. And this is the reason why David expressly addresses and exhorts them to “be wise, and serve the Lord, and kiss His Son.” (Ps. ii. 10-12)[112]

How is the civil magistrate to perform this important task? Through enforcing both Tables of the Law. Now in this place we ought to explain in passing the office of the magistrates, how it is described in the Word of God and the things which it consists. If Scripture did not teach that it extends to both Tables of the Law, we could learn this from secular writers…This proves the folly of those who would neglect the concern for God and would give attention only to rendering justice among men. As if God appointed rulers in His name to decide controversies but overlooked what was of far greater importance—that He Himself should be purely worshipped according to the prescription of His law.[113]

In Book 2, Calvin affirms that natural law is wholly unable to lead us to the first table of God’s law and is only slightly clearer with respect to the second table.[114] Therefore, it can in no wise equip the civil magistrate in the righteous fulfillment of his duties before God. He must submit to the law of God revealed in Scripture.

And if we want to measure our reason by God’s law, the pattern of perfect righteousness, we shall find in how many respects it is blind! Surely it does not at all comply with the principal points of the First Table; such as putting our faith in God, giving due praise for His excellence and righteousness, calling upon His name, and truly keeping the Sabbath [Ex. 20:3-17]. What soul, relying upon natural perception, ever had an inkling that the lawful worship of God consists in these and like manners?… Men have somewhat more understanding of the precepts of the Second Table [Ex. 20:12ff.] because these are more concerned with the preservation of civil society among them. Yet even here one sometimes detects a failure to endure…. But in all our keeping of the law we quite fail to take our concupiscence into account. For the natural man refuses to be led to recognize the diseases of his lusts. The light of nature is extinguished before he even enters upon this abyss.[115]

When Calvin speaks of equity and natural law in section 16 of chapter 20 (and in his commentaries and sermons), are we to assume that he thinks fallen man’s interpretation of natural law is going to enable him to fulfill the biblical role of a civil magistrate? Hardly. For Calvin’s chief concern here, as we have seen, is to refute the Anabaptist error that says civil governments are not legitimate unless they are Jewish theocracies. This is foolish, writes Calvin. Laws can take different forms in different nations and cultures, provided they agree with the underlying moral precepts that are revealed in nature and in Scripture. Calvin does not teach that these two are antithetical. But what the natural law cannot do, obscured as it is through human sin, the moral law reveals to us.

Hence, Calvin could allow for nations to have civil laws that differed in outward form from the Mosaic judicials. These laws, however, must agree with that of nature. Natural law, according to Calvin, can have only one interpretation: that given to it authoritatively on the pages of Scripture. Provided that laws are in agreement with that underlying moral authority, they are perfectly legitimate.

In this sequence of thought the incidental mention of natural law serves merely the purpose of strengthening the Calvinistic principle, that for the state and for law as well as for all other things, despite all accidental differences, still the eternal norm is to be found in the rightly understood revelation of the divine will in Scripture.[116]

There is an interesting allusion to Plato’s Republic in Calvin’s commentary on Deuteronomy 18 that will greatly clarify his attitude toward the use and limits of natural law. Calvin assumed that all just political orders must begin with a veneration of God. Even Plato recognized this.

For Plato also begins from hence, when he lays down the legitimate constitution of a republic, and calls the fear of God the preface of all laws; nor has any profane author ever existed who has not confessed that this is the principal part of a well-constituted state, that all with one consent should reverence and worship God.[117]

Whereas Calvin commended the sentiment and viewed it as universal, he rejected Plato’s starting point as insufficient.

For, inasmuch as the several nations, cities, and kingdoms foolishly invent their own gods, he [God]] propounds his own Law, from the regulation of which it is sinful to decline… Justly, therefore, does God recall His people to that doctrine which He has delivered, to the end that whosoever shall have contumaciously despised it should be punished.[118]

Do we need a clearer statement? Yes, natural law serves to preserve in pagans some moral sentiments. Yes, even Plato saw the importance of laying reverence for God as the foundation for civil government. Natural law, however, is not sufficient. It does not lead men to a right knowledge of God, which is absolutely essential to civil government. Hence, God graciously gave to men His Law from which it is sinful to depart! Civil rulers will never govern as God intends unless they faithfully study and apply God’s law in their high office.

Once again, nothing Calvin affirmed about the political usage of natural law undermines the theonomic appeal to him. Some pagan nations make advancements in the just ordering of society because God allows them to discern principles of justice that are reflections of His character. Therefore, McNeill is correct to a point when be observes that “in areas where Christ’s kingship is not thought of by the ruler of people, he sees the civic order as a valid organ of the divine purpose functioning through natural law.”[119] McNeill does not go far enough, however. The validity of natural law is not due to the sufficiency of fallen man and his political inclinations but is actually due to the testimony of God’s law engraved upon their hearts. This is despite their lost condition. They are operating on the assumption of the truthfulness of Christian theism, enjoying its fruits, all the while denying the living God from whom these principles proceed. They are operating on borrowed capital.

Moreover, natural law does not lead Calvin away from the Bible. Natural and revealed law are the same in substance. Properly interpreted, they both lead to the acknowledgement and worship of the triune God of the Bible, His authority over us, and our solemn responsibility to love and obey Him. Because of sin, only Scripture can provide the illumination we need to see these things. Natural law is insufficient and among a Christian people should always be seen as totally insufficient as the basis of a God-honoring state. Scripture alone can lead us to a proper interpretation of natural law.[120] Why should we appeal to natural law, obscured as its light is through human sin, when we have the perfect, infallible, illuminating light of Scripture to govern us? How can a modern civil magistrate properly be God’s minister unless he conforms his steps to God’s revealed will? He cannot. Calvin understood this. Read the sermons and commentaries. Sola scriptura, not the sufficiency of nature and fallen man’s interpretation of it, is his theme for every area of life.

In the final analysis, a confused conception of natural law sees Calvin’s position as differing radically from that espoused by modern theonomists.[121] Calvin’s ethical system did leave room for natural law. Natural law, however, has its origin in the God of the Bible, is the same in substance as that given to Moses on Mt. Sinai, requires regeneration in order to be understood correctly, and has as its primary function to leave men without excuse before God. Natural law does preserve ungodly societies from civil disintegration due to sin, but it cannot serve as a sufficient basis for godly civil governments because it cannot teach the magistrate his duties toward God as revealed in the first table of the Law. Hence, God has seen fit to write that law on the tables of stone.

That the concepts of natural law, the order of nature, conscience, common sense, etc., assume an important place in Calvin’s theology is incontrovertible. That Calvin does not attempt to build anything approaching a natural ethic, much less a natural theology, on the basis of these concepts, is equally sure.[122]

All of the available evidence demonstrates that Calvin was what we now call an ethical presuppositionalist. The only way that the unbeliever was able to have an order in his life or society was because he continued to operate on the basis of the divine law engraved upon his heart. Natural law itself presupposes the triune God of the Bible. Apart from His revelation in every man’s heart, there is no explanation for the universality of sentiment among pagans regarding morality. Do you see cultures in the past that have made some progress in civic virtue? Have some unbelieving writers left us with valuable contributions of political theory? Do not attribute that to the adequacy of human reason interpreting nature but to the witness of the living God in the heart of sinful man. He has not allowed human sin to silence completely the condemning finger of God-authored natural law.

Conclusion

John Calvin left the church a glorious legacy of fidelity to Scripture.  It is a mantle of applied theology that modern theonomists seek to wear with honor. This legacy includes a passion to take God’s law seriously and apply it to all walks of life. The magistrate is not exempt from this duty. To the contrary, it is his glory. Rather than make up his own laws or follow popular opinion, he must consider himself a servant of Christ, placed in office by the provident direction of the living God and Savior to order society by His law and preserve His church by punishing those who commit crimes against Him. May God give our church leaders the same zeal for the infallible law of God as Calvin believed and taught, and may they boldly call our civil leaders back to their solemn duty! In anticipation of that day, let us humbly call men to faith in Jesus Christ, that by laying down their hostility to His law in their private lives, they may recognize the wisdom of submitting all their public affairs and institutions to His word.

When we see that matters are now very different, and that “kings” are not the “nursing fathers,” but the executioners of the Church; when, in consequence of taking away the doctrine of piety and banishing its true ministers, idle bellies, insatiable whirlpools, and messengers of Satan, are fattened, (for such are the persons to whom the princes cheerfully distribute their wealth, that is, the moisture and blood which they have sucked out of the people); when even princes otherwise godly have less strength and firmness for defending the Word and upholding the Church; let us acknowledge that this is the reward due to our sins, and let us confess that we do not deserve to have good “nursing fathers.” But yet, after this frightfully ruinous condition, we ought to hope for a restoration of the Church, and such a conversion of kings that they shall shew themselves to be “nursing fathers” and protectors of believers, and shall bravely defend the doctrine of the Word.[123]

_______________________________________________________

Notes

Unless otherwise noted, all Scripture references in this chapter are taken from NKJV (1979, Thomas Nelson, Inc.)

[1]. Gary DeMar, “Theonomy as an Extension of Calvinism’s Judicial Theology,” in Theonomy: An Informed Response, ed. Gary North (Tyler, TX: Institutes for Christian Economics, 1991), p. 30.

[2]. J. Login Duncan III, “What about Theonomy? A Brief Historical, Theological, and Pastoral Critique,” (privately published and distributed), p. 26.

[3]. W. Robert Godfrey, “Calvin and Theonomy,” in Theonomy: A Reformed Critique (Grand Rapids, MI: Zondervan, 1990), p. 310.

[4]. James B. Jordan, editor’s introduction, in John Calvin, The Covenant Enforced: Sermons on Deuteronomy 27 and 28 (Tyler, TX: Institute for Christian Economics, 1990), pp. xxxii-xxxiii; Gary North, “Calvin’s Divided Judicial Legacy,” in Westminster’s Confession: The Abandonment of Van Til’s Legacy (Tyler, TX: Institute for Christian Economics, 1991) pp. 48-55.

[5]. North, Westminster’s Confession, p. 58.

[6]. Godfrey, “Calvin and Theonomy,” pp. 310f.

[7]. Ibid., p. 311.

[8]. Ibid., pp. 310f.

[9]. Luke 10:26; cf. Matt. 12:3, 5; 21:16, 42; 22:31; Mark 2:25; John 7:19, 23; 10:34.

[10]. Mark 7:9-11; John 8:17.

[11]. Rom. 1:32; 1 Tim. 5:18.

[12]. Greg L. Bahnsen, By This Standard (Tyler, TX: Institute for Christian Economics, 1985), pp. 166, 322, 323; No Other Standard (Tyler, TX: Institute for Christian Economics, 1991), pp. 47, 85.

[13]. Greg L. Bahnsen, Theonomy in Christian Ethics (Nutley, NJ: The Craig Press, 1977; reprint, expanded ed., Phillipsburgh, NJ: Presbyterian & Reformed Publishing Co., 1984), p. 541; No Other Standard, p. 160.

[14]. Godfrey, “Calvin and Theonomy,” p. 312.

[15]. Bahnsen, Theonomy in Christian Ethics, p. 470.

[16]. Greg L. Bahnsen, “Westminster Seminary on Penology,” in Theonomy: An Informed Response, p. 116.

[17]. Godfrey, “Calvin and Theonomy,” p. 311.

[18]. Fondness: foolishness, weakness, want of sense and judgment (from Webster’s 1828 American Dictionary of the English Language).

[19]. John Calvin, Sermons on Deuteronomy, sermon 21 on Deut. 4:6-9 (Edinburgh: Banner of Truth, 1987), p. 122.

[20]. Ibid., sermon 87 on Deut. 13:5, p. 537.

[21]. Godfrey, “Calvin and Theonomy,” p. 304.

[22]. See section 3 of this essay.

[23]. John Calvin, Commentary on the Gospel According to John (Grand Rapids, MI: Baker, 1989), pp. 323-24, emphasis added.

[24]. John Calvin, Treatises against the Anabaptists and against the Libertines (Grand Rapids, MI: Baker, 1982), p. 83, emphasis added.

[25]. See R. J. Rushdoony, Institutes of Biblical Law (Nutley, NJ: The Craig Press, 1973), pp. 702-6.

[26]. Calvin, Treatises against the Anabaptists and against the Libertines, p. 78, emphasis added.

[27]. Defensio orthodoxae fidei de sacra Trinitate. Quoted in Philip Schaff, History of the Christian Church, vol. 8 (1910; reprint, Grand Rapids, MI: Eerdmans, n.d.).

[28]. Calvin, Sermons on Deuteronomy, sermon 87 on Deut. 13:5, p. 536.

[29]. Schaff, History of the Christian Church, 8:792.

[30]. John Calvin, Institutes of the Christian Religion, ed. John T. McNeill, trans. Ford Lewis Battles, The Library of Christian Classics, vols. 20, 21 (Philadelphia: Westminster, 1960). See the following sections for detailed treatment of each division of the Law: moral (2:8:1-59 and 4:20:15), ceremonial (2:7:1-2, 16-17 and 4:20:15) and judicial (2:7:10-11; 4:20:14-15).

[31]. Calvin, Treatises against the Anabaptists and against the Libertines, pp. 78-79, emphasis added.

[32]. John Calvin, Commentaries on the Four Last Books of Moses (Grand Rapids, MI: Baker Book House, 1989) p. 77.

[33]. Bahnsen, No Other Standard, p. 255.

[34]. Calvin, Institutes, 4:20:14.

[35]. Thomas Ridgeley (1667-1734), the great Puritan commentator on the Westminster Larger Catechism, has a good discussion on which aspects of the Mosaic judicials were pertinent only to Israel in their particular historical and political situation and which are binding on all men and nations. His comments are directly in line with Calvin’s comments, the Westminster Confession of Faith, and modern theonomists. See Thomas Ridgeley, Commentary on the Larger Catechism (formerly, A Body of Divinity), vol. 1 (Edmonton: Still Waters, 1993), pp. 307-8.

[36]. August Lang, “The Reformation and Natural Law,” in Calvin and the Reformation: Four Studies (New York: Revell, 1909), p. 69.

[37]. Wilhelm Niesel, The Theology of Calvin (Philadelphia: Westminster, 1956), p. 237; I. John Hesselink, Calvin’s Concept of the Law (Allison Park, PA: Pickwick Publications, 1992), p. 247; Ralph C. Hancock, Calvin and the Foundations of Modern Politics (Ithaca, NY: Cornell University Press, 1989), pp. 84, 85.

[38]. Bahnsen, No Other Standard, p. 50.

[39]. Calvin, Institutes, 2:7:14.

[40]. Ibid., 4:20:15.

[41]. Duncan, “What about Theonomy?” p. 25.

[42]. Calvin, Four Last Books of Moses, Deut. 22:12.  Calvin’s statement must not be misinterpreted. He is not arguing that since nature teaches us that adulterers must be put to death, we must do it. Rather, since even the Gentiles have enough of the law of God written on their hearts to know that adultery is a capital offense, how shameful it is when those who have the perfect law of God refuse to walk in its light.

[43]. Calvin, Four Last Books of Moses, Deut. 13:5.

[44]. Martin Bucer, “De Regno Christi,” in The Library of Christian Classics: Melanchthon and Bucer, ed. Wilhelm Pauck (Philadelphia: Westminster, 1969) pp. 378-79.

[45]. Douglas F. Kelly, The Emergence of Liberty in the Modern World: The Influence of Calvin on Five Governments from the 16th through 18th Centuries (Phillipsburg, NJ: Presbyterian and Reformed Publishing: 1992), pp. 14, 19-26.

[46]. John T. McNeill, “John Calvin on Civil Government,” in Calvinism and the Political Order, ed. George L. Hunt (Philadelphia: Westminster, 1965), p. 35.

[47]. Ronald S. Wallace, Calvin: Geneva and the Reformation (Grand Rapids, MI: Baker, 1988), p. 113.

[48]. Kelly, Emergence of Liberty, p. 21.

[49]. Ibid., p. 22.

[50]. Calvin, Four Last Books of Moses, Deut. 13:5.

[51]. Kelly, Emergence of Liberty, p. 26.

[52]. Calvin, Institutes, 4:20:2.

[53]. Niesel, Theology of Calvin, pp. 230, 231, 232, 235.

[54]. Calvin, Institutes, 4:20:1-2.

[55]. Ibid., 14.

[56]. Ibid., “Prefatory Address to King Francis,” pp. 9-10.

[57]. Ibid., p. 30.

[58]. The editor identifies this reference as belonging to the Muenster incident of 1534-35.

[59]. Ibid.

[60]. Willem Balke, Calvin and the Anabaptist Radicals, trans. William Heynen (Grand Rapids, MI: Eerdmans, 1981), p. 63.

[61]. Not all Anabaptists participated in or supported the events in Muenster. The majority of Anabaptists were ascetics, advocating pietistic retreat from the world and its institutions. This pacifistic majority of the Anabaptists maintained that those in Christ are under His spiritual kingdom and should have nothing to do with political kingdoms. Notice that Calvin attacks this premise in the Institutes, as well as in his Treatises against the Anabaptists. Calvin, therefore, attacked both the pacifistic and revolutionary segments of this movement.

[62]. Jack W. Sawyer, “Moses and the Magistrate: Aspects of Calvin’s Political Theory in Contemporary Focus” (Th.M thesis, Westminster Theological Seminary, 1986), p. 42.

[63]. George H. Williams, The Radical Reformation (Philadelphia: Westminster, 1962), p. 370.

[64]. Sawyer, “Moses and the Magistrate,” p. 43.

[65]. Williams, Radical Reformation, p. 371.

[66]. Ibid.

[67]. Ibid.

[68]. Ibid.

[69]. Ibid., p. 372.

[70]. Ibid.

[71]. For more information on polygamy in Muenster, see Williams, Radical Reformation, pp. 372-75; Thomas M. Lindsay, A History of the Reformation (New York: Scribners, 1950), pp. 463-68.

[72]. Calvin, Institutes, 4:20:14, emphasis added.

[73]. Bahnsen, No Other Standard, p. 62.

[74]. See Ken Gentry, God’s Law in the Modern World (Phillipsburg, NJ: Presbyterian and Reformed, 1993), p. 69; Bahnsen, By This Standard, p. 322.

[75]. Greg L. Bahnsen and Ken L. Gentry, Jr., House Divided: The Break-up of Dispensational Theology (Tyler, TX: Institute for Christian Economics, 1989), p. 88.

[76]. Duncan, “What about Theonomy?” p. 26.

[77]. Calvin, Institutes, 4:20:16.

[78]. Ibid., 14.

[79]. Ibid., 15.

[80]. Sawyer, “Moses and the Magistrate,” p. 51.

[81]. Calvin, Institutes, 4:20:16.

[82]. Hesselink, Calvin’s Concept of the Law, p. 35.

[83]. Calvin, Sermons on Deuteronomy, Deut. 22:8.

[84]. Calvin, Four Last Books of Moses, Deut. 13:5; 22:22; Calvin, Gospel According to John, at John 8:11.

[85]. Calvin, Sermons on Deuteronomy, Deut. 17:2-6, 12; Calvin, Four Last Books of Moses, Deut. 13:6

[86]. Calvin, Sermons on Deuteronomy, Deut. 21:18-21; Calvin, Four Last Books of Moses, Exod. 21:15,17; Lev. 20:9; Deut. 21:18-21.

[87]. Calvin, Sermons on Deuteronomy, Deut. 13:5.

[88]. Calvin, Four Last Books of Moses, Deut. 13:5.

[89]. James Jordan, “Calvin and the Mosaic Judicials,” Calvin Speaks 2 (June 1981).

[90]. See North’s comments in Westminster’s Confession, pp. 53-59.

[91]. See John Robbins’ excellent article, “Some Problems with Natural Law,” The Journal of Christian Reconstruction 2, no. 2 (Winter 1975/76).

[92]. Hesselink, Calvin’s Concept of the Law, p. 68; Lang, “The Reformation and Natural Law,” pp. 70-72, 88-90.

[93]. From the onset, we must ask if we are willing to adopt Calvin’s twofold division. Upon the first consideration, it sounds as if Calvin is affirming that while man can know nothing of spiritual truths, his reason functions adequately in the realm of nature. This is not Calvin’s point. He nowhere diminishes the noetic effects of sin in either sphere. “On the other hand, soundness of mind and uprightness of heart were withdrawn at the same time. This is a corruption of the natural gifts. For even though something of understanding and judgment remains as a residue along with the will, yet we shall not call a mind whole and sound that is both weak and plunged into darkness. And depravity of the will is all too well known” (2:2:12).

In 2:2:12-17 of the Institutes, Calvin refutes the notion that because of man’s depravity he knows nothing. This is contrary to God’s Word and human experience. After attributing the unbeliever’s ability to organize politically and develop socially to common grace, Calvin says this: “But lest anyone think a man truly blessed when he is credited with possessing great power to comprehend truths under the elements of the world [cf. Col. 2:8], we should at once add that all this capacity to understand, with the understanding that follows upon it, is an unstable and transitory thing in God’s sight, when a solid foundation of truth does not underlie it” (2:2:16, emphasis added).

Through the peculiar grace of God, He keeps the unbeliever from experiencing the complete effects of sin in his life. Fallen man is able to do science, involve himself in the arts and humanities, and organize politically. But this is in spite of his alienation from God and not because his mind operates sufficiently in earthly things apart from revelation. Man must have Scripture in order to illumine his darkness. That he is able to do many amazing things on earth wins him no favor with God. Rather, it condemns him, for he has been living off the gracious land of his heavenly Father, all the while refusing to recognize His authority and yield to Him in love and obedience.

[94]. Calvin, Institutes, 2:2:18.

[95]. Ibid., 22.

[96]. Ibid.

[97]. John Calvin, Commentary on the Epistle to the Romans (Grand Rapids, MI: Baker Book House, 1989), at Rom. 2:14.

[98]. Calvin, Institutes, 3:23:2.

[99]. Ibid., 4:20:16.

[100]. Ibid., 1:3:3.

[101]. By “good” I mean conduct that demonstrates that men have God’s law written on their hearts. Unbelievers condemn murder, thievery, and adultery. This is outwardly “good” behavior. In the final analysis, however, even the plowing of the wicked is sin (Prov. 21:4 NKJV).

[102]. Calvin, Institutes, 2:2:22.

[103]. Ibid., 23.

[104]. Ibid., 22.

[105]. Niesel, Theology of Calvin, p. 103.

[106]. Calvin, Institutes, 2:22:24.

[107]. John Calvin, Commentary upon the Acts of the Apostles (Grand Rapids, MI: Baker Book House, 1989), Acts 17:28, emphasis added.

[108]. See Hesselink’s assessment of the major trends in Calvin studies as they pertain to natural law, Calvin’s Concept of the Law, p. 57.

[109]. Calvin, Institutes, 2:2:13.

[110]. Calvin, Epistle to the Romans, Rom. 2:14.

[111]. Calvin, Institutes, 4:20:2.

[112]. John Calvin, Commentary on the Book of the Prophet Isaiah (Grand Rapids, MI: Baker Book House, 1989), Isa. 49:23.

[113]. Calvin, Institutes, 4:20:9.

[114]. It goes without saying that the fault for this condition does not rest with natural law but with man; for, as originally given, it was sufficient to lead men to the triune God, to love and worship him. It is because of human sin that natural revelation or law is an insufficient guide for life and why Calvin affirms that we must have Scripture to illumine our darkness.

[115]. Calvin, Institutes, 2:2:24, emphases added.

[116]. Lang, “The Reformation and Natural Law,” p. 70.

[117]. Calvin, Four Last Books of Moses, Deut. 18:19; 13:5.

[118]. Ibid, emphasis added.

[119]. McNeill, “John Calvin on Civil Government,” p. 35.

[120]. Calvin, Institutes, 1:6:1.

[121]. Bahnsen, No Other Standard, pp. 157, 222.

[122]. Hesselink, Calvin’s Concept of the Law, p. 67.

[123]. Calvin, Prophet Isaiah, Isa. 49:23.

BAVINCK SE ALLESOMVATTENDE GEREFORMEERD-VERBONDMATIGE SENDINGVISIE

– MOET SENDING BEGIN MET INDIVIDUE OF VOLKE? –

EN die elf dissipels het na Galiléa gegaan, na die berg waar Jesus hulle bestel het. En toe hulle Hom sien, het hulle Hom aanbid; maar sommige het getwyfel. En Jesus het nader gekom en met hulle gespreek en gesê: Aan My is gegee alle mag in die hemel en op aarde. Gaan dan heen, maak dissipels van al die nasies, en doop hulle in die Naam van die Vader en die Seun en die Heilige Gees; en leer hulle om alles te onderhou wat Ek julle beveel het. En kyk, Ek is met julle al die dae tot aan die voleinding van die wêreld. Amen” (Matteus 28:16–20)

En omdat men de individuen, die men wint, geheel fatsoeneert naar Europeesch-christelijk model hun onze leer, onzen cultus, onze liturgie, onze liederen, onze catechismussen, onze schoolboeken opdringt rukt men de bekeerlingen geheel los uit hun volksverband. Christen te worden, wil zeggen eigen volk en nationaliteit prijs te geven. En dat vervreemdt juist het volk, de hoogere standen van ’t Christendom. Vandaar dat de missie in deze eeuw nog wel succes had bij de cultuurlooze, ruwe volken in W . Indië, Oost en Zuid-Afrika, de Zuidzeeëilanden, Madagaskar, den Ind. Archipel, Labrador, Groenland, dus onder Negers, Maleijers, Indianen maar zeer weinig bij de cultuurvolken en onder de hoogere standen.”

Inleiding

Ons leef in tye waar die indivividualistiese liberalisme oorwin het, nie net in die wêreld en politiek wat ons vandag so duidelik om ons sien nie, maar ook en veral in die kerk. Die basiese verhaal waarmee die meerderheid gelowiges en kerke gevoed word, veral vanaf die 20ste eeu tot nou oor die verlede, is basies:

Konstantyn was ‘net’ sleg vir die kerk, die Middeleeue was ‘net’ boos, die Reformatore het glad nie genoeg gereformeer wat hul ‘kerk en staat’ siening betref nie, daarom moet bv. NGB art. 36 of radikaal verander of verwerp word. En, die hele bybelse visie onderliggend aan NGB art. 36, naamlik, dat die koninkryk van Jesus Christus orals bevorder sal word, die Woord en die evangelie orals verkondig word “sodat God deur elkeen geëer en gedien word soosHy in sy Woord beveel” (NGB art. 36 bewoording), nl. ‘Christendom’, is eintlik sleg, ‘ongeestelik’ en moet verwerp word. Dit moet, saam met die westerse beskawing wat vandag orals gesuiwer word, veral uit die kerk  ‘gesuiwer’ word, ja, die roepingsgedagte van ons gereformeerde voorouers van sending, as die Here wil, wat lei van individuele bekeerlinge na Christelike volke en/of Christelike burgerlike owerhede wat die Here dien (Christelike beskawing of Christendom), is nou verby, soos een boek se titel dit stel en leer “Politics After Christendom argues that Scripture leaves Christians well-equipped for living in a world such as this. Scripture gives no indication that Christians should strive to establish some version of Christendom.”

In die lig van sulke tye, is dit goed om gereformeerde skrywers te lees uit ander eeue, om te hoor hoe hul besin het oor ons roeping as kerke van Christus, veral ons roeping om die Evangelie van Christus orals uit te dra, en wat behels ‘leer hulle om alles te onderhou’ vir die hele lewe (Matt. 28:16-20)? Wat is ons roeping, is dit net die wesentlike ‘bekering van siele’ (waaroor alle gelowiges saamstem), of is daar meer volgens die Woord (1 Kor. 10:31, die eer van God in alles)? Maak ons nie juis vandag baie onnodige valse teenstellinge tussen ‘gees en liggaam’, ‘kerk en wêreld’, tussen ‘kerk en volk(e)’, tussen ‘kerk en staat’, tussen ‘individu en gemeenskap’, ens., begrond in die valse ‘natuur vs genade‘ dualisme van die heidendom en Rome nie, wat juis daartoe lei dat sending en ons roeping skade lei?

Ek het onlangs Herman Bavinck se artikel gelees oor sending, 133 jaar gelede geskryf, nog voor die 20ste eeu. Daar is so baie om van te leer, nie net oor sending nie, maar ons hele Koninkryksvisie, hoe ons na ons Christelike verlede moet kyk, dit beoordeel, hoe ons na ons toekoms en ons roeping moet kyk, veral in die lig van al die skuldmanipulasie oor die verlede wat orals, van buite en binne die kerk teen gelowiges gehou word. Dit is een ding om ons sondes van ons en ons kerke, land en volk te erken en te bely, dit is ‘n heel ander ding dat die baba saam die badwater uitgegooi word. Bavinck was bekend dat hy geleer het die genade vernietig nie die natuur nie, maar heilig dit in Christus, bring dit tot sy volle ontplooiing oppad na die volkomenheid in die ewigheid, alles tot eer van God Drie-enig.

Pres. Paul Kruger se woorde is nog goeie wysheid vir vandag: “Neem uit die verlede dit wat goed is en bou daarop die toekoms.”

Maar ja, nou is die vraag natuurlik, wat was ‘goed’ en wat nie?

Ek wil daarom die artikel baie sterk aanbeveel om in diepte te bestudeer, dit help ons om ook onsself en ons tye beter te verstaan, waar ons vandaan kom, verdere besinning oor die ‘Christelike beskawing’ idee, was alles of meeste sleg, of moet ons nie juis baie meer gebalanseerd na die geskiedenis kyk nie, soos Bavinck ook hier onder skryf en vermaan teen veralgemening:

“Nu heeft men van Protestantsche zijde deze zendingsmethode der Middeleeuwen wel ten scherpste afgekeurd en veroordeeld; en er is ook zeer veel in te veroordeelen, evengoed als in de Roomsche missie van den tegenwoordigen tijd. Maar men vergete in de tweede plaats niet, dat lang niet altyd en overal te werk gegaan werd als by de kerstening van Franken en Saksers. Men wachtte zich voor het gevaar van het generaliseeren!”

Hier is van die belangrike sake wat Bavinck in sy artikel aanspreek:

– Hy gee ‘n kort historiese oorsig van ‘twee verskillende sendingmetodes’ deur die eeue: gefokus op enkelinge of volke?, moet dit in stryd met burgerlike owerhede wees of in samewerking waar moontlik?

– Beoordeling van Konstantyn asook die Middeleeue se invloed op die kerk wat nie net nadelig was nie, en waarsku teen die ‘veralgemenesering’ as ons die geskiedenis bestudeer.

– Die metodisties-individualistiese sendingywer se fokus net op siele.

– Drie punte van kritiek teen sy tyd se sendingmetodes:

a) Die tegenwoordige sending is te weinig planmatig.

b) Die hedendaagse sending sluit te min aan by die goeie elemente in die volke waar sendingwerk gedoen word.

c) Sending doen te weinig om beskawing te bring.

– Drie belangrike momente van sendingwerk:

a) Sending moet met die bekering van enkelinge begin.

b) Die tweede moment is die stig van gemeentes: gelowiges én hul kinders.

c) Die kerstening van die volk is nie die beginpunt nie, maar die laaste en hoogste doel

Tegniese nota: ek het subopskrifte en die beklemtonings bygevoeg in die artikel.

GROOT VERSOEK: As daar iemand is wat die hele artikel asb. in Afrikaans kan vertaal en verwerk, sal ek dit baie waardeer. Ek meen die artikel is so belangrik dat dit ook in Afrikaans beskikbaar moet wees. 

‘n Paar aanhalings van Bavinck uit die artikel:

Maar altijd zal de zending met enkelen moeten beginnen. Om de eenvoudige reden, dat ze niet anders kan, zonder haar eigenaardig karakter te verliezen. De boodschap die zij brengt is toch niet in de eerste plaats cultuur en wetenschap, maar het Evangelie aan zondaren tot zaligheid. Ze kan en mag zich ook niet tevreden stellen met een uitwendig geloof, met een kleed van christelijke vormen; haar doel is bekeering.

Men ga voort met de bekeering der enkelen, maar richte ook op de kerstening der volken het oog. Ons doel mag volstrekt niet alleen wezen, om enkele zielen te winnen voor de eeuwige zaligheid, maar moet ook daarin bestaan, om het volk, de cultuur, de kunst, de wetenschap, het onderwijs, den Staat aan Christus te onderwerpen.

De kerk heeft nooit, ook niet op ’t gebied der zending, den Staat van noode. Zij driift deze desnoods tegen den Staat. Om zijn gunst, om zijn hulp mag ze niet bedelen. Maar zou een overheid, onderstel dat zij Christelijk ware, niet den plicht hebben, om niet slechts de hand te houden aan den heiligen kerkedienst maar ook de ware religie te bevorderen in heidensche landen, aan haar gezag onderworpen? En indien de Staat dan aan de zending hulpe bood, zou de kerk daar van niet dankbaar gebruik mogen maken? Dan inderdaad zouden Staat en kerk, kerstening en civiliseering, zending en cultuur samen kunnen en mogen gaan.

Juist omdat het Christendom optreedt met de bewering absolute waarheid te zijn, kan het niet rusten voor dat het alles, ook den Staat, zich onderworpen heeft; aan deze zijde van Staat en politiek een grens te trekken voor de beheersching van ’t Christendom is willekeur. (Art. 36 is niet zoo maar uit onze belijdenis uit te lichten.)

Niet slechts door de prediking, ook door akkerbouw en veeteelt, door onderwijs en barmhartigheid wonnen ze de harten der kindsche volken voor ’t Christendom, en deden zij het Christendom wortelen in de heidensche landen. De christianiseering was tegelijkertijd civiliseering. Daar komt nog bij in de derde plaats, dat vele Protestanten zoo overgeestelijk en vrij-kerkelijk zijn, dat ze alle hulp en steun van den Staat als van iets ongoddelijks ongeoorloofd achten en afwijzen.

Maar nu werden overal wel enkele individuen toegebracht, maar geen volken van eenige beteekenis gekerstend. Hier en daar zijn eenige invallen geschied in het gebied der Heidenwereld, maar een regelmatige, geleidelijke voortgang valt in het zendingswerk niet te bespeuren. Onder den invloed van een valsch methodisme en een daarmede dikwijls gepaard gaand eschatologisme heeft men zijn doel gesteld in de redding van enkele zielen, en de kerstening der natiën uit het oog verloren.

Deze is in den regel geen begin, maar wel laatste en hoogste doel. De daad van Constantijn was resultaat van de ontwikkeling der gemeente in de drie voorbijgegane eeuwen. Als het Christendom in een land is doorgedrongen en onder een volk zich steeds verder uitbreidt, als het steeds meer invloed krijgt op de verschillende levensuitingen van dat volk, dan moet het eindelijk dat volk ook in zijn hoogste, centraalste, d. i. in zijn staatkundig leven beheerschen, — en het volk zelf in zijn nationaal karakter kerstenen.

En dan is de tijd gekomen, om ook van boven af, door de offlcieele kanalen heen het Christendom in te dragen in het hart des volks, en het in al zijn geledingen, in al de uitingen van zijn openbaar leven den stempel op te drukken van den Christelijken geest. Dan komt voor den Christelijken godsdienst juist de schoonste taak aan, om zyn volstrekt universalisme te bewijzen, om te toon en, dat het zich voegen en vormen, plooien en passen kan aan alle nationaliteit, aan ieder klimaat, aan elke cultuur aan heel het volle, rijke, veelzijdige leven van den mensch en van de menschheid. Daarom schatte men dan ook die kerstening der volken niet gering.

Er is onlangs beredeneerd, dat een volkskerk in strijd is met Schrift en belijdenis. Dat is al naar men er onder verstaat. Een gansche natie individueel tot het waarachtig geloof te brengen, wie zou dit ideaal zich durven voorstellen? Maar gelijk eerst de gemeente inwerkt op de kerstening des volks, zoo werkt deze weer op de bevestiging der gemeente terug. Heel de akker moet bezaaid, al weten we dat alleen het zaad dat in goede aarde valt, blijvende vruchten zal dragen. Een gansch volk moet gechristianiseerd worden, opdat God daaruit in den loop der eeuwen zijne verkorenen vergadere.  Deze kerstening, deze bekeering van losse individuen niet, maar van volken heeft dan ook de Heilige Skrif steeds in ’t oog.

___________________________________________________________

 “WAARMEDE MOET DE ZENDING BEGINNEN: MET DIE BEAARBEIDING VAN GEHEELE VOLKE OF MET DIE ENKELINGE?”

Referaat, gehouden op den Zendingsdag der Chr. Ger. Buitenlandse Zending, 28 Juni 1887 te Leiden

(Bron: Het Mosterdzaad (Orgaan van de Heidenzending der Christelijke Gereformeerde Kerk) 7, no. 1 (Jan. 1888): 1-15)

Die Reformasie van die 16de eeu

De Reformatie der 16e Eeuw was eene machtige, diepgaande beweging, die in altijd wijder kring de gemoederen aangreep en de geesten beroerde. Maar men kan toch rekenen, dat ze ongeveer 1650 tot stilstand kwam; sedert kreeg ze geen verdere uitbreiding meer. Erger was, dat ze ook inwendig door de toenemende onverschilligheid en doode orthodoxie haar kracht verloor. De Staats- en landskerken verwaarloosden het volk.

Aan de spreuk: reformanda quia reformata, gereformeerd en daarom altijd meer te reformeeren, werd niet langer gedacht. De hervorming der leer werd niet voortgezet en voltrokken in het leven. Steeds breeder en grooter werden de kringen, vooral in de groote steden, dje feiteliik leefden en opgroeiden buiten alle kennis des Evangelies. Er kwamen duizenden bij duizenden, die den naam van Jezus nauwlijks hadden gehoord. In de schaduw der Christelijke kerken, te midde eener Christelijke maatschappij groei een onkundig Heidendom op.

Daartegen kwam reactie in het Pletisme en de pietistische verschijnselen, die we tegen ’t einde der 17e Eeuw overal in de Protest, kerk, zoowel Geref. als Luth. waarnemen. Maar het Pietisme, dat alleen aan de vroomheid waarde hecht, en het natuurlijk en zedelijk leven (natuur, geschiedenis, kunst, wetenschap) geheel miskent, kweekte wel in eigen kring de vroomheid aan, maar gaf wat buiten was, de wereld, aan eigen lot over.

De piëtist is altijd separatist. De nooden des volks namen dus ook onder het Pietisme nog toe, en werden door het Rationatisme vermeerderd. Onverschilligheid, ongeloof, een oppervlakkig optimisme heerschte in alle kringen; het zondebesef sleet uit, behoefte aan genade werd niet meer gevoeld. Deze doode, dorre toestand greep in de 18e Eeuw enkele ernstige zielen aan. De vraag rees op in’t hart:

Wat kan, wat moet er gedaan worden, om de verwilderde massa’s des volks weer voor Christus te winnen?

Een diep schuldgevoel over de vastigheid en lusteloosheid, waaraan men zich had overgegeven, greep velen aan. De nood der zielen begon te wegen. Er moest raad geschaft. Men moest op bekeering uitgaan, op redding der zielen. Zoo ontstond het Methodisme (Wesley 1703 — 1791, bekeerd 1738), dat sedert eene ontzaglijke uitbreiding heeft verkregen, en thans in het Heilsleger zijn intiemste gedachte belichaamd, zijn uiterste consequentie uitgesproken heeft.

Die Metodisme roep op tot bekering

Het Methodisme is de mobiliseering van alle Christelijke strijdkrachten tot het werk der bekeering. Het is het Christendom actief en aggressief optredend, om de gansche wereld voor Christus te veroveren. De menschen komen niet meer in de kerk, tot het Evangelie, tot de genademiddelen; welnu, dan moeten wij hun het Evangelie brengen, met allerlei middelen, langs allerlei wegen, in allerlei vormen, waardoor wij hen kunnen bereiken! Van welken aard die middelen zijn, doet er niet toe. Het Christendom is volgens Booth, den generaal van ’t Heilsleger, van al die vormen totaal onafhankelijk. Wij mogen alle die middelen kiezen, welke ’t best passen aan de behoeften der hoorders, en ’t meeste succes beloven: zang, muziek, korte toespraak, gebed; er zij alleen afwisseling en geen tijd tot verveling. Wy moeten de schuchterheid, de sentimentaliteit, die we zoolang in den godsdienst hebben beoefend, geheel afleggen.

Op elk ander gebied zijn we zoo niet; dan zjjn we practisch en kiezen die middelen, welke meeste succes beloven. Laat ons zoo ook handelen in zake den godsdienst! Gaan we de wereld in met slaande trom en vliegende vaandels; vallen we haar aan in den naam van Jezus van alle kant en schieten we bres in haar vesting; bekeeren we de menschen, in eens, plotseling; door een schok, door een knal; en worde elk bekeerde niet een kerk maar het leger ingelijfd, om op zijn beurt onder Koning Jezus tegen het rijk van Satan te strijden! Een zelfde verschijnsel, als aan ’t Methodisme geboorte gaf, was oorzaak van de herleving der Buitenlandsche, der Heïdenzending.

Die gemeente van Christus is ‘n klein kudde

Het is een ontroerend feit, dat de gemeente van Jezus zulk een gansch klein kuddeke is. Van de ruim 1400 millioen menschen, die op den aardbodem wonen, dragen slechts een 432 mill. dus maar ruim 30.2 % den Christennaam. En onder die 432 millioen christenen, bevinden zich 218 millioen nog in de dwalingen der Roomsche, 83 in die der Grieksche kerk verstrikt. Van de resteerende 130 millioen vallen er dan weer millioenen bij millioenen voor het ongeloof, voor het naamchristendom af. En voor het volk der verkiezing blijven er slechts enkele weinige millioenen, eenige honderdduizendtallen over. Men kan deze feiten vergeten, maar niet wegcijferen; altijd blijkt het weer dat, naar eene vergelijking van den grootvader van D. F. Strauss, gelijk er onder vele duizenden bijen maar ééne koningin, zoo ook onder duizenden menschen slechts één verkorene is.

Die reveil

Toen de oogen der Christenheid hiervoor opengingen, toen tegelijk de reveil weer leven bracht in de dorre doodsbeenderen, toen geographische ontdekkingen werden gemaakt en door allerlei uitvindingen het wereldverkeer werd uitgebreid; toen de politieke vrijheidsideën en de afschaffing der slavernij aller eigendom geworden waren; toen is tegen het einde der vorige eeuw de Heidenzending begonnen; heel de Christenheid is thans missioneerend; grootere en kleinere kerken. genootschappen en vereenigingen, positieve en negatieve richtingen wedijveren met elkaar.

De zending is eene algemeene, Christelijke zaak geworden.

Ongeveer een eeuw is de Christenheid met dien arbeid bezig. Ontzaglijk veel gaven en krachten, veel ijver en inspanning, veel goed en bloed is aan deze missie ten koste gelegd. Niet genoeg te waardeeren ziin de vruchten, die zij heeft afgeworpen. En toch, van de bijna duizend millioen Heidenen zijn door al dien arbeid in heel deze eeuw nog maar een tweetal millioen voor ’t Christendom gewonnen. Op zichzelf is dat een aanzienlijk getal, maar in vergelijking met de opofferingen eraan besteed, is het toch klein en gering. Is het wonder, dat velen zich teleurgesteld voelen, dat ze gaan vragen: waar ligt de oorzaak van dezen geringen uitslag, en dat ze die oorzaak gaan zoeken in de wijze waarop de zending gedreven w ordt? Enkele individuen mogen door de tegenwoordige missie worden bekeerd, zoo zegt men, maar de massa’s gaan verloren, de volken worden niet gewonnen. De veroveringen thans behaald, kunnen niet in de schaduw staan van de overwinningen, door één enkel man als Paulus in de eerste eeuw verkregen, en kunnen niet vergeleken worden met de snelle verbreiding van ’t Christendom onder de barbaarsche, ruwe volken in ’t Europa der Middel-Eeuwen.

De metode der zending moet daarom veranderd: men beginne voortaan niet met de bekeering van enkelen, maar met de kerstening van volken. Men volge de missie der eerste eeuw en der Middel-Eeuwen weer na! Inderdaad is dan ook op ’t gebied der zending de geschiedenis eene leermeesteresse der toekomst.

Twee sendingmetodes in twee groot sendingperiodes van die Christelike kerk

Voordat ik u de beide methoden: bekeering der enkden of kerstening der volken uiteen zet en tegenover elkander stel, wys ik u kortelijk op die twee groote zendingsperiodes in de Christelijke kerk, waarop de voorstanders van beide methoden zich als hun voorbeeld beroepen.

Die eerste eeu

In de eerste eeuw was de positie van ’t Christendom, uitwendig beschouwd, zoo ongunstig mogelijk. Het had tegenover zich de gansche, eeuwenoude cultuur, heel de beschaving van Griekenland en Rome. ’t Dwaze Gods stond lynrecht tegenover de wijsheid der wereld. In ieder opzicht is de Christelijke gemeente het zwakst; het geld, de wetenschap, de kunst, het aanzien, de naam, alles bevindt zich aan de zijde der tegenpartij.

Desniettemin gaan de Apostelen van Jezus getuigen, zoo te Jeruzalem als in geheel Judea en Samaria, en tot aan het uiterste der aarde. Zonder male, buidel of rok, onbezuldigd, zonder bepaalde wetenschappelijke opleiding, met niets dan ’t Woord des Evangelies gewapend, begeven zij zich op weg. En waarheen? Ofschoon we van het vaststellen van een plan niet lezen, toch ontdekken we er duidelijk zulk een in de reizen van Paulus. Ze gaan niet allereerst naar ’t platteland, maar naar de steden, naar de centra der cultuur, van Jeruzalem uit naar Antiochië, Corinthe, Athene, Thessalonika, Efeze, Alexandriê enz, en einddoel is Rome.

In die plaatsen aangekomen, wenden zij zich eerst tot de Joden, dan tot de proselieten, daarna tot de Heidenen. Ze prediken in synagogen, in private woningen, op de markt. Lang in eene plaats blijven ze niet. Neemt eene stad het Evangelie niet aan, ze schudden het stof van de voeten en gaan heen. Wordt hun arbeid gezegend, weldra doopen ze en organiseeien eene gemeente en stellen ouderlingen aan en laten haar zichzelve regeeren; al is het ook, dat zij door brieven, door zendboden, door persoonlijk bezoek haar nog blijven leiden en besturen.

Op die wyze hebben ze onder den zegen des Heeren het Christendom reeds in die eerste Eeuw in vele landen vasten voet doen krijgen. Toch overschatte men de vruchten ook van hun arbeid niet! Gegevens ter juiste berekening ontbreken ons; maar zeker mag het aantal Christenen op ’t einde der eerste Eeuw niet hooger dan enkele honderdduizenden worden geschat. Opmerkelijk is, dat na de Apostelen er byna geen zendelingen meer op enkele uitzonderingen na optreden.

Die tweede eeu tot die vierde eeu

In de volgende eeuwen breidde het Christendom zich vooral uit door de stille propaganda der gemeente, door haar heilig voorbeeld; en ook, sedert het midden der tweede Eeuw door de geschriften der uit de gemeenten zelven allengs optredende Apologeten. In het begin der 4e Eeuw is het Christendom dan zoover doorgedrongen, dat het tot religie van Staat wordt verheven, en onder zijne bescherming gesteld. Dit laatste heeft men nu menigmaal in overgeestelijkheid betreurd en als de groote oorzaak van de verbastering des Christendoms beschouwd. Dit is echter een zeer eenzijdig en onjuist oordeel. Het Christendom had de beteekenis en macht die het nu verkreeg aan zichzelf te danken, en moest, tot die hoogte gekomen, ook met den Staat in contact treden. Juist omdat het Christendom optreedt met de bewering absolute waarheid te zijn, kan het niet rusten voor dat het alles, ook den Staat, zich onderworpen heeft; aan deze zijde van Staat en politiek een grens te trekken voor de beheersching van ’t Christendom is willekeur. (Art. 36 is niet zoo maar uit onze belijdenis uit te lichten.) En zoo weinig is dan ook door den overgang van Constantijn de ontwikkeling van het Christendom in verkeerde baan geleid — al loopt de gemeente altijd gevaar om in den strijd met de’ wereld ook iets van haar over te nemen en zich te verontreinigen, — dat de 4e en 5e Eeuw door haar dogmenvorming de belangrijkste eeuwen voor de Christelijke kerk zijn geworden en het aanzijn hebben geschonken aan die breede rij van kerkvaders, als Athanasius en Basilius, Gregorius van Nyssa en van Nazianz, Augustinus en Ambrosius, Leo en Gregorius de Groote, die als sterren van eerste grootte schitteren aan den hemel van Christus’ kerk.

Die Middeleeue en kerstening van volke

Gansch anders was de methode der zending in de Middel-Eeuwen. In het Oosten, in Palestina, Syrië, Egypte, leed de kerk groote verliezen; de Islam drong over Afrika heen tot zelfs in Spanje toe door. Maar de kerk vond vergoeding voor die verliezen in de bekeering van die ruwe volken, welke sedert de Eeuw uit Azië Europa binnendrongen. Eene grootsche taak was het, waartoe de kerk zich toen geroepen zag, en zy heeft zich loffelijk van die taak gekweten.

De kerstening begon reeds in de 2e helft der 4e Eeuw met de Gothen (Ulfflas *381); werd voortgezet met de bekeering der Vandalen, Sueven, Burgondiers, Longobarden tot ’t einde der 5e Eeuw; breidde zich uit door de toebrenging der Franken, Ieren, Schotten, Angelsaksen, Allemannen, Thuringers, Friezen, Duitschers, Saksers, Avaren, Bohemers, Noren, van de 5e — 9* Eeuw, en werd voltooid, toen in de 10—18® Eeuw ook Denen en Zweden, IJsland en Finland, Polen, Pruisen, Esth- en Lifland bekend werden met ’t Evangelie.

Het einde der Middel-Eeuwen zag gansch Europa Christelijk. Dezen zegen op den zendingsarbeid kon de Christelijke kerk in de MiddelEeuwen verkrijgen, mee door de eigenaardige positie, waarin zij zich bevond. De kerk, in de eerste eeuw staande tegenover alle macht en wijsheid en wetenschap der wereld, was nu tevens draagster der cultuur. Zij stond thans niet als eene arme gemeente tegenover volken van kunst en beschaving, maar als eene machtige, vast georganiseerde en door den. Staat beschermde instelling tegenover volken met ruwe kracht en eene ongevormde kindsheid. Eene andere methode moest hier natuurlijk toegepast; ’t kwam niet alleen op bekeering van enkelen, ’t kwam bovenal op kerstening der volken aan, op onderwerping aan den Roomschen stoel. Dit was in de eerste plaats mogelijk, doordat Pausen en Keizers op allerlei wijze door beloften, eerambten, geschenken, verdragen, huwelijken, bedreigingen en straffen deze kerstening ondersteunden en bevorderden. Op die wijze werden dikwerf massale bekeeringen verkregen. Clovis drong ’t Christendom op aan de Franken en Bourgondiërs, Karei de Groote aan de Saksers. De zending werd door de overheid beschermd.

Nu heeft men van Protestantsche zijde deze zendingsmethode der Middeleeuwen wel ten scherpste afgekeurd en veroordeeld; en er is ook zeer veel in te veroordeelen, evengoed als in de Roomsche missie van den tegenwoordigen tijd. Maar men vergete in de tweede plaats niet, dat lang niet altyd en overal te werk gegaan werd als by de kerstening van Franken en Saksers. Men wachtte zich voor het gevaar van het generaliseeren!

Ook toen waren er apostolische mannen, vol des geloofs en des H. Geestes, brandende van liefde tot den Heere, met waarachtige belangstelling in het heil der zielen. Ik behoef slechts te herinneren aan Columbaen Columbanus, Gallus en Kilianus, Severinus en Enmeranus, Willebrord en Bonifacius, Amandus en Ansgar en zoovele anderen om tot een billijker oordeel over de Middeleeuwsche zending u te stemmen. En deze mannen trokken zonder zwaard en zonder geld het gebied der ruwe volksstammen binnen, meest van een 20, 30, 40tal monniken vergezeld. In de kloosters schiepen ze uitnemende zendingsorganen. Niet slechts door de prediking, ook door akkerbouw en veeteelt, door onderwijs en barmhartigheid wonnen ze de harten der kindsche volken voor ’t Christendom, en deden zij het Christendom wortelen in de heidensche landen. De christianiseering was tegelijkertijd civiliseering. Daar komt nog bij in de derde plaats, dat vele Protestanten zoo overgeestelijk en vrij-kerkelijk zijn, dat ze alle hulp en steun van den Staat als van iets ongoddelijks ongeoorloofd achten en afwijzen.

Vooral in de Middeleeuwen dacht men zoo niet. Wat nu dwang en geweld zou heeten, werd toen als een recht en een plicht der overheid geacht. En het is zoo: op die wijze kreeg men vele uitwendige bekeeringen zonder eenige innerlijke waarde, op die wijze werd veel bijgeloof in de kerk opgenomen dat nu nog in ’t Katholicisme nawerkt. Maar Rome zag op de toekomst; Gregorius de Groote sprak het reeds uit: si ipsi minus fideliter veniunt, hi tamen, qui de iis nati fuerint, jam fidelius baptizantur. De ouders mochten nog in hun hart Heidenen blijven, de kinderen waren toch het eigendom der kerk en worden in haar leer en tucht opgevoed.

Kritiek teen die huidige sendingmetode

Met deze twee groote voorbeelden van Zendingsmethode voor oogen, en teleurgesteld door de weinige vruchten van de zending in deze eeuw, zijn nu velen van oordeel, dat de tegenwoordige missie wel niet gansch en al veranderd, maar toch aangevuld en verbeterd moet worden. Vooral drie bezwaren zIjn het, die zij tegen de hedendaagsche zendingsmethode inbrengen:

a) Die tegenwoordige sending is te weinig planmatig.

Men is op den tast, in den blinde aan den arbeid getogen. Tientallen van genootschappen zonden zendelingen uit, het een hier, het ander daarheen, zonder afspraak, zonder plan, zonder overleg, dikwerf geheel naar inval en toeval. Van concentratie der krachten was geen sprake. Aan een methodischen aanval en verovering van de Heidenwereld werd niet gedacht. Bont door elkaar, zond men zendelingen uit naar beschaafde, ontwikkelde en naar cultuurlooze, ruwe volken. De krachten werden zoo verbrokkeld en eindeloos verdeeld. Had men al deze krachten en gaven methodisch op één volk gericht, een geheel land als Indië ware dan reeds voor het Christendom gewonnen. Maar nu werden overal wel enkele individuen toegebracht, maar geen volken van eenige beteekenis gekerstend. Hier en daar zijn eenige invallen geschied in het gebied der Heidenwereld, maar een regelmatige, geleidelijke voortgang valt in het zendingswerk niet te bespeuren. Onder den invloed van een valsch methodisme en een daarmede dikwijls gepaard gaand eschatologisme heeft men zijn doel gesteld in de redding van enkele zielen, en de kerstening der natiën uit het oog verloren.

b) Die hedendaagse sending sluit te min aan by die goeie elemente in die volke waar sendingwerk gedoen word

De hedendaagsche zending sluit veel te weinig aan de ware en goede elementen in ’t Heidendom zich aan.Waarheen de zendelingen ook gaan, naar cultuur- of naar cultuurlooze volken, ze worden allen vrijwel op dezelfde wijze opgeleid. Vandaar dat ze zich meest wenden en wenden moeten tot de lagere standen, en de hoogere standen schier geheel links laten liggen. In plaats van positie te nemen midden in de centra van het Heidensche volk valt men enkele individuen aan den omtrek, aan den buitenkant, aan den zoom van het volk aan. Pogingen om door boeken, tractaten, disputen, tijdschriften, scholen, bibliotheken, de grooten des lands te winnen, worden niet in ’t werk gesteld. En omdat men de individuen, die men wint, geheel fatsoeneert naar Europeesch-christelijk model hun onze leer, onzen cultus, onze liturgie, onze liederen, onze catechismussen, onze schoolboeken opdringt rukt men de bekeerlingen geheel los uit hun volksverband. Christen te worden, wil zeggen eigen volk en nationaliteit prijs te geven. En dat vervreemdt juist het volk, de hoogere standen van ’t Christendom. Vandaar dat de missie in deze eeuw nog wel succes had bij de cultuurlooze, ruwe volken in W . Indië, Oost en Zuid-Afrika, de Zuidzeeëilanden, Madagaskar, den Ind. Archipel, Labrador, Groenland, dus onder Negers, Maleijers, Indianen maar zeer weinig bij de cultuurvolken en onder de hoogere standen.

c) Sending doen te weinig om beskawing te bring

Eindelijk, de zending gaat in deze eeuw veel te weinig van beschaving vergezeld. Kerstening en civilisatie moeten samengaan. In de Middel-Eeuwen werden kloosters en koloniën gesticht in de pas bekeerde landstreken, die het Christendom er vasten voet deden krijgen en wortel schieten. Maar thans werkt een zendeling soms jaren lang in eene bepaalde streek, en heengaande moet hij vreezen dat nog alles te niet zal gaan. Tientallen van jaren moet een heidensche gemeente nog van de Christenen worden onderhouden. Gaan echter met de zendelingen kolonisten mede, en brengen die met het Christendom ook beschaving; leeren die aan de inboorlingen landbouw en veeteelt; geven zij hun een voorbeeld in werken des vredes en der barmhartigheid; gaan ze hun voor in ’t vieren van den rustdag, in den eerbied voor de vrouw, in liefde tot de kinderen, in vriendelijkheid jegens dienstbaren, in verzorging der kranken, dan zal het Christendom ingang vinden, dan zal het voorbeeld der kolonisten nog meer dan de prediking der zendelingen bij de inboorlingen het verlangen opwekken om Christen te wezen, en niet lang zal ’t duren of ze zullen in massa’s tot het Christendom overgaan.

En daarom — zoo spreekt men — hoe de tegenwoordige missie ook alle waardeering verdient, zij heeft aanvulling nodig. Men ga voort met de bekeering der enkelen, maar richte ook op de kerstening der volken het oog. Ons doel mag volstrekt niet alleen wezen, om enkele zielen te winnen voor de eeuwige zaligheid, maar moet ook daarin bestaan, om het volk, de cultuur, de kunst, de wetenschap, het onderwijs, den Staat aan Christus te onderwerpen.

Het is goed, om van beneden het Christendom te brengen tot de lagere klassen, maar ook van boven vatte men dat volk aan in zijn hoogere standen, in zyn edeler deelen. Zendelingen zende men dus, niet alleen geschikt om met ’t volk een woord te spreken, maar ook wetenschappelijk gevormd en beschaafd, en daardoor in staat, om door geschriften en voordrachten het Christendom te verdedigen en zich den toegang te ontsluiten tot de grooten en aanzienlijken des lands.

Evenals Paulus, wende men dan zich ook in de eerste plaats tot de beschaafde volken onder de Heidenen, tot Indië, China, Japan; niet naar het platteland, maar naar de middelpunten der beschaving. In het hart der vesting taste men ’t Heidendom aan; daar  concentreere men alle kracht; van die centra uit zal men dan gemakkelijk kunnen doordringen in de kleine steden en dorpen en heel het volk kunnen bereiken. En eerst na de kerstening der cultuurvolken wende men zich naar de ruwe onbeschaafde volken, om daar met het Christendom ook de beschaving te brengen door zendelingen in gezelschap van kolonisten. Dan zal ’t Christendom gelukkiglijk voortgaan en de vruchten grooter zijn dan nu worden aanschouwd.

Niemand zal voorzeker ontkennen, dat er in deze voorgedragen beschouwing elementen aanwezig zijn, waarmede de zending haar winste kan doen. Maar toch moet ze m. i. in haar geheel als eene schoone illusie worden verworpen. Tijd ontbreekt, om ze aan den toets der kritiek te onderwerpen ; en het doel wordt even goed bereikt als ik thetisch tracht aan te wijzen den weg, dien de missie naar mijn oordeel altijd zal hebben te volgen:

Drie momente van gereformeerde sendingwerk

1) Sending moet met die bekering van enkelinge begin

Steeds zal de zending met de bekeering van enkelen moeten beginnen. Nog wel niet onder het Ou Verbond.  waar Israël als geheel als volk Gods wordt beschouwd, maar toch zeer beslist in ’t Nuwe Testament, als de gemeente losgewikkeld is uit de windselen van ’t Israëlietisch volksbestaan, treedt de individualiteit, de zelfstandige persoonlijkheid op den voorgrond.

Jezus zelf heeft deze gedachte uitdrukking gegeven in de woorden: wat zal het den mensch baten, zoo hij de gansche wereld gewint en zijner ziele schade lijdt? Markus 8 : 36. De geheele wereld weegt tegen de waarde eener enkele menschenziel niet op. Of men die enkelen nu zoeken moet in den omtrek of in het centrum van het land, of men zich richten moet in de eerste plaats tot de hoogere of tot de lagere standen, kan niet in een algemeenen regel worden vastgesteld, maar hangt van tal van gegevens, van opleiding en karakter der zendelingen, van beschaving en woonplaats des volks enz. af.

Maar altijd zal de zending met enkelen moeten beginnen. Om de eenvoudige reden, dat ze niet anders kan, zonder haar eigenaardig karakter te verliezen. De boodschap die zij brengt is toch niet in de eerste plaats cultuur en wetenschap, maar het Evangelie aan zondaren tot zaligheid. Ze kan en mag zich ook niet tevreden stellen met een uitwendig geloof, met een kleed van christelijke vormen; haar doel is bekeering.

De Protestantsche missie keurt dan ook terecht de roomsche practijk af, om door eenig geweld tot ’t Christendom te bewegen, om te doopen zonder persoonlijk geloof en belijdenis. Het is de grootste wreedheid, zoo spreekt zij, iemand te verplichten om zichzelf te verdoemen, wijl niemand zalig wordt door een godsdienst dien hij acht valsch te zijn. De kracht der ware zending ligt alleen in het woord, in de belofte Gods; zij wordt gedreven niet om of door ’t succes, maar uit geloof en gehoorzaamheid. En ze is daartoe vanzelve op de bekeering van enkelen gericht. Want kerstening der volken, als begin en uitgangspunt van zending, kan door Kerk of genootschap alleen in verbinding en met hulp van den Staat worden aangevat. Los van den Staat, geheel op zichzelve gesteld, heeft de zending gewoonlijk geen weg tot het volk in zijn geheel, in zijn nationale leven. Paulus en de zendelingen in de Middel-Eeuwen en die in deze eeuw, welke zonder ondersteuning van den Staat door kerken of vereenigingen worden uitgezonden, hebben dan ook met bekeering van enkelen hun zendingswerk begonnen.

Toch wachte men zich hier voor overgeestelijkheid!

De kerk heeft nooit, ook niet op ’t gebied der zending, den Staat van noode. Zij driift deze desnoods tegen den Staat. Om zijn gunst, om zijn hulp mag ze niet bedelen. Maar zou een overheid, onderstel dat zij Christelijk ware, niet den plicht hebben, om niet slechts de hand te houden aan den heiligen kerkedienst maar ook de ware religie te bevorderen in heidensche landen, aan haar gezag onderworpen? En indien de Staat dan aan de zending hulpe bood, zou de kerk daar van niet dankbaar gebruik mogen maken? Dan inderdaad zouden Staat en kerk, kerstening en civiliseering, zending en cultuur samen kunnen en mogen gaan.

Gevaren zouden hier zeker aan verbonden zijn; maar gevaarlijker nog ware het voor de zending, om de hulpe van den Staat weigerend, de hand der cultuur afwijzend, door een on- of antichristelijke beschaving zich de toegangen tot het volk ontoegankelijk te maken.

2) Die tweede moment is die stig van gemeentes: gelowiges én hul kinders

Het tweede moment in den arbeid der zending is het stichten van gemeenten. Het methodisme, dat gewoonlijk verbonden is met de gedachte aan ’s Heeren spoedige wederkomst, laat het hier zelfs niet aan toekomen, en stelt zijn doel in de bekeering van enkelen. Niet stichten van eene gemeente, maar inlijven bij een leger, om, zelf bekeerd, terstond anderen te bekeeren — dat is de gedachte van Wesley en Booth, eene practyk die door heel de geschiedenis der kerk wordt weersproken.

In het Ou Testament zijn er wel zendingsgedachten, maar is er volstrekt geen zendingsarbeid.

Jezus is altijd bezig in de dingen zyns vaders en werkt zoolang het dag is, maar alle overspanning, alle gejaagdheid is Hem vreemd. Hij is met gezonden dan tot de verlorene schapen van’t huis Israels, mets gezonden Paulus werkt rusteloos maar sticht, vestig , versterk gemeenten.

De eerste Christelijke gemeenten, ofschoon te midden eener heidensche wereld, zonden schier geen zendelingen uit, maar breidden zich stil door heiligen wandel, door werken der barmhartigheid uit. Inderdaad, de gemeentelijke organisatie der toegebrachten, de vorming en bloei van het kerkelijk leven is van hooge waarde, is het tweede doel dat de zending zich voor oogen stellen moet. Want met eerbied gezegd, God springt niet terstond van den hak op den tak. Als Hij ouderen van dagen bekeert, dan belooft Hij aanstonds ook hun kinderen op te nemen in zijn verbond; waar Hij is, daar blijft Hij; Hij woont in de tenten van Jafet. Zijn werk loopt dan door, zet zich voort; zijne gemeente g r o e i t , zij w a s t op uit het Hoofd. En als dan de gemeente gevestigd is en toeneemt en haar gaven en krachten ontwikkelt, dan ontstaat er uit en door haar een Christelijke kunst, een Christelijke wetenschap. Dan verheft zich, als in de 2de eeuw onzer jaartelling, de Apologetiek, die den strijd aanbindt tegen de valsche, heidensche wereldbeschouwing.

3) Die kerstening van die volk is nie die beginpunt nie, maar die laaste en hoogste doel

En zoo wordt allengs dat derde moment voorbereid, waartoe elke Heidenzending bij normale ontwikkeling komt, n.l. de kerstening der volken. Deze is in den regel geen begin, maar wel laatste en hoogste doel. De daad van Constantijn was resultaat van de ontwikkeling der gemeente in de drie voorbijgegane eeuwen. Als het Christendom in een land is doorgedrongen en onder een volk zich steeds verder uitbreidt, als het steeds meer invloed krijgt op de verschillende levensuitingen van dat volk, dan moet het eindelijk dat volk ook in zijn hoogste, centraalste, d. i. in zijn staatkundig leven beheerschen, — en het volk zelf in zijn nationaal karakter kerstenen.

En dan is de tijd gekomen, om ook van boven af, door de offlcieele kanalen heen het Christendom in te dragen in het hart des volks, en het in al zijn geledingen, in al de uitingen van zijn openbaar leven den stempel op te drukken van den Christelijken geest. Dan komt voor den Christelijken godsdienst juist de schoonste taak aan, om zyn volstrekt universalisme te bewijzen, om te toon en, dat het zich voegen en vormen, plooien en passen kan aan alle nationaliteit, aan ieder klimaat, aan elke cultuur aan heel het volle, rijke, veelzijdige leven van den mensch en van de menschheid. Daarom schatte men dan ook die kerstening der volken niet gering.

Er is onlangs beredeneerd, dat een volkskerk in strijd is met Schrift en belijdenis. Dat is al naar men er onder verstaat. Een gansche natie individueel tot het waarachtig geloof te brengen, wie zou dit ideaal zich durven voorstellen? Maar gelijk eerst de gemeente inwerkt op de kerstening des volks, zoo werkt deze weer op de bevestiging der gemeente terug. Heel de akker moet bezaaid, al weten we dat alleen het zaad dat in goede aarde valt, blijvende vruchten zal dragen. Een gansch volk moet gechristianiseerd worden, opdat God daaruit in den loop der eeuwen zijne verkorenen vergadere.  Deze kerstening, deze bekeering van losse individuen niet, maar van volken heeft dan ook de Heilige Skrif steeds in ’t oog.

De belofte aan Abraham luidt reeds Gen. 18:18 dat alle volken der aarde in hem zullen gezegend worden.

En de profeten en psalmisten zingen van de Heidenen en de koningen die komen zullen tot den berg Zions en zich voor Israëls Vorst zullen nederbuigen. Ps. 2 : 8 ; 22: 28; 72 : 11. Jes. 2 : 2, 11: 10. Jer. 4 : 2.

Jezus zelf beveelt zijnen discipelen, om alle volken te onderwijzen en te prediken bekeering en vergeving der zonden. Matth. 24 : 14. Mark. 18: 1; 16: 15. Luk. 24: 47. Matth. 28 : 19.

Paulus ziet vooruit naar den dag, als de volheid der Heidenen zal ingaan en gansch Israël zal zalig worden, Rom. 11: 25.

En de Apocalypse besluit met de schildering van dat nieuwe Jeruzalem, in welks licht de volken, die zalig worden, wandelen zullen.
________________________________________________

Pro Regno artikels oor of van Bavinck.

ONS WARE PROFEET IS NIE ISRAELVISIE VALSE PROFETE NIE, MAAR JESUS CHRISTUS ALLEEN AS DIE FINALE VOLKOME PROFEET, WAT ONS BEVEEL:

“Gaan dan heen, maak dissipel van al die nasies …” (Matt. 28:18-20)

En daarom verwerp alle ware kerke, alle ware geloofsgenote, en ja, ware Afrikaner volksgenote, saam met die Sinode van Dordt, in navolging van die Skrif (DL 1VD: paragraaf 9):

“Die Sinode verwerp die DWALING VAN HULLE WAT LEER: ‘Dit is nie enkel en alleen die welbehae van God wat die oorsaak is waarom Hy die evangelie eerder na die een as na die ander volk stuur nie. Dit gebeur omdat die een volk beter en waardiger is as die ander aan wie die evangelie nie meegedeel word nie.”

Die Sinode leer (in navolging van die Skrif): Dit ontken Moses as hy die Israelitiese volk soos volg toespreek: ‘Kyk, aan die HERE jou God behoort die hemel, ook die hoogste hemel, die aarde en alles wat daarin is. Maar net aan jou vaders het die HERE ‘n welgevalle gehad om hulle lief te hê, en Hy het julle, hulle nageslag ná hulle, uit al die volke uitverkies, soos dit vandag is’ (Deut. 10:14,15).

En Christus het gesê: ‘Wee jou, Gorasin, wee jou, Betsaida! want as in Tirus en Sidon die kragtige dade plaasgevind het wat in julle plaasgevind het, sou hulle hul lankal in sak en as bekeer het’ (Matt. 11:21).’”

Ware gelowiges en kerke moet BEIDE die marxistiese nuwe wêreldorde pogings van vernietiging van volke, tale en kulture ASOOK die Israelvisie verabsolutering en verafgoding van volke, tale en kulture verwerp, en bid en saamwerk met alle gelowiges onder alle volke vir sending en evangelisasie na alle volke, soos ons Profeet ons beveel het (Matt. 28:18-20), sodat ons ook in ons tye mag hoor:

“…Parthers en Meders en Elamiete en die inwoners van Mesopotámië, Judéa en Kappadócië, Pontus en Asië, Frígië en Pamfílië, Egipte en die streke van Líbië by Ciréne, en Romeine wat hier vertoef, Jode en Jodegenote, Kretense en Arabiere—ons hoor hulle IN ONS EIE TAAL oor die groot dade van God spreek.” (Hand. 2:9–11)

“Toe sing hulle ’n nuwe lied en sê: U is waardig om die boek te neem en sy seëls oop te maak, want U is geslag en het ons vir God met u bloed gekoop UIT ELKE STAM EN TAAL EN VOLK EN NASIES, en het ons konings en priesters vir onse God gemaak, en ons sal as konings op die aarde heers.” (Op. 5:9–10)

Dit is waarvoor Jan van Riebeeck gebid het in 1652/54, dit is wat die Voortrekkers geglo het, die Boererepublieke, pres. Paul Kruger, ja, ook die cavinistiese ‘apartheidsdenkers’, en alle ware gereformeerde Afrikaners vandag nog wat dit in ons swakheid en kleinheid wil navolg.

Calvinisme – nié Israelvisie nié, nié die nuwe wêreldorde individualistiese liberalisme wat volke haat en wil vernietig nié – is die wortel van ons volksbestaan en roeping, vandag nog.

Sien prof. dr. HG Stoker se artikel daaroor hier:  Calvinisme as wortel van ons volksbestaan

Sien ook hierdie artikel oor verhouding kerk en volk: Kerk en volk

Sien ook hierdie video wat die afgode van ons volk aanspreek, ook die dwaling van Israelvisie:

Boerevolk, wie is ons Profeet: Ken jy ons Profeet?

Geskrywe artikel: Die Boerevolk en Siener van Rensburg: wie is ons ware profeet?

Pro Regno Radio (PRR): Episode 7

Roeping en Toekoms (deel 2)

PR Radio episode 6: Roeping en Toekoms deel 1

PRR episode lys: PR Radio

Lees vir PRR episode 7: Deut. 6:1-9

Inhoud van Episode 7:  Voorlees en bespreking van Totius (dr. JD Du Toit) se artikel, Roeping en Toekoms, deel 2

  • Sake wat aangeraak word: roeping van kerke en kerkrade, die huisgesin, skole en die politiek.
  • Ek bespreek ook aan die einde, in die lig van Deut. 6, die plig en noodsaak van gereformeerde oueronderwys in tuis-of privaat ouerskole, in die lig van die feit dat daar onlangs nog ‘n gereformeerde ouerskool toegemaak het.

Die opname kan hier geluister word:

Aflaai: PR Radio Episode 7

Aanhalings uit die artikel:

Ja, die Gereformeerde belydenis is nie gebore en te sterf en te verdwyn nie. Dit moet nog daar wees as Jesus Christus op die wolke kom … Ons roeping strek, ook vanuit die gesigspunt van die kerk gesien, veel verder uit. En dit is juis ter wille van die kerk wat ons nou op ander lewens-terreine oorgaan om kortliks aan te wys dat ons ook hier ons roeping moet ken en betrag, as die kerk in staat wil wees om sy roeping as kerk te vervul.”

” Ons beste katkisante kry ons uit die huise waar vader en moeder in staat is om hulle kinders ‘n Gereformeerde opvoeding te gee. Ja, selfs die aanwesigheid van ‘n nie so slegte staatskool kan in hierdie opsig die gebrek van die ouers nie aanvul nie. Die getroues word egter min. Baie ouers gee die aan hulle deur God toevertroude taak heeltemal aan die onderwysers oor, so selfs dat hulle nie eens meer die moeite doen om te vra wat daar in die skool geleer word nie. … Die geskiedenis bewys dat as die huisgesin gesond is, beide kerk en staat bloei. Die huisgesin is die bron van die menslike samelewing. Gee ons dus Gereformeerde huisgesinne, en die Gereformeerde Kerk sal bloei. Anders gaan ons gewis ‘n donker toekoms tegemoet. Nou kom ons by die skoolkwessie. ”

“As die Gereformeerde belyer naas sy Kerk nie ‘n Gereformeerde skool kan stel nie, dan is dit met die waarlik Gereformeerde Kerk ook spoedig klaar. Waar bly wat Groen van Prinsterer gesê het: “Geen onderwys buite die skoolure (ook nie die katkisasie nie) kan aanvul wat by die publieke skool ontbreek, of verbeter wat dit betref nie ?“ (Studiën en schetsen, bl.85).”

“Ons is dan ook heilig daarvan oortuig dat as dit by ons nie tot die vorming van ‘n Gereformeerde politieke party kom nie, ons uiteindelik nie een van ons lewensroepings kan volbring nie. Die lewe is een, en die roeping is een. Om op Sondag uit een beginsel te lewe en op Maandag uit ‘n ander een, is onmoontlik. … Eers met die vorming van politieke partye met duidelike politieke geloofsbelydenisse sal die lug gesuiwer word. En soos in Holland drie afsonderlike Christelike partye saamwerk in een Christelike ministerie, altyd met behoud van die onderlinge verskilpunte — so sou ook hier ‘n Gereformeerde party in die groot, nasionale kwessies met die ander Afrikaanse partye kan saamwerk en tog sy Gereformeerde belydenis kan handhaaf. So alleen sal ons ons groot roeping heeltemal vervul, en vir die Gereformeerde beginsel sal daar in Suid-Afrika ‘n toekoms wees.”
____________________________________

Bron: ‘Roeping en Toekoms‘, oorgeneem uit Totius se Versamelde Werke, deel II: Die Kerk (Kaapstad: Nasionale Pers, 1977), p.363-376.  Oorspronklik verskyn in die Gedenkboek der Gereformeerde Kerk van Zuid-Afrika, 1909, en daaruit in Afrikaans oorgesit.

Sien nog artikels van of oor Totius hier.

Pro Regno Radio (PRR): Episode 6

Roeping en Toekoms (deel 1)

PR Radio episode 1: Inleiding en agtergrond van PRR

PRR episode lys: PR Radio

Lees vir PRR episode 6: Matteus 5:1-20

Inhoud van Episode 6:  Voorlees en bespreking van Totius (dr. JD Du Toit) se artikel, Roeping en Toekoms, deel 1

Inleiding, oorsig, ‘roeping’ en ‘kerk’

Die opname kan hier geluister word:

Aflaai: PR Radio Episode 6

Aanhalings uit die artikel:

“Die woord roeping klink soos krygsmusiek in die ore van die Gere­formeerde belyer. Krygsmusiek dien om die stryder in ‘n opgewekte en strydlustige stemming te bring of om hom, as hy moeg en moedeloos is, tot ver­nude aanval aan te wakker.  U is geroep, u is ‘n geroepene, u het ‘n roeping ontvang — dit was on­der ons vaders en ook onder ons altyd die klanke waarmee hulle me­kaar aangevuur het en met vrolike moed verder te gaan. Die lieflingsklank, die opbeurende geluid van die vaders was dit. Wie, wat ook maar net ‘n bietjie in die ou geskrifte lyk, kan dit betwyfel? Maar is dit ook ons s’n? Ja, ook ons s’n?”

“Vir die ware Gereformeerde is die Uitverkiesing nie alleen die enigste rotsbodem van sy ewige saligheid nie, maar ook sy aardse lewe word deur daardie alles omvattende en alles deurdringende leerstuk beheers.”

“Dit is dan ook geen wonder nie dat die woord roeping selfs by baie van ons ‘n leë klank geword het. Die prikkel en te werk is afgestomp. Die heilige krygsmusiek swyg, en wie stryder moet wees, is ‘n arme dromer. Nadruklik moet ons dus die betekenis van die roeping vooropstel en alle Gereformeerdes daaraan herinner dat dit hulle woord is. Die Pelagiaan, Remonstrant en Metodis het ‘n keuse, maar die Gereformeerde het ‘n roeping. Dit is die verskil. Wie nou volgens eie opvatting sy lewenstaak volbring, is ‘n broer van ‘n Pelagiaan, Remonstrant of Metodis. En wie in sy werk slap is, is minder as hierdie drie; hy mag van “roeping” nie spreek nie en is ‘n oneer vir die Gereformeerde naam.”

“Ons toekoms word dus deur God bepaal en is volgens die aard van die goddelike roeping. As ons in hierdie opsig met mense te rade gaan, dan soek ons die toekoms net in ons getalsterkte en in die popu­lariteit wat ons belydenis by die groot massa geniet. So maklik word ons hierdeur ontrou aan ons roeping, en ons toekoms is aards en verbygaande in plaas van hemels en blywend. “Na die wet en die getuienis” — dit is ons roeping. En as ons vol­gens hierdie woord spreek, sal ons ook ‘n daeraad hê — dit is ons toe­koms (vgl. Jes.8:20).”

“Die Drie Formuliere bevat Bybelse, ewige waarhede; die leer waar­by ‘n mens nie alleen kan lewe nie maar ook kan sterwe — die enigste troos. Al daardie gesmaal op die Dordtse tyd is dan ook eenvoudig die openbaring van onkunde en oppervlakkigheid. 0, as daar maar onder ons daardie diepe kennis van die weë van God en daardie lewe in die siel was!  Wie na Dordt wil teruggaan, moet homself terselfdertyd toeroep: sursum corda, dit is: die hart na bowe! Dit was die tyd van die marte­lare. Dit ken ons nie meer nie. Ons beteken so min. Wat sal die kerk­geskiedkundige later van ons kan opteken?…”

“Dit dat ons Gereformeerde waarhede soos groot brokke vaste kos in ons geestelike maag lê maar onverteer is en nie in lewensbloed en lewenskrag omgesit nie; en daarom maak ons soos een wat te veel geëet het: ons sit en slaap in plaas van te dink en te handel.

Of, om by die net gebruikte beeld te bly: ons vaders van ’59 het ‘n stukkie muur op die Dordtse fondament gebou, maar ons is so bang dat ons nie by hulle boustyl sal bly nie dat ons liewer die mure so halfklaar laat staan en nie meer een steen op die ander sit nie. Daarom roep ons om kennis, kennis, kennis, deeglike, verteerde kennis, en dan — aanpak!”

____________________________________

Bron: ‘Roeping en Toekoms’, oorgeneem uit Totius se Versamelde Werke, deel II: Die Kerk (Kaapstad: Nasionale Pers, 1977), p.363-376.  Oorspronklik verskyn in die Gedenkboek der Gereformeerde Kerk van Zuid-Afrika, 1909, en daaruit in Afrikaans oorgesit.

Sien nog artikels van of oor Totius hier.

DIT IS NIE ‘N ‘SWART OF WIT’ PROBLEEM NIE,

MAAR ‘N ANTICHRISTELIKE LIBERALE

NEO-MARXISTIESE ONGELOOFSPROBLEEM

Sien hierdie twee bronne – ‘n ‘wit’ en ‘swart’ Christen – wat albei verduidelik wat die onderliggende probleem is met die onlangse polisie brutaliteit en anargistiese geweld en onluste van die BLM-Antifa bewegings, nl. die antichristelike liberale neo-marxistiese ongeloofsprobleem wat die Christelike geloof en beskawingsvisie hartgrondig haat en wil vernietig onder alle gemeenskappe:

On Race and Black Lives Matter, dr. Voddie Baucham

“This morning in a Zoom teleconference, Voddie Baucham addressed about 80 men on matters of race and the Black Lives Matter movement. Most of those in attendance were men in the ministry and residing in South Africa.

What Dr. Baucham said was wise, humble, and insightful, so I want to summarize the main ideas of his talk below. I typed as he spoke and got the crucial points. I’ll follow this with a sentence or two of my own in red.”

“On how pastors should address these issues – Don’t be simplistic. There are many other factors at play than just race. For example, those that grow up without a father are several times more likely to drop out of school, land in jail, etc. So disparities are not just about race. Moreover, when a group of 13-year-old girls were surveyed, 9% of whites said they have had sex, and 21% of blacks said they have had sex. That is telling. So there are many issues in play. Address them all. (See Doug Wilson’s take on Father Hunger and Future Men.)

On how to fix racism – Blacking out your screen and hash tagging #Black Lives Matter doesn’t do anything to help blacks. Men of God must preach about the dangers of sexual immorality and fatherlessness. Stop preaching about things we can’t change and start preaching where we can help. (In the end,, it is the gospel of Jesus Christ that breaks down the dividing wall of hostility (Eph 2:14). Only this can ultimately bring peace between men.”) 

Lees die volledige artikel hier en sien al die bronne wat vermeld word in hierdie opsommende artikel.

Is it Really about Race?, dr. Peter Jones

What is behind these riots? Is it a rising ideology of anti-American cultural Marxism, ready to reject the free market of constitutional democracy, free speech (as in contemporary universities) and the free exercise of theistic/Twoist religion?

Let us trust that the peace-loving side of the protests wins out and that the classic American system “in God we Trust,” like the British system “God save the Queen,” will survive as political Western expressions of religious Twoism. The rising “raze-the-system” view of culture is religiously Oneist and pagan, and is a genuine threat, as Albert Mohler warns in his book that appeared last week, The Gathering Storm(Nelson Books, 2020). Having a holy God as a separate source of authority and morals, beyond the quixotic power of sinful human beings, is a protection against the inevitable cruelty of state totalitarianism.

Contemporary progressivism, in the name of freedom, naively wants to erase all reference to the Creator, deny anything outside of the human or the natural, in favor of a system based on one’s right to self-define. It makes the fallible human being the source of ultimate truth, just as Marxism has always done. These huge issues are no longer bubbling below the surface of our culture. They have erupted in scores of cities in the form of rocks, cement-filled bottles, two-by-fours, and mailbox bombs. It appears that our nation is being taken over bit by bit by a Marxist revolution that has very little to do with helping black people but is only using them to advance a goal to overthrow our  government structures built on Constitutional democracy.

Christians desire the good for human society, but such good eventually can come only through a spiritual revival. We must confess any form of racism in our hearts and pray that the Spirit of God will lead our divided culture to an understanding of God’s tender-heartedness for lost sinners.

In this the love of God was made manifest among us, that God sent his only Son into the world, so that we might live through him. In this is love, not that we have loved God but that he loved us and sent his Son to be the propitiation for our sins. (1 Jn. 4:8-10).

The following words are from Jesus, when he could hardly breathe, as he called out his Father’s name. Abandoned even by the Father, he yet called “Father, forgive them, for they know not what they do.” His message of forgiveness still calls out to racists, fascists, hypocritical Christians, angry shop-owners, hate-filled White Supremicists and ambitious politicians—the whole lot of us!

God our Creator is the humble, condescending lover of sinners who was crushed for our sinful hearts, yet promises purity, hope, change and future life with him on a renewed earth. None of the gods of paganism have these characteristics. Islam and Rabbinic Judaism have no cross, no ultimate sacrifice that will guarantee to sinful human beings a state of ultimate innocence. Surely this message, you say, cannot be true, but it is.

The overwhelming God, so great we cannot know his mind (1 Corinthians 2:1; Rom. 11:36) who created everything and rules over everything for eternity surely could not be described as humble and loving, unless the propitiation of the cross was his idea—and it is! ”

Lees die volledige artikel hier en sien al die bronne wat vermeld word in hierdie opsommende artikel.

Pro Regno Radio (PRR): Episode 5: Die wortels van ons Christelike Republikeinse Verset- en Vryheidstryd (deel 5)

PR Radio episode 1: Inleiding en agtergrond van PRR & Inleiding op die eerste onderwerp

Episode lys: PR Radio

Inhoud van Episode 5:  Daar word in die voorlees en bespreking van dr. GD Scholtz se hoofstuk (‘Die wortels van ons republikeinse beginsels’) in die boek ‘Die Republiek van Suid-Afrika’, in hierdie episode na die volgende saak gekyk ((bl. 26-31):

Die versetstryd van die Patriote aan die Kaap tot en met 1806

Die opname kan hier geluister word:

Aflaai: PR Radio Episode 5

Aanhaling:

“Met die tweede koms van die Britte in 1806 het hulle ook hul vasbeslotenheid te kenne gegee dat die Kaap nie weer na Nederland sou terugkeer nie. Hulle het dan ook binne enkele jare begin met allerlei maatreëls om die kolonie en sy inwoners heeltemal te angliseer. Die bestuursinstellings is almal na die Britse voorbeeld verander. Die Engelse taal alleen sou deur die owerheid gebesig word. Op skool sou die kinders slegs Engels leer en selfs vir die kerk is Skotse leraars ingevoer.

Teen al hierdie veranderings het daarvan Afrikaanse kant wel verset gekom, maar veel uitwerking het dit nie gehad nie. Politiek was die Afrikaners nog geensins georganiseerd nie. Die teenstand sou mettertyd verflou en daarmee het dit soms wel gelyk of die Britse owerheid sy doel sou bereik.

Hierdie verwagting sou nie verwesenlik word nie. Die saak wat die sterkste teenkanting van die Afrikaners uitgelok het, was ongetwyfeld die rassebeleid van die Britse owerheid. Die meeste is die gevolge daarvan nog deur die Afrikaners in die oostelike dele van die Kaapkolonie gevoel. Daar het die driehoek van Bantoe, Boer en Brit hom baie duidelik afgeteken. Die Britse beleid was om die Bantoe met allerlei sagte metodes te paai ten einde hul strooptogte te laat vaar. ‘n Hoogtepunt is hiermee in 1835 na die soveelste oorlog bereik. Dit was hierdie manier van optrede wat in 1836 en 1837 soveel duisende Afrikaners laat besluit het dat daar vir hulle onder die Britse bestuur nie meer veiligheid was nie. Daarom het hulle besluit om te trek tot ten noorde van die Oranjerivier en om daar hul eie staat te Stig. Dat hierdie staat dan ‘n republikeinse bestuur sou hê, was vir hulle iets vanselfsprekends. so was dit die Voortrekkers wat die republikeinse gedagte laat herlewe het.” (GD Scholtz, bl. 30,31)

PDF weergawe van dr. GD Scholtz se artikel: Die wortels van ons Republikeinse Beginsels

BAVINCK: DIE STAAT MAG NIE DIE KERK SE VRYHEID INKORT OF INMENG IN HAAR EREDIENSTE OF KERKREGERING NIE

Nota: In aansluiting by die vorige twee artikels wat wys op die duidelike ‘onderskeid van kerk en staat’ wat vandag so relevant is, omdat die staat inmenging in die kerk se erediens en kerkregering ((tragies: in samewerking met baie kerke), sien ook hierdie skrywe van Herman Bavinck, wat wys hoe belangrik die onderwerp is, dat die kosbare bruid van Christus sal bly in die vryheid waarmee sy vrygekoop is, om die Here te dien in die hele lewe, ook en veral saam in die publieke eredienste.

Die gedeelte hier onder kom uit Bavinck se Gereformeerde Dogmatiek, deel IV, bl. 395, 396

DIE MAG IN DIE KERK: KERKLIKE EN POLITIEKE MAG*

“Maar niettemin verbond Christus aan de ambten, die Hij in zijn gemeente instelde, een speciale macht, exousia, bestaande in:

  • het prediken van het Evangelie, Mt. 10:7; Mk. 3:14; 16:15; Luk. 9:2, enz.,
  • in het bedienen van de sacramenten, Mt. 28:19; Mk. 16:15; Luk. 22:19; 1 Cor.11: 24-26,
  • in het doen van allerlei wonderen, Mt.10:1, 8; Mk. 3:15; 16:18; Luk. 9:1; 10:9, 19 enz.,
  • in het houden of vergeven van de zonden, Mt. 16:19; 18:18; Joh. 20:23,
  • in het weiden van de kudde, Joh. 21:15-17; Hd. 20:28,
  • in het oefenen van tucht, Mt.18:17,1 Cor. 5:4,
  • in het dienen van de tafelen, Hd. 6:2,
  • in het recht om te leven van het Evangelie, Mt. 10:10; 9:4v., 2 Thess. 3:9; 1 Tim. 5:18.

Deze omschrijving, welke de Schrift van de macht van de kerk geeft, wijst niet alleen haar ontwijfelbaar bestaan, maar ook haar volkomen onafhankelijkheid en eigensoortigheid tegenover alle andere macht ter wereld aan. Er is velerlei macht en gezag op aarde, in huisgezin, maatschappij, staat, kunst, wetenschap enz. Maar de kerkelijke macht is van deze alle in wezen onderscheiden en tegenover haar volkomen zelfstandig.

Want al die andere macht is afkomstig van God als schepper van hemel en aarde, Rom. 13:1, maar deze kerkelijke macht heeft haar oorsprong rechtstreeks in God als de Vader van onze Heere Jezus Christus, 1 Cor. 12:28; Ef. 4:11; Hd. 20:28, en is daarom ten opzichte van alle andere aardse macht volkomen vrij en onafhankelijk.

Wie met het Cesareopapisme of het Erastianisme deze macht van de kerk inkrimpt, beperkt en aan de overheid opdraagt, komt de ere van Christus te na en doet aan de van de kerk geschonken rechten en vrijheden tekort. Onafhankelijk moet deze macht van de kerk tegenover alle andere aardse macht blijven, omdat zij heel eigensoortig is, door geen andere macht kan overgenomen of uitgeoefend wordent en dus bij zulk een overdracht van haar natuur beroofd en vernietigd wordt.

Al de macht toch, die Christus aan zijn kerk heeft geschonken, bediening van woord en sacrament, oefening van tucht, dienst van de tafelen enz. heeft behalve een eigen oorsprong, ook een eigen orgaan, een eigen natuur, een eigen doel. Zij is gebonden aan ambten, die Christus alleen in zijn gemeente ingesteld heeft, waartoe Hij alleen de gaven verleent en verlenen kan, die Hij alleen roept en zendt; niemand neemt zich deze ere aan, dan die van God geroepen wordt, Rom. 10:15; Hebr. 5:4.

Voorts is deze macht geestelijk. Dat wil niet zeggen, dat zij onzichtbaar en heel inwendig is, want Christus is wel een geestelijk koning, doch regeert over ziel en lichaam beide; zijn woord en sacrament richten zich tot de hele mens; de dienst van de barmhartigheid heeft zelfs voornamelijk de lichamelijke noden te lenigen. Maar als de macht van de kerk geestelijk heet, dan wordt daarmee te kennen gegeven, dat zij door de Heilige Geest van God geschonken, Hd. 20:28, alleen in de naam van Christus en de kracht van de Heilige Geest kan uitgeoefend worden, Joh. 20:22-23; 1 Cor. 5:4, uitsluitend over mensen als gelovigen gaat, 1 Cor. 5:12, en alleen op geestelijke, zedelijke wijze, niet met dwang en straf in geld, goed of leven, maar door overtuiging, geloof, goedwilligheid, vrijheid, liefde en dus alleen met geestelijke wapens, 2 Cor. 10:4, werkt en werken kan, Mk.16:16  Joh. 8:32,2 Cor. 3:17; Ef. 6:7 enz..

Eindelijk heeft deze macht ook een eigen doel; zij strekt, al brengt zij voor de ongelovigen ook verzwaring van het oordeel mee, tot behoudenis, tot stichting en niet tot nederwerping, tot volmaking van de heiligen en opbouwing van het lichaam van Christus, Mt. 10:13; Mk.16:16; Luk. 2:34; 2 Cor. 2:16; 10:4,8; 13:10; Ef. 4:12; 6:11-18 enz.  2).

Door dit alles is de kerkelijke macht soortelijk onderscheiden van alle staatkundige macht. Reeds onder het Oude Testament waren staat en kerk, schoon nauw verbonden, toch niet een en hetzelfde. Veel duidelijker echter heeft Christus het onderscheid uitgesproken tussen zijn rijk en de rijken van de wereld, Mt. 22:21; Joh.18:36; zelf weigerde Hij alle aardse macht, Luk. 12:13-14; Joh. 6:15, en verbood aan zijn jongeren al wat zweemde naar wereldlijke heerschappij, Mt. 20:25-26;1 Petr. 5:3.

Tussen kerk en staat en beider macht is er dan ook allerlei verschil; in oorsprong niet alleen, gelijk boven reeds opgemerkt werd, maar verder ook in organen, want de ambten in de gemeente van Christus zijn alle diakoniai, maar de politieke overheid is souverein, en heeft, hoewel dienaresse van God, toch recht en macht, om wetten uit te vaardigen en daaraan onderwerping te eisen; in aard en natuur, want de macht van de kerk is geestelijk, maar de macht van de politieke overheid is natuurlijk, aards, wereldlijk, strekt zich uit over alle onderdanen, zonder andere kwaliteit dan dat zij onderdanen zijn, en regelt alleen hun aardse belangen; in doel, want de kerkelijke macht strekt tot opbouwing van het lichaam van Christus, maar de politieke macht heeft haar bestemming in dit leven en streert naar het bonum naturale et commune; in middelen, want de kerk heeft geen andere dan geestelijke wapens, maar de overheid draagt het zwaard, heeft het recht over leven en dood en mag gehoorzaamheid eisen met dwang en geweld.

Zo ongeoorloofd het daarom aan de ene zijde is, om de kerkelijke macht aan de overheid op te dragen, zo zondig is het ook aan de andere zijde, om de kerkelijke macht in een politieke te veranderen. Romanisme en Anabaptisme maken zich daar beide aan schuldig, omdat beide uitgaan van de tegenstelling van natuur en genade.”

______________________________________________

* Opskrif en beklemtonings bygevoeg.

Sien ook hierdie artikel: Jesus leer die duidelike onderskeiding tussen kerk en staat en daarom kan die staat nie inmeng in die erediens nie.

JESUS LEER DIE DUIDELIKE ONDERSKEIDING TUSSEN KERK EN STAAT EN DAAROM KAN DIE STAAT NIE INMENG IN DIE EREDIENS NIE

– CALVYN SE VERKLARING BY MATTEUS 22:20,21 –

En Hy sê vir hulle: Wie se beeld en opskrif is dit? Hulle antwoord Hom: Die keiser s’n. Daarop sê Hy vir hulle: Betaal dan aan die keiser wat die keiser toekom, en aan God wat God toekom.” (Matt 22:20–21)

‘n Deel van Calvyn se verklaring by hierdie verse (beklemtonings bygevoeg):

“Maar Christus, wat sy woorde aanpas vir gewone mense, reken dit genoegsaam om ‘n onderskeiding te maak tussen die geestelike koninkryk van God enersyds, en die politieke orde en die toestand van die huidige lewe, andersyds.

Ons moet dus aandag gee aan hierdie onderskeid, dat terwyl die Here begeer om die enigste Wetgewer te wil wees wat siele regeer, die reëls van om Hom te aanbid, nie van enige ander bron as uit sy eie woord verkry mag word nie, en, dat ons ons moet hou by die enigste en suiwer aanbidding wat daaraan verbind is. Die mag van die swaard, die wette en die besluite van tribunale verhinder nie dat die aanbidding van God geheel en al onder ons (die kerk, en dus nie die staat nie – slc) moet bly nie.

Maar hierdie leer strek nog verder, dat elkeen volgens sy roeping die plig moet verrig wat hy aan die mense verskuldig is:

– dat kinders gewilliglik hulself aan hul ouers onderwerp

– en dienaars aan hul meesters;

– dat hulle welwillend en onderworpe aan mekaar sal wees,

– met dien verstande dat God altyd die hoogste gesag behou, waaraan alles wat aan mense verskuldig is, soos ons sal sê, ondergeskik moet wees.

Die omvang daarvan is dus dat diegene wat politieke orde wil vernietig, opstandig teen God is, en daarom is gehoorsaamheid aan vorste en magistrate altyd verbind tot die aanbidding en vrees vir God.  Maar dan ook aan die ander kant, as vorste aanspraak maak op enige deel van die gesag van God, dan moet ons hul nie verder gehoorsaam as wat gedoen kan word sonder om God te beledig nie.”

Bron: Calvin’s Commentaties: Matthew 22

‘n Paar eie opmerkings:

In navolging van die Skrif, soos Jesus dit hier leer, wys Calvyn op die volgende punte, wat ook relevant is vir ons tye:

1. die bybelse onderskeid tussen ‘kerk en staat’. Sien ds. Cobus Rossouw se artikel daaroor hier:

Die Staat se wette vir Jesus se Kerk in Covid-19 tye Hoe moet ons daaroor dink?

2. dat die staat nie mag inmeng in die aanbidding van die Here nie, nie die erediens se liturgie, dus bv. die sang in die erediens, mag bepaal of verbied nie.

3. dat die gesagbeginsel tussen staat en onderdaan, op die dieselfde beginsel gebaseer is as bv tussen ouers en kinders, werkgewers en werknemers, ens (sien Ef. 6:1-9; Kol. 3:18-4:1; sien ook HK Sondag 39), en vir alle gesagsinstellings geld dat ons hul alleen ‘in die Here’ gehoorsaam, dus daar waar dit nie in stryd met God se gebooie is nie (Hand. 4:19; 5;29).

4. verwerp beide anabaptistiese rewolusionêre omverwerping van die burgerlike owerheid se gesag; asook die messiaanse staatisme, oftewel staatsabsolutisme, wat veral vandag woed (sien NGB artikel 36, asook hierdie skrywe).

5. dat God nie beledig moet word deur nie ook aan Hom te gee wat Hom toekom nie, d.w.s. die lof, aanbidding en die eer, wat vanselfsprekend die eerste tafel van die wet gaan insluit (en dan veral in ons tye), die vierde gebod, waar die Here ook in die onderlinge byeenkomste/samekomste oftewel publieke eredienste geloof en geprys moet word, soos Hy beveel (sien NGB artikels 27-35; HK Sondag 38).

Oproep dat ons ‘vrye (gereformeerde) kerke’ sal wees en bly
Met die herstigting van die gereformeerde kerke in 1859 en daarna, is ons kerke gekenmerk aan wat die 15 herstigters genoem het, om te  bestaan as ‘n “vrye Gereformeerde Kerk, ooreenkomstig die leer, diens en tug van die vaders” (B. Spoelstra, Beknopte Kerkgeskiedenis, 80).

Kerk en staat moet langs mekaar regeer, nie oor mekaar nie, in hul onderskeie verbande, elkeen volgens God se Woord op sy onderskeie terrein, tot eer van God en in diens van die naaste (sien NGB art. 36).

Die Staat se wette vir Jesus se Kerk in Covid-19 tye

Hoe moet ons daaroor dink?’

deur ds. Cobus Rossouw (GK Hendrina & Carolina)

Inleiding

In vlak-3 van die huidige grendel-staat toestand in Suid Afrika kan ons as kerke van ons Here weer bymekaar kom. Ons kan weer ons onderlinge byeenkoms hê. Dis wonderlik. En ons is dankbaar teenoor ons Here daarvoor.

Tog, ons land se burgerlike owerheid het baie streng reëls ingestel waarvolgens ons samekomste gereël word. Die reëls is daar om, so sê ons burgerlike owerheid, die verspreiding van die covid 19 pandemie te verhoed. Ek dink egter dit sal naïef wees om ons burgerlike owerheid net goedsmoeds te vertrou, as sou hulle goeie bedoelings met ons hê. Hulle kommunisties sosialistiese ideologie sê dit, hulle geskiedenis sê dit, die huidige hofuitspraak wat hulle inperking maatreëls as ongrondwetlik bewys het, sê dit.[1]

Een van hierdie reëls wat ons burgerlike owerheid ingestel het vir kerke, is dat ons as kerke nie, soos ons Here beveel (bv Efes 5:18-19; Kol 3:16), tot Hom in sy erediens mag sing nie. Met hierdie reël betree die owerheid nou werklik die terrein van kerkregering. Of dalk moet ons eerder sê: Met hierdie reël word dit nou baie duidelik dat die regering die terrein van kerkregering betree het.

Vraag is hoe moet ons as dissipels in ons Here se kerke hieroor dink, en vanuit hierdie dink van ons, optree. Wel, altyd God-gesentreerd. Dis hoekom God ons geskep het en ook in Christus deur sy Gees herskep (Jes 43:7; Rom 11:36; 14:8; 1Kor 10:31; Fil 3:7-8; Ps 73:25; HK Sondag 1 v/a 1, Sondag 32 v/a 86). En wanneer jy God-gesentreerd dink en optree, dan tree jy altyd ook Woord-gefundeerd op (1Sam 15:22; 2Tim 3:17; Ps 119:105; Ps 19:8-12; HK Sondag 33 v/a 91; Nederlandse Geloofsbelydenis art 2 en 7).

God-gesentreerd en Woord-gefundeerd is hier baie belangrik. Wanneer ons gekonfronteer word met ‘n owerheid wat ons nie sommer net kan vertrou nie, en wat nou ook die terrein van kerkregering betree, mag ons nie reageer vanuit, byvoorbeeld Afrikaner nasionalisme, wat outomaties altyd anti-ANC-owerheid is nie. Ons mag ook nie reageer vanuit blote owerheid-gedienstigheid of owerheid-vrees nie. Ons mag ook nie reageer vanuit wat die maklikste en mees praktiese werk nie.

Wanneer ons uit enige iets anders as God-gesentreerdheid dink en optree is ons besig om daardie iets te verhef tot ons god, want ons god bepaal altyd ons optrede (vgl bv Fil 3:18; Mat 6:19-24). En as ons iets anders as die ware God verhef tot die ‘iets wat ons dink en doen dryf, dan word ons mense wat ons rug op God draai. Ons word sy vyande. Ons word mens wat Hom nie meer lief het nie (Eks 20:3; Deut 6:4; 1Joh 5:3).

Daarom doen ek ‘n beroep, dat ons, nou dat ons gekonfronteer word met ‘n burgerlike owerheid, wat die terrein van kerkregering betree, in ons denke en optrede daaroor, moet begin met selfondersoek. “En waarom sien jy die splinter in die oog van jou broeder, maar die balk in jou eie oog merk jy nie op nie? Of hoe sal jy vir jou broeder sê: Laat my toe om die splinter uit jou oog uit te haal, en kyk, in jou eie oog is die balk! Geveinsde, haal eers die balk uit jou oog uit, en dan sal jy goed sien om die splinter uit die oog van jou broeder uit te haal.”  (Mat 7:3-5).

Gehoorsaamheid aan die burgerlike owerheid

So, kom ons gaan nou, met ‘n gesindheid van nederigheid en selfondersoek, in op die vraag: Hoe moet ons, as dissipels in ons Here daaroor dink, as die burgerlike owerheid die terrein van kerkregering betree? En hoe moet ons dan vanuit hierdie dink begin doen? Wel, soos ons gesê het: Altyd God-gesentreerd en Woord-gefundeerd.

En kom ons begin dan deur in te gaan op ons gehoorsaamheid aan die burgerlike owerheid van die Republiek van Suid Afrika. In ons Heidelbergse Kategismus Sondag 39 v/a 104 leer ons die volgende oor die toepassing van die vyfde gebod: “Wat eis God in die vyfde gebod? Ek moet my vader en moeder en almal wat oor my gestel is, alle eer, liefde en trou bewys. Aan hulle goeie leer en tug moet ek my met die verskuldigde gehoorsaamheid onderwerp. Ook moet ek met hulle gebreke geduld hê, omdat God ons deur hulle wil regeer.”

Wanneer ons Kategismus praat oor “almal wat oor my gestel is”, dan gaan dit beslis ook oor die burgerlike owerheid (vgl ook NGB art 36; Die Dordtse Kerkorde art 28).

Hierdie waarheid dat ons aan die burgerlike owerheid, wat oor ons gestel “alle eer, liefde en trou bewys” en my aan hulle “met die verskuldigde gehoorsaamheid moet onderwerp”  kry ons onder andere in 1Pet 2:13-14. Kom ons staan by hierdie teks stil.

1Petrus 2:13-14 en gehoorsaamheid aan die burgerlike owerheid.

Dis waar Petrus sê: “Wees dan onderdanig aan elke menslike verordening ter wille van die Here—of dit die koning is as opperheer, of die goewerneurs as sy gesante, om wel kwaaddoeners te straf, maar die wat goed doen, te prys.” 

In vers 13 lees ons: Wees dan onderdanig aan elke menslike verordening …”  Hierdie menslike verordeninge is niks anders as die burgerlike owerhede nie. En aan hulle moet ons onderdanig wees. Dis wat Petrus hier sê. Maar wat beteken onderdanigheid? Wel, ons is onderdanig, wanneer ons ons onder iemand of iets stel. Ons is onderdanig wanneer ons onsself onderwerp en gehoorsaam is. Onderdanigheid is wanneer ons luister na iets of iemand, en doen wat hy sê.

En so moet ons nou onderdanig wees aan die burgerlike owerheid. En hiermee moet ons die heeltyd besig wees. Dis nie maar iets, wat ons so nou en dan kan doen, as ons lus voel nie, of as die verkeerskonstabel kwaai genoeg is nie. Nee, ons moet gedurig onderdanig wees.[2]

Maar nou is dit nie al wat in vers 13 staan nie. Nee, daar staan ook: Wees dan onderdanig aan elke menslike verordening … ter wille van die Here  Ons sou hierdie ter wille van die Here ook kon vertaal het met: ‘as gevolg van die Here’. Of met:  ‘van weë die Here’.[3] En dit moet vir ons sê, dat hierdie opdrag om gehoorsaam te wees van die Here af kom.[4]

En wat beteken Here? Wel, Heerser, Besitter. So, hierdie opdrag kom van die Een af wat beveel en dan gebeur dit. Want dis wat ‘Here’ hier beteken. Die Here is die Een wat absoluut soewerein regeer, wat onverbiddelik beveel, en heeltemal alles besit.[5]

En wie is hierdie Een? Wanneer ons die woord ‘Here’ in die Nuwe Testament raak lees, dan word daar gewoonlik oor ons Here Jesus gepraat.[6] Maar hier gaan dit oor God. En ons sien dit raak vanuit vers 15-16.[7] Want in vers 15-16 praat Petrus die heeltyd van God. In vers 15 lees ons van God – so is dit die wil van God.”  In vers 16 lees ons dat ons gehoorsaam moet wees aan die owerheid soos diensknegte van God.” Met ander woorde: In al die verse rondom vers 13 gaan dit oor God. Dit gaan oor wat God wil, en hoe ons voor Hom moet leef. Daarom verstaan ons dan ook Here van vers 13 as God.

Petrus laat ons God hier ken as die Here van alles. Die absolute soewereine Regeerder oor alles. Die HERE van Ps 24, van wie ons sing: Die ganse aarde, land en meer met al wat leef, is uwe, HEER!” So, God  is die Skepper van alles. Maar Hy is ook die Here van alles. Dis Hy wat deur sy “almagtige en oralteenwoordige krag … hemel en aarde en al die skepsels asof met sy hand nog onderhou en so regeer …”[8] Met sy almagtige en alomteenwoordige krag regeer Hy oor alles. Daarom is Hy ook die Een wat wet en orde wil hê.

Wet en orde in die Openbaringsgeskiedenis

Ons sien dit in Gen 4 al. Dis God, wat die lewe van Abel gemaak het. Maar dis ook God, wat sy moordenaar, Kain, straf.

En na die Sondvloed, in Gen 9, sien ons dit weer. God wil wet en orde hê, want God wil dat daar lewe moet wees.[9] In Gen 9:1 en vers 7 staan daar: En God het Noag en sy seuns geseën en aan hulle gesê: Wees vrugbaar en vermeerder en vul die aarde.” En dan beklemtoon God dit dat Hy lewe soek. En dit doen God wanneer Hy tussen hierdie twee opdragte, dat daar lewe moet wees, ook die opdrag gee, dat daar doodstraf moet wees. In Gen 9:6 staan daar: Hy wat die bloed van ‘n mens vergiet, sy bloed sal deur die mens vergiet word.” So, tussen die twee gebooie, wat ons leer dat God lewe wil hê, lees ons sy opdrag dat daar doodstraf moet wees vir die mens, wat teen die wil van God in, dood gemaak het, terwyl God wil laat lewe.

Ja, God, die Here, die Heerser oor alles het die burgerlike owerheid in gestel, toentertyd al, in Gen 9. God wil dat daar lewe moet wees, en dat daar orde moet wees.[10] Daarom het God owerhede ingestel het. Daarom sê Spr 8:15-16: Deur (die HERE) regeer die konings en stel die maghebbers vas wat reg is; deur my heers die vorste en die edeles, al die regters van die aarde.” Daarom bely die heiden koning van Babilon, Nebukadneser, in Dan 2:47 teenoor Daniël: Waarlik, julle God is die God van die gode en die Here van die konings.”  Ook Pontius Pilatus moes dit hoor. Uit Jesus, ons hoogste Profeet en Leraar se mond, moes hy hoor: U sou geen mag teen My hê as dit u nie van bo gegee was nie.” (Joh 19:11).

So, God wil dit hê. Daar moet burgerlike owerhede wees. En Hy wil hê dat ons gedurig aan hulle gehoorsaam sal wees. Daarom is gehoorsaamheid aan die burgerlike owerheid in die eerste plek gehoorsaamheid aan God. Dis wat Petrus ons leer as hy in 1Pet 2:13 sê: Wees dan onderdanig … ter wille van die Here

Daar is ‘n voorwaarde

Maar nou is hier ‘n baie belangrike voorwaarde. En dit is, dat as ons gehoorsaamheid aan die burgerlike owerheid gehoorsaamheid aan God is, dan kan en mag gehoorsaamheid aan God en gehoorsaamheid aan die burgerlike owerheid nie bots nie. Anders gestel: Die burgerlike owerheid mag nie van jou iets eis, wat teen jou liefde vir God ingaan nie. Dis wat daardie “ter wille van die Here” van 1Pet 2:13 baie duidelik vir ons wys. In Hand 5:29 stel Petrus dit soos volg: “Ons moet aan God meer gehoorsaam wees as aan die mense.”

Johannes Calvyn skryf in sy Institusie van die Christelike Godsdiens as volg hieroor: “Ons moet veral daarop let dat so ‘n gehoorsaamheid (aan die owerheid) ons nie wegneem van die gehoorsaamheid aan God nie … As hulle ‘n bevel teen Hom aan ons sou gee, moet dit geen plek of waarde by ons hê nie.”  So ‘n bevel of eis sou onwettig wees. Iets wat ons nie mag nakom nie.[11]  Gehoorsaamheid aan so ‘n onwettige bevel wys dat jy die burgerlike owerheid meer lief het as God. Of jou eie lewe, of gemaklike voortbestaan, sonder die bekommernis van vervolging deur die owerheid, meer lief het as God (Luk 9:57-62; 14:26-27; Mark 8:34-38; Mat 10:34-39; Joh 12:25).

Wat sê hierdie vir ons situasie?

Maar kom ons fokus nou op ons huidige situasie waarin die burgerlike owerheid van Suid Afrika met hulle vlak-3-grendelstaat wetgewing in ons Here Jesus se kerk reëls kom maak vir die kerk. Soos ons net-nou al gesien het gaan hierdie wetgewing veral daaroor dat ons as kerke nie, soos ons Here beveel (bv Efes 5:18-19; Kol 3:16), tot Hom in sy erediens mag sing nie.

Ek wil nie in die eerste plek hier ingaan op die reël, van die verbod op sang, self nie. Ek wil ingaan op die huidige werklikheid van ‘n burgerlike owerheid, wat die terrein van kerkregering betree. En dan is dit ‘n situasie waarin ons as dissipels, of ons as kerk, ongehoorsaam moet wees aan die burgerlike owerheid.

Hoekom?

Wel, omdat God ons in sy Woord wys dat daar ‘n baie besliste en duidelike skeiding moet wees tussen, aan die een kant, sy volk, sy dissipel-kerk, en die regering in sy kerk, en aan die anderkant die burgerlike owerheid en die burgerlike owerheid se regering van ‘n byvoorbeeld die republiek van Suid Afrika.

Die Goddelike onderskeid tussen kerk en burgerlike owerheid word nie op die oomblik geag nie.

Onderskeid in die Ou Testament[12]

Reeds in die Ou Testament kerk van ons Here, Israel, toe kerk en burgerlike owerheid baie naby aan mekaar gelê het, as gevolg van die feit dat ons Here sy kerk alleen in die volk Israel laat leef het, was daar hierdie onderskeid.

Reeds by die Eksodus uit Egipte, en direk daarna, sien ons hoe God ‘n onderskeid maak tussen Moses, wie se regering baie sterk fokus op die inrigting van die burgerlike lewe van Israel (Deut 33:4-5), en Aäron en sy seuns, wat as priesters dien in die Tabernakel, en daar moet sorg dat die HERE se wette vir sy aanbidding uitgevoer moet word (Eks 28-29).

Op die woestyn-tog na Kanaän, en later in Kanaän self, sien ons ook hoe die burgerlike lewe van Israel regeer word deur hoofde, oudstes, opsigters, en stamhoofde (Num 1:4, 16; 2:3-29; Deut 29:10). Later kry ons die Rigters en die Konings (Rigters-2Konings). Hierdie burgerlike owerhede doen egter nooit diens in die Tabernakel of in die Tempel nie. Hulle mag ook nie. Die diens in die Tabernakel en in die Tempel het die HERE gegee aan die Priesters uit die geslag van Aäron.

Na die ballingskap, in die boeke van Esra en Nehemia sien ons weereens hierdie onderskeid. Esra is die Skrifgeleerde. Hy fokus op die opbou en die inrigting van Israel se verhouding met God en die belewing en uitlewing daarvan (Esra 7:1-6; Neh 8-10). Nehemia, wat saam met Esra in Jerusalem is, fokus op die herstel van Jerusalem se muur, militêre aangeleenthede, sosiale onreg, en die ordelike inrigting van die burgerlike lewe (Neh 1-7, 13).

Onderskeid in die Nuwe Testament[13]

In die Nuwe Testament word hierdie onderskeid tussen die kerk van ons Here, en die volk en land waarin sy haar bevind en die volk en land se burgerlike owerheid, nog groter.

Hoekom? Wel, vir die volgende redes.

Eerstens: Omdat die koms van Jesus, dit waarop die Ou Testament Israel met die Dawidiese Koningshuis op heen gewys het, naamlik die koms van die Koninkryk van God, ‘n werklikheid begin word, en uiteindelik by Jesus se wederkoms ‘n volle werklikheid en wêreld-wyd sal wees (Mat 4:12-17; 5:3-12; 11:1-6; 12:28; Luk 17:21[14]; 1Joh 3:8; Mat 13; 24-25; Openb 19-20).

Die volk van hierdie koninkryk is Jesus se uitverkore, wedergebore, gelowige dissipel-kerk (Joh 3:3-5; Mat 18:3; 5:3; Mark 10:15; Mat 7:13-14).[15]

Maar juis daarom moet daar ‘n sterk onderskeid gemaak word tussen die regeer terrein van die burgerlike owerheid en die kerk. Die Koning van die kerk is immers Jesus alleen. En Hy het gegee “sommige as apostels, ander as profete, ander as evangeliste, ander as herders en leraars”  (Efes 4:11) deur wie Hy sy kerk regeer. Hy regeer nie sy kerk deur die burgerlike owerheid nie.

Tweedens: Alhoewel dissipels, as kerk, op spesifieke plekke, in spesifieke lande, en in spesifiek volke, spesifiek dorpe leef en bymekaarkom vir byvoorbeeld Erediens en Bybelstudie, is Jesus se dissipel-kerk, net soos sy Koninkryk wêreld-wyd (Mat 28:19), nie gebonde aan een volk en een land, soos in die Ou Testament nie.

Maar juis daarom kan Jesus se dissipel-kerk se regering nie verbonde wees aan die burgerlike owerheid in ‘n spesifieke land of oor ‘n spesifieke volk nie. Jesus is die Koning van sy wêreld-wye volk. ‘n Burgerlike owerheid van ‘n spesifieke land kan nie Jesus se wêreld-wye volk regeer nie. Want in God se soewereine regering en bepaling van alles, het Hy burgerlike owerhede aan spesifieke lande en volke verbind (Hand 17:26). Hulle regeer nie, en mag nie, imperialisties wêreldwyd regeer nie.                     

Derdens: Die regeer styl in Jesus se dissipel-kerk is radikaal anders as die van die burgerlike owerheid. Die burgerlike owerheid regeer met mag. Hulle kan en moet ook geweld gebruik in die uitvoering van hulle regeer-opdrag. God het dit so verorden (Gen 9:6; Rom 13:1-4).

Jesus se dissipel-kerk regeer radikaal anders. “Maar Jesus het hulle na Hom geroep en vir hulle gesê: Julle weet dat die wat gereken word as owerstes van die nasies, oor hulle heers, en dat hulle groot manne oor hulle gesag uitoefen; maar so moet dit onder julle nie wees nie, maar elkeen wat onder julle groot wil word, moet julle dienaar wees. En elkeen wat onder julle die eerste wil word, moet almal se dienskneg wees. Want die Seun van die mens het ook nie gekom om gedien te word nie, maar om te dien en sy lewe te gee as ‘n losprys vir baie.”  Sê Jesus in Mark 10:42-45.

Regering in Jesus se dissipel-kerk is dus radikaal anders. Dis dienende regering deur Woord en Gees, nie dwingend met geweld en swaard nie. Maar juis daarom kan die burgerlike owerheid, selfs ‘n christelike burgerlike owerheid, nie in die dissipel-kerk van ons Here Jesus regeer nie.

Bevestiging deur ‘n voorbeeld uit die Openbaringsgeskiedenis[16]

Hierdie radikale skeiding tussen, aan die een kant, die kerk en die inrigting en regering van ons Here se kerk, in die Ou sowel as in die Nuwe Testament, en aan die anderkant, die burgerlike owerheid, word vir ons bevestig deur ‘n voorbeeld in die Ou Testament Openbaringsgeskiedenis.

Ons kry hierdie voorbeeld in 2Kron 26:16-21. Ons lees daar van koning Ussia. Hy het in die Tempel in gegaan en wou daar, heeltemal teen die skeiding wat ons Here tussen burgerlike owerheid (die koning) en die kerk (Tempeldiens) ingestel het, gaan offer (vers 16).

Wat het toe gebeur? Wel, in vers 17-21 staan daar: “Maar die priester Asárja het hom gevolg en tagtig priesters van die HERE, flukse manne, saam met hom, en teen koning Ussía opgetree en aan hom gesê: Dit kom u nie toe, Ussía, om vir die HERE offerrook te laat opgaan nie, maar aan die priesters, seuns van Aäron, wat geheilig is om te offer. Gaan uit die heiligdom uit, want u het ontrou gehandel, en dit sal u van die kant van die HERE God nie tot eer strek nie. Maar Ussía het woedend geword; en terwyl hy, met die wierookpan in sy hand, woedend was op die priesters, slaan die melaatsheid op sy voorhoof uit voor die oë van die priesters, in die huis van die HERE langs die reukaltaar. Toe Asárja, die hoofpriester, en al die priesters na hom kyk en sien dat hy melaats was aan sy voorhoof, het hulle hom gou daarvandaan weggedrywe, en hy het ook self gou gemaak om weg te kom, want die HERE het hom aangetas. En koning Ussía was melaats tot die dag van sy dood toe, en hy het in ‘n afgesonderde huis as melaatse gewoon, want hy was van die huis van die HERE uitgesluit; en sy seun Jotam, wat oor die paleis van die koning was, het die volk van die land geregeer.”         

Ons burgerlike owerheid se regering in die kerk

As ons nou na ons eie huidige situasie kyk in die lig van God se verordening dat daar ‘n baie duidelike skeiding moet wees tussen, aan die eenkant sy dissipel-volk, die kerk en regering in sy kerk, en aan die anderkant, die burgerlike owerheid, dan sien ons dat ons burgerlike owerheid nie op die oomblik hom hou aan hierdie verordening van God nie. Deur sy wetgewing vir kerklike byeenkomste betree die burgerlike owerheid ‘n terrein, wat God hom nie toelaat nie.

Wat behoort ons as dissipels se optrede dan te wees? Wel, ons moet God-gesentreerd en Woord gefundeerd optree. Dit hou in:

Eerstens: dat ons ons harte moet ondersoek. Wat dryf ons as ons reageer op ons burgerlike owerheid se optrede? Afrikaner Nasionalisme, haat, gemaksug, vrees? Ons reaksie moet spruit uit God-gesentreerdheid alleen. Ons reaksie moet spruit uit ‘n begeerte na God (Ps 73:25). Ons reaksie moet spruit uit die gesindheid van Christus wat met die woorde van Ps 40:9 sê: “Ek het lus, o my God, om u welbehae te doen, en u wet is binne-in my ingewande.” [17]

Tweedens: dat ons moet dink en optree uit wat ons Here vir ons in sy Woord bepaal ten opsigte van ons gehoorsaamheid aan die burgerlike owerheid.

Derdens: dat ons moet dink en optree in lyn met die voorwaarde wat ons Here vir ons gee in sy Woord vir gehoorsaamheid aan die burgerlike owerheid. Die voorwaarde naamlik, dat die burgerlike owerheid se eise nie mag ingaan teen ons liefde-gehoorsaamheid aan God nie.

Vierdens: dat ons dink en doen in hierdie spesifieke geval bepaal moet word deur die beginsel van God se onderskeid tussen kerk en burgerlike owerheid, soos Hy dit in sy Woord aan ons openbaar.

As ons dan vanuit hierdie God-gesentreerde en Woord gefundeerde beginsels dink, kan ons nie anders nie, as om aan God meer gehoorsaam te wees, en daarom nie die burgerlike owerheid se regering in ons Here se kerk te aanvaar nie. Ons mag nie daarmee leef nie.

Dit beteken nie dat ons as dissipels die gevare van die covid 19 pandemie minag nie. Ons mag nie ons dom astrant blind hou daarvoor nie. Maar net so mag ons ons ook nie blind hou vir God se bepaling dat die burgerlike owerheid nie in Jesus se kerk mag regeer nie.

So, wat van vervolging?

Wanneer ons, in gehoorsaamheid aan ons Here, ongehoorsaam is aan die burgerlike owerheid, moet ons verseker nie ‘n applous van hulle af verwag nie. Burgerlike owerhede vervolg mense wat aan hulle ongehoorsaam is. Dis immers hulle werk om ongehoorsaamheid te straf. Ons moet dus vervolging verwag.

Wanneer Johannes Calvyn in sy Institusie van die Christelike Godsdiens hierdie onderwerp van ons roeping tot ongehoorsaamheid aan die burgerlike owerheid behandel, skryf soos volg hieroor: “Ek is bewus van hoe groot en dreigend die gevare is wat hierdie onwrikbare opvatting (dat ons aan God meer gehoorsaam moet wees) bedreig. Dit is met die grootste verontwaardiging dat konings verdra om geminag te word. Salomo[18] sê immers dat hulle verontwaardiging die boodskappers van die dood is.”[19]

Maar dan moet ons weer 1Pet 2:13 onthou:Wees dan onderdanig (aan die owerhede) ter wille van die Here. En dan moet ons verder onthou dat Petrus hierdie woorde skryf toe die Romeinse keiser oor alles regeer. Die keiser was die burgerlike owerheid. En in die dae toe Petrus hierdie brief skryf was dit keiser Nero.[20]

En hierdie keisers van Rome was manne wat hulle self as god beskou het, en van jou verwag het, om hulle as ‘n god te eer. Natuurlik kon jy jou eie god eer, maar jy moes ook die keiser eer.[21] So, wat het hierdie keisers gedoen? Wel hulle het as burgerlike owerheid in die kerk van Jesus kom regeer en voorgeskryf hoe daar aanbid moet word. Dis wat ons burgerlike owerheid ook nou doen.

En nou is dit in hierdie moeilike omstandighede, dat Petrus sê:Wees dan onderdanig (aan die owerhede) ter wille van die Here.  En nou is dit hierdie ‘ter wille van die Here’ wat gemaak het dat Christene in die tyd van Petrus, die keiser in alles gehoorsaam was, behalwe as die keiser in die kerk kom regeer het. En dit het veroorsaak dat die Christene vervolg is.

Maar nou is dit in hierdie moeilike omstandighede dat ons ook die troos moet raaksien, wat soos ‘n fontein uit die waarheid vloei dat ons gehoorsaamheid aan die owerhede, gehoorsaamheid aan God is. Hierdie troos sien ons wanneer ons van Petrus-hulle se moeilike omstandighede af verder in die Bybel in kyk, en dan kom by Daniël, wat ook onder ‘n goddelose owerheid moes leef. Die owerheid van Nebukadneser se Babiloniërs.

En dan is dit in Daniël 2 waar ons hoor van die droom, wat Nebukadneser gehad het van ‘n groot beeld, wat wêreld-ryke uitgebeeld het en ‘n klip wat sonder die toedoen van mense hande los geraak het. En toe die beeld van Nebukadneser se droom getref het teen die beeld se voete en die hele beeld verbrysel het (Dan 2:34). En daardie voete het heengewys na die Romeinse ryk onder wie Petrus-hulle so gely het.[22]

En die klip? Waarna het die klip heengewys? Wel, na ons Here Jesus. Dis Hy wat die ewige ‘owerheid’ van God nou al hier op die ou-aarde laat deur breek (Mat 4:17; 12:28). Dis Hy wat die mag van die bose kom verbreek het (1Joh 3:8). Dis Hy wat by sy wederkoms die vyande van God se reik finaal sal vernietig (Openb 19-20).

En dis nou die troos: God het owerhede ingestel. Daarom moet ons gehoorsaam wees aan die owerhede. Ons moet gehoorsaam wees, behalwe as die owerhede vir ons iets vra wat God nie wil hê ons moet doen nie. En as ons dan moet ly. Onthou God regeer, en ons Here Jesus het gekom, en Hy kom weer, om God se goeie ‘owerheid’ vir ewig te vestig.

____________________________________

[1]    Ons Here waarsku ons teen naïwiteit in Spr 22:3 – “‘n Skrander mens sien die onheil en verberg hom, maar die eenvoudiges gaan verder en word gestraf.”

[2]῾  Υποτάγητε = aor imperat wat kan beteken dat ons moet begin om die opdrag uit te voer, daarmee moet aangaan of dit weer en weer moet doen (Binnewerk bl 35).

[3]    διὰ τὸν Κύριον = διὰ + akk wat dui op oorsaak (Binnewerk bl 89).

[4]    Vgl Rom 13:1,6; art 36 NGB

[5]    Vgl Baljon bl 546.

[6]    Vgl Davids se 1Pet komm bl 99.

[7]    Vgl Greijdanus se 1Pet komm bl 108; Van Houwelingen se 1Pet komm bl 93-94.

[8]    Heidelbergse Kategismus Sondag 10 v/a 28

[9]    Vgl Robertson, The Christ of the Covenants bl 115-116

[10] Vgl 1Pet 2:14; Rom 13:1-6; art 36 NGB

[11] Vgl Calvyn, Institusie van die Christelike Godsdiens, boek 4, hfst 20, par 32

[12] Vgl Greg Bahnsen: Separation of Church & State (http://www.thisexplainsmore.com/2013/08/greg-bahnsen-separation-of-church-state.html)

[13] Vgl Greg Bahnsen, Chapter 20 SEPARATION OF CHURCH AND STATE; Alan D. Strange, Church and State in Historical Perspective (https://opc.org/os.html?article_id=43);   https://crosspolitic.com/separation-of-church-and-state-in-the-old-testament/

[14] In Luk 17:20-21 sê Jesus vir die Fariseërs: “Die koninkryk van God kom nie met sigbare tekens nie. En hulle sal nie sê: Kyk hier! of: Kyk daar! nie; want die koninkryk van God is binne-in julle.” Dit is te betwyfel of die Koninkryk van God in die vyandige Fariseërs se harte was. Ek verstaan dan die frase “binne in julle” eerder as “onder julle” of “by julle”, wat steeds ‘n letterlike vertaling van die Griekse Teks sal wees (Textus Receptus). Die Koninkryk verwys dan hier na Jesus, die Koning van God se Koninkryk, wat daar tussen en by die Fariseërs staan (Sproul, Reformation Stuy Bible, bl 1489).

[15] Vgl Nederlandse Geloofsbelydenis art 27, 29.

[16] Vgl Greg Bahnsen: Separation of Church & State (http://www.thisexplainsmore.com/2013/08/greg-bahnsen-separation-of-church-state.html); Alan D. Strange, Church and State in Historical Perspective (https://opc.org/os.html?article_id=43);

[17] Heb 10:7-8 wys ons dat dit in Ps 40:9 in die eerste plek oor Jesus gaan.

[18] Spr 16:14

[19] Vgl Calvyn, Institusie van die Christelike Godsdiens, boek 4, hfst 20, par 32

[20] Vgl Grudem se 1Pet komm bl 33-36

[21] Vgl Duvenhage, die dekor van die NT, bl 52-53.

[22] Vgl Young se Dan komm bl 75; Robertson, The Christ of the prophets, bl 328-329

PREEK: CHRISTUS GEE ONS PLEK OM TE AANBID

(Josua 10:26,27)

deur ds. Ronald Bain (Gereformeerde Kerk Oranjerivier)

Skriflesing: Josua 10:1-28, 42-43

Teksverse: “En daarna het Josua hulle neergeslaan en hulle gedood en hulle aan vyf pale opgehang; en hulle het aan die pale bly hang tot die aand toe. En teen sonsondergang het Josua bevel gegee om hulle van die pale af te haal en in die spelonk te gooi waarin hulle weggekruip het; en hulle het groot klippe voor die ingang van die spelonk gepak, wat vandag nog daar is.” (Jos 10:26–27)

Die preek kan hier gekyk word:

Aflaai: Josua 10:26,27

Aanhaling uit die preek:

“Die volmaakte Josua staan nou self met sy voet op die nek van die heerser van die duisternis. Christus sit sy voet op Satan se nek met sy opstanding. Satan lê in die stof. Christus vat die aarde terug. Elke plek waar Hy sy voet sit gee God aan Hom. Hy lê beslag op ‘n aarde wat syne is. …

As ons hierdie gedeelte net gaan verbind aan ‘n persoonlike geloofstryd is ons arm. Fisiese grondgebied het baie met geestelike grondgebied te make. Het u al gesien hoe lyk dit wanneer jy in ‘n dorp inry en daar staan kerkgeboue? Dink u dit beteken niks nie?

Het u dan al gesien hoe lyk dit as ‘n mens in ‘n Moslemland ry en daar staan net Moskee’s. Dan het Satan daardie grondgebied heeltemal onder sy beheer. Of in Europa waar die kerkgeboue kunsgalerye geword het en winkels en die moskee’s verrys reg rondom. Hoe sal jy geestelike ruimte hê as jy nie ruimte vir jou liggaam het nie? Fisiese grondgebied gee geestelike grondgebied. Al is die koninkryk van Christus hemels kan jy hom aarde sien.

Wanneer gelowiges net stry om vry te wees in hulle persoonlike lewens is dit hartseer. Hierdie aarde is Christus sin. Hy gaan dit met vuur heilig, maar dit neem niks daarvan weg dat ons nou moet stry sodat elke duimbreedte aan Hom behoort. Of dit skool is of universiteit is of dit media is of dit regspraak is. Of dit maatskaplike hulp is of mediese versorging. Of dit plaaslike of landsowerhede is. Of dit die huisgesin of die volk is. Dis Christus se grondgebied. As ons dit nie in die geloof betree en opeis nie, dan sal die ongelowiges dit afneem en ontheilig.

Gelowiges haal skande oor hulself wanneer hulle Satan ewe gelate laat begaan om Christus se grondgebied te vat, omdat ons self ewe gelate aanvaar dat dit maar Satan se grondgebied is. Dis vreeslik as die kerk nie meer wil stry nie. As die kerk haar stryd net ‘n persoonlike geloofstryd maak.

Toe die eredienste deur die staat verbied is en die kerke stil gebly het, toe die regering voedselhulp probeer sentraliseer en die kerk bang was om te praat, toe mense hardhandig en onregverdig gearresteer word, het die kinders van die lig terug getree. Die kerk moet haar nie in politiek meng nie het mense gesê. En ons dink dat daar is iets soos neutrale grondgebied. Hoe tragies.”

Pro Regno Radio (PRR) Episode 4:

Die wortels van ons Christelike Republikeinse Verset- en Vryheidstryd (deel 4) 

PR Radio episode 1: Inleiding en agtergrond van PRR & Inleiding op die eerste onderwerp

Episode lys: PR Radio

Inhoud van Episode 4:  Daar word in die voorlees en bespreking van dr. GD Scholtz se hoofstuk (‘Die wortels van ons republikeinse beginsels’) in die boek ‘Die Republiek van Suid-Afrika’, in hierdie episode na die volgende saak gekyk ((bl. 21-26):

Die versetstryd van die Patriote aan die Kaap tot en met 1806

 

Die opname kan hier geluister word:

Aflaai: PR Radio Episode 5

 

” – dr GD Scholtz, bl. 25,26

DIE KONINGSKAP VAN CHRISTUS EN HOE ONS DAAROM VIR DIE BURGERLIKE OWERHEDE MOET BID

Preek 1: Sien Jesus Christus raak waar Hy nou is as Koning (Joh. 16:28)

Lees: Joh. 16:26-33 & Ef. 1:15-23

Teksvers: “Ek het van die Vader uitgegaan en in die wêreld gekom. Weer verlaat Ek die wêreld en gaan na my Vader.” (Joh. 16:28)

Hoofpunte:
1. Sien Jesus Christus raak waar Hy nou is
2. Wat beteken dit vir ons waar Christus nou is.

“Soos Christus nie meer aan die kruis hang nie, maar opgestaan het so, deur die geloof hang ons nie meer aan ons sondes, vrese, angs, verlede nie. Toepassing: bly u nog by die krip van u sondes, dinge van die verlede, vasgevang nog in sondes? Hoor opnuut die evangelie: Christus het opgestaan, opgevaar, sit aan die regterhand.”

“Daarom geliefdes, sien Christus raak soos Hy nou is. Dank en loof Hom vir wat Hy as die Lam van God vir ons kom doen het, maar sien Hom raak soos Hy nou is, die Koning van die Kerk, wat alle mag in sy Hande hou.

Ons hoef en mag nie mense of die Staat wat in stryd met God se Woord optree, te vrees nie. Ons moet Hom vrees wat liggaam en siel kan oordeel, Matt. 10:28. Ons moet ons verlossing en troos by Hom soek, deur die geloof.

Moenie in u eie geloofslewe, worstelinge en vrae, stop by die krip of die kruis nie, gaan juis op grond van die krip en die kruis, verder, na die opstanding, hemelvaart en dat Christus aan die regterhand daar is vir u en my, sy kerk, en Hy kom weer.

Laat waar Koning Jesus nou is, u lewe, u denke, u lewe nou en in die toekoms bepaal.

Neem Jesus se woorde in Joh. 16 ter harte vandag en vir altyd:

Ek het van die Vader uitgegaan en in die wêreld gekom. Weer verlaat Ek die wêreld en gaan na my Vader. …. Dit het Ek vir julle gesê, dat julle in My vrede kan hê. In die wêreld sal julle verdrukking hê; maar hou goeie moed, Ek het die wêreld oorwin.” (Joh 16:28–33) ”

Preekopname (GK Carletonville, 24 Mei 2020):

Aflaai: Johannes 16:28

______________________________________________________

Preek 2: Hoe moet ons vir die burgerlike owerheid bid? (1 Tim. 2:1,2)

Lees: 1 Tim. 1:12-2:8

Teksvers: “In die eerste plek vermaan ek dan dat smekinge, gebede, voorbedes, danksegginge gedoen moet word vir alle mense; vir konings en almal wat hooggeplaas is, sodat ons ’n rustige en stil lewe kan lei in alle godsvrug en waardigheid.” (1 Tim. 2:1,2)

Hoofpunte:

1. Die oproep en noodsaak van gebed

2. Vir wie ons moet bid?

3. Hoe moet ons vir ons president en owerheid bid?

“So geliefdes, ons moet bid vir alle mense om tot geloof te kom, ook vir ‘konings (presidente) en almal wat hooggeplaas is (alle gesagsdraers), om te buig voor Christus, en die Here sal in sy uitverkiesende genade geloof en redding skenk vir wie Hy wil. Ons moet bid vir ons president, dat hy goed en regverdig sal regeer, maar bo-alles moet ons vir sy radikale bekering bid, sodat Hy sal erken dat daar net één God is, en net één verlossing is, en net één Hoop vir SA, en dit is die ware drie-enige God, niks en niemand anders nie.

En, dat hy dan nie net in sy persoon nie, maar ook in sy ampstaak die Here se wil en wette sal soek, van toepassing op die terrein van die burgerlike owerheid, sien Ps. 2:10-12.

En dit leer Paulus vir ons baier duidelik daar, in vers 5, “Want daar is een God en een Middelaar tussen God en die mense, die mens Christus Jesus, wat Homself gegee het as ’n losprys vir almal, as die getuienis op die regte tyd,” (1 Ti 2:5–6)

Nie net die kerk nie, maar ook ‘konings en almal wat hoogeplaas is’ moet weet daar is net een ware drie-enige God, en net een Middelaar en Verlosser, dit is Koning Jesus.

En daarom, op grond van hierdie woorde van Paulus, asook die leer van die res van die Skrif, die eerste gebod, verwerp ware gelowiges, die ware kerk die oproep deur die president of enige iemand vir alle gelowe, dus ook valse gelowe om elkeen na hul afgod te roep vir erkenning, verlossing en hoop vir ons land met al sy krisisse.

Nee, daar is net een ware drie-enige God, een Middelaar, Verlosser, vir alle mense, dus vir alle volke, alle soorte en groepe van mense en dit is Jesus Christus.

En die saligheid is in niemand anders nie, want daar is ook geen ander naam onder die hemel wat onder die mense gegee is, waardeur ons gered moet word nie.” (Hand 4:12)”

Enige valse prediker, kerk of president wat meen die redding van ons land en goeie wet en orde is te vinde in godsdiensgelykheid of ‘n nuwe wereldorde, is in stryd met wat Paulus hier leer in 1 Tim. 2:1-8 en die res van die Skrif.

Die oorsaak van al die ellende van ons land, geestelike en fisiese armoede, vervalle kerke, mense wat armoede leef, misdaad, onreg, haat, moord, diefstal, en pandemies bring, is sonde, en die enigste losprys daarvoor en Redder daarvan is, in die woorde van vers 6, Jesus Christus, Hy wat sê:

“Ek is die weg en die waarheid en die lewe, Niemand kom na die Vader behalwe deur My nie”, Joh. 14:6.

Sonder Jesus kan elke gelowige, elke kerk niks doen nie.

Sonder Christus kan geen koning, president of owerheid goed en voorspoedig regeer nie.

En daarom bid ons vir alle mense, al die Here se kinders, ons bid dat alle mense, insluitende alle volke in ons land, ook ons president, onsself opnuut sal bekeer en verootmoedig voor die Here: bekeer ons Here, dat ons ons bekeer, Klaagl. 5:20,21

En daarom gaan ons nou bid vir ons hele land, maar ook in die besonder vir ons owerheid, soos ons bely volgens die Skrif, daar in NGB art. 36 die eerste deel, dat beide die kerk, en die owerheid, elkeen op sy terrein, die Here sal dien en eer volgens sy Woord…”

Preekopname (GK Carletonville, 31 Mei 2020):

Aflaai: 1Timoteus 2:1,2

DANKBAAR TEENOOR DIE HERE VIR UITKOMS, MAAR ONS MOET AANHOU BID EN BESIN OOR DIE ONDERLIGGENDE BEGINSELS VAN VRYHEID VAN DIE KERK OM TE VERGADER EN TE VERKONDIG

Al die eer bo alles aan die Here, wat konings/owerhede in sy Hand vashou en hul stuur vir sy goeie plan en wil vir sy kinders,

DIE koning se hart is in die hand van die Here soos waterstrome: Hy lei dit waarheen Hy wil.” (Spr. 21:1)

Nogmaals dank aan al die gebede wat uitgegaan het, en al die individuele gelowiges, kerke en ander geloofsinstansies (ACDP), FORSA, ens, wat so sterk getuig het in hierdie tyd om die owerheid tot hulle sinne te bring, sodat hul afgewyk van die ontkenning van die kerk as ‘essensiele dienste’, asook om iets aan te hou verbied wat hul nie mag verbied nie, wat alles neergekom het op geloofsvervolging, ten minste indirekte geloofsvervolging.

Ons moet egter aanhou bid en besin oor hierdie baie belangrike onderwerp.

Deur die verligting wat gekom het gisteraand, is net die simptoom behandel, die onderliggende probleem bly: kan die owerheid eredienste verbied vir enige rede, deur die kerk, en die kerk se regering deur ouderlinge, bloot net verby te gaan, soos wat eers gebeur het voor gisteraand vir maande. Dit is ‘n saak wat baie oor besin moet word, want as ons dit nie reg verstaan nie, kan toekomstige ‘lockdowns’ vir watter rede ookal, weer lei tot vervolging, waar die kerk weer ‘toegemaak’ word.

Laat ek ander voorbeelde gebruik, om te help besin oor hierdie saak:

Die owerheid maak bv. ‘n streng wet dat alle vryheid van spraak verban word ‘vir ‘n tyd’ lank … behalwe die media, anc woordvoerders, en ander politici.

Hul sê dus nie eksplisiet ‘jy mag nie die evangelie in die openbaar verkondig nie’, maar dit is tog die implikasie.

Deur vryheid van spraak te verbied, en dan nog verder te gaan deur sekeres uit te sonder wat nog vryheid het op te praat/verkondig, maar die evangelie kan nie verkondig word deur gelowiges en kerke in die openbaar nie, is dit duidelike geloofsvervolging, noem dit selfs ‘indirekte’ geloofsvervolging as jy wil omdat die spesifieke woorde ‘jy mag nie die evangelie verkondig nie’ nie gebruik is nie, maar dit is wat dit op neerkom, en baie gevaarlik en in stryd met God se Woord sou wees.

Nog ‘n voorbeeld:

As ‘n dokter ‘n baba op aanvraag aborteer, dan vanselfsprekend ‘noem’ hul dit ‘n ‘medical procedure’, hul skryf nie op die mediese vorm ‘we murdered a baby or human being’ nie. Nou, maak hul leuen dan dat die ‘medical procedure’ nie meer ‘n moord is nie? Nee, natuurlik nie, dit bly moord, wat die dokters dit ookal noem en mee beskryf, want, en dit is baie belangrik, wat ons moet leer deur hierdie covid-tye en al die reaksies daarop: God se Woord is die norm en standaard van ons hele leer en lewe, wat reg en verkeerd bepaal, en waaraan alle mense, owerhede, dokters, regters, ens getoets moet word, nie my eie denke, die staat se denke, tydsgees, of iets anders nie (Ps. 119:105; Matt. 5:17-20; Hand. 17:11; 2 Tim. 3:15-17).

So, hopelik het die kerk en kerkrade hierdeur geleer: die owerheid het (voor gisteraand), met hul algemene verbod (geen ‘sosiale’ samekomste), en, deur nog sekere samekomste toe te laat en ander nie (hoe onkundig, teenstrydig en onbeholp ookal, ongeag hul ‘goeie of nie-goeie, onlogiese bedoelings of nie), die kerk vervolg, direk of indirek, omdat die wesentlike ‘openbare’ vryheid wat gelowiges het gebaseer op die bevel wat gelowiges het van God, om op die rusdag saam te aanbid, daarmee verbied is, alles in stryd met die Bybel.  Ons dank die Here dat hul deur al die druk besef het dat hul op ‘n verkeerde pad was, en begin regmaak het, en hopelik nie weer daardie groot fout sal maak nie.

Gelowiges en kerke moet oor hierdie groter en onderliggende saak aanhou bid en besin, sodat juis verdere magsvergrype oor die kerk van die Here, asook moontlike erger vervolging vermy mag word. ‘Kerk en staat’ staan langs mekaar, nie teen mekaar nie, soos ons ook bely in NGB art. 36. Laat ons aanhou bid vir ons owerhede soos die Woord vereis (1 Tim. 2:1-5), dat hul Jesus mag erken as die enigste Verlosser en Koning van die hele lewe, maar veral van sy Kerk, Ef. 1:20-23, en voor Hom alleen sal buig en Hom dien, persoonlik maar ook in hul ampstaak waartoe hul geroep word (Ps. 2:10-12; Rom. 13:1-7), sodat ons ‘n stil en rustige lewe kan lei tot God se eer en die heil van ons naaste (1 Tim. 2:2).

Mag ons opnuut voor Hom verootmoedig in hierdie en alle tye van ons lewens.

DIE HERE BRING DIE VIRUS TYE OOR SY KERK OM TE SIEN WIE VREES EN VERTROU ONS WERKLIK

En Hy het jou verootmoedig en jou laat honger ly en jou die manna laat eet wat jy en jou vaders nie geken het nie, om aan jou bekend te maak dat die mens nie van brood alleen lewe nie, maar dat die mens lewe van alles wat uit die mond van die Here uitgaan.” (Deut. 8:3)

Maar Hy antwoord en sê: Daar is geskrywe: Die mens sal nie van brood alleen lewe nie, maar van elke woord wat deur die mond van God uitgaan.” (Matt. 4:4)

Die burgerlike owerheid het besluit vanaf 1 Junie is die land op vlak 3. Daar het ongelukkig absoluut niks verander vir die kerke nie.  Die president se toespraak kan in een sin saamgevat word:

Drankwinkels is nou weer ‘n essensiële diens wat onder ‘streng voorwaardes’ mag aangaan, graad 7’s en graad 12’s kan nou weer skool gaan en is ‘n essensiële diens …. maar die Here se kerk, die eredienste Sondae, die bediening van die evangelie is nie ‘essensiële dienste’ nie, daar is nie plek vir die kerk van die Here in krisistye nie, nie eers onder dieselfde ‘streng voorwaardes’ wat winkels, ondernemings, skole, drankwinkels, ens., geniet nie.

‘n Mens kan dit egter van ‘n humanistiese onchristelike owerheid verwag, dat die kerk, die evangelie, die Here vir hul niks of maar min waarde en betekenis het.

MAAR, wat van die kerk van die Here?

Dit wat nou plaasvind, nl. dat die Here se kerke nie mag saamkom nie, is net die simptoom van ‘n baie groter en wesentliker probleem van die kerk (wat al dekades kom, myns insiens, vandat gereformeerdes de facto die koninkryksbeginsels van onder andere NGB artikel 36 verwerp het, HK Sondag 32-44 verwerp het), en daardie groter krisisprobleem is dat ons kerke nie net die vierde gebod versaak het nie (die eerste tafel van die wet), maar ook en veral die eerste drie gebooie, sien veral HK v/a 95:

Vraag 95: Wat is afgodery?

Antwoord: Dit is om in die plek van die enige ware God wat Hom in sy Woord geopenbaar, het, of naas Hom iets anders uit te dink of te hê waarop jy jou vertroue stel.

Die owerheid is slegs een van God se  gesagsliggame wat die Here daargestel het (Rom. 13:1,2 sien die woord ‘magte’ in meervoud), langs die gesin, kerk, ens. Die owerheid het (in die verlede al) en is veral nou besig om alle gesag en mag oor te neem, ook die kerk s’n, om god op aarde te probeer speel = ‘n messiaanse staat of messiaanse staatisme. Hul beperk hul nie tot hul terrein van ‘wet en orde’ nie, wat hul in elkgeval glad nie goed uitvoer nie, as mens kyk na die misdaad en moord statistiek van ons land.  Dit is nie aan die owerheid gegee nie, maar aan die kerk (die ouderlinge) op hul terrein, die kerklike terrein, wat moet besluit of daar eredienste is of nie, en dit ook en veral in enige tyd van krisis, plaag of moeilike omstandighede.

‘Kerk en staat’ moet langs mekaar saam regeer onder God, nie die een oor die ander, soos nou nie. Wat tans aangaan, is humanistiese marxistiese Staatisme (sien hier die tien kenmerke van staatisme), waar die staat probeer doen wat ander gesagsinstellings van die Here en lewensterreine (veronderstel is om) te doen en oor besluite neem. Die huidige staat heers verkeerdelik oor die kerk van die Here en die hele lewe van ons land, asof hul god op aarde is waaraan alle mense afhanklik moet word, ook nou met die ekonomiese krisis wat ons in die gesig staar.  Slegs die Here het absolute gesag en mag oor alle terreine van die lewe, nie die kerk of die staat of enige ander gesagsinstelling nie.  Alle regeringsvlakke, persoonlik, gesin, gemeente of burgerlike regering is beperk.  Dit is tragies as ‘n land, volk en veral die kerk, nie eers besef watter groot slawe ons van die staatisme geword het nie (onwillig baiemaal, maar baiemaal ook vrywillig), en ons mense onderwerp aan net nog meer en meer slawerny van die staat, en dit alles sogenaamd in die ‘naam van die HERE en die Woord’, deur ‘n eensydige en/of verdraaide verklaring van Romeine 13 en ander Skrifgedeeltes.

Die corona-virus en die Here se voorsienigheid

Ek glo in die Here se voorsienigheid, gebruik Hy ook hierdie virus om te wys wie vrees en vertrou sy sigbare kerk werklik in ons tye, in die woorde van Deut. 13:3, beproef die Here ons ‘of julle werklik die HERE julle God liefhet met julle hele hart en met julle hele siel.’ Die Here wil sien of sy kerke, hulle wat sy Naam bely, werklik lewe van die Woord wat uit sy mond gaan, nie net die (eensydige) aanhang van die 5de en 6de gebod nie, nie net die tweede tafel nie, maar ook die eerste, tweede, derde en veral vierde gebod in hierdie tye, dus ook die eerste tafel, soos ons Here en sy Seun ons leer:

En Hy het jou verootmoedig en jou laat honger ly en jou die manna laat eet wat jy en jou vaders nie geken het nie, om aan jou bekend te maak dat die mens nie van brood alleen lewe nie, maar dat die mens lewe van alles wat uit die mond van die Here uitgaan.” (Dt 8:3)

Op hierdie stadium lyk dit asof die kerk van die Here bloot net van brood en vrees lewe, net tweede tafel sake is ons oor bekommerd, Spr. 29:25, wat die staat sê, doen en gee, is absolute wet wat in detail uitgevoer word …. maar nie God se wet van aanbidding op sy rusdag nie? Die Koning van die Kerk, Jesus roep ons egter op om te , ‘lewe (van) elke woord (dus ook die eerste tafel, dus ook die eerste, tweede, derde en veral vierde gebod in ons tye) wat deur die mond van God uitgaan” (Matt. 4:4).

Daar is al meer getuienis van kerke en ander instansies aan die owerheid wat besig is om uit te gaan, om die owerheid op te roep om die Here se kerk te laat gaan om Hom te aanbid soos Hy beveel (Ex.5:1-8; Hebr. 10:25), en dit is goed so, doen so voort, tydig en ontydig.  Maar onthou, dit spreek net die saak korttermyn aan … totdat ….. die volgende ‘ramp, plaag, pandemie, gevaar’ of wat ookal ons tref … en dan maak die owerheid weer die kerke toe vir maande, dalk jare …. en so bly ons slawe van die staat en ‘n valse heer, in stryd met die vryheid wat ons ontvang het in Christus vir elke terrein van lewe en denke.

Daarom moet die belangriker langtermyn onderwerp ook baie aandag geniet in ons tye: dat veral gelowiges en kerke sal besef en dit aan mekaar en die owerheid moet oordra: dit is nie aan die burgerlike owerheid gegee deur die Here om te besluit wanneer kerke ‘mag oop en toegemaak’ moet word in enige tye nie, die kerk besluit self daaroor in die lig van die Skrif, in die lig van hul Koning se stem (Joh. 10:27; Hand. 17:11) deur die gesag wat die Here daargestel het vir sy kerk, die ouderlinge (1 Tim. 3; Tit 1; Hebr. 13:17).

Mag die Here ons krag en wysheid gee, verootmoediging voor Hom vir uitkoms, en om te staan by ons ongetwyfelde Christelike geloof.

Beide kerk en staat moet dus opnuut opgeroep word tot bekering tot die enigste Koning, Jesus Christus, wat Koning is van beide die kerk en die wêreld:

Wees dan nou verstandig, o konings; laat julle waarsku, o regters van die aarde! Dien die Here met vrees, en juig met bewing. Kus die Seun, dat Hy nie toornig word en julle op die weg vergaan nie; want gou kan sy toorn ontvlam. Welgeluksalig is almal wat by Hom skuil” (Ps 2:10–12)

Ons bely juis nou, in hierdie tye opnuut, ons opgestane Koning en Heer, Hy is nié meer in die krip of aan die kruis nie:

“…wat Hy gewerk het in Christus toe Hy Hom uit die dode opgewek het en Hom laat sit het aan sy regterhand in die hemele, bo alle owerheid en mag en krag en heerskappy en elke naam wat genoem word, nie alleen in hierdie wêreld nie, maar ook in die toekomstige. En Hy het alle dinge onder sy voete onderwerp en Hom as Hoof bo alle dinge aan die gemeente gegee, wat sy liggaam is, die volheid van Hom wat alles in almal vervul.” (Ef 1:20–23)

PREEK EN BESINNING: Psalms 120-122

Ons Hulp is nie van die Staat nie, maar van die HERE

wat Verlosser en Koning van sy Kerk is

In hierdie skrywe wil ek graag almal wys op drie sake vir die begronding van die volgende oortuiging:

Die burgerlike regering/owerheid/staat mag nie bepaal wanneer of hoe die Kerk van Christus publieke eredienste hou nie

Die burgerlike regering, of enige ander instelling, die mediese-, ekonomiese-, politieke wêreld, ens., kan vir die kerk van die Here al die ‘feite en statistieke’ gee oor ‘n bepaalde pandemie, en dan versoek of aanmoedig dat die regeerders wat deur God aangestel is op die kerklike terrein (die kerkrade van plaaslike gemeentes, Rom. 13:1-2; 1 Tim. 3; Tit. 1), om te besluit – in die lig van die Skrif (Hand. 17:11) – wanneer is dit ‘te gevaarlik’ om eredienste te hou of nie, en/of onder watter nodige voorsorg maatreëls kan en moet die publieke eredienste voortgaan of nie.

1. Die ‘saving lives’ statistiek argument as begronding om nie publieke eredienste te hou nie, lei daartoe dat ons tans en dalk nooit weer dan kan publieke eredienste hou in ‘n misdaadgeteisterde gevaarlike SA wat baie lewens eis nie.

Die argument ten gunste van die verbod op die ‘onderlinge samekomste’ (Hebr. 10:25) van gelowiges, lei as volg:

“Dit is gevaarlik om Sondae kerk saam te hou in covid-19 tye, want dit kan daartoe lei dat ons mense aansteek, wat tot hul dood kan lei, en so oortree ons die 6de gebod, en ‘vermoor’ ons so mense… “kyk net na wat gebeur het met die Buchan byeenkoms baie aangesteek het”

Goed, so as kom ons kyk na die Covid-19 sterftes, die statistiek na 2 maande, en ons sluit sommer alle statistiek in, ongeag waar mense aangesteek is:

264 dood vanaf Maart (?) tot vandag, 18 Mei 2020.  Dus so 5 mense per dag wat sterf (ek verwelkom enige detail statistiek wat nog meer akkuraat is, ek werk met afgeronde getalle)

Nou, aangesien ons besig is met “saving lives” (as dit die president en ook kerke se groot prioriteit is, die 6de gebod, om ook nie publieke eredienste toe telaat of nie te hou nie), moet ons kyk hoe ons nog meer lewens kan red deur beide kerkdienste, baie kerklike aktiwiteite en die ekonomie te stop daarvoor.

Die statistiek help ons weereens:

Moorde-statistiek van verlede en hierdie jaar:

Maart – April 2019: 152 000 moorde

Maart – April 2020 in Covid-grendelstaat: 430 moorde.

Sien: Crime levels before South Africa’s lockdown – and what they look like now

Dus, die covid-19 grendelstaat ‘saving lives’ het vir kerk en ekonomie in 2020, ‘n 72% daling in moord gebring.

Dus, sou die ‘saving lives’ argument alleen bepaal, of sentraal bepaal of daar fisiese kerkdienste is of nie, dan beteken dit daar nou eintlik nooit weer kerkdienste moet wees nie, want SA leef permanent in ‘n misdaad geteisterde land vol baie gevare, ook gevare om kerk toe te gaan Sondae, veral aanddienste.  Gevare vir al ons mense, of dit in die stede of dorpe is.

Die ‘saving lives’ 6de gebod alleen motief moet dus daartoe lei dat daar ge-eis word, in lyn met die 6de gebod, dat daar geen meer fisiese publieke kerkdienste gehou word nie, want ons medepligtig wees aa die ‘vermooring’ van dierbare lidmate wat teen duidelike statistiek, hul lewens waag om kerk toe te gaan van Sondag tot Sondag nie…

Gaan die voorstaanders hierdie logiese gevolg van hulle ‘geen eredienste nou in covid-19 tyd’ en/of ‘kom ons hou eerder virtuele eredienste om die 6de gebod na te kom’ ten volle aanhou uitvoer, want die ‘statistiek’ wys mos ons kan nie meer die tradisionele publieke fisiese kerkdienste hou nie?

2. Preek: Ons Hulp is van die Here, wat hemel en aarde gemaak het en vir ons na liggaam en gees sorg, ons hulp is nie in die messiaanse Staat wat god op aarde probeer speel, veral nou, nie.

God se bevel aan sy volk, sy kerke, om ‘saam te kom’ om Hom te aanbid en te loof en te prys, dus die eerste tafel van God se wet (in die besonder die 4de gebod), moet saam met die tweede tafel (in die besonder die 5de en 6de gebod) in ag geneem word oor die besluit van die Here se publieke eredienste wat moet voortgaan.  Sien ook wat ons glo en bely volgens die Skrif in HK Sondag 9, 10 en NGB artikel 36.

Lees: Ps. 120, 121 en 122 asook 2 Tim. 4:6-18.

Teksverse: Ps. 121:1,2 & Ps. 122:1-4.

’N BEDEVAARTSLIED. Ek slaan my oë op na die berge: waar sal my hulp vandaan kom? My hulp is van die Here wat hemel en aarde gemaak het.” (Ps 121:1–2)

’N BEDEVAARTSLIED. Van Dawid. Ek was bly toe hulle vir my gesê het: Laat ons na die huis van die Here gaan! Ons voete staan in jou poorte, o Jerusalem! Jerusalem wat gebou is soos ’n stad wat goed saamgevoeg is, waarheen die stamme optrek, die stamme van die Here—’n voorskrif vir Israel!—om die Naam van die Here te loof.” (Ps 122:1–4)

En die Here sal my verlos van elke bose werk en my red om in sy hemelse koninkryk in te gaan. Aan Hom die heerlikheid tot in alle ewigheid! Amen.” (2 Ti 4:18)

Preekopname (GK Carletonville: 17 Mei 2020):

Aflaai: Ons Hulp is van die HERE, nie die Staat nie

Oorsig:

In die eerste deel van die preek lê ek die fondamente van ons Hulp, in lewe en sterwe, in liggaam en siel (HK Sondag 1) is van die HERE alleen, ons Vader se redding en sorg in Jesus Christus deur die krag van die Heilige Gees vir alle tye en omstandighede (HK Sondag 8-10), onshulp is nie onsself ander mense of enige instelling op aarde nie.

Veral vanaf die 42ste minuut en verder, wys ek vanuit Ps. 122:4 (‘n baie belangrike vers vir ons ‘covid-19’ tye), op verskillende implikasies van God se Woord op die vraagstuk: “Mag die burgerlike owerheid God se ‘voorskrif … om die Naam van die HERE te loof’, dus om publieke eredienste te hou (“ons voete staan in jou poorte, o Jerusalem! … Hebr. 10:25, sien die Skrifgedeeltes hier onder by nr. 3), teengaan, as’t ware God se bande stukkend ruk, Ps. 2:1-3, deur die Here se ‘samekomste’ te verbied?  Mag die 5de of 6de gebod gebruik (misbruik?) word om God se eerste tafel van die wet, veral die vierde gebod uit te kanselleer, om die Here se kerk en eredienste eenkant op die ashoop te gooi, of eenkant toe te skuif as onbelangrik of as ‘n ‘non-essentail service’ te besou en te behandel?

Wat van die eer van God, wat van die publieke ‘ere’dienste tot eer van God wat Hy beveel het, wat van sy Naam wat oor die ganse aarde gehoor moet word, elke dag, maar in die besonder op die dag wat Hy daartoe bepaal het wat sy volk in die besonder ‘saam’ kom vir sy eer, om Hom te aanbid, te bid vir sy vrede, sien Maleagi 1:6?

’n Seun eer die vader, en ’n kneg sy heer. As Ek dan ’n Vader is, waar is my eer? En as Ek ’n Heer is, waar is die vrees vir My? sê die Here van die leërskare aan julle, o priesters, wat my Naam verag! Maar julle sê: Waardeur het ons u Naam verag?” (Mal 1:6)

Luister gerus na die hele preek, maar dan veral vanaf die 43ste minuut oor hierdie vrae wat ek probeer antwoord uit die Here se Woord.

3.  Die vereistes en elemente van die publieke erediens (fisiese samekomste, onderlinge samekomste) vereis dat God se volk fisies saamkom in publieke eredienste, nie in die virtuele wêreld as alternatief langsaan of vervanging van die publieke samekomste/eredienste nie. 

Lees asb. hierdie voorafgaande artikels, wat wys op Skrifbeginsels wat ‘n publieke fisiese erediens oftewel kerkdiens vereis, in kontras met die idee dat sommiges ‘virtuele eredienste’ as vervanging of bybelse opsie langs die fisiese erediens wil voorhou, wat verkeerd en eiewillig is.

Die twee artikels vorm die raamwerk van om hierdie derde saak behoorlik verder te verstaan, ek gaan weer alles herhaal wat daarin staan nie, maar bou daarop voort:

i. Gelowiges moet soek en smag na die ‘ware jakob’: na aanbidding in gees én liggaam, soos die Here beveel het

ii. Waarom ons alleen in ‘n volwaardige erediens Nagmaal vier

Uit watter elemente bestaan ‘n volwaardige publieke erediens?

Die Here se volk word publiek ‘saam’geroep vir:

– Woorbediening

– sakramentsbediening (wat voortdurende toesig/tug veronderstel)

– gebede

– sang, belydenis

– bydraes

(Sien Hand. 2:42-47; 20:7; 1 Kor. 11; 1 Tim. 2,3; 6:12; 2 Tim.; Titus; 1 Kor. 16:1,2, ens.)

Hier is ‘n paar verduidelikings en toeligting:

1. Ursinus, (opsteller, of een van die opstellers van die Heidelbergse Kategismus) se verklaring by die vierde gebod (Sondag 38) in sy Schatboek:

“Kerkdiens/erediens is ‘n God-geordende bediening om die Gemeente te leer oor God en sy wil, op grond van God se Woord, wat deur die profete en apostels gegee is, en, om die sakramente volgens God se instelling te administreer/bedien. Daarom bestaan die kerk/erediens *uit twee dele*, naamlik die verkondiging van God se Woord en die suiwer bediening van die sakramente.”

Dus, Woord en sakrament, volgens Ursinus, word onlosmaaklik aan mekaar gekoppel in die publieke eredienste.

Ons moet nie vanuit ‘n reduksionistiese vertrekpunt kyk van met hoe min ons kan wegkom nie, om nog as ‘onderlinge samekoms/byeenkoms/erediens’ te kwalifiseer nie. Al die elemente en vereistes wat op enige Sondag moet en kan plaasvind (sien hierbo), moet as vereistes dien as ‘n volwaardige erediens . Dit beteken nie noodwendig dat al daardie elemente of sake elke erediens gaan plaasvind nie, maar daar is geen bybelse regverdiging om sekere elemente bloot te ignoreer en/of nie baie ernstig in oorweging te neem vir ‘legitieme eredienste’, bloot omdat hul nie gaan ‘werk’ of ‘inpas’ in ‘n virtuele erediens nie.

Die oomblik as die Skrifbeginsel van bv. sakramente, doop en veral nagmaal, nie op enige Sondag of ‘erediens’ kan plaasvind nie, dan val daardie alternatiewe ‘virtuele erediens’ opsie weg.  Nie net ‘dat’ ons nagmaal hou nie, maar ook die ‘hoe’ of ‘wyse’ van nagmaalviering is baie belangrik, sien weerens die inhoud die skrywe reeds hierbo genoem: Waarom ons alleen in ‘n volwaardige erediens Nagmaal vier

So, alle elemente moet kan inpas, as dit alles moet en kan plaasvind, en daarom slaag die ‘virtuele erediens’ nie as alternatief of legitieme parallele volwaardige erediens langs die fisiese eredienste wat ons gewoonlik het nie.

2 Calvyn by sy verklaring van 1 Kor. 11:22,

Het julle dan geen huise om in te eet en te drink nie? Of verag julle die gemeente van God, en maak julle dié beskaamd wat nie het nie? Wat sal ek vir julle sê? Sal ek julle prys? Hierin prys ek julle nie.

“Het julle nie huise nie? Hieruit sien ons dat die apostel volkome ontevrede was met hierdie gewoonte  feesmaalviering, alhoewel die vorige misbruik nie bestaan het nie. Want hoewel dit toelaatbaar is vir die hele kerk om aan een gemeenskaplike tafel deel te neem, is dit tog aan die ander kant verkeerd – om ‘n heilige vergadering te omskep vir doelwitte wat vreemd is volgens sy aard. Ons weet vir watter oefeninge ‘n kerk moet vergader – om leerstellings te hoor, gebede uit te bring en lofsange vir God te sing, om die sakramente te ontvand en te bedien, om belydenis van hul geloof te maak, om vrome oefeninge na te kom, en ander oefeninge van piëteit. As daar iets anders gedoen word, is dit nie in plek nie. Elkeen het sy eie huis waar hy kan eet en drink, en daarom is dit dus ‘n onbehoorlike ding in ‘n heilige vergadering.”

Weereens, die duidelike onderskeid tussen ‘gesinshuis’ en ‘kerkhuis’, die duidelike onderskeid tussen, in ons eie taal vandag: ‘publieke eredienste’ as amptelike kerklike samekomste van die Here se kinders, en, ‘virtuele byeenkomste’ van kleiner groepies.

3. Eie besinning oor Hebr. 10:25 as verbod op ‘virtuele eredienste’

“… en laat ons ons onderlinge byeenkoms nie versuim soos sommige die gewoonte het nie, maar laat ons mekaar vermaan, en dit des te meer namate julle die dag sien nader kom.” (Heb 10:25)

“Die woord ‘samekoms’ oftewel die ‘onderlinge byeenkoms’ (Hebr. 10:25) sê self, gelowiges wat saamkom om die Woord en sakramente te ontvang, gemeenskap van die heiliges te beoefen, mekaar te vermaan, ens., soos ons dit verstaan in die konteks van die res van die Skrif.

Oordenkings en preke oor die internet is goeie hulpmiddele, maar nie die publieke eredienste nie, kan dit nooit vervang nie, en daarom moet ons ook reg dink daaroor.

Ek het onlangs ‘n paar preke gedoen uit Hebr. 10:14-39, en daar gesien dat die Griekse woord vir ‘onderlinge byeenkoms’ is episunagoge, ‘n term wat in verband staan met (dit verskyn net op 2 plekke in die Skrif):

a) alle gelowiges verenig met Christus en mekaar, bymekaar gemaak, oppad na die wederkoms-vereniging, (2 Thess. 2:1), en ook en dan juis

b) ‘n besondere of spesifieke plek waar die gelowiges wat ‘verenig’ is met Hom en met mekaar, se vereniging sigbaar tot uiting kom (let ook op die verband van die woord episunagoge met die woord sunagoge = ‘sinagoge’, ‘n openbare fisiese plek van saamkoms, sien Paul Ellingworth se kommentaar op Hebreërs, spesifiek sy opmerking met verwysing en aanhaling van W. Bauer se woordeboek: “Hebrews avoids sunagogo, perhaps as a Jewish technical term, but otherwise episunagoge in this sense is ‘scarcely to be differentiated from sunagoge’ (Bauer)”, The New International Greek Testament Commentary: The Epistle to the Hebrews, Eerdmans, Grand Rapids, MI: Eerdmans, 2002: 528).

Dit behels dus beide ‘n geestelike en fisiese dimensie, nie of die een of die ander nie, nie die een teenoor die ander nie, maar albei.

Christus, die Woord het vlees geword en onder ons kom woon, onder ons kom tabernakel, ons byeengebring, in gees én liggaam, sien Joh. 1:14; asook as onsChristus as Hoof het, dan is ons sy liggaam, nie net geestelik nie, maar ook fisies konkreet, sigbare en onsigbare aspek van kerkwees moet beide gehandhaaf, nie teen mekaar nie, maar saam, sien Ef. 1:4-6, 22,23 en Ef. 4:1-16.

Ons word ‘byeengebring’ in Christus deur die geloof, en dan as een van die sentrale vrugte: ons kom bymekaar, ons kom saam, om ons godsdiens te beoefen op ‘n bepaalde plek: Woord en sakramente, gemeenskap van die heiliges, ens. (Sien FC Fensham, Die Brief aan die Hebreërs, Kaapstad: NGK Uitgewers, 1981: 99).

Die aspek van vermaning moet ook raakgesien word in verband met Hebr. 10:25a, dit is v. 25b, vir hulle wat vohardend ”versuim” om die onderlinge byeenkoms by te woon (asook in die konteks van die hele boek). Daardie woorde wys op ‘opsig en tug’, toesig van ouderlinge, is juis gekoppel om te dien as waarskuwing om nie afvallig te word nie (v. 26-31), dit het te doen met ‘n bepaalde optrede (gewoonte) wat dus deur ander beoordeel kan word (of dit so is of nie), en kan dus nie geld vir persoonlike gesinne wat onderling bymekaar kom om bv. bybelstudie te hou (Hand. 18:26) of saam lekker te kuier of te eet nie (sien die duidelike onderskeid in 1 Kor. 11:33 en 34).

(Praktiese vrae: behels virtuele eredienste dan die toesighoudende ouderling moet almal kan raaksien op sy skerm, dus visuele dienste sluit dan audio eredienste uit, of moet die ouderlinge bloot op elke lidmaat en sy huis se woord gaan dat hy/sy in die ‘erediens’ was en nie weggeglip het nie? … en kan hy dit later luister of kyk op die rusdag, geld dit dan ook as ‘was in die kerk gewees’ as hy later op die rusdag kyk/luister? Wat van toesighouding …. die praktiese probleme, wat nie net ‘prakties’ van aard is nie, maar gefundeer is in bybelse kerkregering skrifbeginsels, word net al meer met ‘virtuele eredienste’)

Daar was ‘n duidelike onderskeid tussen eie gesinshuise en die kerkhuis in die NT eerste eeu tye, al sou laasgenoemde beteken het dat ‘n gesinshuis ook as ‘n kerkhuis gedien het (Rom. 16:5). Sien bv. die duidelike onderskeid wat Paulus maak met die ‘saamkom’ (as gemeente) in 1 Kor. 11:17-33 om te eet (nagmaal), wat ‘opsig en tug’ verlang, en, die gesinshuis wat saamkom om te eet in vers 34, ‘n gewone ete waaroor nie ‘opsig en tug’ nodig is nie.

Sien ook die duidelike onderskeid in 1 Kor. 14,

verse 23: ‘As die hele gemeente dan saam vergader … en daar kom onkundiges binne…”

vers 26: “Wanneer julle saamkom …”

vers 33: word vermeld dat God “is nie ‘n God van wanorde nie, maar van vrede, soos in al die gemeentes van die heiliges” (sien ook die oproep in vers 40), en dan baie belangrik: om oor die kwessie van ‘vrou in die amp’ juis orde te handhaaf, die uitspraak daarna, wat die baie belangrike onderskeid tussen die man en vrou se rol handhaaf, juis in die onderskeid van die kerkhuis en die gesinshuis:

34 Julle vroue moet in die gemeentes swyg; want dit is hulle nie toegelaat om te spreek nie, maar om onderdanig te wees, soos die wet ook sê. 35 Maar as hulle iets wil leer, laat hulle tuis hul eie mans vra, want dit is lelik vir vroue om in die gemeente te spreek

Dus die onderskeid van ‘huis en/of gemeente’ moet juis gehandhaaf word terwille en ten dienste van die Skrifbeginsel sake van leer, (ere)diens en (kerk)orde/kerkregering (NGB art.30-32), en daarom bly ons by die publieke eredienste waar ons ‘saam’kom as hele gemeente onder toesig van ouderlinge wat rekenskap moet gee (Hebr. 13:17), nie elkeen verdeel in sy eie huis voor die skerm … of op die telefoon nie.

Woordoordenkings, artikels, gesprekke, zoom-internet gesprekke, bybelstudie, debatte, ens. alles oor die internet is wonderlike hulpmiddels, maar nie in die plek of langsaand die volwaardige normale publieke erediens/samekomste wat deur die Skrif en die apostels en die kerk deur eeue aan ons oorgelewer is nie.

4) Verbied die burgerlike owerheid tans eredienste?

Die woord ‘byeenkoms’ beteken in sy bybelse en algemene sin: ‘mense wat bymekaar kom’, vir watter rede ookal.

Friberg Griekse woordeboek: “an action being gathered together; of a community of believers meeting together (Hebr. 10.25)”

Die argument dat die Staat slegs samekomste verbied, maar nie eredienste nie, gaan nie meer op nie.

‘n Mens het begrip gehad  dat in die begin, omdat daar skielik ‘n groot krisis waarskynlik was, om vir ‘n tydperk, ‘n paar weke nie eredienste te hou nie.  Dit het alles vinnig gebeur, en soos die tyd aangaan het, het dit vir ons almal kans gegee om versigtig in diepte te begin besin oor die saak, soos meer mediese inligting beskikbaar word, verskeie vir en teen argumente aangehoor is, en so verder deur die Skrif te ondersoek.

Nou, maande later, omdat die staat deur selektief net sekere soort ‘byeenkomste’ te verbied, maar ander toe te laat (by winkels, ondernemings, dalk later skole, ens.), word dit al duideliker dat Christene se eredienste, se ‘onderlinge samekomste’, ons ‘essensiële dienste’ verbied word.

Daar is ‘n massiewe verskil tussen mense wat vir goeie redes via internet/sosiale media inskakel by ‘n publieke fisiese erediens wat iewers wel plaasvind, teenoor wanneer daardie erediens weggeneem word en almal ‘virtueel’ gaan erediens hou, dan is dit nie meer ‘n ‘samekoms’ nie, maar bloot ‘n klomp gesinne of mense wat elkeen in hul eie huise bymekaarkom.

Deur blykbaar net sekere byeenkomste te verbied, maar wel ander toe te laat (die ‘byeenkomste’ om kos te koop, of die ‘byeenkomste’ om skool te gaan, of die ‘byeenkomste’ om saam te werk, ens.), kom die vraag pertinent op waarom word die ‘byeenkomste’ om eredienste te hou nie ook toegelaat onder dieselfde voorwaardes wat vir die winkel, werk en skool ‘byeenkomste’ geld nie, bv. beperk tot onder 50 per erediens of bybelstudies wat gewoonlik kleiner groepe is, met al die nodige voorsorgmaatreëls vir al die ander ‘essensiële dienste’?

Ja, die 5de en 6de gebod is belangrik, maar so ook die 4de gebod, die hele Woord is ‘essensieël’, beide tafels van die wet, beideons liggaamlike én geestelike ‘gesondheid en behoeftes’, bo-alles God se eer, ons moet die twee aspekte onnodig en verkeerdelik teenoor mekaar afspeel nie, sien Matt. 4:4.

En daarom, lyk dit ongelukkig duidelik dat die staat tans iets verbied waaroor hy nie jurisduksie het nie, deur inkonsekwente wetgewing, nl. dat daar nie sekere ‘essensiële’ byeenkomste’ plaasvind wat God beveel het nie, nl. daar waar Woord- en sakramentsbediening moet plaasvind, saam gesing word, gebid word, gemeenskap van die heiliges beoefen word, kerkregering plaasvind, ens.

Sosiale media/internet hulpmiddels, ens., is wonderlike hulpmiddels wat ons al lankal gebruik nog lank voor covid-19 op die toneel verskyn het, maar virtuele bedienings is en sal nooit die ware Jakob wees van publieke eredienste nie. Die kerk se tydige en ontydige getuienis moet juis wees dat die kerk se dienste en eredienste moet voortgaan, want God beveel dit vir alle tye. Die essensiele diens van sielesorg moet juis voluit voortgaan in hierdie tyd, waar mense nie net fisiese behoeftes het nie, maar bo-alles geestelike nood en behoeftes.

Calvyn en Luther was aan die voorpunt om die voorste tegnologie van hul tyd te gebruik, maar daar is geen manier waarop hul hul boeke en geskrewe preke en artikels sou sien as genoegsaam of as vervanging van die volwaardige eredienste op die rusdag wat die Here beveel het nie.

“Een ding het ek van die Here begeer, dit sal ek soek: dat ek al die dae van my lewe mag woon in die huis van die Here, om die lieflikheid van die Here te aanskou en te ondersoek in sy tempel.” (Ps 27:4)

Pro Regno Radio (PRR) Episode 3:

Die wortels van ons Christelike Republikeinse Verset- en Vryheidstryd (deel 3) 

PR Radio episode 1: Inleiding en agtergrond van PRR & Inleiding op die eerste onderwerp

Episode lys: PR Radio

Inhoud van Episode 3:  Daar word in die voorlees en bespreking van dr. GD Scholtz se hoofstuk (‘Die wortels van ons republikeinse beginsels’) in die boek ‘Die Republiek van Suid-Afrika’ in hierdie episode na die volgende sake gekyk ((bl. 18-21):

Die groot invloed wat die opstand van die Nederlandse volk teen  gesag van die Spaanse koning, vir die vryheidstrewe van die Afrikaanse volk. (bl. 18-21)

“Die Calvinisme het omstreeks 1550 ook sy verskyning in Nederland gemaak. Dit is daarheen gebring deur mense wat in die teologie van Calvyn gestudeer het. Hoewel hulle ‘n minderheid was, het die Calviniste hulle onderskei deur ‘n besondere aktiewe optrede.”

“So het die bekende Tagtigjarige Oorlog, wat eers in 1648 be-eindig is, begin. Twee strome het in hierdie stryd saamgevloei „die onze zake zijn toegedaan ofte deur liefde van de vrijheid ofte van de religie”. Die naam vir eersgenoemdes was „libertyne”, vir laasgenoemdes „Gereformeerdes” Albei groepe was dit met mekaar eens dat Nederland vry van vreemde gesag moes wees. Na buite kon hulle dus saamstaan en die stryd teen Spanje voortsit. Na binne was daar egter soms verskille en wel omdat hul beginsels nie steeds dieselfde was nie. By die libertyne het die klem op die staat geval, by die Gereformeerdes op die kerk. Die libertyn het die kerk as ondergeskik aan die staat gesien; die Gereformeerde het die staat as die beskermer van die kerk gesien.

Dit blyk wel die duidelikste uit die bekende artikel 36 van die Nederlandse Geloofsbelydenis wat een van die belydenisskrifte van die Calvinistiese kerk geword het. Vir die libertyn was die burgerlike vryheid van belang. By die Gereformeerde wat so lank ‘n minderheid was, het dit weer om geloofsvryheid gegaan. Vryheid was dus op die banier van sowel libertyn as Gereformeerde geskryf. Saam was hulle verantwoordelik vir die snelle opkoms van die Nederlandse staat in die sestiende en sewentiende eeue.”

“Prins Willem I het met die Hugenote noue voeling gehandhaaf en so het hy ook met hul geskrifte in aanraking gekom. Dit het op hom groot invloed uitgeoefen.

Die „placaet van verlatinghe” het tot die stigting van die Nederlandse republiek gelei. Ofskoon hierdie republiek tot sy verdwyning in 1795 nooit ‘n demokrasie in die ware sin van die woord was nie, maar wel ‘n aristokrasie waarin die politieke mag in die hande van slegs ‘n betreklik klein deel van die bevolking gekonsentreer was, het daar in die Nederlandse staat nogtans dié mate van vryheid geheers wat nie elders in Europa aangetref is nie. Dit het van die republiek waarlik ‘n ligtende voorbeeld in die geskiedenis van Europa gemaak.

Wanneer daar oor die Nederlandse republiek uitgewei word, moet steeds in gedagte gehou word dat die demokrasie destyds nog maar in sy kinderskoene gestaan het. Nietemin was die mate van vryheid wat in Nederland geheers het, van so ‘n aard dat dit later een van die vernaamste stukragte geword het van die jong volk wat op Suid-Afrikaanse bodem ontstaan het. Van Nederland het die Afrikaner sy republikeinse tradisie en sy liefde vir vryheid geërf. Twee soorte vryheid is destyds reeds in Nederland aangetref.

Die eerste was vryheid van spraak … Die tweede was geloofsvryheid…”.

Die opname kan hier geluister word:

Aflaai: PR Radio Episode 3

Polyander oor die Wet van God: Stellings 49-51

Geld die siviele wette van Israel nog vir vandag se owerhede en onderdane? 

Sien ‘Polyander oor God se Wet’, deel 1 hier vir die inleiding en agtergrond van hierdie artikel asook die skrywer.

Ek plaas hierdie drie stellings van Polyander om daarop te wys dat ons te maklik ‘n groot deel van God se Woord afskryf asof dit niks vir ons tye, veral die burgerlike owerhede leer nie. Te vinnig word daar gesê die burgerlike oftewel siviele (of juridiese of politiese) wette van Israel het heeltemal verval (net soos die seremoniële wette), sonder om deeglik te onderskei wat gereformeerdes deur die eeue werklik daaroor geleer het.  Daar is onder gereformeerde teoloë basiese eenstemmigheid oor:

  • dat Christus die hele wet vervul en bevestig het.
  • die drie-erlei indeling van die wet: morele/sedelike; seremoniële en die burgerlike (siviele/juridiese) wette
  • dat die seremoniële wette nie meer bindend vandag is nie (sien NGB art. 25)
  • dat die wet ‘n drieledige doel, gebruik en funksie het, nl. die siviele gebruik (usus politicus sive civilis), die pedagogiese gebruik (usus elenchticus sive paedagogicus); die normatiewe gebruik (usus didacticus sive normativus).

Daar is deur die eeue egter heelwat verskil, veral vanaf die twintigste eeu, oor die siviele oftewel burgerlike wette van Israel. Is dit totaal opgehef en geld geensins op enige manier vir vandag nie, of is daar basiese onderliggende ewigdurende beginsels in daardie wette wat wel nog bindend is en behoort te wees vir alle tye, dus ook vir owerhede en onderdane vandag?

Lees gerus hierdie twee artikels waarin ek reeds daaroor geskryf het, ook as konteks van die skrywe hier onder:

God se Wet vir vandag: ‘n paar opmerkings

RS Clark, Calvin and Theonomy

Ek deel graag daarom hierdie 3 stelllings van Polyander (saam met aanhalings uit die belydenis, Postma, Totius, ens.), wat wys dat die gereformeerdes van die 17de eeu, die gereformeerdes van sinode van Dordt en die Statevertaling tydperk, en latere eeue, het baie versigtiger met God se wet omgegaan as ons tye. Vandag word te maklik groot gedeeltes van God se Woord in die OT ge-ignoreer of bloot afgeskryf as ‘net vir die OT tye’, veral waar dit spreek tot burgerlike owerhede en die maatskappy.”

Hier is Polyander se drie stellings oor die rol en plek van die burgerlike wette van Israel vir ons tyd (beklemtoning bygevoeg):

Die burgerlike wet

Stelling 49: Die burgerlike wet is die wette wat die pligte van die Owerhede en onderdane van die Israelitiese Burgerstaat in vaste burgerIike insettinge bepaal het, en dit met liggaamlike strawwe teen die opstandiges bekragtig het, volgens die maatstaf van de beide tafels van de Dekaloog, en vernaamlik van de tweede tafel.

Stelling 50: Die vernaamste nut daarvan was, dat deur nougesette onderhouding van die gebooie van die morele en die seremoniële wet, geregtigheid met godsvrug verbonde, onder die Jode in die besonder, sou heers.

Stelling 51: Die dinge wat in hierdie wette tot die algemene reg behoort, verplig nou ook alle soorte Owerhede en onderdane; maar die dinge van hierdie wette wat in die besonder tot die Joodse reg behoort het, het saam met die staatsordening van Moses tot niet gegaan.

‘n Paar aanhalings uit ander gereformeerde geskrifte wat hierdie siening ook verwoord:

Ons gaan ook nog voort om die getuienisse van die wet en die profete te gebruik om ons in die evangelie te bevestig en ook om ons lewe in alle eerbaarheid tot eer van God en volgens sy wil in te rig.” – NGB artikel 25 

“Ook het Israel se wel vir die burgerlike en sedelike lewe bepaald nie sy krag verloor nie.  Die mosaïese’ wet het heeltemal te min aandag van die kerk gehad. Die teoloë los dit omdat dit ‘wet’ is en die juriste gaan dit verby omdat dit in die Bybel staan.  Die herleefde belangstelling onder ons vir die verstaan van die wet is ‘n goeie ding.”- ds. J van Bruggen

“Die feit dat kerk en staat in die ZAR so naby mekaar gestaan het, het geen geringe invloed op die regswese gehad nie. Alle regterlike amptenare se protestantse kerkverbondenheid was byvoorbeeld ‘n belangrike kwalifiserende faktor. Regters moes mense wees wat ‘met alleen in Moses wetten geoefend is, maar wat Moseswet en Evangelie met een kostelijke aandag beproef en dagelijks ondersoek’. Wat wetgewing betref, wou die volk dat die wet “… die God en onse Schepper aan Moses gegeven heeft as basis van alle wette moes dien. … By die uitspraak het ‘n mens in die meeste gevalle kon merk dat die landdros goed bekend was met die burgerlike wette wat deur tussenkoms van Moses aan die Joodse volk gegee is, en dat die landdros van opinie was, dat hy nie ver uit die pad sou wees as hy ooreenkomstig die wette uitspraak sou gee nie.” – Die burgerlike wette in die ZAR 

“Vr. 21. Wat verstaan wij door de burgerlijke wetten van God aan Israel gegeven? Ant. Die inzettingen, geboden en rechten, die Israel als een bijzonder volk in het land Kanaan betreffen, naar dewelke zij zich moesten gedragen in hun huiselijk en openbaar samenleven, in vrede en oorlog beide.

Vr. 22. Zijn wij onder het N. Testament ook nog aan die wetten verbonden?  Ant. Voor zooverre zij Israel als een bijzonder volk betroffen, hebben zij nooit andere volken eene directe verplichting opgelegd; doch voor zooverre zij eene algemeen zedelijke strekking hebben, zijn zij zeker voor alle volken, dus ook — en vooral voor ons Christenen — de allerbeste wetten en voorschriften van recht en billijkheid.

Bijgevolg dienen Christenvolken zich naar dezelve te gedragen, en hunne staatsmannen en wetgeleerden dienden wel zorg te dragen, dat hunne wetten daartegen niet strijden, al is in vele opzichten het spreekwoord mutatis mutandis (andere omstandigheden vereischen andere wetten) hier ook in acht te nemen, echter voor zooverre zij eene algemeen zedelijke strekken hebben, staan zij met de Tien geboden gelijk, zijn zij daarvan, als ware het, eene nadere verklaring en toepassing; zij behelzen alzoo de verklaring van Gods eeuwigen wil.  – Dirk Postma (eerste predikant en professor van die GKSA)

“Met die bewering dat ‘n gebod, (wat) in die Ou Testament gegee, afgeskaf is, moet ons versigtig wees. Vir so ‘n afdoende bewering moet goeie gronde aangevoer word. En as dit ontbreek, sal ons bewering nader gekwalifiseer of geheel prysgegee moet word. In die algemeen moet ons in verband met die burgerlike en seremoniële wette deur die Here aan Israel gegee, dit vasstel dat onderskei moet word tussen die bepaald Israelitiese vorm waarin die wetgewing tot stand gekom het en die algemeen geldende wese of kern wat daar ten grondslag lê.” – Totius (Versamelde Werke, deel 1, p.438. Beklemtoning bygevoeg)

“To them also, as a body politic, he gave sundry judicial laws, which expired together with the State of that people; not obliging any other now, further than the general equity thereof may require.” Westminister Confession of Faith 19:4

Sien dr. Greg l. Bahnsen se verduideliking van die ‘general equity’, in hierdie artikel:

The Westminster Assembly and the Equity of the Judicial Law

_________________________________

Bronne:

Over de wet van God, hoofstuk XVIII, bl. 152-158

Synopsis, deel 1, hoofstuk 1-11

Die Latynse teks van die Synopsis (35mb groot)

*BEREA – REEKS (Hand.17:11)  #43

WAAROM ONS ALLEEN IN ‘N VOLWAARDIGE EREDIENS NAGMAAL VIER

“En terwyl hulle eet, neem Jesus die brood, en nadat Hy gedank het, breek Hy dit en gee dit aan sy dissipels en sê: Neem, eet, dit is my liggaam. Toe neem Hy die beker, en nadat Hy gedank het, gee Hy dit aan hulle en sê: Drink almal daaruit (Matt. 26:26, 27). …. Maar terwyl ek dit beveel … dat julle saamkom … Daarom, my broeders, as julle saamkom om te eet, wag vir mekaar” (1 Kor. 11:17, 33).

“Die kenmerke waaraan ons die ware kerk uitken, is die volgende … die sakramente suiwer bedien soos Christus dit ingestel het…” (NGB art. 29)

“Die bediening van die nagmaal vind alleen in ‘n erediens plaas onder toesig van die ouderlinge.” (Dordtse Kerkorde, artikel 64)

Geliefde lidmate,

Ons kerkraad het alreeds ‘n paar jaar gelede, op grond van die Skrif, belydenis en kerkorde opnuut bevestig wat daar in Kerkorde artikel 64 staan (sien hierbo), wat ook geld vir die corona-virus tydperk, waar die burgerlike regering tans dit verbied dat gemeentes saamkom vir die weeklikse eredienste.

Dit behels spesifiek dat nagmaal alleen in ‘n fisiese amptelike erediens sal plaas vind, onder toesig van die ouderlinge, waar die Woordbediening en sakramente gesamentlik bedien word.

Daarmee verwerp ons onder andere ‘individualistiese’ en/of ‘virtuele’ nagmaalvieringe waar individuele lidmate/gesinne afsonderlik bedien word by hul huise deur die predikant, en/of enige nagmaalbediening praktyke deur ‘n lidmaat self by die huise, buite die gewone erediens.

Hierdie Berea-reeks gee meer toeligting vir daardie besluit, ook vir ons tye in die besonder:

1 Die Heilige Skrif leer dat die nagmaal ‘n gemeenskapsmaal is.

Die Skrif is duidelik, in Matt. 26:26-28 en 1 Kor. 11:17-34, wat ons van Christus leer, en hoor ons telkemale aangaande die nagmaalviering wat die Here deur Paulus beveel:

–  “En terwyl hulle eet, neem Jesus die brood, en nadat Hy gedank het, breek Hy dit en gee dit aan sy dissipels en sê: Neem, eet, dit is my liggaam. Toe neem Hy die beker, en nadat Hy gedank het, gee Hy dit aan hulle en sê: Drink almal daaruit.” (Matt. 26:26-27)

– ‘Maar terwyl ek dit beveel … dat julle saamkom’ (v. 17)

– ‘as julle saamkom in die gemeente’ (v. 18)

– ‘As julle dus saamkom’ (v. 20)

– ‘as julle saamkom om te eet, wag vir mekaar’ (v. 33).

In die Bybel met Verklarende Aantekeninge, by Matt. 26:27-28 is die volgende verklaring: “Netso is die inhoud van die beker van die pasga die simbool van die gemeenskap: hulle moet almal daaruit drink.” en by 1 Kor. 11: 17 is die volgende verklaring: “dit beveel: nl. dat die gemeentes nie twissiek moet wees nie, v. 16. dat julle saamkom: vergader as gemeente, v. 18, om o.a. die Nagmaal te gebruik.”  Die bevel is dus oor ‘dat’ hul saamkom om Nagmaal te vier as gemeente, en ‘hoe’ hul bymekaar kom, in eensgesindheid en nie in twisgierigheid nie.

Dit is dus ‘n bevel van die Here om saam nagmaal te vier (sien ook Hand. 2:42, 46).

Die gemeenskapsmaal beginsels en erediens beginsels vanuit God se Woord (Woordbediening, ouderlinge toesig, fisiese teenwoordigheid, regte bediening van die nagmaal, ens.) moet alles behou word in alle tye vir die kerk van Christus.

2 Die belydenisskrifte wys op die Nagmaal as ‘n gemeenskapsmaal wat ons saam vier

In NGB artikel 35 wat handel oor ‘Die Heilige Nagmaal’ bely ons in navolging van die Heilige Skrif dat die nagmaal in die ‘samekoms’ van die volk van God plaasvind:

Ten slotte, ons ontvang hierdie sakrament in nederigheid en met eerbied in die samekoms van die volk van God, waar ons met danksegging ‘n heilige gedagtenis aan die dood van Christus ons Verlosser onderhou en belydenis van ons geloof en van die Christelike godsdiens doen.  Daarom behoort niemand daarheen te gaan as hy homself nie eers deeglik ondersoek het nie, sodat hy nie tot sy eie oordeel eet en drink as hy van hierdie brood eet en van hierdie beker drink nie. Kortom, deur die gebruik van hierdie heilige sakrament word ons tot ‘n vurige liefde vir God en ons naaste beweeg. Daarom verwerp ons alle brousels en verwerplike versinsels wat mense by die sakrament bygevoeg en daarmee vermeng het, as ontheiligings daarvan. Ons verklaar dat ons tevrede moet wees met die verordening wat Christus en sy apostels ons geleer het en ons sê dieselfde as wat hulle daarvan gesê het.

Ons bely verder in HK Sondag 28, v/a 75 dat ons met oë fisies die elemente moet sien wat uit die hand van die bedienaar aan ons gegee word:

Vraag: Hoe word jy in die heilige nagmaal daarop gewys en daarvan verseker dat jy aan die enige offerande van Christus aan die kruis en aan al sy weldade deel het?

Antwoord: Christus het my en alle gelowiges beveel om tot sy gedagtenis van hierdie gebreekte brood te eet en van hierdie beker te drink. Daarby het Hy beloof, ten eerste, dat sy liggaam so seker vir my aan die kruis geoffer en gebreek, en sy bloed vir my gestort is, as wat ek met my oë sien dat die brood van die Here vir my gebreek en die beker aan my gegee word. Ten tweede, dat Hy self my siel met sy gekruisigde liggaam en gestorte bloed net so seker vir die ewige lewe voed en verkwik as wat ek die brood en die beker van die Here, as ontwyfelbare tekens van Christus se liggaam en bloed, uit die hand van die bedienaar ontvang en met die mond geniet.

As kerk van Christus, bely ons daarom ook die derde kenmerk van die ware kerk: “die sakramente suiwer bedien soos Christus dit ingestel het” (NGB art. 29), en dat ons die kenmerke van die ‘valse kerk’ verwerp, wat die sakramentsbediening verdraai: “dit bedien die sakramente sakramente nie soos Christus dit in sy Woord beveel het nie, maar neem weg en voeg by na eie goeddunke.” (NGB. art. 29, sien ook NGB art. 32 in hierdie verband).

3 Die Skrif leer dat die leraar of lerende ouderling die nagmaal bedien, nie private individue soos ouers of lidmate in die amp van gelowige nie 

Die woord- en sakramentbediening gaan saam en mag nie geskei word nie.  Dit is deel van die ouderlinge, in die besonder die lerende ouderlinge (predikante/leraars) se ampsbediening om die sakramente te bedien saam met die Woord, wat nie ‘virtueel’ deur die internet of sosiale media kan plaasvind nie, soos ons hierbo bely in v/a 75 dat ons die “brood en beker van die Here, as ontwyfelbare tekens van Christus se liggaam en bloed, uit die hand van die bedienaar ontvang en met die mond geniet”, en dat daardie bedienaar die leraar of lerende ouderling van die gemeente is (sien ook KO art. 16: “Die amp van die bedienaars van die Woord is …. die sakramente te bedien …)

Calvyn (Institusie, boek 4,15,20), met verwysing na Matt. 28:19 skryf:

“En Christus het die opdrag om te doop trouens nóg aan vrouens nóg aan mense na willekeur gegee, maar Hy het hierdie opdrag aan diegene wat Hy as apostels aangestel het, gegee. En toe Hy sy dissipels beveel het om in die bediening van die nagmaal te doen wat hulle gesien het deur Hom gedoen word, aangesien Hy self die amp van wettige Uitdeler daarvan verrig het, was dit ongetwyfeld sy wil dat hulle daarin sy voorbeeld moes naboots. Ek kan dus nie sien hoe die gebruik wat reeds baie eeue lank en daarom amper van die begin van die kerk af posgevat het, naamlik dat leke wel in doodsgevaar die doop mag bedien as ’n bedienaar van die Woord op die tydstip nie aanwesig is nie, met ’n grondige redenasie verdedig kan word nie.”

Calvyn se verklaring by Matt. 28:19,

“Aangesien hierdie opdrag (om te doop -slc) uitdruklik aan die apostels gegee word tesame met die verkondiging van die Woord, volg dit dat niemand die doop wettiglik kan administreer nie, maar diegene wat ook leraars is. As privaat persone en selfs vroue toegelaat word om te doop, kan niks meer daarmee in stryd met die ordinansie van Christus wees as dit nie, en is dit ook niks anders as ‘n ontheiliging nie.”

Ons mag ons nie skuldig maak aan eiewillige sakramentsbediening nie, maar bly by wat Christus vir ons ingestel het.

4. Nagmaal kan bedien word op ‘n ander plek as die kerkgebou, maar dan nogsteeds in ‘n volwaardige erediens op ‘n bepaalde plek onder toesig van die ouderlinge met die Woordbedienaar wat voortgaan

Dr. Jan Visser skryf as volg by art. 64 van die Kerkorde (Kerkorde in Praktyk, 2006: 233):

“Artikel 64 bepaal uitdruklik dat die nagmaal slegs in ‘n erediens onder toesig van die ouderlinge bedien mag word. Daar mag dus, teoreties gesproke, in hoogs uitsonderlike gevalle wel nagmaal aan huis van ‘n lidmaat bedien word – op voorwaarde dat daar in die huis ‘n erediens gehou word onder toesig van die ouderlinge.  Persoonlik meen ek dat dit prakties nie gedoen behoort te word nie, en wel om twee redes: die nagmaal is bedoel as ‘n gemeenskapsmaal vir die hele gemeente; om nagmaal aan huis te bedien kan maklik die indruk skep dat lidmate wel sonder gereelde Woordbediening kan klaarkom, maar nie sonder nagmaalsbediening nie. So ‘n siening is natuurlik totaal onaanvaarbaar, omdat dit grens aan bygeloof (kyk op p. 246: “Alle bygeloof vermy.”).”

Ons kerkraad het besluit dat in spesiale uitsonderlike gevalle daar wel nagmaal gevier mag word in ‘n ander plek as ons kerkgebou, maar dan soos dr. Visser dit hierbo stel, “in hoogs uitsonderlike gevalle wel nagmaal aan huis van ‘n lidmaat bedien word – op voorwaarde dat daar in die huis ‘n erediens gehou word onder toesig van die ouderlinge.”  Dit is dan egter alleen die plek wat verander, dat ‘n nagmaal erediens na ‘n ander plek verskuif as die kerkgebou, maar nog steeds die leraar wat die sakrament bedien onder toesig van die ouderlinge in ‘n gemeenskapsmaal, nl. ‘as julle saamkom’ (1 Kor. 14:17,18.20,33).

So kan dit dan ook gebeur dat in gevalle van ‘n gesondheidspandemie die gemeente in kleiner getalle ‘saamkom’ om die Woord te hoor en nagmaal te vier in ‘n volwaardige erediens, maar nie afsonderlik elkeen in sy eie huis met lidmate wat self die nagmaal bedien en/of ‘virtuele nagmale’ hou nie.

5 Skrifbeginsels moet ons lei in hierdie saak, nie pragmatisme of bygeloof nie

5.1 Bygeloof

In die Dordtse Kerkorde artikel 62 lees ons oor die bepaalde orde van nagmaalviering, gegrond op beginsels uit God se Woord:

“Elke kerk moet die nagmaal hou op die wyse wat na sy oordeel tot die meeste stigting dien. Dit moet egter goed verstaan word dat die uitwendige seremonies wat in die Woord van God voorgeskryf is, nie verander mag word nie, dat alle bygeloof vermy moet word en dat na die preek en algemene gebede, die formulier van die Heilige Nagmaal, asook die gebed wat daarby behoort, gelees moet word.”

Hoe belangrik die nagmaal ookal is en ons smag daarna met groot verlange, moet ons nie in bygelowigheid val asof dit belangriker as die Woordbediening is nie, of dat ons sy bevele oor hoe, wie en waar die nagmaal bedien moet word (‘die uitwendige seremonies wat in die Woord voorgeskryf is’) daarom verag nie, dan neig ons in ‘n Roomse rigting. Dr. Visser waarsku daarom as volg (2006: 233):

“Hierdie bepaling in artikel 62 moet gesien word in sy historiese verband. Dit is naamlik hoofsaaklik gerig teen die dwaalleer van die Roomse mis, naamlik dat die brood en wyn werklik in die liggaam en bloed van die Here verander en daarom as die offer van sy liggaam en bloed aanbid moet word. Vandag is daar egter ook in die geledere van die GKSA ‘n stuk bygeloof wat wortel en tak uitgeroei moet word! Dit is naamlik dié bygeloof dat die nagmaal baie hoër geag word as die gereelde Woordbediening: van die nagmaal mag nie weggebly word nie; maar die Woordbediening, twee keer elke Sondag, is nou nie so belangrik nie!”

Ons moet altyd onthou die sakramente, dus ook die nagmaal, ‘versterk’ ons geloof, dit ‘bewerk’ nie ons geloof nie, alleen die Gees deur die verkondiging van die evangelie ‘bewerk’ die geloof, sien HK v/a 65, en daarom kan ons geduldig smagtend wag totdat dit weer moontlik is om in volwaardige eredienste nagmaal te vier op die regte wyse.

5.2 Pragmatisme

Virtuele en/of individualistiese nagmaalviering in stryd met die Skrif, belydenis en kerkorde, is ongelukkig dieselfde pragmatiese (onbybelse) redenasies soos bv. by die geval waar mense vroue as predikante en ouderlinge wil bevestig weens die ‘praktiese probleme’ van bv. ‘n tekort aan manlike ampsdraers.  Die redenasie is: “as daar nie meer manlike ouderlinge of manlike predikante is nie, is dit mos ‘beter’ dat daar ten minste vroue ouderlinge en vroue predikante is, sodat die Woord en sakramente darem ‘ten minste’ bedien kan word?”

So ‘n redenasie is ongelukkig van Saul (1 Sam. 13:8-14; 15:15-23) en Jerobeam (1 Kon. 12:31), wat weens hulle ‘praktiese moeilike omstandighede en worstelinge’ ongehoorsaam was aan die Here, en Here nie gedien het volgens wat Hy beveel het nie, dit was eiewillige godsdiens. Ds. PJ de Bruyn skryf (Die Kerkblad, 13 Julie 1966) dat:

“Eiewillige godsdiens beteken volgens ons Kate­gismus dat ons God op ‘n ander manier vereer as wat Hy in sy Woord beveel (Antwoord 96). Eiewillige godsdiens word by ons gevind wan­neer ons God dien soos óns wil en nie soos Hý wil nie.”

Dus, wanneer God se bevele nie nagekom kan word nie, dan daar nie tans ‘n volwaardige gemeente onder toesig van manlike ouderlinge kan wees nie, moet daar gewag word tot die Here deure oopmaak dat daar ‘n gemeente kan wees waar volgens sy bevel die eredienste, kerkregering, ens. kan plaasvind.  Ons mag nie eiewillig optree nie.  Dieselfde geld vir nagmaalviering, wat eers op die regte manier bedien kan word in ‘n volwaardige erediens.

Samevattende hedendaagse oproep tot getuienis en gebed

Dr. B. Duvenhage vat die saak oor waar die nagmaal gevier word goed saam in die volgende woorde (Geloofsleer, 1963: 156):

“Die sakramente is bykomstig by die Woord en dien alleen tot versterking van die geloof. Die Woord dien om die geloof te werk en te versterk. Saam vorm hulle die genademiddels. Die sakramente staan nie naas of bo die Woord nie maar onder. Daarom mag die sakramente nie sonder die Woord bedien word nie. Hoe sal dit anders die Woord kan bevestig? Sowel die doop as die nagmaal moet in die erediens plaasvind by die amptelike verkondiging van die Woord, onder toesig van die kerkraad. Die bediening van die nagmaal of die doop by die huis vir ‘n lidmaat persoonlik mag nie gebeur nie. Dit is teen die aard van die sakrament, wat die Woord moet bevestig.”

So moet daar groot verlange wees dat daar weer volwaardige eredienste op die rusdag sal wees, sodat ons weer kan ‘saamkom’ om die Woord te hoor, te aanbid, Psalms te sing, gemeenskap van die heiliges te beoefen, nagmaal huisbesoeke gedoen kan word (KO artikel 23), én dan weer nagmaal te vier, soos Hy beveel.

Die kerk van die Here moet juis hierdie oproep van nagmaal alleen hou in fisiese ‘samekomste’ van die gemeente, as een van die groot essensiële redes gebruik teenoor die regering waarom publieke eredienste moet voortgaan, natuurlik onder die nodige voorsorgmaatreëls. Dit is daarom tragies dat sommiges hierdie grond wil weggee deur pragmaties en uit bygeloof te redeneer vir ‘virtuele nagmaalvieringe’.

Ons moet aanhou tydig en ontydig getuig, nie net aan ons regering nie, maar veral teenoor swakker en onkundige gelowiges, dat die Here se publieke eredienste op die rusdag herstel sal word, sodat ons met nuwe ywer, vreugde en dankbaarkheid saam kan kom onder die lewende verkondiging van God se Woord en die bediening van die sakramente, soos Hy beveel.

Mag die Here ons hierin genadig wees, Ps. 25:22.

________________________________________

PDF weergawe kan hier afgelaai word.

Berea-reeks elektroniese uitgawes (u kan enige nommer wat u wil lees per e-pos aanvra by: proregno@gmail.com)

nommer 1 Hoekom gebruik ds Slabbert die Ou en nie die Nuwe Vertaling nie ?

nommer 2 Waarom het ons nie vroue in die besondere ampte nie ?

nommer 3 Wat leer die Skrif oor egskeiding en hertroue ?

nommer 4 Is die Dordtse Leerreëls nog van betekenis vir vandag ?

nommer 5 Waarom ons ons geliefdes begrawe, en nie verbrand nie?

nommer 6 Hoekom was die sing van die Psalms so belangrike saak in 1859 ?

nommer 7 Waarom behoort ons nie Kersfees te vier nie ?

nommer 8 Waarom laat ds Slabbert net die Psalms sing en nie Skrifberymings (en Gesange) nie ?

nommer 9 Wat is nou eintlik Gereformeerde Aanbidding ?

nommer 10 Wat het Johannes Calvyn geleer oor hoe ons die HERE moet aanbid ?

nommer 11 Wat leer Sondag 35 v/a 96 oor hoe ons die HERE moet aanbid ?

nommer 12 Die Christelike geloof, Steve Hofmeyr en die Bulle

nommer 13 Die moderne jeugbediening: goed of sleg ?

nommer 14 Verslag van die GTV konferensie van 2008

nommer 15 Ope brief aan die onrustiges in die GKSA

nommer 16 Calvinisme vs Arminianisme (Dordtse Sinode, 1618/19)

nommer 17 Mag vroue tot die besondere amp van diaken verkies word ?

nommer 18 Die herstigting van die Gereformeerde Kerke in 1859

nommer 19 Ons roeping en toekoms

nommer 20 Poligamie in die lig van die Bybel

nommer 21 Desmond Tutu se ‘Children of God’

nommer 22 Die dwalinge van Rome vandag

nommer 23 Wat het die GKSA Sinode van 2009 besluit oor die vrou in die besondere ampte?

nommer 24 Totius oor gemeente-, kerkraads- en meerdere vergaderings

nommer 25 Die vrou in die besondere ampte in die lig van die Pinkstergebeure

nommer 26 Boekbespreking: ‘Opgestaan’ van Ferdie Mulder

nommer 27 Vrou in die ampte in die lig van Skrif en belydenis

nommer 28 Probleme met die komende nuwe vertaling

nommer 29 Geslagtelikheid in NGB artikel 30: “Die regering van die kerk”

nommer 30 Vrou en die ampte en homoseksualisme

nommer 31 Vrou in die ampte en stemreg

nommer 32 Ope Brief aan die GKSA – dr. Jac Howell

nommer 33 Perspektief op die Ope Brief – dr. Jac Howell

nommer 34 Huwelik, egskeiding en hertrou

nommer 35 Hoe ken ons die dwaling ?

nommer 36 Die reformasie van die amp van die gelowige

nommer 37 Verslag van die algemene sinode van 2015

nommer 38 Van vrou-in-die-amp na homoseksualisme debat

nommer 39 NG Sinode 2015 kies vir homoseksualisme

nommer 40 Verdorwenheid van die mens en onvoorwaardilike uitverkiesing

nommer 41 Beperkte versoening en onweerstaanbare genade

nommer 42 Die kerk is die Here se erfdeel

nommer 43 Waarom ons alleen in ‘n volwaardige erediens nagmaal vier

* Die Berea reeks is ‘n reeks artikels wat ds. Slabbert Le Cornu skryf (of ander predikante en teoloë laat spreek) oor verskillende onderwerpe van ons christelike gereformeerde geloof. Die reeks pamflette word genoem ‘Berea’ na aanleiding van Hand.17:11, “En hierdie mense was edelmoediger as dié in Thessalonika; hulle het die woord met alle welwillendheid ontvang en elke dag die Skrifte ondersoek of hierdie dinge so was.” As gelowiges moet ons alles wat ons glo en doen ondersoek in die lig van die Skrifte. Dit is dan ook die doel van die Berea-reeks, sodat ons God mag liefhê en dien soos dit Hom behaag en ons gemeente daardeur kan opbou.

Pro Regno Radio (PRR) Episode 2:

Die wortels van ons Christelike Republikeinse Verset- en Vryheidstryd (deel 2)

PR Radio episode 1: Inleiding en agtergrond van PRR & Inleiding op die eerste onderwerp

Episode lys: PR Radio

Inhoud van Episode 2:  Daar word in die voorlees en bespreking van dr. GD Scholtz se hoofstuk (‘Die wortels van ons republikeinse beginsels’) in die boek ‘Die Republiek van Suid-Afrika’ in hierdie episode na die volgende sake gekyk (bl.15-18) :

  • Die groot invloed van die Hervorming van 1517 deur veral Calvyn op Suid-Afrika vir die verhouding kerk en staat.
  • Calvyn, Hotman, Beza en Du Plessis-Mornay se skrywes oor verset en vryheid.

“Dit is opmerklik dat die Calviniste – in Nederland, Brittanje, in Amerika en in Suid-Afrika – ‘n besondere voorliefde vir die republikeinse bestuursvorm geopenbaar het. … Dit was die Calvinisme wat een van die vernaamste bewegings geword het om aan die mag van die owerheid paal en perk te stel en om so die vryheid van die mens te verseker.”

“Van Calvyn tot Du Plessis Mornay loop daar dus ‘n opgaande  lyn. In die Calvinistiese beginsel dat ‘n goddelose owerheid weerstaan moet word, wortel die hedendaagse demokrasie.”

Die opname kan hier geluister word:

Aflaai: PR Radio Episode 2

Pro Regno Radio (PR Radio) Episode 1: Bekendstelling & Die wortels van ons Christelike Republikeinse Verset- en Vryheidstrewe (deel 1)

Episode lys: PR Radio

Inhoud van Episode 1:

1 Bekendstelling van PRR

2 Oorsig oor Pro Regno bediening

3 Eerste tema: Die wortels van ons Christelike Republikeinse Verset- en Vryheidstrewe – inleiding (bl. 13-15)

“Dalk is een van die redes waarom die Christen Afrikaner sy vryheid verloor het, omdat ons ons christelike roeping versaak het, dat die volgende aspek wat dr. GD Scholtz noem, nie meer ons lewens en roeping beheer nie. Dr. Scholtz skryf as volg: ‘Hierdie twee leerstellings (die soewereiniteit van God en die leer van die uitverkiesing) het die lewe van die Calviniste beheers. Dit het by hulle die besef gewek dat God groter en magtiger is as enige vyand en dat wie deur God uitverkore was, niks hoef te vrees nie.’  Ja, die vraag van ons roeping hier in Suid-Afrika, word bepaal deur wie ons vrees, God of mense (Spr. 29:25; Matt. 10:28).”

Die opname kan hier geluister word:

Aflaai: PR Radio Episode 1

 

 

Troosdiens: Psalm 23

Die HERE is my Herder, niks sal my ontbreek nie

(my Pa se begrafnis: 30 April 2020)

"Ek is 'n ryk man!"

“Ek is ‘n ryk man!”

Opnames:

1. Troosdiens (Ps. 23) & grafverrigtinge (Slabbert):

Die Here is my Herder, niks sal my ontbreek nie.

2. Huldeblyk en bedankings (Tobie, jnr.): Pa Tobie Le Cornu.


(Opmerking: die notas hier onder bevat nie alles van die audio-opname nie)

Geliefde familie en vriende
,

Die Here bring ons vanoggend saam, om getroos te word met die afsterwe van ons geliefde Pa, oupa, vriend.

En, waar sal ons ander ons troos kry, as uit God se Woord, en dan spesifiek Ps.23.

Ps.23 is seker die mees bekende en mees geliefde Psalm in die hele Psalmboek.

In hierdie Psalm word die beeld/prent van ’n herder wat sy skape versorg, gebruik om die HERE se versorging, trou, beskerming en leiding van sy kinders, sy skape te verduidelik, wat deur die geloof in Jesus ons Opperherder (1 Petrus 2:25), aan Hom behoort.

Die skrywer is natuurlik Dawid, volgens die eerste vers.

Dawid was ’n skaapherder, voor hy die koning van Israel geword het.

En Dawid was bewus van die totale afhanklikheid van die skape teenoor die herder, vir alles wat die skape in hul lewe nodig het.

Daarom dan word die hele boodskap van hierdie Psalm, in v.1 saamgevat:

Die HERE is my herder; niks sal my ontbreek nie. – Ps 23:1

Die res van die Psalm is dan ’n beskrywing van hoe die HERE ’n herder is, en daarom sal niks die skape, God se kinders, in die besonder dan hier Dawid, ontbreek nie.

Alles wat Dawid nodig het, om skaap te wees, d.w.s kind van God te wees, gee sy Herder, die Here.

Daar is baie dinge wat ons kan leer uit Ps. 23,

ek wil vanmiddag net drie dinge noem

hoe die HERE as herder voorsien,

en mag dit ons troos op ons pelgrimspad vorentoe.

1 Hy gee aan ons rus en leiding:

Hy laat my neerlê in groen weivelde; na waters waar rus is, lei Hy my heen. Hy verkwik my siel; Hy lei my in die spore van geregtigheid, om sy Naam ontwil. – v.2,3

Wat dadelik opvallend is, in hierdie 2 verse, is die herhaling van die “Hy”, wat die herder doen.

– Hy laat my neerlê

– Hy lei my

– Hy verkwik my

Ja, dit is die Here alleen wat in al ons behoeftes voorsien, hier spesifiek ons liggaamlike behoeftes.   Hy voorsien die nodige water, ‘n plek van rus in ons lewe.

In sy voorsienigheid gee Hy ons alles wat ons nodig het, nie wat ons begeer nie.

ook my Pa kon dit alles deur sy lange lewe beleef,

hoe die Here ook in sy liggaamlike behoeftes voorsien het …

Wie sal Hotel Belvedere (459) ooit vergeet, hoe baie mense my pa en ma

daar versorg het, daar was altyd kos en klere, daar was altyd genoeg,

nooit honger gaan slaap nie …..

Maar, die Here voorsien nie net ons liggaamlike behoeftes nie.

Nee, Hy wek ook ons siele weer op.

Ons wat so baiemaal teneergedruk word, ook soos nou, wat ons hartseer is oor Pa wat ons aan die dood moet afstaan, ons word herinner aan die dood.

2 Beskerming teen gevare en vyande, v.4,5

Al gaan ek ook in ’n dal van doodskaduwee, ek sal geen onheil vrees nie; want U is met my: u stok en u staf dié vertroos my.

Wanneer dit skemer begin raak het, het die herders hul skape teruggelei na die skaapskrale, en baiemaal moes hul deur gevaarlike gebiede/valleie gaan, of dit word al donker.

Die skape was egter getroos of versterk met die wete dat –

hul herder ‘met hul was’,

asook dat die herder se ‘stok en staf’ hul letterlik versorg

Natuurlik het Dawid ook ervaring hiervan gehad.

As hy aan Saul beskryf dat hy mansgenoeg is om Goliat aan te vat, dan beskryf hy die taak as ‘n herder as volg deur sy eie ervaring:

34 Daarop sê Dawid aan Saul: U dienaar het vir sy vader die kleinvee opgepas, en as daar ’n leeu of ’n beer kom en ’n stuk kleinvee uit die trop wegdra,  35 dan gaan ek uit agter hom aan en verslaan hom en ruk dit uit sy bek uit; en as hy my aanval, gryp ek hom aan sy baard en verslaan hom en maak hom dood.

Ja, die teks sê dit nie so duidelik nie, maar Dawid sou seker ook ‘n stok en ‘n staf gebruik het.

Maar, Dawid wil deur hierdie beeld ook ironies genoeg wys, dat hy, selfs as magtige koning, nie sonder die hulp van die HERE as sy Herder koning kan wees nie.

So, gaan ons, gaan elke kind deur ‘n dal van doodskaduwee,

lewensgevare in hierdie lewe

Pa het ook deur sy dal van doodskaduwees gegaan, geestelik en fisies, al die operasies, al die siektes, en elke keer het hy verder gegaan,  GEDINK hy gaan nie my bevestiging as ds beleef nie…

tot die tyd wat die Here vir hom bestem het ….

Nou het ons Pa en Oupa, deur die finale dal van doodskaduwee gaan, finaal, na die ewige lewe!

Nou mag Pa beleef wat ons daar in vers 2 (lees) ….

WANT, die rede waarom ons Pa, en elkeen wat glo werklik kan rus nou maar veral in die ewigheid, is:

Jesus ons Opperherder en Verlosser stel dit so in Joh.10:11, 28,

28 Ek is die goeie herder. Die goeie herder lê sy lewe af vir die skape… En Ek gee hulle die ewige lewe, en hulle sal nooit verlore gaan tot in ewigheid nie, en niemand sal hulle uit my hand ruk nie.

So het Hy vir Pa bewaar deur vyande en gevare in hierdie lewe

So bewaar Hy elke kind

Ja, en vir ons wat nog die geloofspad hier op aarde moet wandel,

weet daar sal altyd geestelike en fisiese gevare wees in hierdie lewe,

maar ons troos is die Here, wat met ons midde die gevare.

Die HERE is my Herder, niks sal my ontbreek,

om ongeag die lewensgevare sy kind te wees en Hom te dien nie.

En dan laastens, eintlik die hoogtepunt van die Here as ons Herder, kry ons in die laaste vers:

3. Ons as sy skape se ewige gemeenskap met die HERE

Net goedheid en guns sal my volg al die dae van my lewe; en ek sal in die huis van die HERE bly in lengte van dae. – Ps 23:1-6

‘Goedheid en guns’, is die sleutel trooswoorde hier.

Dit is God se ewige verbondstrou,

Sy ewige liefde vir sy begenadigde uitverkore kinders in Jesus Christus,

Hy bly getrou aan sy beloftes wat Hy maak in tyd en ewigheid.

Ja, die Herder van Israel, die Herder van Dawid,

die Herder van al sy skape beloof niks sal ons ooit kortkom nie

(Hy gee wat ‘nodig’ is, nie wat ons altyd ‘begeer’ nie, en dit is ‘goed’ (Ps. 25:4)),

Hoekom sal ons ‘niks’ ons kortkom nie …. omdat ons so goed is?

Nee!

Omdat God so goed en gunstig is vir sy kinders in Christus,

en in ALLES voorsien het na liggaam en siel,

in lewe en sterwe,

“OM (vir) SY NAAM ONTWIL”, v.2 … te lewe, nou en tot in ewigheid.

Ek het my Pa vir amper 52 jaar geken, en nou dat hy oorlede is,

wonder ek hoekom het ek hom so liefgehad het … en toe ek weer Ps. 23 lees het ek dit opnuut besef …. ek was en is so lief vir hom, nie omdat hy volmaak was nie, maar juis omdat hy, soos ons almal, eintlik so swak was (sien 2 Kor. 12:9) … EN BESEF HET HOE NODIG HY DIE HERE HET, JESUS OM VIR AL SY SONDES TE STERWE

… HOE NODIG HY DIE HERE SE ‘GOEDHEID EN GUNS’ HET!

En hierdie goedheid en guns van ons Herder, van Jesus teenoor ons is

… tot in ‘lengte van dae’ ….

Of ek jonk is, of ek oud is

Of ek gesond is, of baie siek word soos Pa die afgelope tyd voor sy sterwe…

Dit is hierdie goedheid en guns wat Pa sy lewelank laat uitroep het,

sy hele lewe lank, maar ook aan die einde toe sy lyding swaar was:

Die Here is my my herder (my redder), NIKS sal my ontbreek nie !

My Pa was bekend vir die woorde wat hy baiemaal uitgeroep het,

as hy opnuut besef het wat Jesus sy Herder vir hom gedoen het, en,

as al sy kinders by hom was, saam Ma by ons huise waar ons gewoon en geleef het:

“Ek is ’n rykman!”

Ja, Pa was ryk, en …. nou …. ryker as ooit!

En nou weet Pa opnuut, dat hy ’n rykman is bo alles,

omdat die Here sy Herder was en is.

Dit is die enigste ware rykdom wat werklik saakmaak, geliefde familie en vriende!

MAAR,  nou moet ons wat nog lewe,

as’t ware deur die dal van doodskaduwees wandel,

in hierdie lewe met sy gevare en vyande:

die Satan, die wêreld, en die grootste vyand: ons eie sonde….

Mag Christus ook nou, terwyl ons herinner word aan die dood en die lewe,

u en my se enigste Troos in lewe en sterwe wees,

ook en veral en nou in ons onsekere tye.

Laat ons saam en afsonderlik, soos Pa en Oupa, uitroep en leef:

Die HERE is my herder niks sal my ontbreek nie

Net goedheid en guns sal my volg al die dae van my lewe

En ek sal in die huis van die HERE bly in lengte van dae. 

Amen.

GELOWIGES MOET SOEK EN SMAG NA DIE “WARE JAKOB” – NA AANBIDDING IN GEES EN LIGGAAM, SOOS DIE HERE BEVEEL HET

Ek wil u Naam aan my broers vertel, in die vergadering U prys. Julle wat die HERE vrees, prys Hom! Al die nakomelinge van Jakob, vereer Hom! Ja, vrees Hom, al die nakomelinge van Israel! Want Hy het die ellende van die ellendige nie verag of verfoei en sy aangesig vir hom nie verberg nie; maar Hy het gehoor toe dié Hom aangeroep het om hulp. Van U kom my lof in ‘n groot vergadering; ek sal my geloftes betaal in teenwoordigheid van die wat Hom vrees.” (Ps. 22:23-26)

“Een ding het ek van die Here begeer, dit sal ek soek: dat ek al die dae van my lewe mag woon in die huis van die Here, om die lieflikheid van die Here te aanskou en te ondersoek in sy tempel.” (Ps 27:4)

“Ek was bly toe hulle vir my gesê het: Laat ons na die huis van die Here gaan! Ons voete staan in jou poorte, o Jerusalem!” (Ps 122:1,2)

EN sy ouers was gewoond om elke jaar met die paasfees na Jerusalem te gaan. En toe Hy twaalf jaar oud was, het hulle, volgens die gebruik van die fees, na Jerusalem opgegaan. … Toe kom (Jesus) in Násaret waar Hy opgevoed was; en soos Hy gewoond was, gaan Hy op die sabbatdag in die sinagoge en staan op om te lees.” (Luk 2:41,42; 4:16)

En hulle het volhard in die leer van die apostels en in die gemeenskap en in die breking van die brood en in die gebede.” (Hand 2:42)

en laat ons ons onderlinge byeenkoms nie versuim soos sommige die gewoonte het nie, maar laat ons mekaar vermaan, en dit des te meer namate julle die dag sien nader kom.” (Heb 10:25)

Psalm 84:1,2,6 Hoe lieflik is U wonings HEER

Die sosiale media platvorm wat met die corona-virus tye so baie aandag kry onder kerke, is bloot hulpmiddels om die Woord (nog altyd) orals te versprei, tydig en ontydig, ook en veral in moeilike ‘gevaarlike’ tye (sien NGB art. 27) van bv. oorloë, vervolging en ‘pandemies’. Dank die Here vir die tegnologie wat ten goede gebruik word wêreldwyd deur gelowiges en kerke om die Evangelie verder te versprei.

Maar, ‘n baie groot en belangrike maar, dit kan en mag nooit die publieke eredienste van die Here, in gees en liggaam, vervang nie, dit kan dit aanvul en van hulp wees, maar nooit vervang nie.  Die ware publieke eredienste, die bediening van die Woord, sakramente en die kerklike tug op ‘n bepaalde plek en tyd het nie ‘plaasvervangers’ of ‘n ‘impak bank’ nie.

Sien hierdie artikel oor die saak:

“Our own church has labeled its online hiatus an “online worship experience”. No mention is made of the word “church.” Because what we are trying to simulate during these days is just that – a simulation of the real thing. We would be wise not to confuse the simulation with the real thing, or believe that the simulation could ever replace the actual. A church that worships the Triune God recognizes that humanity was made for relational connection (God is Father, Son, & Holy Spirit).

Disciples who follow the Incarnate One are meant to incarnate truth and grace in a community of real relationships. An individualized, fuzzy spirituality devoid of the body of Christ is not a recipe for church but for navel-gazing “experience-ism”, an increasingly common and cheap substitute for church in our particular moment in time. ”

Sien die volledige artikel hier: The Dark Side for the Church During its Online Hiatus

Hoor ook Johannes se versugting en verlange na ‘gees en liggaam’ gemeenskap met mede-gelowiges:

Alhoewel ek baie het om aan julle te skrywe, wou ek dit nie met papier en ink doen nie, maar ek hoop om na julle te kom en van mond tot mond te spreek, sodat ons blydskap volkome kan wees.” 2 Joh 12

‘Papier en ink’ (internet en sosiale media bedieninge?) mag nie die tasbare gemeenskap van die heiliges en die aanbidding van God ‘saam’ as gelowiges vervang nie, dit moet en kan as hulpmiddels dien om die Woord nog orals verder te dra, maar nie ten koste van God se oproep om saam te aanbid nie.

Christus het na gees en liggaam opgestaan, en dit het groot implikasies, ja vir die ewige lewe (gees en liggaam, nie net die een of ander nie), maar ook hierdie lewe van aanbidding, in tyd en plek.

Ons belydenis, NGB art. 27 en 28, eerstens die troos:

… En hierdie heilige kerk word deur God teen die woede van die hele wêreld bewaar, alhoewel dit soms ‘n tyd lank baie klein is en dit in die oë van die mense lyk asof dit tot niet gegaan het – soos die Here vir Hom gedurende die gevaarlike tyd onder Agab sewe duisend mense bewaar het wat die voor Baäl gekniel het nie. Verder is hierdie heilige kerk nie geleë in, gebonde aan of bepaal tot ‘n sekere plek of sekere persone nie, maar dit is oor die hele wêreld versprei en verstrooi.”

Sy kerk sal ook in hierdie (soos in alle) tye bewaar word, want Christus is ‘n ewige Koning wat altyd onderdane het, en dit behels ook sekere fisiese plekke, wat ons erfdeel is om die Here en mekaar daar te gaan aanbid en dien (lees gerus die preek van ds. Ronald Bain, Die HERE gee vir ons ‘n erfdeel, 1 Samuel 26:19,20).

Let ook op die oproep in NGB art. 28, in navolging van die Skrif:

“… En om dit beter te kan doen, is dit volgens die Woord van God die plig van alle gelowiges om hulle af te skei van hulle wat nie aan die kerk behoort nie en hulle by dié vergadering aan te sluit, waar God dit ook al gevestig het, selfs al sou regerings en wette van regeerders daarteen wees en daarvoor die dood – of lyfstraf oplê.” NGB art. 28

‘Waar God dit ookal gevestig het selfs…’, dus kerk wees, is nie net ‘n ‘geestelike aspek’ nie, maar ook ‘n werklik hier en nou, tyd-plek aspek, want, “die Woord het vlees geword en het onder ons gewoon..” (letterlik, getabernakel, kom tent opslaan, Joh. 1:14).  As ons sterwe, is ons tydelik geskei van gees en liggaam, tydelik, in die ewigheid gaan ons na gees én liggaam die Here aanbid en eer, en ons aanbidding begin nou reeds op … aarde, tyd en plek.

Ja, dit kan seker so wees dat die kerk ‘tydelik’ weens ‘gevare’ nie fisies kan vergader nie, in tye van oorloë en pandemies, maar dat daar met wysheid deur die kerke, veral die ouderlinge, besin sal word in ons tye, waar trek mens die lyn … hoe lank mag ‘n owerheid eredienste verbied, hoe lank kan hul (teen ook al meer getuies vanuit mediese en ekonomiese kringe dat die grendelstaat vernietigend is vir mense en samelewing) verbied, wat God uitdruklik gebied, of het die owerhede bloot ‘n ‘blanko tjek’ wat hulle kan doen en besluit en verbied net wat hulle, onder die verdraaide eensydige lees en verstaan van Rom. 13:1-7?

In eerbied, respek en nederigheid, maar tog in krag en groter vrees vir die Here, sal die kerke in navolging van haar enigste Meester en Hoof, moet sterker getuig teenoor die Faraos van ons dae:

Laat ons gaan, laat ons offer aan onse God!” (Ex 5:8)

Laat ons gaan om ons Here te aanbid en eer in ons eredienste.
Laat ons gaan om deur sy Gees en Woord gevoed te word in ons eredienste.
Laat ons gaan om sy sakramente te ontvang tot versterking van ons ongetwyfelde algemene christelike geloof, in ons eredienste.
Laat ons gaan om gemeenskap van die heiliges te beoefen, in ons eredienste.

wysheid, saam ons lidmate, en ons ouderlinge, oor watter lig die Skrif deur sy Gees vir ons gee in hierdie tye, asook die beginsels vanuit die Skrif soos verwoord in die NGB artikels wat ek hierbo na verwys het (sien NGB artikels 27-37 in die besonder).

Mag die HERE ons genadiglik verlos uit al ons benoudhede, Ps. 25:22.

Tot tyd en wyl ons nie weer volwaardige eredienste kan hou nie, moet die oproep en versugtinge van Psalm 84 in ons harte en gebede lewe:

“Hoe lieflik is u woninge, o HERE van die leërskare!
My siel verlang, ja, smag na die voorhowe van die HERE;
my hart en my vlees jubel uit tot die lewende God.
… HERE, God van die leërskare, hoor my gebed; luister tog, o God van Jakob!
Want ‘n dag in u voorhowe is beter as duisend; ek wil liewer by die drumpel staan in die huis van my God as om te woon in die tente van goddeloosheid.
Want die HERE God is ‘n son en skild; die HERE sal genade en eer gee; Hy sal die goeie nie onthou aan die wat in opregtheid wandel nie.
HERE van die leërskare, welgeluksalig is die mens wat op U vertrou!”

Alle gelowiges, alle ware aanbidders in Gees en Waarheid (Joh. 4:24) smag na die Here, en daarom smag hul nie net daarna om Hom afsonderlik en in ons gesinhuise te aanbid nie, maar ook en veral na die huis van die Here op te trek, om saam die Here se kinders Hom te loof en te prys.

Ons smag en verlang na die … ware Jakob…. ook wat ons eredienste betref.

Posted by: proregno | April 28, 2020

Preek: Ware verootmoediging vir ons tye (Daniël 9:1-23)

Preek: Ware verootmoediging vir ons tye

(Daniël 9:1-23)

Lees: Daniël 9:1-23

Teksverse: “… in die eerste jaar van sy regering het ek, Daniël, in die boeke gemerk dat die getal jare waaroor die woord van die HERE tot die profeet Jeremia gekom het met betrekking tot die puinhope van Jerusalem, sewentig volle jare was. En ek het my aangesig tot die Here God gerig om met vas, en in roukleed en as, my aan gebed en smekinge te wy. (Dan. 9:2-3)

Preekopname (GK Carletonville, 2020-04-05): Ware Verootmoediging

(Nota: die audio opname is die volledige preek, die preekteks hier onder bevat die basiese inhoud, die audio en teks bevat nie altyd dieselfde inhoud nie.)

Geliefdes in ons Here Jesus Christus,

Orals hoor mens nou die oproep tot verootmoediging voor die Here,

Ja, selfs vanuit politieke- en wêreldleiers kom ‘n oproep tot gebed,

soeke na hulp van iets of iemand meer as die mens self in hierdie tye.

Maar, wat is ware verootmoediging voor die Here,

in alle tye, of dit in voorspoed of teëspoed is?

Dit is wat ons vanoggend wil leer uit ons teksgedeelte, Dan. 9:1-23,

Daniël se gebed van verootmoediging.

Ons wil leer ware verootmoediging gaan oor ‘n

totale vertroue dat die Here alleen kan en sal red,

en dat dit bo-alles oor die eer en die lof van sy Naam gaan,

dat die doel van ons redding,

dat dit beter mag gaan ook in ons tye,

dat die ‘puinhope van Jerusalem’,

sodat sy kerk herstel sal word om sy Naam te eer!

Ons let op 3 sake:

1) die agtergrond van Daniël se gebed van verootmoediging, v. 1-3

2) die inhoud van sy gebed van verootmoediging, v. 4-19

3) die enigste grond van sy gebed van verootmoediging, v. 20-23

 

1) die agtergrond van Daniël se gebed van verootmoediging, v. 1-3

Daniël en sy 3 vriende is in ongeveer 605 VC weggevoer in ballingskap

na Babel, deur koning Nebukadnesar.

In hfst. 9 vind ons Daniël nou onder Daruis, die koning van die Meders,

dit is ongeveer die jaar 539 VC wees.

Daniël het as jongman, dalk 15/16 jarige in Babilon aangekom.

Nou is hy in sy 80’s, nog steeds in ‘n vreemde land, vreemde heersers,

nie by die tempel, nie in die beloofde land nie, in Jerusalem nie…

Hy is as’t in ‘afsondering’, weg van sy land… en wat vind ons hom mee besig?

Verse 2, met God se Woord, hy het gelees “dat die getal jare waaroor die woord van die HERE tot die profeet Jeremia gekom het met betrekking tot die puinhope van Jerusalem, sewentig volle jare was. (Dan. 9:2)

Hy was tot sy ou dae ‘n Ps. 1 man, hy het Jer. 25:12 gelees,

van die ‘puinhope van Jerusalem’ en

dat die Here se volk sal terugkeer na 70 jaar.

Die tyd het aangebreek, dit was tussen 2-5 jaar wat die volk uit ballingskap sal

terugkeer na die beloofde land, na Jerusalem.

En DIT, die Woord van die HERE, die beloftes van die Here,

bring Daniël tot diepe verootmoediging en gebed, vers 3

3 En ek het my aangesig tot die Here God gerig om met vas, en in roukleed en as, my aan gebed en smekinge te wy. (Dan. 9:3)

So, hier vind ons die eerste kenmerk van ware verootmoediging en bekering:

Dit moet in antwoord wees op God, op die Here se wil en Woord.

Ons moet besig wees met God se woord in alle tye, in voorspoed en teespoed,

God se Woord, nie ons tye nie, moet ook bepaal wat is die ware puinhope

van ons tyd, van ons kerk

wat ons in sak en as met roukleed laat verootmoedig.

Ongelukkig sien ons nog min daarvan

daar is groot paniek en hartseer oor ons ekonomie en samelewing

se verval vanwee die corona virus en die gevolge daarvan.

Maar is daar ware verootmoediging omdat God se eer, sy wil, sy wet

nog steeds vertrap word?

Spr. 28:,9 Wie sy oor wegdraai om nie na die wet te luister nie, selfs sy gebed is ’n gruwel.

Ware verootmoediging moet volgens God se Woord wees, sy wet, bloot gebede

deur mense dat ons bloot net kan voortleef in ons eie agendas en sondes,

die rotteresies bloot voortgaan, dra nie die seën van die Here nie.

Dit bring ons juis by die tweede saak, die inhoud van ware verootmoediging

2) die inhoud van Daniël gebed van verootmoediging, v. 4-19

As Daniël sy gebed begin, dan begin hy nie dadelik met versoekinge,

ag Here red ons nou uit ons benarde posisie nie,

maar hy begin met aanbidding, lof aan die Here, vir wie die Here is.

En ek het tot die Here my God gebid en belydenis gedoen en gesê: Ag, Here, grote en gedugte God, wat die verbond en die goedertierenheid hou vir die wat Hom liefhet en sy gebooie onderhou,

Hy aanbid Hom as die enigste ware God, die grote en gedugte God

Die God van die verbond, die God van Abraham, Isak en Jakob,

Die God van goedertierenheid, dus van vergifnis,

maar ook die heilige God wat verwag dat ons Hom liefhet,

deur sy gebooie te onderhou.

Daniel se krisis tye roep dus nie op tot gebede deur alle gelowe nie,

dat alle gode ons nou verlig nie, soos vandag gehoor word nie.

Nee, God is genadig wie Hom alleen liefhet en sy gebooie onderhou.

DUS, wat hul verootmoedig voor die enigste Here en God van hemel en aarde.

So, ons leer dus, die tweede kenmerk, van ware verootmoediging kan alleen wees tot die enigste ware Here, in die konteks van die hele Skrif, God Drie-enig.

En as Daniël besef hoe groot en gedug die Here is, hoe geod en heilig sy wil en wet is, sy verbond is, dan lei dit tot die derde kenmerk van ware verootmoediging,

die erkentenis en belydenis van ons sonde,

dit sien ons, en Daniël kan dit nie genoeg beklemtoon nie,

dat die Here se volk in die verlede gesondig het,

maar selfs nou na 6 dekades in ballingskap, sondig die volk nog steeds.

Ons lees dit in verse 5-10

En kyk wat doen Daniël, hy sluit homself in,

“ons het gesondig en verkeerd gehandel… v. 5

“ons het nie na u knegte geluister nie” al die profete wat die Here deur die eeue

gestuur het, en nou nog stuur nie, v. 6

Vers 7,8 huil Daniël oor die verlede (konings, vaders, onderdane), maar ook almal wat verstrooi is, deur die Here getug word,

maar … hulle … ons hou aan sondig.

T: Klink dit nie maar soos die geskiedenis, ons tye, my tye nie … geliefdes.

Hier sien ons ‘n vierde kenmerk van ware verootmoediging en bekering

Dit is ‘n ‘ek’ en ‘ons’ handeling,

as ons werklik besef hoe groot en gedug en heilig God is,

dan sal ons lewenslank verootmoedig, nie net in my verlede nie,

nie vinger net na ander wys nie, maar 4 na myself oor my eie sonde

Dink aan Jesaja se woorde, daar in Jes. 6, as hy hoor die serafs roep dit uit
“Heilig, heilig, heilig is die Here”

dan, v.5: “Toe het ek gesê: Wee my, ek is verlore! Want ek is ’n man onrein van lippe en woon onder ’n volk wat onrein van lippe is; want my oë het die Koning, die Here van die leërskare, gesien!

Petrus toe hy voor Jesus verskyn: “En toe Simon Petrus dit sien, val hy neer aan die knieë van Jesus en sê: Gaan weg van my, Here, want ek is ’n sondige man!

Al is ons nie altyd self persoonlik skuldig aan ons mense, ons land en volk en kerk se sondes nie, soos ‘n Daniel, roep ons in verootmoediging die woorde van Ps. 119:136 uit: My oë loop af in strome van water, omdat hulle u wet nie onderhou nie.

Dus, in ware verootmoediging huil ons, skeur ons ons klere, omdat

– God se naam nie ge-eer word nie

– as ons sien hoe sy wet verag word

– hoe mense volhard in sonde

– hoe mense hul verhard teen die evangelie…

En dan geliefdes, as ons besef hoe erg ons gesondig het, en nog geneig is, om in die woorde van die nagmaalsformulier, HK, al God se gebooie te oortree…

dan kenmerk vyf: ware verootmoediging probleem nie ons skuld ontken,

of God beskuldig vir ons sonde nie, ons aanvaar God se regverdige oordeel en strawwe oor ons, verlede en nou….

Dit is wat Daniël erken daar in verse 11-14,

Die Here het sy wet vir hul gegee, sy verbond geopenbaar, sien v. 11

wat beide die seën en vloek bevat, Lev. 26 en Deut. 28

En al is ons ontrou aan ons woord, nie die Here nie,

Hy het na eeue se waarskuwings en geduld, sy oordeel gebring,

die volk in ballingskap gestuur “soos geskrywe is in die wet van Moses”

Hy het die onheil gebring wat Hy beloof het, as hul in sonde volhard,

En wat erg is, nie net die verlede nie, maar ook NOU in Daniël se tyd,

die woorde van vers 13 en 14 ….

ongeag al sy tugtinge en waarskuwinge en oproepe en onheil …

“soos in die wet van Moses geskrywe is—al hierdie onheil het oor ons gekom, en ons het die aangesig van die Here onse God nie om genade gesmeek deur ons te bekeer van ons ongeregtighede en ag te gee op u waarheid nie. Daarom was die Here wakker oor die onheil, om dit oor ons te bring; want die Here onse God is regverdig by al sy werke wat Hy doen, maar ons het nie na sy stem geluister nie.

Geliefdes, iemand stuur vir my in hierdie tye, ‘n aanhaling wat my opnuut getref het,

en die woorde is as volg ….

“Wat moet ons meer vrees as enige virus of onheil wat ons kan tref hier op die aarde” Antwoord: die woorde van Matt. 7:23, En dan sal Ek aan hulle sê: Ek het julle nooit geken nie. Gaan weg van My, julle wat die ongeregtigheid werk!

Dit geld vir alle tye, maar ook vir vandag: dit is erg as die Here ons tye straf en tugtig, dit is nog erger as mense nie sy stem hoor nie, of as hul dit hoor, nie na sy stem wil luister nie, en waarlik bekeer en verootmoedig nie.

En as Daniel besef, hoe swak en nietig is, dat al sy kinders so maklik sy gebooie verbreek, dan, ja dan roep hy uit na die enigste grond van ons hoop en troos,

en dit is die sesde kenmerk van ware verootmoediging, die belangrikste kenmerk,

en dit is dat ons pleitdooi vir redding is nie in ons gehoorsaamheid, ons voorvaders, ons tradisies, ons land, ons mense, ons kerke, of wat ookal nie,

ons pleitgrond is die Here self, dat Hy terwille van sy Naam en eer sal optree, en ons red.

Dit sien ons daar in verse 15-23…

3) die enigste pleitgrond van sy gebed van verootmoediging, v. 15-23

As Daniel dan besef ons is skuldig, ons kan onsself nie red nie,

nie ons verlede, enige ander mens nie, dan beroep hy hom op die Here alleen,

Vers 15: lees “met ’n sterkte hand uitgelei het”

Vers 16: “laat volgens u geregtigheid die toorn afgewen word”

Vers 17: “laat terwille van die Here”

Vers 18: let op “die stad waar U Naam oor uitgeroep is” …. maar “ogv U barmhartigheid”

Vers 19: Here hoor, Here, vergeef … om U ontwil, u Naam, u stad U volk..

En wat en Wie is dan hierdie geregtigheid en barmhartigheid van die Here,

wat Daniel en die volk en ons so nodig het,

sodat ons sondes waarlik vergewe word en ons nooit verlore sal gaan nie?

Die antwoord word gegee in verse 20-23.

Terwyl Daniel nog bid, antwoord die Here vir Daniel, deur sy engel Gabriel

te stuur, en die engel kom na hom …. omtrent die tyd van die aandspysoffer…

ongelooflik, al meer as 6 dekades in afsondering, en Daniel het nie die wil van God vergeet nie, en ook nie die doel van al die seremonies en offers nie,

dat daar Een sal kom om al ons sondes te bedek, elke uitverkorene se sondes te bedek, sodat daar werklik vergifnis kan wees, en die ewige lewe.

En dit is niemand anders as Jesus Christus nie,

van wie Daniel ook al geprofeteer het in Dan. 2: en 7:13,14,

die Seun van die Mens wat vir ons ware troos, lewe, vergifnis gebring het.

Sodat, soos daar vir die volk ’n toekoms sou wees,

verlos uit ballingskap na 70 jaar,

daar vir elkeen wat in ware verootmoediging hul sondes bely,

verlossing uit die slawehuis van sondes is,

die ewige Jerusalem, die belofte land van ewigheid,

vir altyd by die Here, geen meer sonde, pyn of dood.

Ja, Jesus sou kom (vanuit Daniel se oogpunt), en Hy het gekom,

SODAT die Here vir Daniël kon sê reeds daar 6 eeue vooruit,

en vir ons vandag nog deur sy Woord, vir elkeen wat in Hom glo:

“Jy is ’n geliefde man”, jy is ’n geliefde vrou, kind van My.

As Jesus aarde toe kom, dan hoor ons daardie woorde,

wat die Vader tot die Seun spreek met sy doop en later by die

berg van verheerliking: “Dit is my geliefde Seun in wie Ek ’n welbehae het, Luister na Hom”

Ja, luister na die Woord vandag, luister na sy Seun.

Dit is dan laastens, en samevattend, die sewende kenmerk van ware verootmoediging vir ons tye: Jesus Christus, is die Geliefde van God, en almal wat in Hom glo, is geliefdes van die Here, vir ewig en altyd.

Dit is ons groot troos nou, en tot in alle ewigheid.  AMEN.

Ware vryheid teenoor die valse vryheid wat ‘Vryheidsdag’ belowe

Wat is vryheid?

Wat beteken dit om werklik vry te wees?

Waarvan wil u graag bevry word …

  • slegte gewoonte
  • werksistuasie
  • skool
  • gemeente
  • die staat

Vir party beteken ‘vryheid’ om te kan doen net wat hulle wil.

Niemand mag vir jou sê hoe om te lewe nie…

  • nie my ouers nie,
  • nie my familie nie,
  • nie die ouderlinge of kerk nie,
  • … selfs nie God nie …

Party mense dink dat bloot om ‘n kruisie op ‘n papiertjie te trek = ware vryheid

Dink maar aan die vieringe van ‘Vryheidsdag’ vanaf 27 April 1994 tot vandag toe.

Maar as ons na ons land kyk: dan sien ons mense wat nog vasgevang is in slawerny, ‘n groter slawerny as wat daar ooit is, mens sien dit daagliks in dien dagblaaie en sosiale media:

Dan sien ons mense en ‘n land wat vasgevang is in allerlei slawerny:

  • persoonlik
  • ekonomies
  • misdaad
  • polities

Daar word allerlei afgodery bedryf in ons land, God se Naam word gelaster, moord en doodslag neem toe, kinders eer nie meer hul ouers nie, en in die koerante en op TV sien ons daagliks hoe moord en diefstal toeneem.

Belangriker nog egter vir u en my: as u ernstig na u eie lewe van elke dag kyk … is u werklik vry? … ook nou en veral met die grendelstaat waaraan ons ons bevind. Is daar iets erger as hierdie inperkings wat mens ook al meer bevraagteken?

Wat is ware vryheid dan ? …. om waarlik vry te wees vandag ?

Kom ons kyk wat leer die Bybel wat dit is om waarlik vry te wees, wat ware vryheid is,

aan die hand van Joh. 8:32-36.

Die konteks van hierdie verse, die Fariseërs ondervra Jesus opnuut oor sy goddelike sending.

In Joh.8 vers 30 en 31 staan daar geskrywe:

30 Terwyl Hy hierdie dinge spreek, het baie in Hom geglo.

31 En Jesus sê vir die Jode wat in Hom geglo het: As julle in my woord bly, is julle waarlik my dissipels.

Jesus leer hier die Jode dat as hul in sy woord bly, dan is hul werklik sy dissipels.

Om ‘n dissipel te wees is om ‘n volgeling te wees, om ‘n lewe te hê wat daarna strewe om volgens God se Woord, die Bybel, voluit te lewe.

In hoofstuk 8 wys Jesus baie duidelik hoe radikaal dit is om Hom te volg:

  • Hy is die lig van die wêreld (v.12) teenoor die duisternis van die mens en die wêreld
  • Hy is van bo (heilig en verhewe), die mens is wêreld is van benede (v.23)

Christus stel hier sy heilige standaard soos geopenbaar in Sy Woord, teenoor mens en wêreld, hoe ons moet lewe as vry mense.

In Joh.8:32 lees ons verder:

32 En julle sal die waarheid ken, en die waarheid sal julle vrymaak.

Jesus belowe vir sy volgelinge, dat deur in Hom te glo, die waarheid hul sal vrymaak.

Dus, nie mense of politiek of geld maak mense vry nie, maar die waarheid maak ons vry.

Ja, ons kan in die grootste politieke vryheid lewe, ek kan op my eie op ‘n eiland bly … maar nogsteeds nie vry wees nie.

Maar wat is hierdie ‘waarheid’ waarvan Christus praat ?

Dit is die groot vraag wat Pilatus ook vir Jesus gevra het tydens sy verhoor: Wat is waarheid?

Hoe baie mense is daar wat vandag nie ook wonder oor wat die ‘waarheid’ is nie.

Vandag is daar baie valse profete wat probeer sê daar is geen waarheid nie, of dat daar baie waarhede is:

  • Die Moslem geloof is ook nou waar,
  • die Hindoe geloof is ook nou waar,
  • wat elke mens self wil glo … dit is ook waar vir hom.

Ja, elkeen skep sy eie waarheid waarvolgens hy wil lewe …

Maar dit is nie wat Jesus hier leer nie.

Die Bybel leer ons duidelik wat die waarheid is:

Waarheid is:

  1. Eerstens ‘n Persoon:

Jesus sê in Joh.14:6: “Ek is die weg en die waarheid en die lewe; niemand kom na die Vader behalwe deur My nie.”,

Dus, die waarheid is nie wat die mens daarvan maak of dink nie, maar Christus self.

Maar hoe weet ons dat Christus die waarheid is?

Dit sien ons daarin dat:

2) Tweedens is die waarheid God se Woord wat geopenbaar is:

In Jesus se gebed in Joh.17, bid Hy in vers 17: “Heilig hulle in u waarheid; u woord is die waarheid.”

Sien u nou, hoekom dit so belangrik is om die Bybel te lees, die Bybel te bestudeer, om te eredienste toe te kom om die Woordverkondiging te hoor, bybelstudies by te woon, katkisasie van die kinders, goeie boeke en kommentare te lees, ens.

Hoe belangrik dit is om jou kind te leer vanuit die Bybel ! (Ps.78; 2 Tim.3:15-17).

‘n Mens kry baiemaal gelowiges wat worstel met lewensvrae,  vasgevang is in lewenskwessies … maar hul gaan nie deur gebed na God se Woord om antwoorde te soek nie.

  • Mense dink hul kan antwoorde van God kry alleen deur gebed, los van die Woord … die Waarheid.
  • Ons moet bid en studeer, albei !

… Maar nou ‘n baie belangrike vraag: hoekom wil mense en kan mense vandag nie die Waarheid glo en doen wat reg is nie?

Ons teks gee vir ons die antwoord:

Ons lees dat die Jode vir Jesus sê in vers 33:

33 Hulle antwoord Hom: Ons is die geslag van Abraham en het nog nooit vir iemand slawediens verrig nie; hoe sê U dan: Julle sal vry word?

Die Jode het gedink hulle is nie slawe nie.

Hulle het gedink, omdat hul kerk toe kan gaan (oftewel sinagoge toe gaan) en hul eie godsdiens hou, hulle outomaties werklik vry is en vryheid het.

Hulle het gedink bloot omdat hul die fisiese nageslag is van Abraham is (vandag sou ons sê: omdat hul gedoop is), hulle sommer so vanself nie meer slawe is nie, en vanself “vry” is.

Dus, my naam is op die lidmaat register en daarom is dit sommer outomaties opgeskryf in die boek van die ewige lewe …

Daarom is hul kwaad, woedend omdat Jesus vir hul sê hulle moet nog vry word. …

Jesus wys vir hulle hul is nog in slawerny in verse 34 en 35:

34 … Voorwaar, voorwaar Ek sê vir julle dat elkeen wat die sonde doen, ’n dienskneg van die sonde is. 35 En die dienskneg bly nie vir altyd in die huis nie; die seun bly vir altyd.

In vers 34 sê Jesus vir die Jode omdat hul nog sonde doen, daarom is hul slawe en nie vry nie.

Daarmee sê hy dan ook by implikasie, dat alle mense, ook ek en u, van nature diensknegte van die sonde is.

Dit is klaar erg genoeg om in sonde te lewe, maar wat ‘n nog groter oordeel is: is om oorgegee te wees in jou sonde. As jy soos baie ongelowiges, of hulle wat eintlik nooit kinders van God was nie, begin ligsinnige grappies maak oor sonde, oor 7de gebod oortredings, nie meer in jou gewete geraak word as verkeerde dinge op TV sien nie, ‘n bespotting maak van ons ‘ou mense’ se waardes (calvinisme), ens.

Geen mens kan sê dat hy nie gesondig het of nogsteeds geneig is tot die sonde nie (Rom.3:19).

Maar wat is dit om te sondig of sondig te wees?

Eerstens, beteken dit dat ons van nature sondig is, dat ons die sonde wat Adam en Eva gedoen het, ge-erf het en daarom voor God skuldig staan. Daarom praat ons van ons ‘sondige natuur’.

Tweedens, is dit om nie volgens God se Wet te lewe nie.  Die Griekse woord vir sonde of om te sondig is hamartia, dit beteken letterlik “om jou doel te mis.”

Dit beteken dus om te mis waarvoor jy gemaak is, nl. om God te verheerlik deur volgens Sy Wet te lewe.

Jou doel as mens is nie om te sondig of ‘n lewe in sonde en slawerny te hê nie.

Die huidige lewe is nie normaal nie, dit is abnormaal.

Hulle wat ‘n lewenswyse van sonde goedkeur, is abnormaal, verkeerd.

Nie ouers of ‘n gemeente wat volgens God se wet hoe langer hoe meer probeer lewe nie.

Wat abnormaal is is om saam te woon.

Om as enkeling seksueel rein te lewe is normaal.

Om onrein, in egbreek, buite die huwelik te lewe, is abnormaal.

Dit wat die Skrif vra is werklik en normaal, die sonde, onder misleiding

van my sondige natuur, die wêreld en die Satan is die abnormale, die verkeerde!

Dus, volgens wat Jesus vir ons hier leer, is:

Om dan ‘n dienskneg, ‘n slaaf van die sonde te wees, is om heeltyd in die sonde te lewe, dus om te volhard in ‘n lewensstyl van sonde, in stryd met God se wet, en weier om te bekeer.

Om dit vir die Jode te verduidelik, gebruik Jesus in verse 33-35 die voorbeeld van ‘n slaaf en ‘n seun wat in ‘n huis woon.

In die wette van die OT, moes slawe na ‘n seker paar jare vrygestel word, of aan ‘n ander familie verkoop word.

Hy was dus nie permanent deel van ‘n sekere huis nie.

Daarteenoor was die seun altyd deel van die huis waarin hy gebore is.

Jesus gebruik hierdie beeld om vir die Jode te wys dat, al beroem en dink hulle hul is deel van die huishouding van God (omdat hul afstammelinge van Abraham is na die vlees), hul eintlik slawe in die huis is, omdat hul nog in die sonde is en nie die waarheid van God in Christus aanvaar nie.

Ja, die wet waarop hulle hul nog altyd beroem se doel was juis om hulle by Christus uit te bring … en nou dat die wet hul by Christus bring … verwerp hul Hom (sien Rom. 3:21,22; 10:4; Gal. 3:24).

Ja, hul is dus nog vasgevang in die sonde, hulle mis hul doel van hul as volk se hele OT bestaan: naamlik Jesus Christus self.

Daarom dat Jesus ook vir hul sê in vers 42:

As God julle Vader was, sou julle My liefhê, want Ek het uit God uitgegaan en gekom; want Ek het ook nie uit Myself gekom nie, maar Hy het My gestuur.

As God julle Vader was, sou julle My liefhê ….

Dus, alle mense wat aanhou volhardend lewe in sonde, dit goedkeur en nie daarvan wil bekeer na Christus nie –nie net die Jode in Jesus se tyd nie, maar ook vandag, en wat Christus en sy Woord verwerp- is nie waarlik vry nie, maar is slawe van die sonde, en daar is erge gevolge.

Elke mens, of dit die president van die land is, en/of die burgers van ‘n land, wat Jesus nog nie het as sy Koning en Verlosser nie, is nogsteeds ‘n slaaf van die sonde.

En dit is juis hierdie slawerny aan die sonde en verwerping van Jesus, wat al die slawerny, al die onvryheid ook in ons land en in ons lewens veroorsaak: afgodery, God se Naam wat gevloek word, kinders wat nie na hul ouers luister nie, moord, diefstal, verkragting, leuens, ens.

Dus ons land is nog in slawerny … en nie waarlik vry nie, ongeag die sogenaamde uiterlike politieke ‘vryheid’ …

Ja, ons kan selfs ‘n eie Afrikanerland kry, maar as dit sonder Christus se vryheid is, dan is dit bloot Afrikaner slawerny.

In Spreuke 8:35, 36, sê Wysheid, Christus self:

35 Want hy wat my vind, het die lewe gevind en verkry ’n welbehae van die HERE. 36 Maar hy wat my mis, benadeel sy eie lewe; almal wat my haat, het die dood lief.

Dit is nie omdat mense arm is, of nie huise of grond het nie.

Nee, dit is sonde wat die probleem is van ons mense en ons land.

Daarom moet ons vra, ook aan onsself:  is ek, is ons waarlik vry?

Het ek vryheid in Christus ongeag my moeilike omstandighede, ongeag my werksomstandighede, ongeag die grendelstaat toestand?

As u doelbewus en opsetlik in sonde bly lewe [toets dit aan die tien gebooie], dan is u nie “waarlik vry” nie.

Dan is u nog ‘n slaaf en kan nie vir God en u naaste dien nie.

U weet, ek dink dit is die rede waarom daar ‘n ampskrisis in ons kerke ontwikkel onder ons mans … want ons mans het te veel ander gode waarin hul nog verslaaf is: drank, geld, seks, sport, gemaksug … noem maar op …

Baie van hierdie dinge is nie opsigself verkeerd nie … maar as dit alles is waarom ons lewe wentel, dan raak dit ‘n probleem.

Ag, mag die dag weer kom dat ons mans die leiding neem en so passievol kan begin raak oor die kerk van Christus, ons mede-lidmate, … as wat ons vir bv vir rugby het !

En nou, hopelik is u nie soos baie van die Jode wat hul hart verhard teen Jesus en probeer beweer u het geen sondeprobleem nie, u is heeltemal vry en in geen slawerny nie.

Want ons is almal skuldig.

Juis daarom moet ons nou hierdie belangrike vraag beantwoord:

Maar hoe word ek dan bevry van hierdie  lewe van sonde en slawerny?

Hoe kan ons waarlik vry word, vryheid kry en in vryheid lewe

… ware innerlike vrede en vryheid wat vrug dra in ons alledaagse lewe, diensbaar teenoor God en my naaste ?

Jesus gee die enigste antwoord in vers 36:

As die Seun julle dan vrygemaak het, sal julle waarlik vry wees.  (herhaal)

Jesus alleen is die ‘seun’ van vers 35 wat vir ‘altyd’ bly.

Hy is permanent in die woning van die Vader, omdat Hy soos die Vader heilig is (alhoewel Hy tydelik aarde toe moes kom om sy kinders te verlos).

Ja, net Christus kan vir ons as slawe (vers 35) ware vryheid gee, wat u ook vry kan maak van die sonde, om verkeerde dinge te begeer en te wil doen (v.44).

Geen mens, geld, sielkunde, plesier of politiek kan dit –ware vryheid- vir u gee nie.  

Dit is alleen deur die Evangelie, (wat beteken): die GOEIE NUUS! : Jesus se koms na die aarde, sy dood vir ons aan die kruis, sy opstanding en hemelvaart, dat Hy ons bevry van die sonde, die Satan en die dood:

En belangrik nou, ons word deur Christus bevry, nie om in wetteloosheid te lewe nie, maar juis om nou die res van ons lewens volgens sy wet in dankbaarheid te lewe.

As Christus ons red, dan is ons vry van die vloek, ewige dood en straf.

Maar in hierdie moet ons deur heiligmaking hoe langer hoe meer (HK) vry raak van ‘n sondige lewe: gedagtes en praktyk.

Kyk wat sê Christus in Johannes 8 is kenmerke van sy dissipels, hulle wat deur Christus vrygemaak is en waarlik vry is volgens v.36 (en dus ook van Christene vandag):

As julle in my woord bly, is julle waarlik my dissipels.  En julle sal die waarheid ken, en die waarheid sal julle vrymaak.

= student/leerling van God se Woord

As God julle Vader was, sou julle My liefhê (v.42)

= liefde vir God en die naaste

47 Die wat uit God is, luister na die woorde van God. Daarom luister julle nie, omdat julle nie uit God is nie.

= Gehoorsaamheid, ‘n dankbaarheidslewe

En dit alles werk Hy deur Sy Gees, die Gees wat ware vryheid bring volgens sy Woord.

In 2 Kor.3:17 leer ons ook dat “Die Here is die Gees, en waar die Gees van die Here is, daar is vryheid.”

En die GEES van God werk nie los van sy Woord nie !

Alleen God se vryheid bring ware vrede.

Geen vrede, sê God, vir die goddelose nie, hulle wat sonder God en sy wet hul lewens wil bou.

Geen vryheid vir hulle wat hul gesinne of gemeentes los van God se Woord probeer bou nie.

Geen vrede en vryheid vir ‘n land wat nie deur Christus ware vryheid en vrede volgens sy wet wil erken nie.

Geen politieke of volksvryheid sonder Christus nie.

Daarom ook dat ons lees in Ps.127: 1 en 2,

As die HERE die huis nie bou nie, tevergeefs werk die wat daaraan bou; as die HERE die stad nie bewaar nie, tevergeefs waak die wagter. Tevergeefs dat julle vroeg opstaan, laat opbly, brood van smarte eet – net so goed gee Hy dit aan sy beminde in die slaap!

As u in u eie lewe, gesinslewe, u beroep of wat ookal sonder Christus se vrymaking, sonder sy Gees en Woord probeer lewe, dan is u tevergeefs besig.

Tevergeefs !

Is u nie al moeg gestoei teen u Skepper nie ?

Maak die sonde en slawerny u nie moeg nie ?

Hou op spartel en vind ware rus in Christus: Matt.11:29-30!

Hoe lank nog gaan ons land en sy mense, veral nou in hierdie tye, nie God se strawwende Hand sien nie?

Ten einde is die grootste vraag nié in watter omstandighede ek en u ons tans bevind nie,

maar die grootste vraag is:

IS ONS VRY IN CHRISTUS, ONGEAG ONS OMSTANDIGHEDE?

En as ons dan ware vryheid ontvang, kan ons verder reformeer vir vryheid op alle terreine van ons lewens en denke,

gesin, gemeente, gemeenskap, land en volk, ens.

Christus deur sy Woord en Gees alleen bring ware deurgaande vryheid.

Die Evangelie van Christus, die goeie nuus van ware bevryding is ook die enigste hoop vir ons kerke en volke in SA.

“…want sonder My kan julle niks doen nie.” – Joh. 15:5.
___________________________________________

Sien ook hierdie artikels:

Die waarheid  maak vry: HG Stoker

“Foutiewe teorieë oor die waarheid veranker die waarheid nie in God nie, maar in die mens of die wêreld.  Die gevolg hiervan is dat die waarheid betwyfel of verwerp word, of dat dit as iets subjektief opgevat word, of dat daardeur die verstand (of rede) van die mens tot afgod vervals word.  Foutiewe vryheidsteorieë veranker ewe-eens menslike vryheid nie in God nie, maar in die mens.  Hiervolgens handhaaf sommige dat die mens sy vryheid aan homself en sy eie-aard alleen te danke het, d.w.s. dat die grond van menslike vryheid in die mens self rus; ander egter handhaaf dat waar die mens nie hierdie soort vryheid deelagtig kan wees nie, hy daarom ʼn speelbal moet wees van blinde aardse kragte of van onvernietigbare aardse wette of selfs van die noodlot..” -HG Stoker

Ware vryheid teenoor liberalisme

Bybelse of ware vryheid is om God te dien volgens sy Woord in die krag van die Gees, dit is om dankbaar gehoorsaam te wees volgens sy goeie bevele, en ‘n mens kan alleen waarlik vry wees in en deur Jesus Christus wat ons kom bevry het van onsself, die wêreld en die Satan (Joh.8:32-36).

Bronne oor die reg van verset, want ons moet God meer gehoorsaam wees as aan die mense (Hand. 4:19; 5:29) … ook wat die burgerlike owerheid betref

Daar is heelwat vrae wat opkom in ons ‘corona-virus’ tye van streng wetgewings en beperkings. Ja, die gebeure dwing gelowiges, die kerk, om opnuut te dink en te besin oor ons gehoorsaamheid aan die burgerlike owerheid wat die Here oor ons aangestel het in sy voorsienigheid (Rom. 13:1-7). Die totale onvoorwaardelikheid waarmee baie al die regering se inperkings aanvaar en daarby berus, sonder om twee keer daaroor te dink, maak mens bekommerd.

Ja, almal sal saamstem daar is ‘n virus gevaar wat medies en polities hanteer moet word, maar hoe dit presies hanteer word, veral deur die burgerlike owerhede regoor die wêreld, maak mens besorgd, veral die feit dat een van die ‘essensiële dienste’, die belangrikste wat mens eintlik nodig het, in die tyd van die virus-krisis ook totaal ingeperk word, nl die kerke se dienswerk, in die besonder die eredienste op die rusdag.  Gelukkig is daar ook al meer stemme wêreldwyd wat oproep tot die herstel van die publieke eredienste, spesifiek die 3de Mei.

Vir ‘n goeie oorsigtiglike sosio-politiese scenario beoordeling van ons eie burgerlike regering se (mags)ingrype, sien hierdie artikel: Vyf scenario’s vir Covid-19 in Suid-Afrika.

As gereformeerde gelowiges wil ons beide ongelowige rewolusie (die totale omverwerping van die bestaande ‘orde’) én goddelose staatisme (onvoorwaardelike onderwerping en aanvaarding van alles wat die staat doen) verwerp.  In ons belydenis glo en bely ons volgens die Skrif dat die Here gesag oor ons aanstel, en dat ons daardie gesag terwille van die Here gehoorsaam:

Heidelbergse Kategismus

Sondag: 39 – VRAAG EN ANTWOORD: 104

Vraag: Wat eis God in die vyfde gebod?

Antwoord: Ek moet my vader en moeder en almal wat oor my gestel is, alle eer, liefde en trou bewys. Aan hulle goeie leer en tug moet ek my met die verskuldigde gehoorsaamheid onderwerp1. Ook moet ek met hulle gebreke geduld hê2, omdat God ons deur hulle wil regeer3.

Skriffundering: 1) Eksodus 21:17; Spreuke 1:8; Spreuke 4:1; Spreuke 15:20; Spreuke 20:20; Romeine 13:1; Efesiërs 5:22; Efesiërs 6:1-2; Efesiërs 6:5; Kolossense 3:18; Kolossense 3:20; Kolossense 3:22 2) Spreuke 23:22; 1 Petrus 2:18 3) Matteus 22:21; Romeine 13:2-3; Efesiërs 6:4; Efesiërs 6:9; Kolossense 3:20

Nederlandse Geloofsbelydenis artikel 36: Die burgerlike owerheid

“…. Verder is elkeen verplig, van watter hoedanigheid, rang of stand hy ook al mag wees, om hom aan die owerhede te onderwerp, belasting te betaal, aan hulle eer en onderdanigheid te bewys, hulle te gehoorsaam in alles wat nie met die Woord van God in stryd is nie en vir hulle voorbidding te doen dat die Here hulle in al hulle handelinge mag bestuur, sodat ons in alle godsvrug en eerbaarheid ‘n rustige en stil lewe kan lei. …” (sien die vollledige artikel hier.)

Uit hierdie twee belydenisstukke, is die gereformeerde gelowige se standpunt nog altyd, terwille van die Here se opdrag en sy wil gehoorsaam ons gesag en owerhede wat oor ons aangestel is, maar belangrik ‘in alles wat nie met die Woord van God in stryd is nie“.

Daar is en behoort nie so iets soos ‘n absolute onvoorwaardelike onderwerping te wees aan enige gesag op aarde nie, maar alleen aan die Here. Aan die eenkant, is die saak eenvoudig en duidelik:

– ons onderwerp ons aan mekaar se gesag ‘in die Here’ (Ef. 5:21)

– kinders onderwerp hul aan hul ouers se gesag ‘in die Here’ (Ef. 6:1-3)

– vrouens onderwerp hul aan hul mans se gesag ‘in die Here’ (Ef. 5:22)

– lidmate onderwerp hul aan die kerkrade se gesag ‘in die Here’ (Hebr. 13:17)

– as werknemers onderwerp hul aan die werkgewers se gesag ‘in die Here’ (Ef. 6:5-9)

En, – burgers onderwerp hul aan die burgerlike gesag en owerhede ‘in die Here’ (Rom. 13:1-7)

Dus, ons onderwerping is nie absoluut nie, nie onvoorwaardelik nie, maar in en volgens God se Woord. Daarom as my ouers of kerkraad of burgerlike regering van my iets verwag in stryd met die Here se duidelike Woord (bv. ek moet gaan moor en steel), kan ek nie daarmee saamgaan nie, en met respek en eerbied moet ek dan so geval hanteer in die lig van Hand. 4:19; 5:29 om aan die Here meer gehoorsaam te wees as aan mense.

Tog wil dit voorkom asof in die praktyk, die ‘in die Here’ veral vergeet word wat betref die burgerlike regering van die land. Dit is verbasend hoe baie onvoorwaardelik alle maatreëls van die regering sal nakom tot die letter toe …. maar die Here se gebooie kan maar gekompromeer word in ons lewens, dit is nie ‘essensiële diens(te)’ of ‘noodsaaklik’ nie (veral die 4de en 7de gebod?), soos die feit dat die publieke eredienste vinnig afgestel is, daar is oor die algemeen nie eers gepoog om eers onder die nodige covid 19 maatreëls voort te gaan nie, of daarvoor te beding nie.

Ek wil nie alles herhaal wat ek reeds geskryf het in my vorige artikel nie, maar wil dit tog aanbeveel om dit eers te lees (Teen die Revolusie, die Evangelie van Christus! – Die kerk se roeping teen die revolusionêre tydsgees belig vanuit Romeine 12 en 13) voordat u hier verder lees, sodat u asb. sal hoor wat ek van albei kante wil sê.  Slegs een aanhaling uit die artikel om saam te vat:

“Deur die eeue was daar vergrype na beide kante:

a) Gelowiges wat hul nie onderwerp aan burgerlike owerhede nie, ons is nou vry in Christus, ons lewe nou onder ’n nuwe wet en geen mens sal oor my gesag uitoefen nie, wat vloei uit ‘n verkeerde revolusionêre mensbeskouing wat meen gelowiges is perfek in hierdie lewe, en het nie gesaginstellings nodig om die sonde te onderdruk nie (sien NGB art. 36 se eerste sin)

b) Die ander uitsterste is weer hulle wat meen, die owerhede is deur God aangestel, en ons moet hul absoluut gehoorsaam wees in alles, hulle is goddelik, ‘n blanko tjek benadering. Die dwaling van die “absolute goddelike reg van konings”, wat lei na messiaanse staatisme, die staat kan niks verkeerd doen nie, hulle sal ons red hier op aarde, vir ons in alles sorg. Ons moet net bid, hul seën.

Nee, as ons mooi en aandagtig luister na God se Woord hier (Rom. 12 en 13), en in en ander plekke, is dit baie duidelik dat hier word geleer, beide:

– die gelowige, kerk, se taak en roeping ten opsigte van hoe om gesag oor hul te aanvaar, spesifiek die burgerlike owerhede se gesag, én

– dat die burgerlike owerheid ook moet besef Wie hul aangestel het, en wat hul taak behoort te wees teenoor die Here en die burgers van ‘n land.

Die fokus is hoe die gelowige teenoor die burgerlike owerhede moet staan,

maar Paulus se skrywe behels ook, wat behoort die burgerlike owerheid te doen, dus albei sake.

En dit is wat die kerk moet verkondig, preek, leer teen en in ons revolusionêre tye, teenoor daardie marxistiese en humanistiese sienings van die burgerlike owerhede.

… Die burgerlike owerheid se taak is nie om die kerk se taak oor te neem nie, of onderwys, ekonomie, welsyn, gesondheid, ens. te bepaal nie.

Nee, hul taak is wet en orde en alles wat daarmee gepaardgaan.

Die gelowiges en kerk moet getuig teen die messiaanse staatsidee wat god en redder op aarde probeer wees, die burgerlike owerheid het ’n beperkte taak volgens God se Woord.

Die burgerlike owerhede moet nie aanbid word nie, moet ook nie revolusionêr verwerp word nie, maar gereformeer word deur sy Woord.”

Ja, die kerk moet leer dat beide die burgers elkeen afsonderlik saam gehoorsaam moet wees terwille van God (Rom. 13:5), maar daar moet óók geleer word wat die owerhede se roeping en take en pligte is onder God.

Volgens LM Du Plessis skryf Calvyn in sy Institusies (Deel 4, hfst. 20, wat handel oor die burgerlike owerheid), aan die eenkant:

“Daar is diegene wat van hulle sinne beroof is en die staat as goddelike ordinansie wil omverwerp.” (sien die laaste paragraaf van NGB art. 36 – slc)

Maar, dan ook aan die anderkant:

“Vleiers van vorste gaan só ver in hulle magsvertoon, dat hulle hulself ook teenoor die heerskappy van God wil stel.”

En dat Romeine 13 nie net die burger nie, maar ook die owerheid aanspreek:

“Romeine 13 skryf egter, aldus Calvyn, ook vir die gesagsdraers voor hoedat hulle hulleself jeens die onderdane moet gedra. Die owerheid bestaan nie terwille van sigself nie maar terwille van die algemene nuttigheid, en daarom beskik die owerheid ook nie oor onbeperkte gesag nie.” (Calvyn oor die staat en die reg, Potchefstroom, PU vir CHO, 1977, p. 101, 109)

Goed, noudat u daardie artikel gelees het, is my mening dit wat ek reeds geskryf het, dat dalk ons grootste gevaar van ons tyd is dat ons in ons goeie strewe om goeie getroue wetsgehoorsame Romeine 13 burgers van die land te wees, heeltemal, (ten minste in praktyk?) oorgeval het na die anderkant, soos veral gesien kan word in die onvoorwaardelike onderwerping en aanvaarding van die owerheid se virus wetgewing en planne, wat niks anders is as Staatisme  nie (en hierdie sonde is reeds ‘n sonde van die vorige bedeling, nie net met die ANC owerheid nie, dat ons op owerhede vertrou, nie die Here alleen nie, Ps. 146:2, berymd).  Ek het dit al reeds geskryf, maar ek wil dit weer hier weer plaas:

Staatisme
In die woorde van Rushdoony, een van ons grootste afgode in ons tyd is juis die ‘messiaanse Staatisme’.

Dit is verbasend hoe wetgewing en planne van die Staat tot die letter toe onvoorwaardelik aanvaar word deur baie, sonder om enige alternatief oor die hantering van die virus voor te stel, daar word bloot maar net gedweë aanvaar dat dieselfde Staat wat al vir dekades nie wet en orde handhaaf nie, wat aborsie-moord en misdaad nie effektief aanspreek nie, wat omgekeerde rassisme beoefen, wat ons ekonomie en al ons mense, wit en swart, benadeel met hul ideologiese demokratiese-sosialisme … nou skielik ons redders gaan wees?

Sien hierdie artikel wat ek reeds geplaas het wat ons as kerke aanspreek dat ons so maklik net toegee aan die Staat se onbillike eise, en nie baie meer groot moeite gedoen het om die ‘eredienste in stand te hou nie’, maar vinnig internet dienste toe hardloop ‘want die Staat sê so’:

Coronavirus and the Church: complaint of uncreative?

Baie vrees mense/die staat baie meer as vir die Here en sy Woord en wette:

“Die vrees vir die mens span ‘n strik; maar hy wat op die HERE vertrou, sal beskut word.” (Spr. 29:25)

Sien hier die kenmerke van Staatisme:  The Ten Fundamentals of Modern Statism

En waarom dit met die Woord, reformatories, nie revolusionêr nie, gekonfronteer moet word:

Why we Confront Statism

Bronne oor burgerlike verset

Deur baie afvalligheid en verslawing aan die Staat, het ons ons vryheid verloor. Alleen deur ‘n terugkeer na die Evangelie, en gevolglik die Woord van die Here vir die hele lewe, kan ons dit, as die Here wil, terugwen, soos ek in bogenoemde artikel geskryf het.

Ons moet egter opnuut verootmoedigend bid en besin, en studeer oor hierdie belangrike onderwerp.  Daarom sien die volgende bronne om te studeer, sodat ons die Here sal eer, en dit tot heil van sy kerk is dat ons reformeer, weg van die slawerny van enige sonde, maar ook die slawerny aan Staatisme.

Die reg van verset teen burgerlike owerhede volgens Calvyn

“Deur al die dade voltrek die Here sy werk. Hy verbreek die bloedige septers van konings en maak ‘n end aan hulle ondraaglike dwingelandy. Laat die vorste dit hoor en skrik. Intussen moet ons oppas dat ons nie die gesag van die owerheid verag of skend nie, al word dit ook deur onwaardige persone uitgeoefen. God het hulle met majesteit beklee. Daarom moet ons nie dadelik dink dat dit ons roeping is om die wraak van die Here oor die dwingeland te bring nie.

Ek spreek van partikuliere persone. Want as daar volksmagistrate aangestel is om die willekeur van die konings te bedwing, is dit hulle plig om die ongebondenheid van die konings te weerstaan. Hulle sal troueloos wees as hulle die gewelddadige optrede van die konings deur die vingers sien. Daardeur sal hulle die vryheid van die volk verraai, wat hulle kragtens die bevel van die Here behoort te beskerm.

Ons is dus gehoorsaamheid aan die owerhede verskuldig. Egter altyd met hierdie bepaling daarby dat die gehoorsaamheid ons nie ongehoorsaam moet maak aan Hom, aan wie se wil al die begeertes van die konings onderworpe moet wees, vir wie se besluite hulle bevel moet wyk en voor wie se majesteit hulle almal moet buig nie. Hoe verkeerd sal dit nie wees om Hom te beledig ten einde mense tevrede te stel nie. Hy is die Koning van die konings. As Hy spreek, moet voor alles en bo almal na Hom geluister word.”

Esra Verslag: Reformatoriese Verset

Verset en die Skrif, ds. Gustav Opperman

Die Reformatoriese standpunt oor Verset, prof. Andries Raath

Kerkregtelike verset, ds. Hennie Momberg

Verset en die Gesin, Bouwe van der Eems

Verset en Medisyne, dr. Michiel Durand

Calvyn oor Verset.

Zwingli and his legacy of resistance to tyranny

“The ground-breaking contribution by Huldrych Zwingli to Reformed political theory has not been met with the necessary exposure that it deserves. Zurich and Genevan Reformed thought during the sixteenth century owes much of its political insight to Zwingli’s expositions pertaining to the functions of the offices of magistracy and ministry, as well as on resistance theory. Zwingli also heralded the idea of the Christian community, where church and society are not to be viewed as two separate entities -the Christian nation was both church and political community under the rule of God. Not only was this inheritance of Zwingli’s thought limited to the continent but also manifested itself in the English and Scottish Reformational worlds. Consequently, this article serves as a reminder that the more familiar proponents of early Reformational thought (in the context of Reformed political expositions) such as Heinrich Bullinger, and to a lesser degree John Calvin, were preceded and influenced by the legacy of Huldrych Zwingli’s Reformed political theology.”

The Doctrine of the Lesser Magistrate in the 21st Century West

“(The doctrine of the lesser magistrate) is a unique Christian theory of resistance to authority which was first detailed in Magdeburg Confession of 1550. This doctrine teaches that when a ruler has become an incorrigible tyrant (within a very limited set of criteria), he has abdicated his claim to legitimacy. Consequently, those magistrates with lesser authority under him may defy and resist the illegitimate magistrate (and his unjust laws) for the sake of protecting others. For the embattled Protestant Reformation, the Magdeburg Confession became the embodiment of a theology of resistance allowing not only for a right to resist in certain circumstances, but a duty.”

Quotes on Resistance to Tyranny 

Ulrich Zwingli  †1531
Martin Luther  †1546
Martin Bucer  †1551
John Calvin  †1564
Anthony Gilby  †1585
Christopher Goodman  †1603
David Paraeus  †1622

Historic Treatises on Resistance to Tyranny

(Magdeburg Konfessie; John Knox, Beza, Junius Brutus, Rutherford, ens.)

Resistance to Tyranny

De jure magistratuum(On the Rights of Magistrates), Theodore Beza

To Kings and Princes the Counsel of David: Psalm 2: Serve the Lord with fear, and rejoice with trembling. Kiss the Son lest he be angry, and you perish in the way, for His wrath will soon be kindled.

To the Subjects: I Peter 2:13: Be subjects to every ordinance of man for the Lord’s sake.

Contents:

Question 1. Must Magistrates Always Be Obeyed As Unconditionally As God?

Question 2. Is A Magistrate Held Responsible To Render Account Of All His Laws To His Subjects? And How Far Are They To Presume Such Laws To Be Just?

Question 3. How Far Must Obedience Be Rendered Or Refused To Unjust Or Impious Commands?

Question 4. How Can One Who Has Suffered Wrong At The Hands Of A Ruler Defend Himself Against Him?

Chapter 5. Whether Manifest Tyrants Can Lawfully Be Checked By Armed Force.

Question 6. What is the duty of subjects towards their superiors who have fallen into tyranny?

Question 7. What must be done when the Orders or Estates cannot be summoned to impede or to check tyranny?

Question 8. What may be done against unjust oppressors?

Question 9. Whether subjects can contract with their rulers?

Question 10. Whether those who suffer persecution for the sake of their religion can defend themselves against tyrants without hurt to their consciences.

Endnotes

Vindiciae contra Tyrannos: A Defence of Liberty against Tyrants, OR, Of the Lawful Power of the Prince over the People and of the People over the Prince. 

  1. Question One: Whether subjects are bound to obey princes…
    1. The Covenant between God and Kings
  2. Question Two: Whether it is lawful to resist a prince who infringes the law of God.
    1. Whether private men may resist by arms.
    1. Whether it be lawful to take arms for religion.
  3. Question Three: Whether it is lawful to resist a prince who oppresses or ruins a public state.
    1. Kings are made by the people.
    1. The whole body of the people is above the king.
    1. The assembly of the three estates.
    1. Whether prescription of time can take away the right of the people.
    1. Why kings are created.
    1. Kings receive laws from the people.
    1. If the prince may make new laws.
    1. Whether the prince have the power of life and death over his subjects.
    1. If the king may pardon those whom the law condemns.
    1. Subjects are the king’s brethren, and not his slaves.
    1. Whether the goods of the people belong to the king.
    1. Whether the king be the proper owner of the kingdom.
    1. Whether the king be the usufructer of the kingdom.
  4. Question Four: Whether neighbor princes may, or are bound by law to aid the subjects of other princes.

Sien ook hier: A Defense of Liberty Against Tyrants

Lex Rex (or the Law and the Prince), Samuel Rutherford

“Rutherford was chosen as one of the four main Scottish Commissioners to the Westminster Assembly of Divines in London taking part in formulating the Westminster Confession of Faith completed in 1647. Rutherford’s political book Lex, Rex, or The Law and the Prince (1644) was written in response to John Maxwell’s Sacro-Sanctum Regus Majestas and presented a theory of limited government and constitutionalism. It raised Rutherford to eminence as a philosophical thinker. After the Restoration, the authorities burned Lex, Rex and cited Rutherford for high treason, but his death intervened before the charge could be tried.  It is considered one of the greatest books on political philosophy ever written.

Samuel Rutherford’s teaching, taken from Scripture, argued against the doctrine of the “divine right of  kings, while promoting equality under law, (including kings), inalienable rights, government by consent, separation of powers and the right to resist and revolt againt lawful authority.  He argued that Scripture was the standard by which to judge the actions, beliefs and constitutions of civil government. a charter of liberty against all forms of civil tyranny — vindicating the Scriptural duty to resist tyrants as an act of loyalty to God.

Subtitled: “A dispute for the just prerogative of King and people: containing the reason and causes of the most necessary defensive wars of the kingdom of Scotland, and  their expedition for the aid and help of their dear brethren of England; in which their innocency is asserted, and a full answer is given to a seditious pamphlet, entitled, … The Sacred and Royal Prerogative of Christian Kings…” Murray, in his Life of Samuel Rutherford (1827) notes,

“The work caused great sensation on its appearance. Bishop Guthrie mentions, that every member of the Westminster assembly ‘had in his hand that book lately  published by Mr. Samuel Rutherford, which is so idolized, that whereas Buchanan’s treatise (de jure Regni apud Scotos) was looked upon as an oracle, this coming forth, it was slighted as not anti-monarchical enough, and Rutherford’s Lex Rex only thought authentic…'”

Burgerlike verset en die Bybel

Defy Tyrants: Teaching the Doctrine of the Lesser Magistrates

The Lesser Magistrate Doctrine teaches that when the superior or higher ranking civil authority makes immoral/unjust laws or policies, the lower or lesser ranking civil authority has both a right and duty to refuse obedience to that superior authority. If necessary, the lesser authorities may even actively resist the higher authority.

God has established four realms of government to which He delegates authority. They are: (1) self-government; (2) family government; (3) church government; and (4) civil government. Each has its own role, function, and jurisdiction. The authority an individual possesses in any one of these four realms of government is delegated authority. In other words, they derive their authority from God. Their authority is not autonomous or unconditional. Their authority is God-given, and thus, they have a duty to govern in accordance with His rule. When someone in authority makes laws or decrees contrary to God’s law, they are in rebellion to God’s rule. Those under their authority are NOT to obey them when they do this. They may have to even actively resist them.”

The Doctrine of Active Resistance in the Sixteenth Century

“One can conclude that the theory of lesser magistrates was pronounced prior to the Smalcald War in conversations between the Wittenberg theologians and the Saxon jurists and was passed on by Beza to the monarchomachs, when these radical Huguenot theorists were looking for the theoretical justification of tyrannicide after the St. Bartholomew massacre. And the city of Magdeburg and its confession are thought to be the transmitter of the theory from Wittenberg to Geneva.134) Beza cited the Magdeburg example in his polemic against Sebastian Castellio in a passage which was the first public statement of his resistance theory. Beza quoted the same example in his 1574 pamphlet, De jure magistratuum, after the St. Bartholomew’s massacre. This pamphlet, presented to French Huguenots, provided them with the justification for their continued resistance against the tyrannical overlord.”

The Basis for Civil Resistance

“Reformation is desperately needed in our languishing nations. In the past, not only did biblical reformation sweep the church in doctrine, worship, and government, but also reformation of biblical Christianity was promoted and accelerated by Christian magistrates who wholeheartedly supported and defended the ministry of the reformed churches. Reformation is never easy. The truth is no more fashionable today than it was at the time of our reformed and covenanted forefathers. If we would see reformation we must return to the old paths of our God and of our forefathers.

What is presented in the following pages is not a novel view of civil magistracy, but one which is believed to be both biblical and representative of our reformed and presbyterian forefathers from the covenanted reformation at the time of the Westminster Assembly. Civil magistracy is a blessed ordinance of the living God, given to the human family in order that it might reflect the order in which God so much delights (“For God is not the author of confusion, but of peace” 1 Cor. 14:33). This ordinance should be so cherished by God’s people that when the ruling civil magistrate cannot be owned as “the ordinance of God” within a nation, the hearts of God’s people both sadly bemoan that fact and earnestly pray that God would in His mercy remove His righteous anger from the land and grant nursing fathers to the church. May God be pleased to open the eyes of His people to the need for reformation in the divine ordinance of civil magistracy.”

Posted by: proregno | April 20, 2020

Calvyn oor wet en evangelie in die boek Romeine

Calvyn oor wet en evangelie in die boek Romeine 

Bron: Johannes Calvyn, Kommentaar – Romeine, in Afrikaans vertaal deur S. Postma:

Nota: kursief wat beklemtoon word is bygevoeg, asook die opskrifte [in hakies] om die hoofpunte te belig wat Calvyn leer oor die onderwerp van wet en evangelie.  In ‘n vorige artikel het ek reeds geskryf oor die gevare van die oorwaardering (legalisme/wettisisme) of onderwaardering (antinomianisme) van die wet, wat saam met die verkeerde verhouding van ‘wet en/tot evangelie’ tot baie dwalinge kan lei, gaan lees gerus daardie artikel, spesifiek die inleiding. Calvyn se kommentaar op hierdie paar verse hier onder wil juis die regte pad volgens die Skrif aandui.  Die aanhalings is nie altyd volledig nie, daarom dat ek ook aanbeveel om Calvyn se kommentaar op Romeine self te gaan lees en te gebruik. Dit is die enigste kommentaar van Calvyn wat ons in Afrikaans het, saam met sy Institusies wat ookal in Afrikaans vertaal is (sien die verskillende weergawes wat gebruik kan word).

Romeine 3:20,21

… aangesien uit die werke van die wet geen vlees voor Hom geregverdig sal word nie, want deur die wet is die kennis van sonde. Maar nou is die geregtigheid van God geopenbaar sonder die wet, terwyl die wet en die profete daarvan getuig (Rom. 3:20,21)

[Ons kan nie geregverdig (gered) word deur die (onderhouding van) die wet nie, vanweë die mens se sondige korrupsie en verdorwenheid]

… want deur die wet … Hy redeneer vanuit die teenoorgestelde, dat aan ons deur die wet geen geregtigheid gebring word nie, omdat dit ons oortuig van sonde en veroordeling, aangesien die lewe en die dood nie voortspruit uit dieselfde bron nie. Maar omdat hy vanuit die teenoor-gestelde werking van die wet redeneer, dat geregtigheid nie daardeur aan ons bedeel kan word nie, so moet verstaan word dat die argument nie anders kan voortgaan tensy ons dit vashou as ’n onafskeidelike en voortdurende omstandigheid nie, dat terwyl die wet aan die mens sy sonde aantoon, dit die hoop op saligheid afsny.

In sigself is dit ’n weg tot saligheid, omdat dit (ons) tot geregtigheid onderrig, maar ons verdorwenheid en korrupsie verhoed dat dit in hierdie opsig enige nut het. Dit is nou in die tweede plek nodig om by te voeg dat wie ook al as sondaar betrap word, van geregtigheid ontneem word. Dit is naamlik ligsinnig om saam met die sofiste ’n halwe (soort) geregtigheid te versin, te wete dat die werke gedeeltelik regverdig maak. Maar niks word hierdeur bereik nie weens die gebreke van die mens.

[Daar moet onderskei word tussen die ‘werke van die wet’ en die ‘leer van die wet’] 

21 Maar nou is die geregtigheid van God … Hierdie geregtigheid dan, wat God ook aan die mens meedeel en as enigste aanvaar en tot geregtigheid reken, sê hy, is sonder die wet geopenbaar. Dit beteken sonder die hulp van die wet: en die wet moet verstaan word as die werke (van die wet). En dit is immers nie van pas om dit te betrek op die leer (van die wet) nie, aangesien hy spoedig dit as ’n getuie van die onverdiende genade aanvoer.

[Geen valse teenstelling tussen wet (OT) en evangelie (NT) nie]

… Daarom beteken dit dat, deur die verkondiging van die evangelie, nadat Christus in die vlees verskyn het, die geregtigheid van die geloof geopenbaar is. Hieruit volg tog nie dat dit voor die koms van Christus verborge was nie. ’n Tweërlei openbaring moet hier in ag geneem word, eerstens van die Ou Testament, wat deur die Woord en die sakramente is, die ander van die Nuwe Testament, wat behalwe die seremonies en beloftes ook die vervulling in Christus bevat, waaraan deur die evangelie ook groter duidelikheid toegevoeg word.

[Die wet is nooit gegee om ons te leer dat geregtigheid deur wetsonderhouding kom nie]

terwyl die wet en die profete daarvan getuig. Hy voeg dit by, sodat dit nie mag lyk asof in die uitdeling van die vrygegewe genade die evangelie ’n stryd voer met die wet nie. Aangesien hy dus ontken het dat die geregtigheid van die geloof die ondersteuning van die wet nodig het, so verseker hy nou dat dit deur die getuienis daarvan bevestig word. Indien die wet die getuienis gee van die vrygegewe geregtigheid, is dit duidelik dat die wet nie om hierdie rede gegee is, naamlik om mense te leer om vir hulself geregtigheid deur werke te bewerkstellig nie.

[Moses en die Profete leer van die Evangelie, van Jesus Christus as die geseënde saad wat sal kom red]

Derhalwe vernietig hulle dit wat hulle tot sodanige doel verdraai. Verder, as jy ’n bewys vir hierdie uitspraak verlang, ondersoek behoorlik die hoofsom van die leer van Moses en jy sal vind dat die mens aan die begin uit die koninkryk van God verdryf, geen ander (hoop op) herstel gehad het nie anders as in die evangeliese beloftes oor die geseënde saad, deur wie, soos voorspel, die kop van die slang vermorsel sal word en in wie die seëning van die nasies aangekondig word. Jy sal in die voorskrifte (van die wet) ’n aanwysing van jou eie ongeregtigheid vind: uit offerandes en offergawes sal jy leer dat daar genoegdoening en reiniging in Christus alleen is. As jy jou wend na die profete, sal jy die rykste beloftes van onverdiende barmhartigheid vind. Sien daaroor my Institusie.

Romeine 3:31

Maak ons dan die wet tot niet deur die geloof? Nee, stellig nie! Inteendeel, ons bevestig die wet. (Rom. 3:31)

[Daar moet gewaak word teen ‘n valse teenstrydigheid tussen wet en evangelie]

31 Maak ons dan die wet tot niet deur die geloof? Nee, stellig nie! Inteendeel, ons bevestig die wet. Waar die wet teenoor die geloof gestel word, gryp die vlees dadelik ’n suspisie van ’n teenstrydigheid aan, so asof die een teenoor die ander staan. Hierdie valse inbeelding kleef inderdaad maklik aan hulle wat deurdronge met ’n verkeerde begrip van die wet, niks anders daarin soek as die geregtigheid van die werke nie, terwyl hulle die beloftes agterweë laat. En op grond hiervan is nie alleen van Paulus maar ook van die Here self onder die Jode sleg gespreek, asof hy in al sy prediking die afskaffing van die wet wou bewerkstellig het.

[Christus vervul die hele wet, maar be-eindig die sermoniële wet, nie die sedelike wet nie]

Vandaar hierdie verklaring: Ek het nie gekom om (die wet) te ontbind nie, maar om te vervul (Matt. 5:17). Maar hierdie suspisie het betrekking gehad op sowel die sedelike as die seremoniële wet. Omdat die evangelie ’n einde gemaak het aan die mosaïese seremonies, word gedink dat dit daarop gerig is om die diens van Moses af te breek. En verder, omdat dit alle geregtigheid van die werke uitwis, word geglo dat dit staan teenoor soveel getuienisse van die wet, waar die Here bevestig dat Hy die weg van geregtigheid en verlossing daarin voorgeskryf het.

[Die sedelike wet word versterk en bevestig deur die geloof in Christus]

Daarom neem ek aan dat hierdie verontskuldiging van Paulus nie besonderlik betrekking het op die seremonies nie, en ook nie alleen op die sedelike voorskrifte (soos hulle dit noem), maar in die algemeen op die hele wet. Die sedelike wet word immers werklik bevestig en versterk deur die geloof in Christus; aangesien dit tog tot hierdie doel gegee is dat dit die mens, nadat aan hom sy ongeregtigheid geleer is, na Christus lei, sonder wie hyself (die mens) nie vervul word nie en sonder wie hy vrugteloos uitroep wat na regte gedoen moet word en sonder wie hy niks kan doen anders as om sy begeerlikheid verder te prikkel nie, en daardeur uiteindelik die verdoemenis oor die mens te vergroot.

[As vrug van die volkome geregtigheid in Christus alleen, volg die heiligmaking waardeur ons van harte die wet (wil) onderhou]

Maar wanneer tot Christus gekom is, word in Hom allereers die volkome geregtigheid gevind, wat deur toerekening ook aan ons toekom. Vervolgens is daar die heiligmaking, waardeur ons harte geformeer word om die wet te onderhou – ’n onderhouding, hoewel onvolmaak, maar wat na die doel gerig is. Soortgelyk is die redenering oor die seremonie wat met die koms van Christus wegval en verdwyn, maar waarlik deur Homself bevestig word. As dit immers op sigself beoordeel word, is dit ydele en skaduagtige beeltenisse, en dan eers word iets blywend verkry, as hulle na ’n beter doel uitsien. Derhalwe is die hoogste bevestiging van die dinge daarin geleë dat geleer word dat die waarheid in Christus volbring is. Daarom moet ons daarop bedag wees om die evangelie so te bedien dat deur ons manier van lering die wet bevestig word, maar met geen ander vastigheid as die geloof wat op Christus steun.

Romeine 6:14

Want die sonde sal oor julle nie heers nie; want julle is nie onder die wet nie, maar onder die genade. (Rom. 6:14)

[Omdat Christus die wet vir ons volbring het, is ons nie meer onder die heerskappy van die aanklag, verdoemenis en beskuldiging van die wet nie]

Derhalwe beteken om nie onder die wet te wees nie net dat ons nie deur die dooie letter van die wet voorgeskryf word, wat ons in beskuldiging plaas nie, aangesien ons nie in staat is om dit te volbring nie. Dit beteken verder ook dat ons nie langer aan die wet onderworpe is nie, in soverre dit (die wet) ’n volkome geregtigheid vereis en die dood aankondig oor almal wat van enige deel daarvan afwyk. Onder die woord genade verstaan ons op soortgelyke wyse albei dele van die verlossing, naamlik die vergewing van sondes, waardeur God aan ons geregtigheid toereken, en die heiligmaking van die Gees, waardeur Hy ons hervorm tot die doen van goeie werke. Ek is van mening dat die teenstellende voegwoord maar hier geplaas is as redegewend, wat nie selde voorkom nie, so asof gesê is:

Aangesien ons onder die genade is, daarom is ons nie onder die wet nie. Nou sal die betekenis wel duidelik wees. Want die apostel wil ons troos, sodat ons in ons gemoed nie vermoeid sal word in die ywer om die goeie te doen nie, hoewel ons tot nog toe menige tekortkominge in onsself gewaar. Hoe ons ook al immers deur die prikkels van die sonde gekwel word, kan dit ons tog nie onderwerp nie, aangesien ons deur die Gees van God as oorwinnaars gestel word en, eindelik in genade geplaas, is ons bevry van die strenge eise van die wet. Voorts moet hier verstaan word wat die apostel as onweerlegbaar vermoed, dat almal wat die genade van God ontbeer, as vasgevang onder die juk van die wet, onder die verdoemenis gehou word. En daarom kan ons uit die teenoorgestelde redeneer dat mense, solank hulle onder die wet is, aan die heerskappy van die sonde onderworpe is.

Romeine 7:7

Wat sal ons dan sê? Is die wet sonde? Nee, stellig nie! Inteendeel, ek sou die sonde nie anders as deur die wet geken het nie; want ek sou ook die begeerlikheid nie geken het nie as die wet nie gesê het: Jy mag nie begeer nie. (Rom. 7:7)

[Die skuld van die sonde lê nie by die wet self nie, maar in die mens]

7 Wat sal ons dan sê? … Aangesien daar gesê is dat ons van die wet bevry moet word sodat ons God in die nuutheid van die gees mag dien, wou dit lyk asof hierdie gebrek aan die wet kleef, dat dit (die wet) ons tot sonde aandryf. En omdat dit in die hoogste mate ongerymd sou wees, neem die apostel dit met reg op hom om dit te weerlê. Maar wanneer hy vra of die wet sonde is, verstaan hy dit so: of die wet in so ’n mate die sonde voortbring dat die skuld daarvoor aan die wet toegeskryf moet word.

ek sou die sonde nie anders as deur die wet geken het nieDie sonde is dus in ons gesetel, en nie in die wet nie, want die oorsaak daarvan is geleë in die begeerlikheid van die vlees; ons kom inderdaad tot die kennis daarvan deur ’n begrip van die geregtigheid van God, wat vir ons in die wet uiteengesit word. Jy moet dit egter nie verstaan asof daar sonder die wet geen onderskeid hoegenaamd tussen goed en kwaad bemerk kan word nie, maar dat ons in die raaksien van ons verdorwenheid al te veel afgestomp is, of, terwyl ons onsself vlei, geheel en al sonder verstand
geword het, soos ook hierna sal volg.

Romeine 7:12-14

Dus is die wet heilig en die gebod is heilig en regverdig en goed. Het die goeie dan vir my die dood geword? Nee, stellig nie! Maar wel die sonde, dat dit kon blyk sonde te wees, omdat dit deur die goeie vir my die dood bewerk, sodat die sonde deur die gebod uitermate sondig kon word. Want ons weet dat die wet geestelik is, maar ek is vleeslik, verkoop onder die sonde. (Rom. 7:12-14)

[Daar moet die hoogste eerbied wees vir God se wet]

12 Dus is die wet heilig … Sommige meen dat daar in die woord wet en gebod ’n verdubbeling is; ek stem dit in soverre toe dat ek dink dat daar heelwat krag daaraan onderliggend is. Dit wil sê, die wet self en wat ook al deur die wet voorgeskryf word, is volkome heilig, en moet daarom met die hoogste eerbied bejeën word; dit is regverdig, gevolglik moet dit van geen onregverdigheid beskuldig word nie; dit is goed, gevolglik is dit rein en vry van enige gebrek. So bevry hy die wet van alle beskuldiging, sodat niemand sal waag om daaraan iets toe te dig wat strydig is met goedheid, geregtigheid en heiligheid nie.

[As die wet misbruik word, soos die valse voorstanders, nl. die ongelowige Jode geleer het, ‘n redding deur wet/werke, dan lei dit to verderf]

13 Het die goeie dan vir my die dood geword?Hy het tot dusver die wet vrygespreek van alle lasterlikhede, maar tog so dat daar steeds twyfel oorgebly het of dit nie die oorsaak van die dood is nie. Ja, die verstand van mense bly in verwarring hierby stilstaan, hoe dit moontlik is dat uit ’n besondere weldaad van God ons niks anders as verderf verkry nie. Gevolglik antwoord hy nou op hierdie bedenking deur te ontken dat die dood daaruit volg, hoewel dit, na aanleiding van die wet, deur die sonde oor ons gebring word. Maar hoewel dit lyk of hierdie antwoord in voorkoms stry met dit wat hy vroeër gesê het, (naamlik) dat hy bevind het dat die gebod wat tot die lewe gegee was, tot die dood verval het – tog stry dit hoegenaamd nie. Hy het inderdaad vroeër te kenne gegee dat dit deur ons verdorwenheid veroorsaak is, dat ons die wet misbruik tot ons verderf, in stryd met die aard van die wet. Maar hier ontken hy dat dit die aanleiding van die dood is, (in dié mate) dat die dood daaraan toegeskryf moet word.

In II Korinthiërs 3:7 spreek hy vryliker oor die wet, waar hy dit die bediening van die dood noem. Hy doen dit egter soos wat dit die gewoonte was in ’n dispuut, en dit sien nie op die aard van die wet nie, maar op die valse siening van teenstanders.

[Sonde is die groot vyand, nie die wet wat goed is nie, die wet ontbloot juis die gruwelikheid van die sonde]

Maar wel die sonde … Sonder om die vrede met ander te skend oordeel ek dat dit gelees moet word soos wat ek dit gestel het, om dan hierdie betekenis te hê: Die sonde word in ’n mate geregverdig voordat dit deur die wet ontdek is, maar wanneer dit deur die aanleiding van die wet openbaar gemaak is, ontvang dit waarlik die naam sonde, en daaruit kom dit te voorskyn as meer misdadig en (as ek so mag sê) meer sondig, omdat dit die algehele goedheid van die wet verander tot ons ondergang.

Dit moet immers ’n erg verpestende saak wees wat veroorsaak dat dit wat andersins van nature heilsaam is, skadelik word. Die betekenis is dat die gruwelikheid van die sonde deur die wet blootgelê moes word, want as die sonde nie in ’n ontsaglike of (soos hulle sê) buitengewone uitbarsting losgebreek het nie, sou dit nie as sonde herken gewees het nie. Hierdie uitbarsting breek daardeur des te hewiger los wanneer dit die lewe in die dood verander. Gevolglik bly daar geen plek oor vir verontskuldiging nie.

[Die wet is ook geestelik in die sin, dat dit die hele mens opeis, nie net die uiterlike nie, maar ook die innerlike, die hart]

… Dat hy verder die wet geestelik noem, dui nie alleen daarop dat dit die innerlike toegeneentheid van die hart opeis, soos sommige dit verklaar nie, maar na die aard van die teenstelling het dit die teenoorgestelde betekenis van vleeslik. Vroeëre verklaarders lê dit so uit: Die wet is geestelik; dit is, dit bind nie alleen die hande en voete ten opsigte van die uitwendige werke nie, maar verplig tot toegeneenthede van die hart, en eis die opregte vrees van God. Maar hier word ’n teenstelling tussen gees en vlees uitgedruk. Dit sal verder genoegsaam uit die verband duidelik word, en dit was reeds vantevore gedeeltelik aangetoon dat onder vlees verstaan moet word: alles wat mense uit die moederskoot meebring. Die mense word vlees genoem na die staat waarin hulle gebore is, en solank hulle hul aangebore aard behou, omdat hulle so verdorwe is dat hulle in niks anders smaak het en niks anders adem as dit wat grof en aards is nie. Daarteenoor word die herstel van die verdorwe natuur gees genoem wanneer God ons na sy beeltenis hervorm. Maar hierdie wyse van spreke kom daarvandaan dat dit die genadegawe van die Gees is wat in ons die nuutheid weer tot stand bring.

Daarom word die suiwerheid van die leer van die wet gestel teenoor die verdorwe natuur van die mens. Die betekenis is derhalwe: Die wet vereis ’n sekere hemelse geregtigheid – soos van engele – waarin geen vlek verskyn nie, en aan wie se reinheid niks ontbreek nie. …

Romeine 10:4

Want Christus is die einde van die wet tot geregtigheid vir elkeen wat glo. (Rom. 10:4)

[As jy deur die wet geregverdig (gered) wil word, is jy ‘n valse uitlegger van die wet. Die wet lei ons juis na sy doel/einde/vervulling: Jesus Christus, ons Geregtigheid]

4 Want Christus is die einde van die wet … Vir my lyk dit of die woord voltooiing hier nie sleg sal pas nie, soos ook Erasmus dit met vervolmaking vertaal het. Maar omdat die ander lesing deur byna almal aanvaar word, en dit self ook nie onvanpas is nie, sal lesers wat my betref vry wees om dit te behou. Met hierdie redenering neutraliseer die apostel die beswaar wat hierteen gebring kon word. Want die Jode kon die skyn verwek het dat hulle aan die regte weg vasgehou het, omdat hulle staatgemaak het op die geregtigheid van die wet. Dit was nodig om hierdie valse mening te weerlê, en dit doen hy hier. Hy toon immers aan dat iemand wat daarna streef om deur sy werke geregverdig te word, ’n valse uitlegger van die wet is, omdat die wet hiertoe gegee is, sodat dit ons asof deur ’n hand lei na ’n ander geregtigheid. Ja, wat ook al die wet leer, wat dit ook al voorskryf, en wat dit ook al beloof, dit het altyd Christus tot doel – daarom moet alle dele van die wet op Hom gerig word.

[Die ongelowige Jode het die wet sondig misbruik]

Maar dit kan nie gebeur nie, tensy ons, nadat ons gestroop is van alle eie geregtigheid en ontstel is deur die kennis van die sonde, van Hom alleen die onverdiende geregtigheid begeer. Hieruit volg dat die sondige misbruik van die wet tereg die Jode, wat uit ’n hulpmiddel vir hulleself ’n struikelblok gemaak het, verwyt word. Ja, dit blyk duidelik dat hulle die wet van God skandelik vermink het, deurdat hulle die siel daarvan verwerp het en die dooie liggaam van die letter van die wet aangegryp het. Hoewel die immers loon beloof aan hulle wat die geregtigheid van die wet onderhou, plaas dit tog, nadat dit almal aan skuld onderwerp het, ’n nuwe geregtigheid in Christus in die plek daarvan, wat nie verkry word deur die verdienste van die werke nie, maar ontvang word deur die geloof as ’n vrygegewe geskenk.

[Die wet getuig en wys in al sy dele na Christus]

So ontvang die geregtigheid van die geloof ’n getuienis uit die wet (soos ons gesien het in die eerste hoofstuk). Maar ons het hier ’n belangrike vers, omdat die wet in al sy dele sien op Christus. Derhalwe kan niemand wat nie voortdurend na hierdie doel streef die regte insig daarvan hê nie.

Romeine 13:8-10

Wees aan niemand iets skuldig nie, behalwe om mekaar lief te hê; want hy wat ‘n ander liefhet, het die wet vervul. Want dít: Jy mag nie egbreek nie, jy mag nie doodslaan nie, jy mag nie steel nie, jy mag geen valse getuienis gee nie, jy mag nie begeer nie, en watter ander gebod ook al, word in hierdie woord saamgevat: Jy moet jou naaste liefhê soos jouself. Die liefde doen die naaste geen kwaad nie; daarom is die liefde die vervulling van die wet. (Rom. 13:8-10)

[Ware liefde is om die Here se gebooie te gehoorsaam]

… want hy wat ’n ander liefhet, het die wet vervul … Die bedoeling van Paulus is om al die gebooie van die wet tot die liefde terug te voer, sodat ons mag weet dat ons dan op die regte manier die gebooie gehoorsaam wanneer ons die liefde koester, en sodat ons ons nie onttrek aan die dra van enige las wat tot die bewaring van die liefde dien nie. So bevestig hy op die beste manier dit wat hy voorgeskryf het aangaande die gehoorsaamheid wat aan owerheidspersone betoon moet word, en waarin nie die minste deel geleë is in die liefde nie.

[Liefde tot die naaste vloei uit liefde tot God, dus beide tafels van die wet]

… Verder is daar sommige wat hier belemmer word en nie hulself bevredigend uit hierdie moeilikheid kan wikkel nie, naamlik dat Paulus leer dat die wet vervul is as ons ons naaste liefhet, aangesien daar op dié manier geen melding gemaak word van die diens van God nie, wat geensins betaamlik was om weggelaat te word nie. Paulus het egter nie die hele wet voor oë nie; hy praat alleen oor die pligte wat met betrekking tot ons naaste deur die wet van ons geëis word. Maar dit is sekerlik waar dat die hele wet vervul word wanneer ons ons naaste liefhet, omdat die ware liefde teenoor mense nie anders as uit die liefde tot God voortvloei nie, en daarvan ’n getuienis en so ook ’n gevolg is.

[Liefde tot die naaste is die vervulling van die wet]

10 Die liefde doen die naaste geen kwaad nie … Uit die vrug toon hy aan dat wat deur al die gebooie geleer word, onder die liefde saamgevat word. Want hy wat met ware liefde begiftig is, sal nooit in sy gedagte daartoe kom om broeders te benadeel nie. Wat verbied die hele wet anders as dat ons ons naaste enige skade sal berokken? Vervolgens betaam dit om toegepas te word op die huidige onderwerp; want omdat die owerheidspersone die bewakers is van die vrede en die billikheid, sal hy wat begeer dat die reg van elkeen veilig sal wees en dat almal vry van onreg mag lewe, die instelling van owerheidspersone, sover hy kan, verdedig. Maar die vyande van die staat vertoon ’n wellus om skade aan te rig. Dit wat hy egter herhaal, naamlik dat die liefde die vervulling van die wet is, verstaan dit (soos vroeër) aangaande daardie deel van die wet wat betrekking het op die gemeenskap van mense. Die eerste tafel van die wet, wat handel oor die diens van God, word hier immers geensins aangeraak nie.

Romeine 15:4

Want alles wat tevore geskrywe is, is tot ons lering tevore geskrywe, sodat ons deur lydsaamheid en bemoediging van die Skrifte hoop kan hê. En mag die God van lydsaamheid en bemoediging aan julle gee om eensgesind onder mekaar te wees ooreenkomstig die wil van Christus Jesus, sodat julle die God en Vader van onse Here Jesus Christus eendragtiglik uit een mond kan verheerlik. (Rom. 15:4-6)

[Die OT (insluitende die wet), saam met die NT, het betrekking op Christene se lewens]

4 Want alles wat tevore geskrywe is … Dit is ’n toepassing van ’n voorbeeld, sodat iemand nie mag dink dat dit alte vergesog is dat hy ons aanspoor tot navolging van Christus nie. Ja waarlik, so sê hy, daar is niks in die Skrifte wat nie van belang is vir julle onderwysing en die inrigting van julle lewe nie. Dit is ’n belangrike vers, waaruit ons verstaan dat die openbaringe van God niks onbeduidend en onvrugbaar bevat nie; terselfdertyd word ons ook geleer dat ons deur die lees van die Skrifte vordering maak in vroomheid en die heiligheid van die lewe.

Derhalwe moet ons strewe om alles wat in die Skrif voorkom te leer. Die Heilige Gees word immers smaad aangedoen, as ons sou dink dat Hy iets geleer het wat ons nie aangaan om te leer nie; laat ons vervolgens weet dat alles wat daar geleer word, dien tot bevordering van die vroomheid. Maar hoewel hy oor die Ou Testament praat, moet dieselfde tog aangaande die geskrifte van die apostels opgemerk word. Want as die Gees van Christus oral aan Homself gelyk is, ly dit geen twyfel nie dat Hy sy leer nou deur die apostels, soos vroeër deur die profete, aangepas het tot stigting van sy volgelinge.

Verder word hier op uitnemende wyse die dweepsiek geeste weerlê wat spog dat die Ou Testament afgeskaf is en geensins op Christene betrekking het nie. Want met watter voorwendsel sal hulle Christene afwend van daardie dinge, waarvan Paulus getuig dat dit deur God bestem is tot hulle saligheid?

[Die Here gebruik sy Gees en Woord om ons te bemoedig]

5 En mag die God van lydsaamheid … God word so genoem op grond van wat Hy tot stand gebring het; en dit is heel gepas vroeër toegeskryf aan die Skrif maar in ’n ander sin. Want dit is sekerlik so dat God die bewerker is van die lydsaamheid en die vertroosting, omdat Hy albei deur sy Gees in ons harte instort; tog maak Hy daartoe van sy Woord as instrument gebruik. Hy leer ons immers eers wat die ware vertroosting en die ware lydsaamheid is; en dan ontbrand en plant Hy hierdie leer in ons harte.

En om die eensgesindheid in Christus des te meer aan te beveel, leer hy tot welke mate dit noodsaaklik is, omdat God nie waarlik deur ons geroem word as die harte van almal nie tot sy lof verenig en die tonge van almal nie ook saamstem nie. Derhalwe is daar geen rede waarom iemand kan roem dat hy op sy eie manier eer aan God sal gee nie, want die eenheid van sy diensknegte is vir God so belangrik dat Hy nie wens dat sy eer sal weerklink te midde van twiste en gevegte nie. Hierdie oorweging alleen moes genoegsaam wees om die onsinnige twiste en brutale rusies te bedwing wat tans die gemoedere van baie mense alte veel in beslag neem.”

Posted by: proregno | April 16, 2020

TEEN DIE REVOLUSIE, DIE EVANGELIE VAN CHRISTUS!

TEEN DIE REVOLUSIE, DIE EVANGELIE VAN CHRISTUS!

Die kerk se roeping teen die revolusionêre tydsgees, 

belig vanuit Romeine 12 en 13 

[Hierdie artikel is in 2018 gepubliseer in die VCHO tydskrif, Roeping en Riglyne, en word met erkenning hier ook geplaas. Baiekeer let ons net op die vrugte van die sosio-politiese rewolusie wat die afgelope paar dekades in ons land plaasgevind het, en vergeet van die onderliggende godsdienstige en lewensbeskoulike wortels en stryd wat daar plaasvind, wat alleen met die Evangelie beantwoord kan word as bron van verdere deurgaande reformasie op elke lewensterrein, tot eer van God.]

Inleiding

Suid-Afrika, het die afgelope 3 dekades, sekerlik die grootste revolusie van sy ganse bestaan beleef, daar is geen twyfel daaroor nie, en dit haas op elke terrein van lewe en denke. Niks en niemand word gespaar nie, selfs nie die kerk van die Here nie.

Wat is en moet die gelowige, wat is en moet die kerk se antwoord op die rewolusionêre tye wees? Daar kan maar net een antwoord, of bron van antwoord wees, wat die kerk van die Here se antwoord en dade bepaal in ons revolusionêre tye, en dit is: wat leer God se Woord?

Die eenvoudige en tog so belangrike antwoord, om Groen van Prinsterer, se eie woorde te gebruik: Teen die Rewolusie, die Evangelie!

Daar was en is en sal geen antwoord kan wees vir die kerk se profetiese roeping, as ’n radikale (rewolusionêre?) terugkeer na Christus en sy geopenbaarde Woord nie.

In hierdie artikel word veral gefokus op die rewolusie op die terrein van die kerklike lewe, en wat die antwoord daarop moet wees.

1 Hoe moet ons die revolusie van ons tye verstaan?

Rewolusie word verstaan as ‘n ‘skielike en radikale omslag of verandering … in sosiale of politieke instellings … maar kan ook na groot kulturele of ekonomiese omslae verwys. .. In die politiek word met “rewolusie” gewoonlik die afsetting van ‘n magshebber of regering en/of ‘n plotselinge verandering van politieke verhoudinge en politieke stelsels bedoel.”[1] (Wikipedia inskrywing by ‘rewolusie’)

Groen van Prinsterer het dit as volg verstaan, soos beskryf deur prof. S Du Toit, “Nee, waar dit vir Van Prinsterer oor die Revolusie met ʼn hoofletter gaan, bedoel hy nie ʼn bepaalde voorval uit die verlede nie, maar ʼn blywende gesindheid, waarvan die Franse omwenteling weliswaar ʼn hoogs belangrike, maar tog slegs één gebeure was. Die Revolusie was immers “die stelselmatige omkering van begrippe, waardeur, in die plek van die ordeninge van God, die eiewysheid en willekeur van die mens ten grondslag van staat en maatskappy, van reg en waarheid gelê word”.[2]

In wese is revolusie dus ongeloof.

En dit is presies wat in Suid-Afrika plaasgevind het, dit was ‘n radikale revolusionêre verandering, van ‘n samelewing en maatskappy, wat hoe onvolmaak en gebrekkig ookal, tog burgerlik erkenning gegee het aan twee wesentlike sake:

1 God Drie-enig bestaan, en

2 Hy het sy wil vir die mens geopenbaar in sy Heilige Woord.

Die nuwe revolusionêre SA was in sy wese, nie net ‘n verandering van die politiese en sosio-maatskaplike samelewing nie, nee, dit was ‘n wesentlike gosdienstige, morele, lewensbeskoulike rewolusie wat plaasgevind het, en nou sê:

1 Daar is baie gode wat bestaan langs die ware God, en

2 God se Woord het nie meer die finale en/of enigste gesag vir die hele lewe nie.

Wat plaasgevind het in ons land die afgelope paar dekades, en al meer, kan ook verwoord word deur die woorde van Psalms 2,

1 Waarom woel die nasies en bedink die volke nietige dinge? 2 Die konings van die aarde staan gereed, en die vorste hou saam raad teen die HERE en teen sy Gesalfde en sê: 3 Laat ons hulle bande stukkend ruk en hulle toue van ons afwerp!”

Rewolusie is juis om nié te wil voortbou op die goeie van die verlede nie, maar radikaal daarmee te breek, en dit is wat met die nuwe SA gebeur het.

Om dit anders te stel, nie net die vuil water (sekere verkeerde aspekte van die vorige bedeling) is uitgegooi nie, maar die hele baba (die Christike geloof en lewensbeskouing as basis van die samelewing) is ook verwerp en verruil vir ‘n multikulture humanistiese onchristelike godsdienstige bedeling.

Nie die Here en sy Woord is meer die finale en hoogste gesag in alles nie, maar die mens en sy woord, spreek die laaste finale gesaghebbende woord, deur bv. die humanisties Menseregteleer wat rewolusionêr God se Woord vervang het.

Die wese van rewolusie het plaasgevind in die tuin van Eden, met die sondeval, waar die mens God se Woord verwerp het, self soos God probeer wees het, deur reg en verkeerd te bepaal (Gen. 3), en die gevolge was ‘n sondige rewolusie op elke terrein van lewe en denke, waarvan ons tot vandag toe nog in ons tye sien, lees gerus Paulus se beskrywing in 2 Timoteus 3:1 tot 4:6:

1 die mens se verhouding tot God is rewolusionêr verbreek, sodat die mens in afgodery verval het. Die mens het inderdaad sy eie god geword, en probeer homself en die wêreld red deur sy eie planne en idees.

2 die mens se onderlinge verhouding met mekaar, hetsy in die huwelik, gesin, familie, maatskappy, volkere, ens. is verbreek, en lei tot vyandskap.

Deur al die eeue is daar ’n groot aanslag op wat genoem word die drie skeppingsordes, nl. die rusdag orde (Gen. 2:1-3), die arbeidsorde (Gen. 1:28; 2:15) en die huwelik- en gesinsorde (Gen. 1:26-28; 2:18-25). Alhoewel die aanslag nog altyd daar is, ook reeds in die vorige bedeling, is dit veral in die laaste 3 dekades wat God se skeppingsorde baie meer verag en vergeet word. Al die geweldadige opstande deur werkers in ons land, veragting van gesag op elke lewensterrein, die opkoms van die gay agenda teen die bybelse huwelik, aborsie-moord wetgewing, is net ’n paar voorbeelde getuig alles daarvan.

Die gelowige bevind hom werklik in ’n totaal ander wêreld as ’n paar dekades terug, maar in ’n sekere s’n ook glad nie. Soos die Prediker boek leer, daar is werklik niks nuuts onder die son nie. Die wesentlike probleem van rewolusie, die sondige hart van die mens, asook die antwoord daarop, die evangelie van Christus, bly dieselfde.

Daarom wil ons tweedens kyk wat gelowiges, die kerk van Christus se antwoord moet wees, as ons al meer in tye lewe, waar die fondamente van God se Woord, al meer omgegooi, verag en verwerp word (Ps. 11:3).

2 Die kerk se antwoord op die rewolusie vanuit die boek Romeine

Die heel grootste fout wat die kerk kan maak in rewolusionêre tye, is om te dink hulle kan ’n wesentlike hartsprobleem, antwoord met ’n politieke, ekonomiese, opvoedkundige, sosiale oplossing. Nee, slegs die Evangelie, slegs die Woord kan rewolusionêre ongeloofsharte verander na reformatoriese geloofsharte. En vanuit die veranderde hartsgesindheid, kan dan die oplossings vloei op politieke, ekonomiese, opvoedundige, en alle ander terreine van lewe en denke.Daarom kan ons onderskryf wat prof. dr. HG Stoker in die eerste helfte van die 20ste eeu geskryf het, en mag dit waar word vir ons tye (beklemtoning bygevoeg):

Nieteenstaande hierdie agteruitgang glo ek nog dat daar ‘n kern van ons volk is wat aan sy verlede ten volle trou bly en in die regte rigting voortbou.  Ek glo nog dat daar ‘n tyd sal kom waarin God ons volk sal wakker skud tot ‘n stryd wat die so nodige antitese sal skep en die toegedekte antitese, die dubbelslagtige en dubbelhartige karakter van die sinkretisme, sal ontbloot en daardeur vernietig – ‘n stryd wat noodwendig op kerklike en godsdienstige terrein sal moet begin omdat die Calvinisme die geestelike wortel van ons volksbestaan is.  Ek glo dit omdat die taak wat God aan ons volk hier in Suid-Afrika en ten bate van die hele Afrika gestel het, nog lank nie afgehandel is nie, ‘n taak waarin die stryd tussen Oos en Wes ‘n sentrale rol gaan speel. Dat God ons volk roep, blyk duidelik uit die roeping van ons volk in die huidige wêreldverwarring.”[3]

Gelowiges en kerke onder al die volke van ons land kan nie bepaal wat die ongelowiges en rewolusionêres gaan doen nie, maar ons kan by onsself, ons gesinne en gemeentes begin, en teenoor die rewolusie stel: terug na Christus, terug na die Woord, terug na die Evangelie!

Ons as kerk se grootste gevaar bly die oorblyfsels van revolusie in ons eie harte! Ons moet waak om midde ‘n vervalle revolusionêre wêreld, te begin redeneer: almal tree revolusionër op, so ek sal ook so bietjie revolusionêr wees, dus my denke en optrede nie laat bepaal deur God se Woord nie, maar die tydsgees en omstandighede.

Te begin redeneer, bv. my gesin moet eet, laat ek die kwaad oorwin met minder kwaad.

Dit is mos die Here wat hierdie moeilik omstandighede oor my en ons lewenspad bring as kerk en gelowiges, so as ons so bietjie onreg/korrupsie pleeg, sal Hy mos verstaan?

Ja, dit is nie maklik nie, die versoeking is groot, maar gelowiges mag nie so redeneer en begin leef nie !

Dit is wat Paulus die gelowiges in Rome leer, en ook vir ons vandag, uit die boek Romeine, veral hoofstuk 12 en 13.

Paulus skryf aan die gelowiges, die gemeente in Rome, oor die Evangelie, die goeie nuus van Jesus Christus, wat volgens 1:1-4 tevore beloof is in die OT geskrifte.

Hy skaam hom nie oor die Evangelie nie, want dit is die krag van God tot redding vir elkeen wat glo, 1:16.

Ja, alle mense het gesondig en gaan verlore, behalwe hulle wat kragtens die Here se genade, deur die geloof in Christus gered word.

Ja, die Here se uitverkore kinders, die kinders van die belofte, Romeine 9,

behoort aan sy kerk en sy koninkryk, kragtens sy genadige uitverkiesing in Christus en sal danksy die Here se genade nooit verlore gaan nie.

En as Paulus dan hierdie waarheid van die verlossing van God Drie-enig regdeur

die Skrifte, die genadeverbond, die Koninkryk van God leer, dan kom hy nou in Rom.12 en verder, wat vir ons die antwoord gee op die rewolusie vandag.

Die gelowige, die kerk van die Here word opgeroep om in dankbaarheid vir hierdie groot verlossing te lewe, deur nie gelykvormig te word aan hierdie afvallige sondige wêreld se denke en leefwyse nie.

Dit beteken wesentlik om in hierdie wêreld nie meer volgens ons revolusionêre harte of tydsgees te leef nie, maar radikaal bybels en reformerend.

Ons leef nou volgens die Here se volmaakte wil – sy Woord deur die Gees – te lewe.

Ja, die gevaar was vir gelowiges daar in die eerste eeu, maar ook vir ons vandag, om te begin dink: ek behoort nou aan die koninkryk van God, aan Christus, en daarom het geen ander mens of instelling enige gesag of mag oor my nie.

Die kerk behoort aan Christus, ons is in sy koninkryk,  en het niks met hierdie wêreld te doen nie, kan ons dalk begin dink.

Ja, ons hoef ons veral nie aan die heidense owerhede en magte, te onderwerp nie, ons is mos nou vry, ook vry van die wêreld hier en nou?

En dit is juis hier waar Paulus dan die gelowiges, die kerk van die Here, ook sy kerk deur die eeu en ons aanspreek, ook vir ons !

Ja, hy wil ons hier leer, in die boek Romeine, veral hoofstuk 12 en 13, ons is nie van die revolusionêre wêreld nie, 12:1,2 (sien ook Joh.17:16), waar wel nog duidelik in hierdie wêreld.

Ons leef as kinders van die koninkryk, nog midde hierdie wêreld se koninkryke met al sy revolusionêre opstand.

Ons redding beteken nie dat ons nie ook nog burgers van ’n land is nie.

Gelowiges, en die kerk van die Here, is anti-revolusionêr.

Ons soek in die hele lewe die herste van gesag op alle terreine, bo-alles God se gesag.

Net so min as wat my redding nie bv .my geslag of volkskap vernietig nie, so vernietig dit ook nie die werklikheid van my burgerskap aan ’n samelewing nie.

En daarom wil Paulus deur die Gees ons hier in Rom.12 en 13 leer, hoe ons moet lewe, en in Rom.12:9-21 leer ons die reformatoriese anti-revolusionêre lewe, as vrug van die hart wat wedergebore is deur die Evangelie van Christus (Rom. 3-11):

– Die gelowige gemeenskap leef in liefde, betoon eer aan mekaar en die naaste,

– Die Here word vurig saam gedien, ons lewe in die hoop, al is daar revolusionêre verdrukking,

– Ons lewe in gebed.

– Ons versorg mekaar na gees en liggaam met die geestelike en tydelike middele.

– Is gasvry teenoor mekaar en ons naaste, in ’n liefdelose revolusionêre wêreld.

– Ons moet nie verbitterde wraakgierige mense wees nie, ons moet vrede najaag, dit is ons taak as kerk van die Here.

– Ons het die troos dat die Here sal alle onreg oordeel, die Here sien alle onreg van ons tye, en sal vergeld,

– Ons roeping bly dieselfde, in alle tye, ons siek die eer van God en die heil van ons naaste, in die Evangelie, dit is om waarlik bybels ‘revolusionêr’ ons tye te wees.

Ons erken ook dat die Here burgerlike owerhede daargestel het, Rom.13:1-7,

Paulus leer ons hier, in die konteks van die res van sy brief,

dat ons redding in Christus, leer ons juis om gesag en mag oor ons,

ook deur ander mense te aanvaar TER WILLE VAN DIE HERE.

Dit is sy wil, hoe ons nou moet lewe, deel van die oproep van Rom. 12:1,2,

in kontras met ons tye wat revolusie beide buite én binne kerke aangeblaas word.

Deur die eeue was daar vergrype na beide kante:

a) Gelowiges wat hul nie onderwerp aan burgerlike owerhede nie, ons is nou vry in Christus, ons lewe nou onder ’n nuwe wet en geen mens sal oor my gesag uitoefen nie, wat vloei uit ‘n verkeerde revolusionêre mensbeskouing wat meen gelowiges is perfek in hierdie lewe, en het nie gesaginstellings nodig om die sonde te onderdruk nie (sien NGB art. 36 se eerste sin)

b) Die ander uitsterste is weer hul wat meen, die owerhede is deur God aangestel, en ons moet hul absoluut gehoorsaam wees in alles, hulle is goddelik, ‘n blanko tjek benadering. Die dwaling van die “absolute goddelike reg van konings”, wat lei na mesiaanse staatisme, die staat kan niks verkeerd doen nie, hulle sal ons red hier op aarde, vir ons in alles sorg. Ons moet net bid, hul seën.

Nee, as ons mooi en aandagtig luister na God se Woord hier en in en ander plekke, is dit baie duidelik dat hier word geleer, beide:

– die gelowige, kerk, se taak en roeping ten opsigte van hoe om gesag oor hul te aanvaar, spesifiek die burgerlike owerhede se gesag, én

– dat die burgerlike owerheid ook moet besef Wie hul aangestel het, en wat hul taak behoort te wees teenoor die Here en die burgers van ‘n land.

Die fokus is hoe die gelowige teenoor die burgerlike owerhede moet staan,

maar Paulus se skrywe behels ook, wat behoort die burgerlike owerheid te doen, dus albei sake. En dit is wat die kerk moet verkondig, preek, leer teen en in ons revolusionêre tye, teenoor daardie marxistiese en humanistiese sienings van die burgerlike owerhede.

Ons leer uit Romeine 13:1-7,

1 Elke mens hom onderwerp aan die magte wat oor hom aangestel is, dus, nie net ongelowiges nie, maar ook ons – ook elke gelowige, ook elke kerk, ons aanvaar in beginsel die owerhede wat oor ons aangestel is.

2 Hoekom, omdat, God die owerhede en magte ingestel het, dit is die wil van God dat daar owerhede sal wees wat oor ons regeer in die samelewing.

3 So, as ons die gesag en mag van die owerheid verwerp, ons nie wil onderwerp nie, dan verset ons ons teen God se goeie en volmaakte wil,

In vers 2, sien ons, die burgerlike owerheid is ’n instelling van God, nie deur die mens uitgedink nie, maar deur God gegee.

In vers 5 word hy ook ’n dienaar van God genoem, in God se diens.

En as jy opstandig dit verwerp, gaan jy die oordeel ontvang, nie die ewige oordeel nie, maar die gevolge van jou wetsoortreding.

4 Gelowiges moet die beste burgers wees van die land, hulle moet evangelies, bybels en anti-revolusionêr lewe midde ’n wêreld wat as’t ware alle gesag verwerp en verag.

Dit wat ons geleer het in 9:9-21, ons hou aan die goeie te doen, nie die slegte nie.

En onthou, die goeie en die slegte word vir die gelowige en die kerk bepaal,

nie deur die revolusionêre tydsgees nie, maar deur God se Woord oor die algemeen,

en spesifiek sy Wet (sien bv. Rom. 3:31; 7:12; 13:8-10).

5 Gelowiges en kerke moet bewus wees van die burgerlike owerhede se taak en roeping, sien vers 4.

Die burgerlike owerheid, soos ons bely in NGB art.36 is daar om uiterlik, in die openbaar, die wet en orde te handhaaf in die samelewing.

En die tugmiddel wat hul ontvang het, het ons van gelees in Rom.13:4,

Romans 13:4  4 want hy is ‘n dienaar van God, jou ten goede. Maar as jy kwaad doen, vrees dan; want hy dra die swaard nie verniet nie, want hy is ‘n dienaar van God, ‘n wreker om die een wat kwaad doen, te straf.

“Die swaard” is gevaarlike wapen, om te beskerm, om doodstraf toe te pas.

Die burgerlike owerheid se taak is nie om die kerk se taak oor te neem nie, of onderwys, ekonomie, welsyn, gesondheid, ens. te bepaal nie.

Nee, hul taak is wet en orde en alles wat daarmee gepaardgaan.

Die gelowiges en kerk moet getuig teen die messiaanse staatsidee wat god op aarde probeer wees, die burgerlike owerheid het ’n beperkte taak volgens God se Woord.

Die burgerlike owerhede moet nie aanbid word nie, moet ook nie revolusionêr verwerp word nie, maar gereformeer word deur sy Woord.

Ons moet bid vir die burgerlike owerhede en owerheidspersone, soos Paulus in 1 Tim.2 en Petrus in 1 Petr.2 ons oproep,

Ons moet hul gehoorsaam wees in soverre hul nie van ons vereis om self God se wet te oortree nie, wat Hand.4:19 en 5:29 ons leer.  

En, belangrik, ons moet aanhou profeties getuig dat elke gesagsdraer, en dus ook die regters en konings van ons tyd, moet buig en God se gesag bedien, sy wette:

Psalm 2:10-12  10 Wees dan nou verstandig, o konings; laat julle waarsku, o regters van die aarde!  11 Dien die HERE met vrees, en juig met bewing.  12 Kus die Seun, dat Hy nie toornig word en julle op die weg vergaan nie; want gou kan sy toorn ontvlam. Welgeluksalig is almal wat by Hom skuil!

Elke terrein van die lewe moet volgens God se Woord ingerig word, die kerk moet verkondig dat die gelowiges, in die amp van die gelowige, die heerskappy van Christus orals sal verkondig.

En dit begin -baie belangrik – met elke gelowige wat homself onderwerp aan die gesag wat oor hom aangestel is.

Dit begin met elke gesin, wat ’n gemeente en staat in die kleine is.

Dit begin met gemeentes wat hul afsonderlik en gesamentlik onderwerp aan die Here se Woord, onvoorwaardelik.

Onthou, geen instelling, geen tugmiddel kan ’n mens red of wesentlik verander nie.

Dit is alleen deur wedergeboorte wat die mens se natuur kan verander, ogv die bloed van Christus.

Dit is die ware bybelse ‘revolusie’ wat nodig is om hele lewe, ons land te red !

Maar as geredde moet ek dan verder gaan, en in dankbaarheid my hele lewe onder die dissipline bring van die verskillende gesagsterreine, soos geopenbaar in die Woord.

Dit is alleen soos individue, gesinne, gemeentes en gemeenskapp al hoe meer bevry word van die revolusiegees, en deur die Here se Gees en Woord gered, geheilig en gereformeer word, dat ons land en al sy volke kan verander, en daar weer hoop is vir ons.

In Christus word ons weer herstel om onderdanig te wees, en nie meer revolusionêr te wees nie.

Dit help nie ons verwag van die samelewing en die owerhede om nie revolusionêr te wees nie, maar ons eie lewens, ons huwelike, ons gesinslewens is revolusionêr opstandig teen God se gebod nie, of hoe?

Hier is ’n paar vrae van selfondersoek, wat die kerk moet preek teen die revolusiegees:

– is ons huwelik saam en afsonderlik onderworpe aan God (Ef. 5:20, 21) ?

– is ek as man onderworpe aan God en sy opdragte aan my (Ef. 5:25-33)
– is ek as vrou onderdanig aan my man wat die Here oor my aangestel het (Ef. 5:22, 23)

– is as ek kind onderworpe aan die ouerlike gesag wat die Here oor my aangestel het (Ef. 6:1-3) ?
– is ons as ouers onderworpe aan die Here se gesag (Ef. 6:4) ?

– is ek as werknemer of werkgewer onderworpe aan die gesag wat die Here my gestel het op arbeidsterrein (Ef. 6:5-9) ?

– onderwerp ek my aan die gesag van die ouderlinge wat die Here oor my aangestel het (1 Tim. 3-5; Hebr. 13:17) ?
– onderwerp ons ons aan die burgerlike owerhede wat oor ons aangestel is (Rom. 13:1-7) ?

Net so revolusionêr sondig en verkeerd dit gaan wees as die burgerlike owerheid land gaan begin steel, netso revolusionêr verkeerd is dit as ek ’n ander man se vrou gaan steel, of as ek die Woord van my gesin weerhou, of as ek weier om die eredienste by te woon, of my bydrae te lewer aan die Here wat Hy vra, of toelaat dat ons jongmense in stryd met God se wet lewe buite die eg, ens.

Laat die kerk ook verkondig dat dit alleen in Christus is wat enigste hoop is teen ons eie revolusionêre harte.

Christus alleen bring hoop vir die ewige, én hierdie lewe.

Ons kan nie oorwin, in ons eie krag nie, maar juis oorwin in die krag van Christus.

Daarom, laat ons leuse wees, as gelowiges afsonderlik, en kerke saam:

Teen die revolusie, die Evangelie!

________________________________________

[1] https://af.wikipedia.org/wiki/Rewolusie

[2] http://vcho.co.za/wp-content/uploads/2018/01/Wat-is-Revolusie-Van-Prinsterer.doc

[3] https://proregno.com/2010/02/04/calvinisme-as-wortel-van-ons-volksbestaan/

POLYANDER SE 51 STELLINGS OOR DIE WET VAN GOD (Inleiding & Stelling 1 tot 11)

“Alhoewel dit uit die wet is (waaroor ons hierbo geskryf het) wat ons leer van die besmetting en gebrek van ons geestelike siekte, dit wil sê, dat ons ons sonde leer ken, kom dit uit die Evangelie dat ons van die remedie/kuur vir ons sonde leer.” — Synopsis Purioris Theologiae

Inleiding deur S. Le Cornu

Ek plaas hier ‘n stuk uit Johannes Polyander (1568 – 1646) se hoofstuk ‘Oor die Wet van God’, waar hy in 51 stellings oor die wet geskryf het, onder verskillende subopskrifte. Sien gerus die volledige teks heel onder. Dit kom uit die werk wat hy saam met ander Nederlandse gereformeerde teoloë geskryf het in die 17de eeu: Synopsis Purioris Theologiae (afkorting: SPT). Dit is oorspronklik in Latyn geskryf, en later vertaal in Nederlands asook in Engels). My vrye vertaling kom van die volgende Nederlandse uitgawe, vertaal deur D. van Dijk, met H. Bavinck wat die voorwoord geskryf het:

SYNOPSIS OF OVERZICHT VAN DE ZUIVERSTE THEOLOGIE, samengevat in twee en vijftig verhandelingen en beschreven door Johannes Polyander, Andreas Rivetus, Antonius Walaeus, Antonius Thysius, Doctoren en Professoren der H.H. Theologie, in de Nederlandse taal overgezet door Dirk van Dijk, V.D.M, te Hollum, 339 blz., Drukkerij-Uitgeverij J. Boersma, Enschede, 1964.

Daar is hoofsaaklike drie redes waarom ek oor hierdie onderwerp Polyander se werk hier plaas:

Rede 1. Dat dit elke gelowige, asook in die besonder elke bedienaar van die Heilige Woord, sal help om die waarheid reg te sny oor die wet van die Here, veral ook in die verhouding ‘wet en evangelie’, sien 2 Tim. 2:15.

Rede 2. Voortvloeiend uit nr. 1, om dwalinge te bestry, wat die verhouding ‘wet en evangelie’ verkeerd verstaan en dan die Woord verdraai en so baie mense mislei. Ons kan die wet ‘oorwaardeer’ (dan word dit legalisme = redding deur wet/werke), of ons kan dit ‘onderwaardeer’ (dan word dit antinomianisme = ons hoef nie meer in dankbaarheid volgens God se wet te lewe nadat Christus gekom het nie). Kyk hoe spreek Paulus beide dwalinge aan in een hoofstuk: teen legalisme, Gal. 3:11; teen antinomianisme, Gal. 3:21 (sien ook bv. Gal. 5:4; 5:23; Rom. 3:31; 7:12; 13:8-10; 1 Tim. 1:8,11).

Die verskillende gebruike van die woord ‘wet’ in die Skrif
En een van die sentrale redes waarom mense baiemaal dwaal oor ‘wet en evangelie’, is omdat hul nie die Skrif aandagtig lees en daarna luister nie, want as die woord ‘wet’ nie reg verstaan word in die Skrif in al sy betekenisse en verskillende gebruike deur die hele Skrif nie, veral nie in die NT nie, gaan daar baie dwalinge ontstaan …. soos die Saduseërs gedwaal het omdat hul die Skrifte nie geken het nie, en die Skrif teen mekaar probeer afspeel het, om mekaar te weerspreek (Matt. 22:23-33).

So probeer baie vandag nog die Skrif buig sodat die ‘wet en evangelie’ mekaar moet weerspreek, maar as elkeen reg verstaan word soos dit bedoel word in die hele Skrif, in die woorde van Paulus, dit albei ‘wettiglik gebruik’ en verstaan word (1 Tim. 1:8; Rom. 6:1,2), deur Skrif-met-Skrif te vergelyk, dan sal mens sien dat die Here se hele Woord, die wet en die evangelie eer God en dien sy kinders, alles ten goede.  In hierdie verband. Sien veral Polyander se stellings 3 tot 9, waar hy wys op 6 verskillende maniere waarop die woord ‘wet’ in die Skrif gebruik word, wat beteken mens moet mooi biddend lees, vra en onderskei na watter betekenis of gebruik van die wet in ‘n bepaalde teks verwys word, sodat ons ten einde saam met die Psalmskrywer kan glo en bely: “o Here, ek hoop op u heil (die evangelie), en ek hou u gebooie (wet)” (Ps 119:166), wat die ware kerk na die koms van Christus, wat die hele wet bevestig en vervul (Matt. 5:17-20; 22:37-40; Joh. 14:15) ook kenmerk, in die woorde van die Apostel Johannes: “Hier kom die lydsaamheid van die heiliges te pas; hier is hulle wat die gebooie van God (wet) en die geloof in Jesus bewaar (evangelie).” (Op 14:12; sien ook Op. 12:17).

Rede 3. Polyander, gebore in Frankryk (1568), het in Heidelberg gestudeer onder Junius, en sy doktersgraad gedoen onder Beza, Calvyn se opvolger in Geneva. Hy het predikant geword in Dordtrecht in 1591, en het later vir Gomarus opgevolg as professor in teologie in Leiden.  Hy was as adviseur teenwoordig by die Sinode van Dordt (1618-19), en het op die redaksie gedien wat die Dordtse Leerreëls moes nagaan. In die woorde van ‘n ander skrywer: “As sodanig het hy in samewerking met ander sy stempel afgedruk op hierdie Belydenisskrif.”

Hy was later ook op die redaksie van die Statevertaling (1637) wat uit die oorspronklike tale in Nederlands vertaal is.  Om Polyander daarom te lees in die SYNOPSIS, saam met ander teoloë van daardie tyd, gee ons verdere insigte oor wat hul geglo het aangaande en vanuit die Skrif, soos vervat in ons belydenisskrifte, maar dan ook in die kanttekeninge van die Statenvertaling verwoord is (wat tans in die proses is om ook in Afrikaans vertaal te word).

Die Statenvertaling met sy kanttekeninge is wat hier aangekom het saam met Jan van Riebeeck in 1652 aan die suidpunt van Afrika, en ons kerke en volk gevoed het in die eeue wat sou kom, van die Kaap, deur die Groot Trek en met die Boere Republieke, selfs tot in die vroeë 20ste eeu. Dit het saam met die Psalmboek en dan skrywers soos Calvyn, à Brakel, en andere ‘n groot invloed gehad om ons kerk en volk te vorm.  Met al die goeie dinge wat gekom het met die Bybel in ons eie taal (1933), het daardie rykdom van die skrywers van die 17de eeu, veral deur die kanttekeninge van die Statevertaling, lyk my ietwat verlore gegaan, en sal ons dit hopelik weer herontdek en waardeer, saam met al die ander rykdom wat die Here ons deur die eeue gegee het.

Daarom is dit goed om ook te leer van hulle wat ons voorgegaan het in die geloof, wat hul ook van die Skrif geleer het (Hebr. 13:7), sodat ons juis rede 1 en rede 2 hierbo in ons tye kan najaag, tot eer van God en die heil van ons naaste.

Bavinck skryf in sy voorwoord as volg, om ons nog verder te motiveer om ons gereformeerde worstels te herontdek:

“De Synopsis, nauwelijks in het licht gegeven, schijnt als koningin van de Gereformeerde leer geboren te zijn. … De Synopsis zelf is voor ons een duidelijk voorbeeld en een heldere spiegel van de orthodoxe leer, die op de Synode van Dordrecht de voorrang verkregen had. En dat deze leer een halve eeuw lang geheerst heeft en heeft kunnen heersen, zal niemand verwonderlijk voorkomen, die dit Overzicht gelezen en overdacht heeft. Het gaat voor geen ander handboek van die tijd in scherpte en nauwkeurigheid van bewijsvoering uit de weg, het schittert niet zelden van uitnemendheid van inzicht (dianoias megaloprepeiai), het is zich gefueel bewust van de waarheid van de Heilige Schrift en de Gereformeerde belydenis en daarmede volkomen op de hoogte, doch vrij van dorre, futiele en zouteloze scholastieke redeneÍingen en voorspiegelingen.”

Daarom, as Bavinck dit aanbeveel, dan kan ons dit maar lees!

Nota: 1) Ek plaas hier en daar die Nederlandse woorde in aanhalingstekens, omdat ek nie seker is van die korrekte vertaling nie. Enige voorstelle om my vertaling te verbeter sal baie waardeer word. 2) Hier en daar sit ek ‘n woord of meer in hakies by, gemerk met my voorletters ‘slc’). 3) Ek plaas die latynse uitgawe, asook die gedeelte wat ekself ingeskandeer het vir andere wat dit graag wil lees en kontroleer, hier onder. Daar is ook ‘n Nederlandse teks van die Synopsis wat ek daar plaas, maar dit bevat slegs hoofstukke 1-11 van deel 1. 

______________________________________________________________________

Hoofstuk XVIII

Johannes Polyander

OOR DIE WET VAN GOD

Stelling 1. Uit die wet van God kan die groot gebrek aan krag waaraan die vrye wil ly, wat in sonde geval het, geken word, asook hoe groot ons wil se ellende is.

Benaminge van die wet

2. De wet is deur die Latyne Lex genoem, omdat dit in die publiek gelees en gepubliseer is; deur die Grieke nomos, omdat ‘ze ieder het zijne toedeelt’, en deur die Hebreërs Thora, dit is lering, omdat dit ons aangaande die wil van God en ons plig teenoor Hom en ons naaste onderrig.

Die betekenis van die woord ‘Wet’ in die Skrif

3. In die Heilige Skrif word die woord “wet” in verskillende betekenisse opgeneem, eerstens vir elke insetting van God, Ps. 1.2 en 19:8.

4. Vandaar dat die naam wet aan die leer van sowel die Nuwe as Ou Testament toegeken word, sien Jes. 2:3; Jer. 31: 33; Rom. 3:27.

5. Tweedens, word dit in die besonder verstaan vir, of die morele wet, soos in Luk. 10:26; of vir die seremoniële wet, soos in Luk. 2:22, of vir die burgerlike wet, soos in Joh.19:7.

6. Derdens word word dit met die naamsverwisseling van die onderwerp (metonymia subjecti) geneem vir die boeke van Moses, wat die leer van die wet bevat, soos in Luk. 24:44.

7. Vierdens word dit is as ‘n deel vir die geheel (sinekdogogies) gebruik, naamlik vir al die boeke van die Ou Testament, soos in Joh. 10:34.

8. Vyfdens, met naamverwisseling van die bepaling (metonymia adjuncti), óf vir die Levitiese bediening (administrasie – slc), soos in Hebr. 7:12, of vir die strengheid en die vloek van die wet, soos in Romeine 6:14.

9. Sesdens, ‘overdrachtelijk’ (metafories?) vir die voorskrif van die natuurlike menslike rede, Rom.2.14.

Konklusie en definisie 

10. Hieruit blyk, dat die wet in die Heilige Geskrifte nie geneem word vir die ewige wet, of die wese (forma) van die rede, wat in die goddelijke gedagte, as ‘n archetipe bestaan nie, maar vir ‘n wettige verordening van God, as die mees volmaakte model, vir die menselike geslag in die tyd afgelei, soos dit op verskillende maniere meegedeel en verklaar is.

11. Ons neem dus aan, deur te bly binne die perke van die Heilige Boeke, die wet vir die tydelike onderrig en voorskryf (informatio ac praeceptio temporaria), waardeur God aan die mens wat na sy beeld geskape is, dit wat met sy reg oreenkom, beveel, dit wat daarvan afwyk verbied, met belofte van beloning, en bedreiging van straf, om hom te buig tot gehoorsaamheid aan sy wil.
_________________________________

Bronne:

Over de wet van God, hoofstuk XVIII, bl. 152-158

Synopsis, deel 1, hoofstuk 1-11

Die Latynse teks van die Synopsis (35mb groot)

Posted by: proregno | April 13, 2020

Preek: Lukas 24:1-12 Hy het Opgestaan!

Preek: Lukas 24:1-12 Hy het Opgestaan!

Lees: Lukas 23:54-24:12

Teksverse: En toe hulle baie bevrees word en met hulle aangesigte na die aarde buig, sê die manne vir hulle: Waarom soek julle die Lewende by die dooies? Hy is nie hier nie, maar Hy het opgestaan. Onthou hoe Hy vir julle gesê het toe Hy nog in Galiléa was: Die Seun van die mens moet oorgelewer word in die hande van sondige mense en gekruisig word en op die derde dag opstaan. (Luk. 24:5-7)

Preekopname (GK Carletonville, 2020-04-12):

Hy het Opgestaan

(Nota: die audio opname is die volledige preek, die preekteks hier onder bevat die basiese inhoud, die audio en teks bevat nie altyd dieselfde inhoud nie.)

Geliefdes in ons Here Jesus Christus,

Dit is die eerste dag van die week, dus die Sondag, die dag na die OT Sabbat.

Dit is vroeg in die more, en die vroue waarvan ons gelees het in hfst.23:55, 56 (hul name  word gegee in 24:10) gaan na die graf van Jesus, Om sy liggaam met spesery te versorg.

Die vroue gaan na die graf, na alle die groot gebeure van die afgelope 3 jaar, maar ook die afgelope week.

En tog is dit maar net nog ‘n begin van die week, net nog ‘n 1ste dag van die week … of ten minste het hul so gedink …

Maar, toe hul by doel graf kom, lyk alles nie pluis nie …

Eerstens, is die steen van die graf weggerol. Hoekom ?

En, tweedens, as hul in die graf inggaan ….

Is die liggaam van hul Here Jesus nie daar nie !!!

Wat ‘n verleentheid ?

Wat het hier gebeur ?

Wat nou ?

Hulle, die vroue, het dan vir Jesus van die begin af getrou gevolg, en presies geweet wat met Hom gebeur het.

Vers 55 sê dan ook dat hul al van Galilea af saam met Hom was, hulle het die graf gesien, en “hoe sy liggaam neergelê was”

Maar nou, die graf is oop … en belangriker … leeg !

Hulle is stomgeslaan oor wat hier aangaan …

En dan, nog TERWYL hul nog so staan en kyk en wonder wat aangaan,

Staan daar 2 manne voor hulle, met blink klere … engele van God, boodskappers.

Nog is dit einde niet vir die vroue wat hul beleef

Nie net is hul geskok oor die oop graf en die lee graf nie

Nou verskyn daar nog engele, hemelse wesens, in ‘n wonderbare helder lig aan hulle (daarom die ‘blink’ klere, wat wys op helderheid. Matt.28:2 verduidelik dat hul gedaante soos weerlig was en hul kleding wit soos sneeu).

Ja, die wagte het gebewe soos dooies geword …

So ook die vroue as hul die engele sien en omdat hul weet hierdie is nie bloot persone nie, het hul eerbiedig neergebuig …

In Matt.28 bemoedig die engele die vroue om nie te vrees nie, maar sê/vra wel die volgende:

WAAROM SOEK JULLE DIE LEWENDE BY DIE DOOIES ?

Hy is nie hier nie, Hy het opgestaan

En, dit is mos wat Hy gesê het gaan gebeur.

Die engele wys die vroue daarop: maar ONTHOU julle nie ?

Hy het dit reeds gesê nog toe Hy in Galilea was,

En wat het Hy gesê ?

Vers 7 gee ‘n opsomming daarvan:

Die Seun van die mens moet oorgelewer word in die hande van sondige mense en gekruisig word en op die derde dag opstaan.

In Galilea het Jesus alreeds gesê dat Hy oorgelewer, gekruisig sou word en weer opstaan:

Luk.9:44,  na maansieke kind genees is, na die berg van verheerliking

Bewaar hierdie woorde in julle ore; want die Seun van die mens sal oorgelewer word in die hande van die mense. Luk.18:31-34

31 En Hy het die twaalf by Hom geneem en vir hulle gesê: Kyk, ons gaan op na Jerusalem, en alles wat deur die profete geskrywe is, sal aan die Seun van die mens vervul word.

 32 Want Hy sal oorgelewer word aan die heidene en bespot en mishandel word, en op Hom sal gespuug word;

 33 en nadat hulle Hom gegésel het, sal hulle Hom doodmaak; en op die derde dag sal Hy opstaan.

 34 Maar hulle het niks hiervan begryp nie, en hierdie woord was vir hulle bedek, en hulle het nie verstaan wat gesê is nie.

Ja, onthou dit, dit is ‘n wonderbare, ongelooflike gebeurtenis wat hier afgespeel het, MAAR dit is, en was nog altyd deel van God se reddingsplan.

Die dissipels, die apostels en vroue was moedeloos en verslae na al die gebeure,

hul het gedink alles was verlore en verby … maar al die gebeure waarvan vers 7 praat,

dit was en is deel van God se plan:

Dit word gesien in die 3 sentrale gebeure van die Evangelie, soos beskryf in vers 7,

Die Seun van die mens moet (dei = goddelike verordening, dit sal so wees): 

  1. oorgelewer word in die hande van sondige mense (passief)
  2. en gekruisig word (passief)
  3. en op die derde dag opstaan. (aktief)

Hier is een van die beste opsommings, geliefdes, van wat die Evangelie is,

– dit is nie wat ek of u kan of moet doen nie, want ons is ‘sondige mense’ (v.7a)

– maar wat God in Christus vir ons gedoen het:

Hy is oorgegee (geboorte, lyding, kruisiging, sterwe) maar ook opgewek vir ons.

– 1 Kor.15 gee ook hierdie opsomming van die Evangelie, die goeie nuus as volg, Paulus:

3 Want in die eerste plek het ek aan julle oorgelewer wat ek ook ontvang het, dat Christus vir ons sondes gesterf het volgens die Skrifte;

 4 en dat Hy begrawe is, en dat Hy op die derde dag opgewek is volgens die Skrifte;

 5 en dat Hy aan Céfas verskyn het; daarna aan die twaalf.

DIT is die evangelie, geliefdes.

Die vroue en ons moet dit hoor:

HY HET OPGESTAAN, MOENIE DIE LEWENDE ONDER DIE DOOIES SOEK NIE!

 

Maar nou, as die Evangelie is wat Jesus vir ons gedoen het,

wat is dan die vrug of gevolge van die Evangelie ?

Dit sien ons vanaf vers 8 en verder

“En hulle het sy woorde onthou”

Ja, dit het nou tot hul deurgedring:

Hier het hul GESIEN dat die graf oop is, en leeg is,

EN nou het hul ook gehoor Jesus het opgestaan

Hy is die LEWENDE, nie ‘n dooie nie.

Hy het oorwin.

En nie net sien hul dit nie, hul hoor dit ook, en hul onthou nou:

MAAR DIT IS WAT JESUS VIR HUL GESê HET GAAN GEBEUR ?

Die gevolg van as hul nou gehoor en verstaan het?

Hul word die eerste draers van die Evangelie van Jesus se opstanding!

In vers 9, 10 hoor ons hul gaan terug na die 11 apostels en die ander en vertel hul ‘alles’ wat gebeur het.

– Wat hul gesien en gehoor het aangaande Jesus.

En wat is die reaksie op hul boodskap ?

Twee-erlei,

Eerstens, is daar twyfel en skeptisisme, hul getuienis word afgemaak as ‘onsinnige praatjies’, en die hartseer woorde: die vroue is nie geglo nie.

Ja, die dissipels het seker gedink die vrouens probeer hul nou onnodig opgewonde maak.

Hulle wat dink alles is nou verby

Hul geliefde leier is daarmee heen, daar gaan niks kom van sy koninkryk nie.

God se koninkryk gaan nie meer kom nie, want Jesus is nou by die dooies …

Dit is die een reaksie.

Maar dan is daar ook ‘n ander reaksie, waarvan ons lees in vers 12,

Maar Petrus het opgestaan en na die graf gehardloop; en toe hy neerbuk, sien hy die doeke alleen lê. En hy het weggegaan huis toe, vol verwondering oor wat gebeur het.

Ja, die een wat hom die naaste gevolg het

Die een wat gesê het ek sal U tot in die dood volg,

Die een wat Hom in die oë gekyk het en Hom verloen het …

Ons lees dat Hy in beweging kom nadat Hy die vrou se getuienis gehoor het. Kyk wat doen hy:

  1. Hy het opgestaan
  2. hy het na die graf gehardloop
  3. hy het neergebuk en die doeke alleen sien lê
  4. hy het verwonderd huistoe gegaan

Ja, Petrus bly nie staan by die woorde van die vroue nie, maar gaan doen ondersoek

Hy hardloop na die graf met die hoop dat dit alles waar is wat die vroue getuig

Hy wil met sy eie oë dit sien

By die graf kry hy ‘n leë graf, en dan sê die teks eksplisiet ‘sien hy die doeke alleen lê”,

(Joh. 20:7, en die doek wat op sy hoof was, sien hy nie by die doeke lê nie, maar opgerol op een plek afsonderlik.)

wat dui daarop dat as die liggaam gesteel is, of weggeneem is, sal die doeke saamgegaan het,

en sal dit nie so netjies eenkant lê nie.

En dan lees ons hy is verwonderd in sy hart terug huistoe … om te gaan getuig van die gebeure, van wat hy sien en glo .. aan die ander dissipels

Ja, niks was verniet nie

Jesus het opgestaan

Hy is nie meer dood nie

Hy is die Lewende !

 

Nou, geliefdes …

Dit is vandag die eerste dag van die week,

dit is die Sondag

dit is die opstandingsdag van ons Here Jesus Christus,

wat ons kan vier, al is dit nie saam nie,

en ons gaan aanhou vier totdat Hy weer kom.

Maar, waar nou eers die ondersoekende vraag,

waar is u en ek vanoggend? nie fisies nie, maar in ons harte?

Is ons soos die vroue en dissipels, maar bloot besig met spesery en salf smeer aan sondige wonde?

Kom maar kerk toe en is godsdienstig, bloot omdat u man of vrou, u familie dit van u verwag ?

Verkondig u met u lippe dat Jesus leef en opgestaan het …

Maar ons lewens getuig van iemand wat by die dooies hoort:

– nog dood in die sonde

– nog dood vir Jesus maar lewendig vir die wêreld

Ja, vandag is daar nog baie skeptici, valse profete, en ander sg geleerdes wat die opstanding van Christus ontken, maar u en ek:

– is u nog by die graf besig met allerlei rituele,

– of, ongeag al sy beloftes, sy Woord, nog v. 11, glo nie werklik nie?

maar het nog nooit Hom ontmoet wat LEWENDIG IS NIE ?

“Die vraag geliefde IS NIE: Het Jesus opgestaan uit die dode nie ?
Dit is ‘n gegewe historiese feit ongeag hoeveel valse profete dit probeer ontken
DIE VRAAG IS: het ek, het jy al opgestaan?
Het jy al opgestaan uit die dood om in jouself te vertrou, vir jouself te lewe?
Hoe lyk u lewe hierdie opstandingsondag en elke dag?
O geliefdes, elke dag, ook elke opstandingsdag as ons sy stem hoor, dan moet ons deur die geloof opstaan uit die sonde en verlorenheid,
ja, geestelik soos Petrus as’t ware na Christus toe hardloop!
Ons moet opnuut, opgewonde en verwonderd raak oor die evangelie, naamlik,

DAT JESUS VIR SONDAARS KOM STERWE HET,

VAN WIE EK DIE VERNAAMSTE IS … 1 Tim. 1:15

Maar dit ook met ander deel….

Geliefdes,

Elke rusdag, nie net ‘n paasfees of paas naweek een keer ‘n jaar nie,

maar elke opstandingsdag, die Sondag wat ons elke Sondag vier,

kan die lewe nie meer vir my dieselfde wees nie.

Dalk, moet ek daar in my binnekamer die eerste maal op my kniee besef,

wat dit beteken dat Christus gekruisg, en opgestaan het

Maar dit kan ook beteken, dat ek opnuut my moet verbind,

om lewenslank, elke dag, maar ook beginnende die 3 Mei, as die Here wil,

elke Sondag, die koms, die lyding, die sterwe, die opstanding en hemelvaart van Christus te gedenk, met groot gewilligheid en vreugde!

Hou op die LEWENDE by die dooies soek, dus in die wêreld of eie sonde die lewe te soek.

Onthou elke dag, elke Sondag, Jesus is opgewek

SODAT U opgewek kan word in ‘n nuwe lewe wat Hom behaag,

hoe langer hoe meer.

Daarom, vlug van die dood, en soek die lewe by Hom wat gesê het:

Ek is die weg, die waarheid, en die Lewe! (Joh. 14:6).

AMEN.

Posted by: proregno | April 9, 2020

Uitverkiesing en Genadeverbond by Herman Bavinck

Uitverkiesing en Genadeverbond by Herman Bavinck*

Bavinck skryf as volg oor die onlosmaaklike nou verband tussen die uitverkiesing en die genadeverbond, en wys daarop dat  juis as die genadeverbond losgemaak word van die uitverkiesing, dan verval so ‘n ‘genadeverbond’ in ‘n verbond van werke, wat weer van die mens afhang (Beklemtonings, kursief en subopskrifte is bygevoeg):

“De raad der verlossing, die in de eeuwigheid ligt, en het verbond der genade, dat terstond na den val aan den mensch bekend gemaakt en met hem opgericht wordt, staan beide met elkander in het nauwste verband. Zij staan in zoo innige betrekking, dat het eene staat en valt met het ander.

Daar zijn wel velen eene andere meening toegedaan; hun standpunt nemend in het verbond der genade, ontkennen en bestrijden zij den raad der verlossing; in naam van de zuiverheid van het Evangelie verwerpen zij de belijdenis der verkiezing. Maar feitelijk verderven zij daarmede het verbond der genade en veranderen het Evangelie weder in een nieuwe wet. Immers, als het verbond der genade van de verkiezing wordt losgemaakt, houdt het zelf op een verbond der genade te zijn en gaat het weer in een werkverbond over.

De verkiezing houdt toch in, dat God de zaligheid, die de mensch heeft verbeurd en nooit meer in eigen kracht verwerven kan, hem nochtans om niet en uit genade schenkt. Maar als die zaligheid geen loutere gave van genade is doch op eenigerlei wijze van het gedrag der menschen afhangt, wordt het verbond der genade weder in een verbond der werken omgezet; de mensch heeft dan eerst aan eenige voorwaarde te voldoen, om het eeuwige leven deelachtig te worden. Genade en werk staan hier tegenover elkander en sluiten elkander ten eenenmale uit.

Indien het door genade is, zoo is het niet meer uit de werken, anderszins is de genade geene genade meer. En indien het is uit de werken, zoo is het geene genade meer, anderszins is het werk geen werk meer, Rom. 11 : 6.

De Christelijke religie heeft tot eigenaardig kenmerk, dat zij de godsdienst der verlossing, loutere genade, zuivere religie is. Maar zij kan als zoodanig alleen erkend en gehandhaafd worden, als zij enkel gave is en geheel en al uit den raad Gods

opkomt. Verkiezing en genadeverbond vormen dus zoo weinig eene tegenstelling, dat de verkiezing veelmeer de grondslag en de waarborg, het hart en de kern van het genadeverbond is. En zoozeer is het van belang, dit innig verband vast te houden, dat de minste verzwakking daarvan niet alleen het rechte inzicht in de verwerving en de toepassing der zaligheid beneemt, maar ook de geloovigen van hun eenigen en zekeren troost in de practijk van hun geestelijk leven berooft.

Er valt nog rijker licht op dit verband, wanneer het verbond der genade niet uitsluitend tot de verkiezing, maar tot den ganschen raad der verlossing in betrekking wordt gesteld. De verkiezing is niet de gansche raad der verlossing, maar is er een deel, het eerste en principieele deel van; in dien raad is ook opgenomen en vastgesteld de wijze, waarop die verkiezing zal worden verwezenlijkt, de gansche verwerving en toepassing der zaligheid. De verkiezing is immers in Christus gemaakt, en de raad Gods is niet alleen een werk van den Vader, maar ook een werk van den Zoon en van den Heiligen Geest, een Goddelijk werk der gansche Drieëenheid.

De raad der verlossing is met andere woorden zelf een verbond; een verbond, waarin elk der drie personen, om zoo te zeggen, zijn eigen taak ontvangt en zijn eigen werk verricht. En het verbond der genade, dat in den tijd wordt opgericht en voortgeplant wordt van geslacht tot geslacht, is niets anders dan de uitwerking en de afdruk van dat verbond, dat vastligt in het Eeuwige Wezen. Zooals in den raad Gods, zoo treedt in de historie elk der personen op. De Vader is de oorsprong, de Zoon is de Verwerver en de Heilige Geest is de Toepasser onzer zaligheid. En daarom doet elk terstond en in dezelfde mate aan het werk van den Vader, den Zoon of den Geest te kort, als hij onder den tijd de grondslag der eeuwigheid wegschuift en de historie losmaakt van den genadigen en almachtigen, Goddelijken wil. …

B Drie kenmerke van die ontwikkeling van die genadeverbond in die tyd

Kenmerk 1: Een genadeverbond in verskillende vorme en bedelinge

1.1 Die eenheid van die genadeverbond

“Ten eerste is het genadeverbond overal en ten allen tijde in zijn wezen één, maar treedt het toch telkens in nieuwe vormen op en doorloopt het verschillende bedeelingen. Wezenlijk en zakelijk blijft het één, vóór en onder en na de wet. Het is altijd genadeverbond; het heet zoo, omdat het uit de genade Gods voortvloeit, genade tot inhoud heeft, en in de verheerlijking van Gods genade zijn einddoel vindt. … De ééne groote, allesomvattende belofte van het genadeverbond is deze: Ik zal uw God zijn en de God van uw zaad, Gen. 7 : 8, en daarin is alles begrepen, de gansche verwerving en toepassing der zaligheid, Christus en al zijne weldaden, de H. Geest met al zijne gaven. Van de moederbelofte in Gen. 3 : 15 tot de apostolische zegenbede in 2 Cor. 13 : 13 loopt er ééne rechte lijn: in de liefde des Vaders, de genade des Zoons en de gemeenschap des H. Geestes ligt alle heil voor den zondaar besloten.

Daarom dienen wij er wel op te letten, dat die belofte niet voorwaardelijk, maar zoo beslist en zoo stellig mogelijk is. God zegt niet, dat Hij onze God wil zijn, indien wij dit of dat doen. Maar Hij zegt, dat Hij vijandschap zal zetten, en dat Hij onze God zal zijn, en dat Hij in Christus ons alle dingen schenken zal. Het genadeverbond kan in zijn wezen door alle eeuwen heen hetzelfde blijven, omdat het alleen van God afhangt en God de Onveranderlijke en de Getrouwe is. Het werkverbond, dat met den mensch vóór den val werd opgericht, was verbreekbaar en is verbroken, omdat het afhing van een veranderlijk mensch. Maar het verbond der genade ligt enkel en alleen in Gods ontferming vast. Menschen mogen ontrouw worden, maar God vergeet zijne belofte niet. Hij kan en mag zijn verbond niet verbreken, Hij heeft er zich vrijwillig, met een duren eed toe verplicht; zijn naam, zijn roem, zijn eere hangt er aan. Het is om zijns zelfs wil, dat Hij de overtredingen van zijn volk uitdelgt en hunner zonden niet gedenkt, Jes. 43 : 25, 48 : 9, Jer. 14 : 7, 21.  En daarom mogen bergen wijken en heuvelen wankelen, maar zijne goedertierenheid zal van ons niet wijken en het Verbond zijns vredes zal niet wankelen, zegt de Heere onze Ontfermer, Jes. 54 : 10.

1.2 Die verskillende vorme en bedelinge van die een genadeverbond

Toch, hoe onveranderlijk in zijn wezen ook, het wisselt in zijne vormen, en treedt in de verschillende bedeelingen in andere gestalten op.

1.2. 1 Noag

In de tijden vóór den zondvloed had er ook reeds eene scheiding tusschen Sethieten en Kaïnieten plaats, maar de belofte werd toch nog niet tot één persoon en geslacht beperkt, maar breidde zich tot alle menschen uit; eene formeele afzondering kwam niet tot stand, algemeene en bijzondere openbaring stroomden nog in ééne bedding voort. Maar toen op die wijze de belofte dreigde te loor te gaan, werd de zondvloed noodzakelijk en nam Noach in de ark de belofte mede. Ook toen was die belofte nog een tijd lang algemeen, doch als na den vloed een nieuw gevaar voor den voortgang van het genadeverbond ontstaat, dan verdelgt God de menschen niet meer, maar laat Hij de volken wandelen op hunne eigene wegen, en zondert Hij Abraham af tot een drager der belofte.

1.2.2 Die aartsvaders

Het genadeverbond vindt dan zijne verwezenlijking in de huisgezinnen der aartsvaders, die door de besnijdenis als een zegel van de rechtvaardigheid des geloofs en als een teeken van de besnijdenis des harten van andere volken gescheiden worden.

1.2.3 Israel

Met Israël als het zaad van Abraham wordt dan het genadeverbond aan den Sinai opgericht; maar wijl Israël een volk is en als een heilig volk voor Gods aangezicht moet wandelen, neemt het genadeverbond een nationaal karakter aan en bedient zich van de wet, niet alleen van de zedelijke, maar ook van allerlei burgerlijke en ceremonieele wetten, om het volk als een tuchtmeester te leiden tot Christus. De belofte was ouder dan die wet, en de wet kwam niet in de plaats der belofte, maar kwam bij de belofte bij, om deze juist tot verdere ontwikkeling te brengen en hare vervulling in de volheid des tijds voor te bereiden.

1.2.4 Die vervulling in Christus

In Christus gaat de belofte in de vervulling, de schaduw in het lichaam, de letter in den geest, de dienstbaarheid in de vrijheid over. Als zoodanig maakt zij van alle uitwendige, nationale banden zich vrij en breidt zich, als in den beginne, wederom tot heel de menschheid uit. Doch in welke vormen het genadeverbond ook optrede, het heeft altijd denzelfden wezenlijken inhoud. Het is altijd hetzelfde Evangelie, Rom. 1 : 2, Gal. 3 : 8, dezelfde Christus, Joh. 14 : 6, Hand. 4 : 12, hetzelfde geloof, Hand. 15 : 11, Rom. 4 : 11, Hebr. 11, dezelfde weldaden van vergeving en eeuwig leven, Hand. 10 : 43, Rom. 4 : 3. Het licht verschilt, waarbij de geloovigen wandelen, maar het is altijd dezelfde weg, die door hen betreden wordt.

Kenmerk 2: Die genadeverbond dra ‘n organiese karakter

De tweede eigenaardigheid van het genadeverbond bestaat daarin, dat het in al zijne bedeelingen een organisch karakter draagt. De verkiezing vestigt de aandacht op de bijzondere, individueele personen, die te voren door God gekend zijn en daarom in den tijd geroepen, gerechtvaardigd en verheerlijkt worden, maar zij houdt op zich zelve nog niet in, in welk verband deze personen tot elkander zijn.

2.1 Christus die Hoof van sy gemeente, dit is al die uitverkorenes

Maar nu zegt de Schrift ons verder, dat de verkiezing in Christus’ plaats heeft gehad, Ef. 1 : 4, 3 : 11, en dus zoo te werk is gegaan, dat Christus kon optreden als het Hoofd zijner gemeente, en de gemeente kon vormen het lichaam van Christus. De uitverkorenen staan dus niet los naast elkander, maar zij zijn in Christus één. Gelijk in de dagen des Ouden Testaments het volk Israels één heilig volk Gods was, zoo is de gemeente des Nieuwen Testaments een uitverkoren geslacht, een koninklijk priesterdom, een heilig volk, een verkregen volk, 1 Petr. 2 : 9. Christus is de Bruidegom, en de gemeente is zijne bruid; Hij is de wijnstok en zij zijn de ranken; Hij is de hoeksteen, en zij zijn de levende steenen van het Godsgebouw; Hij is de Koning en zij zijn de onderdanen.

Zoo innig is deze eenheid tusschen Christus en zijne gemeente dat Paulus beide saam onder den naam van Christus samenvat; gelijk het lichaam één is en vele leden heeft en alle de leden van dit ééne lichaam, vele zijnde, één lichaam zijn, alzoo ook Christus, 1 Cor. 12 : 12. Het is eene gemeenschap, die de eenigheid des Geestes behoudt door den band des vredes; één lichaam en één geest, gelijkerwijs zij ook geroepen tot ééne hope hunner beroeping; één Heere, één geloof, één doop; één God en Vader van allen, die daar is boven allen, en door allen, en in hen allen, Ef. 4 : 3—6.

2.2 Adam die hoof van die hele mensdom deur die werksverbond; Christus die Hoof van die genadeverbond, die nuwe menslike geslag

Zoo kan de verkiezing geen daad van willekeur of toeval zijn geweest. Als zij geleid is door de bedoeling, om Christus te stellen tot een Hoofd en de gemeente te vormen tot zijn lichaam, dan draagt zij zelve een organisch karakter en sluit de gedachte van een verbond reeds in. Maar in het getuigenis, dat de verkiezing in Christus is gemaakt, wordt nog iets anders aangeduid. Immers, de organische eenheid van het menschelijk geslacht onder een hoofd treedt niet voor het eerst in Christus, maar in Adam tegemoet. Adam heet bij Paulus uitdrukkelijk een voorbeeld desgenen, die komen zoude, Rom. 5 : 14, en Christus wordt door hem de laatste Adam genoemd, 1 Cor. 15 : 45. Het genadeverbond blijkt daarmede naar de grondgedachten en lijnen van het werkverbond te zijn; het is er niet de afschaffing, maar veeleer de vervulling van, gelijk het geloof de wet niet te niet doet, maar bevestigt, Rom. 3 : 21.

Werk- en genadeverbond zijn dus eenerzijds, gelijk vroeger werd opgemerkt zeer scherp onderscheiden; maar ze zijn anderzijds zeer innig verwant. Het groote onderscheid bestaat daarin, dat Adam, zijne plaats als hoofd van het menschelijk geslacht heeft verbeurd en verloren, en nu door Christus is vervangen. Maar deze neemt de vervulling op zich, zoowel van wat de eerste mensch misdaan heeft als van wat hij had moeten doen, volbrengt voor ons de eischen, waartoe de zedewet ons verplicht, en vat nu zijne gansche gemeente als een vernieuwd menschelijk geslacht onder zich als het Hoofd te zamen.

In de bedeeling van de volheid der tijden wordt wederom alles door God tot één vergaderd in Christus, beide dat in den hemel en dat op de aarde is, Ef. 1 : 10. Dit vergaderen kan daarom niet anders dan op eene organische wijze geschieden. Als het genadeverbond zelf in Christus organisch is gedacht, dan moet het dienovereenkomstig ook worden opgericht en voortgezet. Zoo zien wij dan, dat het in de historie nooit met een enkel, los, op zichzelf staand individu wordt opgericht, maar altijd met een mensch en zijn geslacht, met Adam, met Noach, met Abraham, met Israël, met de gemeente en hun zaad. Nooit geldt de belofte een enkel geloovige op zichzelf, maar altijd in hem ook zijn huis. God verwezenlijkt zijn genadeverbond niet, door op den tast eenige menschen uit de menschheid uit te lezen en dan buiten de wereld om saam te voegen; maar Hij draagt het in de menschheid in, maakt het tot een bestanddeel der wereld, en zorgt nu, dat het in die wereld bewaard blijve van den booze.

Als Herschepper wandelt Hij in het spoor, dat Hij als Schepper, Onderhouder en Regeerder aller dingen getrokken heeft. De genade is iets anders en hoogers dan de natuur, maar zij sluit zich toch bij de natuur aan, en vernietigt ze niet doch herstelt ze. Zij is geen erfgoed, dat krachtens natuurlijke geboorte overgaat, maar ze stroomt toch voort in de bedding, welke in de natuurlijke verhoudingen van het menschelijk geslacht is uitgegraven. Het verbond der genade springt niet van den hak op den tak, maar zet in de familiën, geslachten en volken op eene historische en organische wijze zich voort.

Kenmerk 3: Die genadeverbond is redding tot werke, nie deur werke nie

3.1 Die genadeverbond sluit alle werke uit, is enkel genade

Hieruit is te verklaren, dat het genadeverbond, hetwelk eigenlijk geen eischen en voorwaarden kent, toch weer in den vorm van een gebod voor ons optreedt en ons vermaant tot geloof en bekeering, Mark. 1 : 15.

In zichzelf beschouwd, is het genadeverbond enkel genade en sluit het alle werk uit. Het geeft wat het eischt, en het vervult wat het voorschrijft. Het Evangelie is louter blijde boodschap, geen eisch maar belofte, geen plicht maar gave. Doch opdat het zich als belofte en gave in ons verwezenlijke, neemt het in overeenstemming met onze natuur het karakter eener zedelijke vermaning aan. Het wil ons niet dwingen, maar begeert niet anders, dan dat wij vrij en gewillig in het geloof aannemen, wat God ons schenken wil.

De wil van God realiseert zich niet anders dan door ons verstand en onzen wil heen. Waarom ook terecht gezegd wordt, dat de mensch, door de genade die hij ontvangt, zelf gelooft en zelf zich bekeert. Doordat het genadeverbond op deze wijze historisch en organisch ingaat in het menschelijk geslacht, kan het hier op aarde niet in eene gedaante verschijnen, die ten volle aan zijn wezen beantwoordt. Niet alleen blijft er in de ware geloovigen veel, dat met een leven overeenkomstig den eisch des verbonds: wandel voor mijn aangezicht en wees oprecht, wees heilig want Ik ben heilig, in lijnrechten strijd is.

3.2 Nie almal is Israel wat uit Israel is nie, so is almal nie kerk is, wat uit die kerk is nie

Maar er kunnen ook personen zijn, die in het genadeverbond, gelijk het zich aan onze oogen vertoont, zijn opgenomen, en toch vanwege hun ongeloovig en onbekeerlijk hart nog van alle geestelijke weldaden van dat verbond verstoken zijn. Dat is thans niet alleen het geval, maar zulk een toestand heeft alle eeuwen door bestaan. In de dagen des Ouden Testaments waren lang niet allen Israël, die uit Israël afstamden, Rom. 9 : 6, want niet de kinderen des vleesches, maar de kinderen der belofte worden voor het zaad gerekend, Rom. 2 : 29, 9 : 8; en in de Nieuw-testamentische gemeente is er kaf onder het koren, zijn er kwade ranken aan den wijnstok, en zijn er niet alleen gouden, maar ook aarden vaten, Matth. 3 : 12, 13 : 29, Joh. 15 : 2, 2 Tim. 2 : 20.

Daar zijn menschen, die eene gedaante van godzaligheid vertoonen, maar de kracht derzelve verloochenen, 2 Tim. 3 : 5.

3.3 Wese en verskyning van die genadeverbond: twee sye aan één genadeverbond

Op grond van deze tegenstrijdigheid tusschen wezen en verschijning hebben sommigen wel tusschen een inwendig verbond, dat uitsluitend met de ware geloovigen werd opgericht, en een uitwendig verbond, dat alleen de uitwendige belijders omvatte, onderscheid en scheiding gemaakt. Maar zulk eene scheiding kan met de leer der Schrift niet bestaan; wat God vereenigt, mag de mensch niet scheiden. Er mag niet afgelaten worden van den eisch, dat wezen en verschijning aan elkander beantwoorden zullen, dat het belijden met den mond en het gelooven met het hart met elkander zullen overeenstemmen, Rom. 10 : 9. Maar al zijn er dus geen twee verbonden, die los naast elkander zijn, er zijn aan het ééne genadeverbond toch twee zijden, waarvan de ééne alleen voor ons, de andere echter ook voor God volkomen zichtbaar is.

3.4 Die ‘gunstige oordeel’ of ‘oordeel van liefde’ (DL. ¾.15) en die selfondersoek

Wij hebben ons te houden aan den regel, dat wij niet over het hart, maar alleen over den uitwendigen wandel, en dan nog gebrekkig, kunnen oordeelen. Wie voor het oog der menschen in den weg des verbonds wandelen, moeten naar het oordeel der liefde door ons als bondgenooten beschouwd en behandeld worden. Maar ten slotte is het niet ons, maar Gods oordeel, dat beslist. Hij is de Kenner der harten en de Proever der nieren; bij Hem is er geene aanneming des persoons; de mensch ziet aan wat voor oogen is, maar de Heere ziet het hart aan, 1 Sam. 16 : 7. Zoo onderzoeke dan een iegelijk zichzelven, of hij in het geloof is, of Jezus Christus in hem is, 1 Cor. 13 : 5.
_______________________________________________

*Bron: Magnalia Dei: Onderwijsing in de Christelijke Religie naar Gereformeerde Belijdenis, Kampen:Kok, 1931: 255-262. Aanlyn hier beskikbaar:

Neocalvinisme: Bavinck, Magnalia Dei

(by hierdie webblad is ook Bavinck se volledige werk, Gereformeerde Dogmatiek (waarvan Magnalia Dei, ‘n opsomming is; asook werke van Kuyper en Schilder.)

Die nuutste Engelse vertaling van MD: The Wonderful Works of God

Bavinck se voorwoord in Engels: Why Study Theology? A New Translation of a Timeless Word from Herman Bavinck

Vir meer inligting en ander artikels van en oor Bavinck op Pro Regno, sien hierdie skakels: Herman Bavinck

Posted by: proregno | April 8, 2020

Vergenoegdheid is ‘n groot wins – à Brakel

VERGENOEGDHEID IS ‘N GROOT WINS

deur Wilhelmus à Brakel

rdMaar die godsaligheid saam met vergenoegdheid is ‘n groot wins. (1 Tim. 6:6)

Nota: Wilhelmus a’Brakel (1635-1711) skryf oor vergenoegdheid in sy De Redelijke Godsdienst, deel 2, hoofstuk 21, wat hier aanlyn beskikbaar is. Die gedeelte hier onder kom uit die Engelse vertaling (“The Christian’s Reasonable Service”, deel 3, hoofstuk 64, bl. 390 en verder) , wat hier beskikbaar is. Sien hierdie artikel vir ‘n kort oorsig oor die lewe van à Brakel, en hierdie langer artikel as ‘n goeie oorsig van sy bediening en sy standaardwerk: The Pastoral and Practical Theology of Wilhelmus à Brakel.

Die volledige titel van se werk is: “DE REDELIJKE GODSDIENST (met verwysing na Romeine 12:1-slc) in welke de Goddelijke waarheden van het genadeverbond worden verklaard, tegen partijen beschermd en tot beoefening aangedrongen, alsmede de bedeling des verbonds in het Oude en Nieuwe Testament en de ontmoeting der kerk in het Nieuwe Testament, vertoond in een verklaring van de Openbaring van Johannes.” 

à Brakel se definisie van vergenoegdheid is:

“Contentment is a Christian virtue consisting in a correspondence between the desire of God‟s children and their present condition—this being true because it is the will of their God in Christ and according to His sovereign determination. In this they rest with Delight, in quiet confidence, joyfully, and with gratitude, trusting that the Lord will cause the present and the future to turn out to their advantage. This causes them to utilize their present condition to the advancement of their spiritual life and to the glory of God. Contentment is a Christian virtue of God‟s children.”

Ek haal die laaste gedeelte oor hierdie onderwerp uit à Brakel se werk aan, wat baie troosvol maar ook vermanend is vir ons as gelowiges en sy kerk, ook vir ons tye:

Exhortation to Strive for Contentment
Therefore, children of God—either rich, of the middle class, of limited means, insignificant, poor, oppressed, or tossed with tempest—whoever you may be and whatever your circumstances may be, you are all in need of an exhortation, for no circumstances in and of themselves yield contentment. Learn to adjust your desires to your circumstances—regardless of what they may be—and do not endeavor to adjust your circumstances to your desires, for there would be no end to that. Cast dissatisfaction far away from you as being a harmful pestilence for your spiritual life, and possess your soul in contentment.

To that end you must first of all meditate upon all forceful exhortations. Hear them from the mouth of the Lord, speaking to you in this way:

― Commit thy way unto the Lord; trust also in Him; and He shall bring it to pass (Ps 37:5);

― Cast thy burden upon the Lord, and He shall sustain thee: He shall never suffer the righteous to be moved (Ps 55:22);

― Be content with such things as ye have: for He hath said, I will never leave thee, nor forsake thee (Heb 13:5);

― Therefore take no thought … for your heavenly Father knoweth that ye have need of all these things (Matt 6:31-32);

― Bread shall be given him; his waters shall be sure (Isa 33:16);

―Casting all your care upon Him; for He careth for you (1 Pet 5:7).

Do not readily pass over these texts, but give attention to each one—yes, to every individual word. Take note of these words as being addressed to you by the God of heaven. He not only commands you to take no thought, but also to be content. Does not the command of God suffice so as to motivate you to render obedience? Is not His exhortation sufficient to stir you up?

Take also notice, however, of the promises which the omnipotent, good, and true God makes in addition to this: He shall bring it to pass; He shall sustain thee; He shall not forsake thee; your heavenly Father knoweth that ye have need of all these things; He careth for you. Are the promises of God not enough for you? Would He say it and not do it? Therefore, be satisfied, delight yourself, and rejoice in His promises, which will most certainly be fulfilled. It is true that the Lord does not always fulfill His promises when we judge it to be most suitable for us.

However, the Lord will most certainly do it at His time. It is thus best if we do not receive it at our time; there is yet something to be learned by us and we must first be capable of using the promises well. It is the Lord‘s wisdom and goodness that He postpones the matter; however, the fulfillment is beyond doubt. He has not promised to give you a certain quantity, but rather as much as you will have need of. That ought to be sufficient for you and He will most certainly give it to you.

Therefore, ―though it tarry, wait for it; because it will surely come, it will not tarry (Hab 2:3). Even if you do not perceive any means by which or from where it will come, He is almighty. He can also do it without means and sustain you and your children without food. Or else He will provide the means—even if ravens would have to bring it to you; even if He would cause bread to rain down from heaven; even if He would have to multiply flour and oil; or even if He would have to close the mouths of the lions and cause the fire to have no power. Therefore, be still and see the salvation of the Lord.

Secondly, is not God, who is your Father, sovereign? Would you wish that He were not so? You will indeed reply, ―No I am glad that He is so and do not wish to stand above Him. I approve of His sovereignty, and even if He were to kill me, I would worship His sovereign majesty. However, here the will of God stands over against your will.

You say, ―I wish to have this, and God says, ―I do not wish to give this to you; such and such is the measure that you will have. Whose will shall have the upper hand, however—God‘s will or yours? Since you know that you cannot prevail against God, will you therefore fret and grumble, as children sometimes do toward their parents? That would indeed be a striving against God. Since He is sovereign, however, His will is supreme, and you approve of it with delight, subject your will to His will, and will what He wills. Delight yourself in your circumstances, since it is the will of God concerning you—especially since God is your Father to whom you pray daily, ―Thy will be done. Since you subject yourself to His will in prayer, should you then not also subject yourself to His will in His dealings with you—even if they are not according to your desires? Submit yourself therefore to God and glorify Him in doing so.

Thirdly, did not God, by saying, ―I am your God! cause Himself to be your portion so that you would enjoy all felicity in Him? If you have the all-sufficient One as your salvation, are you then still in need of anything else? Is He not better to you than a thousand worlds, a piece of money, or a piece of bread? Therefore, speak and practice what the godly did. ―The Lord is my portion, saith my soul; therefore will I hope in Him‖ (Lam 3:24). As you consider God—the only blessed God, the God of full salvation—to be your portion, turn to Him in times of distress, take refuge with Him, delight yourself in Him by faith—even if it pleases Him not to give you the measure of enjoying Him as you would desire. This is laid away for you in eternity. Delight yourself in having Him as your portion, and let this satisfy you while foregoing the things of the world which you would desire to have. To that end, hold before yourself the example of Habakkuk: ―Although … the fields shall yield no meat … yet I will rejoice in the Lord (Hab 3:17-18).

Fourthly, the very God who has given you what is most precious to Him, namely, His own Son Jesus Christ, in order to deliver you from your wretched state and to bring you to eternal glory (which He has laid away as an inheritance for you (Rom 8:32))—would He permit that you would truly lack anything as far as the needs of your body? ―He that spared not His own Son, but delivered Him up for us all, how shall He not with Him also freely give us all things (Rom 8:32).

Behold, Christ has been given you as a Savior, you are partakers of all the benefits of the covenant of grace, and salvation is your eternal inheritance. Is that not sufficient for you? Must a piece of money and a piece of bread yet be added to this before you will be satisfied? Be ashamed that you think such thoughts. Would He who has given you that which is superior and eternal deny you that which is needful for your body? Would not He who has given you your life and body, also give you food and clothing? ―Is not the life more than meat, and the body than raiment (Matt 6:25). How do you dare to think such a thing? Therefore, be content with your present circumstances, and it will suffice you. Adjust your desires to your circumstances.

Fifthly, what is the world to you? What is it that you are so desirous for? What is it that you are so concerned about? Is it not all transitory? You yourself will not remain here eternally, and you, as well as all that exists in the world, do but exist for a moment. Why then do you trouble yourself so much about it? When death comes, it will not grieve you that you had so little in this life, nor will it render you joy if you had an abundance; you will not die any more peacefully because of it. If you were to consider every day as being your last and you were to imagine continually that you are presently dying, you would not be disquieted by whether you have either more or less—which you presently are doing. Therefore, remain focused upon the transitory nature of your existence and the insignificance of all that is of the world. Simultaneously focus upon the promises of God: He, as an added benefit, will bestow the things of the world upon you as you have need of them, and will care for you. You will then learn to be content.

Sixthly, has a godly person ever lacked anything? If you read the entire Bible, you will not find a single example. Consider your own case. God cared for you when you were small. He provided clothing for your convenience, breasts to be suckled, a bosom at which you could be cherished, bread and clothing as you grew up, and He has nourished you from the moment of your existence until now. And when you came into perplexing circumstances, did He not frequently deliver you? Would God then cease at this moment? He who grants the young ravens food when they cry to Him, provides food for the birds of heaven and sustains all that lives, who grants the ungodly food and gladness, would He forget you? Would He refuse to give you that which you need? Therefore, be content, trust in Him, and be satisfied with His dispensation. Even if the measure is not according to your desires, it will be as much as you have need of. That is sufficient and that ought to be sufficient for you.

The Blessed Benefits Issuing Forth from Conentment

Seventhly, contentment engenders many good things. ―And we know that all things work together for good to them that love God (Rom 8:28).

(1) There will be a quiet spirit, which is of great price in the sight of God (1 Pet 3:4). There will be a great inner delight. A contented person tramples upon all that is of the world, lives above that which is visible, and is beyond the reach of all the arrows of the enemies.

(2) There will be alienation from the world. Man by nature is greatly occupied with his body and with making provision for it by way of temporal things. There is still much to be found of this in a regenerate person. If, however, he becomes content with the will of God, he then begins to disassociate himself from the world and does not seek gratification in it, but sojourns in it as a stranger.

(3) It is a state in which there is prayer and communion with God. Since God is the believer‘s portion he delights himself in this and observes God‘s hand in all that he encounters, believing that it is to his advantage—even when a knife is used to cut open a boil. If he is in need of something, he prays in faith and believingly anticipates that which he has need of.

(4) There is a frequent experience of the help of God. To perceive that God looks upon him, hears his prayer, and delivers him, is ten times more precious to a believer, yielding him incomparably more joy than if he were to be translated from a state of extreme poverty to extreme wealth. This experience strengthens him in believing that the Lord will also deliver him time and again in the future. He who has delivered me from the bear and the lion will also deliver me from this Philistine. He who has delivered me from six troubles will not forsake me in the seventh.

(5) There will be gratitude. If we lack everything and see no way out, and God then grants us His help, a piece of bread will taste better than all delicacies enjoyed in prosperity. Then a shelter behind which there is refuge against rain and wind is more delightful and convenient than a palace previously would have been. The soul then lifts herself up to the Lord, acknowledging Him as the Giver. Then the soul will rejoice in the Lord and acknowledge herself not worthy of the least of all the Lord‘s mercies. The confession will be, ―Bless the Lord, O my soul, and forget not all His benefits. Who redeemeth thy life from destruction; who crowneth thee with lovingkindness and tender mercies (Ps 103:2, 4).

(6) There is a longing for the state of glory. Then the believer will perceive that it is not to be found here below, but in heaven. He will therefore long to depart and to be with Christ. He will comfort himself with this expectation and will thus be strengthened and encouraged to endure all tribulations. He will then rejoice that rest has been laid away for him, and he will be hastening to enter into that rest.

(7) There is the manifestation of holiness. As the cares of this world are the thorns which choke the good seed, contentment likewise renders one fit to deny self, to be humble, to trust in God, to delight himself in God as being his portion, to freely own the Lord‘s cause, and to demonstrate that there is an all-sufficiency in God. Here is the fountain of all godliness.     

Objections answered
Objection: Some may perhaps say, ―I would indeed be content if I but knew that I was a child of God, that the Lord was near to me, and that He would cause me to sense His goodness.
Answer: This is as much as to say, ―If I were only in heaven, I would be satisfied. No, we must find satisfaction here below in the will of God, by faith. Unbelief concerning your state issues forth from discontent and not from your lack. As long as you are not satisfied except your desire be fulfilled, so long will you also be tossed to and fro as far as your spiritual state is concerned, and your soul will be as ―a wave of the sea driven with the wind and tossed (James 1:6). In order for faith to be exercised, you must be content with the present, and upon being content you must then exercise faith; these two belong together. May the Lord grant you both!

Objection: Others will say, ―The Lord does not hear me, I am not delivered, and my perplexity becomes greater all the time. How can I then be content?
Answer: Do you now see that your contentment is contingent upon possession? No, not to possess and yet to be satisfied with the will of God, trusting that there will be deliverance—that is true contentment. The reason the Lord does not give it to you is because you do not yet need it. The Lord wants to teach you to be content with Him alone. He wishes to guide you into the proper use of what is good. He wishes to comfort and help you in a different manner from what you would prescribe to God in your foolishness.

Guidelines for Learning How to Be Content
If you wish to learn how to be content, then practice the following:

(1) Always consider what you deserve, and you will then be happy that you are not yet in hell.

(2) Look at others, and you will not want to exchange your condition with theirs. The one will have much less, and will be much more wretched than you are according to the body and will be an example to you as far as contentment is concerned. The other person will be without grace, and you would certainly not wish to trade places with him.

(3) Live only by the day and do not take upon you the difficulties of two, ten, or a hundred days. This would be too great a burden for you. Sufficient to the day is the evil thereof.

(4) Your difficulty is perhaps not as great as you make it out to be—this in consequence of your desire being excessive. You must therefore make more of an effort to adjust your desire to your circumstances—considering it to be the will of God—rather than seeking to improve your circumstances in accordance with your desire.

(5) Make use of the means with all diligence and faithfulness so that your conscience will not accuse you, and leave the outcome to the Lord. Trust in His promise and He will make it well.

(6) Let your focus continually be upon heaven, and consider the insignificance of all that is upon earth. The nearer you are to God, the more you will be at a distance from the creature. Everything will pass away, but he that doeth the will of God shall abide forever.

“En die wêreld gaan verby en sy begeerlikheid, maar hy wat die wil van God doen, bly vir ewig.” (1 Joh. 2:17)

“Wees in alles dankbaar, want dit is die wil van God in Christus Jesus oor julle.” (1 Thess. 5:18)

Posted by: proregno | April 6, 2020

VAN RIEBEECKDAG, 6 APRIL 1652 – 2020

VAN RIEBEECKDAG, 6 APRIL 1652 – 2020

Dit is vandag 6 April 2020.

Onthou ons nog 6 April 1652?

Sien hierdie paar artikels en ‘n preek wat verwys na Stigtingsdag:

Mag die Here ons lei tot diepe verootmoediging om die roeping van die ‘Van Riebeeck gebed’ nog te glo, verkondig en uit te leef:

1. In die geskiedenis vandag: 6 April 1652

“Stigtingsdag, oftewel van Riebeeckdag, word deur gereformeerde Christene beskou as die volksplanting van die Afrikaner in Afrika. Wat baie ‘Afrikaners’ egter vergeet het (partymaal doelbewus), is dat die ‘wortel van ons volksplanting’ en dus ‘volksbestaan’, die Calvinisme was.

Die Calvinisme wat hier geplant is, was gefundeer in Statebybel met sy Verklarende Aantekeninge, die Psalmboek, die gereformeerde teologie van Johannes Calvyn (sien sy Institusies van die Christelike Godsdiens), en die ‘ou skrywers’, o.a. a’Brakel, Smytegelt, ens.

Geen moderne Afrikaner wat heiden, liberalis, evolusionis of nazi-is wil wees, kan hom beroep op die volksplanting of die wortel van ons volksbestaan nie.

In prof. Willie Snyman se artikel “Die Afrikaanse Volk se krag is in Calvinisme“, skryf hy onder meer:

“Is dit te veel om te sê dat die Afrikaner wat met die Calvinisme breek, met sy verlede breek en ontrou is aan sy afkoms? Ons het hier ‘n lyn wat deurloop tot aan die begin van sy geskiedenis. Die Calvinisme is die tradisie van die Afrikaner. Die tradisionele Afrikaner moet ‘n Calvinis wees.”

Volledige artikel: https://proregno.com/2016/04/06/in-die-geskiedenis-vandag-stigtingsdag-6-april-1652/

2. Van Riebeeckdag, 6 April 1652

“Van Riebeeckdag herinner ons aan die noue band wat daar tussen die Afrikaner en die Calvinisme bestaan.

Dit het tot uitdrukking gekom in die gebed waarmee ons volksgeskiedenis begin het: dat die ,,ware Gereformeerde Leere” in hierdie land uitgebrei mag word. Die ware Gereformeerde leer is niks anders nie as die Calvinisme. Die Afrikaner — dit moet die herdenking van ons geboortedag in ons oproep — is Calvinis van oorsprong. Van ander nasies kan daar gesê word dat hulle op een of ander tydstip in hulle geskiedenis Calviniste geword het. Van die Afrikaner geld: Hy is dit gebore.”

Lees die volledige artikel hier: https://proregno.com/2011/04/06/van-riebeeckdag-6-april-1652/

3. Preek: Ps. 117 Alle volke, ook die Afrikanervolk word opgeroep om die HERE te loof en te prys! ( (6 April 1652 – 6 April 2019)

En dit was onderliggend aan die gebed van Jan van Riebeeck in 1652, waarmee hy hier aan die suidpunt van Afrika aangekom het.

“Om die evangelie hier onder die volke te bring, om die Christelike beskawing hier te vestig onder alle volke. Dit was sy gebed op 6 April 1652 waaruit ons volk gebore is:

Om die Here te loof en te prys onder al die volke. Die gelofte by Bloedrivier het dit bevestig: 1838, om sy kerk in stand te hou, onder alle volke. Om God te eer as ‘n volk, sy kerk te bou in Afrika. Deur baie sending en evangelisasie is hierdie boodskap deur die eeue verkondig. Sommige het dit aangeneem, baie verwerp dit, vandag nog.

Maar sien ons dit vandag nog as ons roeping, geliefdes?

Of bestaan ek nou maar net vir my aftrede, om dood te gaan, alles is verby? Dink ek nog aan die nageslag? Dat die erwe van ons vaders vir ons kinders erwe bly, met die groot doel: die verheerlik van God se Naam in Christus?

Ja, ons land is van ons weggeneem …. maar agter dit sit die tugtende hand van God.

Ons het afgedwaal van sy gebooie

Ons lewe in afvalligheid.

Die belydenis van geloof, huweliksbeloftes, doopbeloftes word vertrap … in die kerke, deur ‘ons mense’!

Omdat die Afrikaner sy roeping vergeet het, die Evangelie vergeet het, daarom het ons ons vryheid verloor.

Die antwoord is eenvoudig: terug na v.2!”

Lees die volledige preek hier:

https://proregno.com/2019/04/15/preek-ps-117-alle-volke-ook-die-afrikanervolk-word-opgeroep-om-die-here-te-loof-en-te-prys-6-april-1652-6-april-2019/

Leer gereformeerdes (NGB art. 34) dat alle babas wat gedoop word gered is?

NGB ARTIKEL 34: DIE HEILIGE DOOP

“….Ons glo daarom dat iemand wat tot die ewige lewe wil kom, slegs een maal gedoop moet word (Matt. 28:19; Ef. 4;5) sonder om dit ooit te herhaal, want ons kan tog ook nie twee maal gebore word nie. Hierdie doop is nie alleen nuttig solank die water op ons is en ons dit ontvang nie, maar ook vir ons hele lewe. Daarom verwerp ons die dwaling van die Wederdopers, wat nie tevrede is met die een doop wat hulle een maal ontvang het nie en wat bowendien ook nog die doop van die gelowiges se kindertjies veroordeel.

Ons glo daarenteen dat ons hulle behoort te doop en met die teken van die verbond te beseël, net soos die kindertjies in Israel kragtens dieselfde beloftes besny is as wat aan ons kinders gemaak is (Gen. 17:10-12; Matt. 19:14; Hand. 2:38,39). En, waarlik, Christus het sy bloed nie minder vir die reiniging van die gelowiges se kindertjies as vir die volwassenes vergiet nie (1 Kor. 7:14). Daarom behoort hulle die teken en die sakrament te ontvang van wat Christus vir hulle gedoen het, soos die Here in die wet beveel het om hulle kort na die geboorte deel te laat hê aan die sakrament van die lyding en sterwe van Christus deur vir hulle ‘n lam te offer, wat ‘n sakramentele heenwysing na Jesus was (Lev. 12:6; Joh. 1:29).

Buitendien doen die doop aan ons kindertjies dieselfde as wat die besnydenis aan die Joodse volk gedoen het; dit is die rede waarom die heilige Paulus die doop die besnydenis deur Christus noem (Kol. 2:11).”  – Nederlandse Geloofsbelydenis artikel 34: Die Heilige Doop. Sien die volledige artikel hier.

“Juis in antwoord teen die Wederdopers het die reformatore dit gestel dat God sy uitverkore kinders het nie net onder volwassenes nie maar ook onder kinders. Daarom moet die teken van die verbond ook aan hulle beseël word. Teenoor die Wederdopers wat die kerk beperk het tot volwassenes, bely die reformatore die verbondsmatigheid van die kerk, dat die kerk uit ou en jongmense, insluitende kinders, bestaan.”

Ek wil al my baptiste vriende uitnooi om die volgende artikel van prof. RS Clark deeglik te lees en te bestudeer. Dit sal hopelik u help om beter te verstaan wat ons nié glo en nié bely wanneer ons as gereformeerdes ons kinders ook doop nie:

The Reformed Churches Do Not Confess Baptismal Union With Christ

In baie gevalle, as die ‘kinderdoop debat’ begin, is die eerste aanklagtes van sekere baptiste se kant:

“Maar julle leer dat babas gered word deur hul bloot te doop!”

of: “Julle leer dus dat elke kind wat gedoop word, gered is!”

Wel, dit is wat sommige dalk beweer, maar nie wat die bybels-gereformeerde leer self leer nie, soos ons oortuig is volgens die Skrif, saamgevat in ons gereformeerde belydenisskrifte en doopformuliere, veral Heidelbergse Kategismus v/a 74 en NGB artikel 34.

Daarom is die artikel van Clark behulpsaam, wat op ‘n eenvoudige tog duidelike manier ‘n paar belangrike sake oor die debat uiteensit, sodat dit sal help om onnodige misverstande en verkeerde sienings op te klaar. Hy verwy, onder andere na die volgende belangrike sake:

– die ooreenkoms en verskille tussen ‘partikulêre baptiste’ en ‘algemene baptiste’ (arminiaanse anabaptiste).

– die verskillende paradigmas waardeur gereformeerdes en baptiste die onderwerp van die kinderdoop benader.

– die baptistiese aanklag teen gereformeerdes.

– die gereformeerde antwoord daarop met verwysing na HK v/a 74 en NGB artikel 34 (sien hierbo).

Laasgenoemde behels belangrike sake soos:

– die dubbele modus van kerklike gemeenskap.

– twee maniere van om aan die genadeverbond te behoort.

– die onsigbare en sigbare aspek van die kerk.

– onderskeid tussen die genadeverbond self, en die ‘bediening, administrasie’ van die genadeverbond.

– verwysing na die dwalinge van die ‘Judaizers, Federal Vision’.

– wat NGB artikel 34 werklik oor die kinderdoop leer.

– besnydenis en doop.

Clark se konklusie na sy uiteensetting (beklemtoning bygevoeg):

“Because of the paradigmatic differences between the Particular Baptists and the Reformed, Whisonant and Renihan both seem to have quite misunderstood the Reformed confession on this point.

All we say in the Belgic is that we believe that there are elect among our children. We are not authorized to guess whom among our children is elect. Thus, we humbly submit to God’s Word by applying the sign of initiation (not renewal, i.e., communion) to our covenant infants. When, in the providence of God, after our children come to new life and true faith,  they have made profession of faith, we admit them to holy communion as the sacrament of nourishment.

Union with Christ is the work of the Spirit, through faith, which gift is given only to the elect. By the Supper, the union and communion of believers with Christ is strengthened (Heidelberg 76) but it is not created in the sacraments.

I hope this exercise in clarification is helpful for Reformed Christians, who confess the Reformed Standards and for Baptists, who are genuinely puzzled about why we say and do what we do, who are trying to understand the Reformed theology, piety, and practice.”

Ek het by Clark se artikel, by die ‘comments’ afdeling die volgende kommentaar geplaas, wat ek ook hier plaas:

“Thank you very much for this article, especially the explanation of BC article 34 and how we must view our confessions in this debate.

I think another thing that confuses the particular baptists, is that there are reformed theologians and church traditions (subscribing to the Three Forms of Unity) that taught (and still do teach?) that each and everyone (head-for-head) baptized, adults and children, are in true union with Christ, i.e. has been washed in the blood of Christ.  All the baptized must then fullfill the ‘conditions of the covenant’ to stay in the blessings of the covenant of grace, but if they do not fullfill the condition of faith (which these would say is a ‘gift of God’, not our ‘work’), they come under the curses of the covenant of grace, fell away and are eternally lost.

A example would be Klaas Schilder and his ‘Vrygemaakte churches’ tradition of the Netherlands, which seems to be much like the Federal Vision ideas?  They understand the ‘us’ of the Three Forms of Unity not as all the elect that are saved among the covenant community, whether adults or children (HC q/a 4), whenever it pleases the Lord to gift them regeneration, faith, repentance, etc., but the Schilder tradition believes the ‘us’ is each and everyone baptized = each and everyone are not only externally but also internally baptized in Christ.

They therefore will also reject the visible – invisible sides of the church distinction, distinction between external administration of the covenant and the covenant of grace  essence, etc.

One of the preachers in this tradition, B. Holwerda, preach as such in one of his Catechism sermons:

“If you all believe or not, to everyone of you I say: your sins are forgiven for His Names sake…It must be said to you: the fire are put on your heels, your sins are forgiven for His name sake. Woe unto you, if you do not believe it yet. … The preaching of God’s justification is a richness for you all, to work faith or strengthen faith…. Children, your sins are forgiven for His Name sake. Everyone of you.”

(Translated from: B. Holwerda, De dingen die ons van God geschonken zijn (trans. The things that were gifted to us by God), Goes: Oosterbaan&Le Cointre, p.350-351)”

In hierdie artikel het ek in meer detail ingegaan op Holwerda se preek:

Holwerda en die heilsbelofte van die Genadeverbond

Ek het ‘n klompie jare terug toe ek gestudeer het, ook ‘n studie gedoen oor die kwessie van die genadeverbond, is dit ‘voorwaardelik of onvoorwaardelik?‘, en in bylaag 1 het ek ook die onderwerp aangeraak oor hoe ons die …..’ons’ van ons belydenisskrifte (en doopsformuliere) verstaan moet word, hier is daardie deel:

Die verbond in die belydenisskrifte

‘n Aanhaling uit hierdie artikel:

“Hierdie belydenisskrifte (en doopsformuliere) moet in sy geheel saamgelees en verstaan word. Net soos Skrif met Skrif
vergelyk moet word, netso moet belydenis met belydenis vergelyk word.

Voorstaanders van die voorwaardelike verbondsbeskouing (VVB) lê baie klem op veral HK v/a 74 waar ons bely “Vraag 74: Moet die jong kinders ook gedoop word ? Antwoord: Ja, aangesien hulle net soos die volwassenes in die verbond van God en sy gemeente ingesluit is.”

Hieruit word dan afgelei dat alle kinders van gelowiges (kop-vir-kop) dus (verbonds)outomaties deur die bediening van die doop almal verbondskinders is.

“Beteken dit dan nou dat elke gedoopte kind kop-vir-kop ‘in die verbond van God en sy gemeente ingesluit is’ ? Nee, die die klem in hierdie v/a lê op die woorde ‘net soos’. Die frase wat direk daarop volg verduidelik dit reeds wat met hierdie uitspraak bedoel word: “Ook aan hulle word nie minder as aan die volwassenes nie deur die bloed van Christus die verlossing van sondes en die Heilige Gees, wat die geloof werk, belowe.”

Wat die Kategismus hier wil beklemtoon is dat die gemeente, die verbondelinge, die kerk van Christus nie net uit ‘n groep ‘volwassenes’ bestaan nie, maar ook uit ‘kinders’. Dit is goeie organiese verbondstaal.

Dit is hoe die Skrif te werk gaan, en ons belydenisskrifte volg dit na. As NGB artikel 34 gelees word, dan kom dit nog duideliker na vore waarom ons belydenis hierdie taal gebruik (beklemtoning bygevoeg):

“Daarom verwerp ons die dwaling van die Wederdopers, wat nie tevrede is met die een doop wat
hulle een maal ontvang het nie, en wat bowendien ook nog die doop van gelowiges se kindertjies
veroordeel. Ons glo daarenteen dat ons hulle behoort te doop en met die teken van die verbond
te beseël, net soos die kindertjies in Israel kragtens dieselfde belofte besny is as wat aan ons
kinders gemaak is. En, waarlik, Christus het sy bloed nie minder vir die reiniging van die
gelowiges se kindertjies as vir die volwassenes vergiet nie. Daarom behoort hulle die teken en
die sakrament te ontvang van wat Christus vir hulle gedoen het, soos die Here in die wet beveel
het …”

Juis in antwoord teen die Wederdopers het die reformatore dit gestel dat God sy uitverkore kinders het nie net onder volwassenes nie maar ook onder kinders. Daarom moet die teken van die verbond ook aan hulle beseël word. Teenoor die Wederdopers wat die kerk beperk het tot volwassenes, bely die reformatore die verbondsmatigheid van die kerk, dat die kerk uit ou en jongmense, insluitende kinders bestaan.

As bogenoemde uitsprake in ons belydenis beteken dat Christus sy bloed vir ‘al’ die kinders (kop-vir-kop) gestort het en hul almal dus die belofte ontvang en deel van die kerk is, dan beteken dit dat Christus se bloed ook vir ‘al’ die volwassenes (kop-vir-kop) gestort is en almal ook die belofte ontvang en deel van die kerk is.

Dit bring ons dan by universiële versoening en verlossing deur Christus, in die lyn van
Rome, die neo-ortodoksie en die arminiaanse teologie.”

__________________________________________

Sien ook hierdie reeks van artikels oor die genadeverbond, wat ook bogenoemde verbondsbeskouing van die vrygemaakte kerke raak, kinderdoop, asook anders sake oor die genadeverbond:

Vriend van God: Artikels oor die Genadeverbond

Artikels oor die Kinderdoop

SKRIFOORDENKINGS:

HOM ALLEEN vs MENSVERAFGODING* 

deur dr. SJ van der Walt

“Die hart kan nooit rus voordat dit in God rus nie”. – Augustinus

HK Sondag: 34 – VRAAG EN ANTWOORD: 94

Vraag: Wat gebied God in die eerste gebod?

Antwoord: Ek moet ter wille van my siele heil en saligheid alle afgodery1, towery, waarsêery, bygeloof2, aanroeping van heiliges of ander skepsels3, vermy en daarvan wegvlug. Ek moet die enige ware God reg leer ken4, Hom alleen vertrou5, my slegs aan Hom met alle nederigheid6 en geduld onderwerp7 en van Hom alleen alle goeie dinge verwag8. Ek moet Hom met my hele hart liefhê9, vrees10 en eer11. Sodoende sien ek eerder van alle skepsels af as om in die minste teen sy wil te handel12.

Skriffundering:

  1. 1 Korintiërs 6:10; 1 Korintiërs 10:7; 1 Korintiërs 10:14; 1 Johannes 5:21
  2. Levitikus 19:31; Deuteronomium 18:9-12
  3. Matteus 4:10; Openbaring 19:10; Openbaring 22:8-9
  4. Johannes 17:3
  5. Jeremia 17:5; Jeremia 17:7
  6. 1 Petrus 5:5
  7. Romeine 5:3-5; 1 Korintiërs 10:10; Filippense 2:14; Kolossense 1:11; Hebreërs 10:36
  8. Psalm 104:27-28; Jesaja 45:7; Jakobus 1:17
  9. Deuteronomium 6:5; Matteus 22:37
  10. Deuteronomium 6:2; Psalm 111:10; Spreuke 1:7; Spreuke 9:10; Matteus 10:28
  11. Deuteronomium 10:20; Matteus 4:10
  12. Matteus 5:29-30; Matteus 10:37-39; Handelinge 5:29

“MENSVERAFGODING” — Vr. 94.

“Wie vader of moeder bo My liefhet, is My nie waardig nie, en wie seun of dogter bo My liefhet, is My nie waardig nie” — Matt. 10:37.

Die menslike hart is geneig om die mens in die plek van God te stel en te verafgood. Die sondaarsmens het homself liewer as vir God. En daarom het hy ook dikwels sy medemens, sy vader of moeder of kind, of sy vriend of vriendin liewer as wat hy God het. G’n wonder dat Jesus die liefde van ons hart opeis in absolute sin, sodat ons niemand liewer mag hê as vir Hom nie.

In die ou tyd is die keisers of hul seun dikwels as God aanbid. Die Romeinse keisers moes goddelike aanbidding ontvang, en die Christene is swaar vervolg omdat hulle nie die keiser wou aanbid nie. So lees ons ook in die Bybel van koning Herodes dat hy as ‘n god vereer is deur die volk. “En onmiddellik het ‘n engel van die Here hom getref, omdat hy die eer nie aan God gegee het nie; en hy is deur wurms verteer en het gesterwe” (Hand. 12:21-23).

En is dit nie ‘n feit dat groot volksleiers of volkshelde dikwels eer en glorie ontvang, wat aan verafgoding grens! Hoe word daar in ons tyd nie gedweep met die sg. rolprentsterre en met allerlei kunstenaars en akteurs en aktrises nie! Hoe aanbid die jeug nie die sporthelde en sg. super-kragmense nie! Hoe dikwels dweep ouers nie met hul kinders nie en bewonder alles wat die kinders doen, op ‘n byna afgodiese wyse! Hulle kan eenvoudig g’n kwaad van hul kinders raaksien nie. En hoe pynlik is dit om te sien dat ‘n man sy vrou so bewonder dat hy eenvoudig sy siel sal verkoop, net om haar tevrede te stel, en haar slaafs navolg in sondige paaie. So ook vind ons dikwels dat ‘n vrou haar man byna afgodies vereer.

Ons leef in die tyd van mensvergoding. Sommige bewonder die mens se verstand, andere sy geeskrag, nog andere sy liggaamskrag of liggaamskoonheid, ens. Die mens het eintlik nog niks verander van die tyd na die sondvloed, toe hy vir hom ‘n toring wou bou wat tot aan die hemel reik nie. Hy wil nog steeds deur eie krag en wysheid sy eie heil uitwerk op aarde en ‘n toring van vastigheid en veiligheid bou. O, dat ons dan tog versigtig mag wees om nie ons vertroue op ‘n mens te stel nie en nooit aan ‘n mens die eer te gee, wat aan God alleen toekom nie. Daar is maar één God en Hom alleen moet ons aanbid (kyk Openb. 19:10).

Die gevaar is nie denkbeeldig nie dat ons, veral by ons volksfeeste en ons volksmonumente, meer eer aan ons helde kan gee as aan God. Wel mag en moet ons hul dade in gedagtenis hou en hulle eer vir wat hulle deur Gods genade kon volbring. Ons mag iemand ook wel prys terwyl hy nog lewe maar dan alleen om God daarin te verheerlik. Om byvoorbeeld die dokter te bedank “naas God” vir wat hy gedoen het, is te erg. Die mens mag nooit naas God gestel word nie. Daar kan ook gevaar in steek om spesiaal saam te kom om iemand te huldig. Ons vaders was altyd baie spaarsaam met hulde, uit vrees om aan ‘n mens die eer te gee wat aan God alleen toekom.

HOM ALLEEN – Vr. 94.

“Wie het ek buiten U in die hemel? Buiten U begeer ek ook niks op die aarde nie.” – Ps. 73:25

In die eerste gebod word nie alleen alle afgodery verbied nie maar word gebied dat ons net God alleen moet dien, die enige ware God van hemel en aarde. Niemand kan by God vergelyk word nie (Ps. 89:7). Voor Hom alleen moet ons in aanbidding kniel. Hy moet ons hoogste goed wees.

In Vr. 94 kom die uitdrukking: “Hom alleen” nie minder as drie maal voor nie. Dit is asof die Kategismus dit ons nie sterk genoeg op die hart kan druk nie dat ons God “alleen” moet dien, sonder om enige afgod bokant Hom of naas Hom te stel. Hy moet vir ons die enigste voorwerp van aanbidding wees. Ons mag ons hart nie verdeel nie maar moet al ons kragte in liefde aan Hom alleen wy.

En hoe moet ons Hom dan dien? Die Kategismus wys daarop dat ons Hom reg moet leer ken as die enigste, ware God, dat ons op Hom alleen moet vertrou, ons aan Hom alleen moet onderwerp, van Hom alleen alles wat goed is, moet verwag en dat ons Hom moet liefhê met ons hele siel en met al ons kragte. Dit kom dus alles hierop neer dat ons God bo alles in ons lewe moet stel en dat ons hele lewe in God sy middelpunt moet vind. Hy moet vir ons meer werd wees as alle skepsele, sodat ons eerder alles en almal sal laat vaar, maar niks opsetliks teen sy wil sal doen nie.

Om God te ken, moet dus vir ons meer werd wees as alle kennis en wetenskap van die wêreld. Om op God te vertrou onder alle omstandighede, moet die bron van krag in ons hele lewe wees. Om ons aan Hom te onderwerp in elke beslissing van ons lewe, moet vir ons die vreugde van ons siel wees. Om van Hom alleen al ons hulp en heil te begeer, moet vir ons die grondwet van ons ganse bestaan wees.

Om Hom lief te hê, te eer en te vrees as onse God en Saligmaker moet ons lewensbestaan self wees. Die Alfa en die Omega van ons lewe moet God alleen wees. Dan sal ons die moed van die martelare en die Hervormers, van Geuse en Hugenote hê. Dan sal ons vir niks en niemand op aarde vrees nie as vir God alleen. Dan sal ons wees “knegte van die Allerhoogste, teen die hele wêreld vry”. Dan sal ons onverskrokke lewe en sterwe, as helde en heldinne van die geloof. Laat ons daarom steeds bid dat God alleen alles in ons lewe mag wees! En Hy sal ons nie beskaam nie. ‘n Lewe in God is ‘n lewe in oorwinning.

Die digter van Ps. 16 sê in die tweede vers: “Ek het tot die Here gesê: “U is my Here; vir my is daar geen goed bo U nie”. Kan ons dit ook sê? Is daar nie baie aardse dinge wat ons hoër ag as God nie? As ons op hierdie vraag ‘n eerlike antwoord moet gee, sal ons eers besef hoe diep skuldig ons ons gemaak het aan afgodery. Tog is dit so dwaas, want alle aardse goed is verganklik en kan die diepste van ons begeertes nooit tevrede stel nie. Of dink u dat ‘n man wat baie rykdom, gesondheid en voorspoed geniet, so besonder gelukkig is? Nee, dit is met alle mense soos Augustinus gesê het:

“Die hart kan nooit rus voordat dit in God rus nie”.
______________________________________
*Nota: hoof opskrif bygevoeg.

Bron: Dr. SJ van der Walt Die Vaste Fondament: Dagboek uit die Heidelbergse Kategismus (11-12 Oktober).

PREEK: AMOS 3:6

WAT MOET DIE KERK GLO EN DOEN AS ENIGE ONHEIL ONS TREF?

Lees: Jesaja 45:5-8 en Amos 3:1-8

Teksvers: “Sal daar ‘n onheil in die stad voorval as die HERE dit nie bewerk het nie? (Amos 3:6b)

Preekopname (GK Carletonville, 2020-03-22):

Wat moet die kerk glo en doen as enige onheil ons tref?

(Nota: die audio opname is die volledige preek, die preekteks hier onder bevat die basiese inhoud, onthou egter die audio en teks bevat nie altyd dieselfde inhoud nie.)


Geliefdes in ons Here Jesus Christus,

Wat doen die gelowige, as onheil ons tref,

persoonlik, gesin, gemeente, gemeenskap,

in die land wat ons woon, in die wêreld, soos nou met die corona-virus?

Die vraag is nie of onheil gelowiges ook tref nie,

maar wanneer dit ons tref in die lewe?

Ons hoor die woord ‘onheil’ daar in ons teksverse, spesifiek v.6

“Sal daar ‘n onheil in die stad voorval as die HERE dit nie bewerk het nie? (Amos 3:6)

Hierdie woord in die oorsponklike kan op baie sake wys,

afhangende van die konteks hoe dit gebruik word.

Die woord wys op ‘teenspoed, rampe, katestrofes, boosheid, oordele en strawwe van God, nood, kwaad, ondergang, ongeluk, moeilikhede’ alles wat die mens en wêreld kan tref.

In ons omgangstaal sal ons sê, wanneer iets ’n mens of samelewing tref,

wat ‘ons’ meen vir ons sleg is, na gees en of liggaam … soos nou bv. die corona virus.

Natuurlik kan die onheil wat ons tref in die lewe verskillende vorme aanneem,

om maar bloot die woorde van die HK daar te gebruik in Sondag 9 en 10,

Die HK praat van dat die lewe as ‘n ‘aardse jammerdal’… daar is hartseer, pyn, gebrokenheid ons ons lewe en wêreld, dit is ’n realiteit wat nie ontken kan word nie.

Die HK noem dan ook sake soos: ‘droogte, onvrugbare jare, siekte, armoede, teëspoed’.

Alles dinge wat ons tref wat ons bedruk kan maak, dit vir ons moeilik maak,

wat die lewe vir ons onaangenaam kan maak,

soos ons nou begin voel in ons wêreld,

hierdie virus, ongeag hoe erg of nie, of mens oor alles sekerheid of nie,

dit raak die hele lewe… persoonlik, gesin, gemeente, gemeenskap,

ekonomie, politiek, ontspanning, sport, onderwys, alles!

NOU IS DIE VRAAG: HOE MOET DIE GELOWIGES DIE KERK ENIGE ONHEIL,

OOK HIERDIE ONHEIL VAN ’N VIRUS WAT ONS TREF, REG VERSTAAN?

Dit wil ons vanoggend hoor uit God se Woord,

met die vertrekpunt Amos 3:1-8 as ons teksverse

(Ons wil leer wat ons moet glo oor onheil, rampe, siektes, pandemies wat ons tref.)

 

Amos, was ‘n 8ste eeu VC profeet,

tydens koning Jerobeam 2 se regeringstydperk,

wat deur die Here geroep is om teen Juda en veral die ryk van Israel te profeteer, 7:15.

Hy moet die strafredes, ja die gerig, die onheil wat die Here oor hul sou bring verkondig,

aan die volk wat hul nie van harte wou bekeer oor al hul sondes nie.

Die volk was skuldig aan afgodery (5:26), eerste tafel oortredings,

maar ook ongeregtigheid teen die naaste

Daar was baie onreg in die land, bedrog, oortredings van die 2de tafel

teen die naaste, 2:6-8; 4:1.

Ja, die godsdienste feeste het aangegaan, die uiterlike godsdiens,

maar daar was nie ware bekering en verootmoediging voor die Here nie.

Die volk se houding was: maar ons is mos die uitverkore volk,

die kinders van Abraham, die fout was die heidene, ongelowige volke,

nie ons nie, dit sal maar altyd goed gaan met ons, ongeag wat ons glo en doen,

ons kan maar voortgaan met ons lewens, in sonde, niks gaan gebeur nie.

 

Ja, geliefdes, is dit nie die gevaar van baie in ons tyd,

ons land en geskiedenis, ons kerke.

Ons kan bloot aanhou sondig, die Here sal niks doen nie.

Hy is mos ’n liefdevolle God wat nie ‘onheil’ bring nie.

Ja, dalk oor die heidene, maar tog nie oor sy kerk nie…?

 

Nee, geliefdes, die Woord, die hele Woord, OT en NT leer anders.

En dit wil ons nou juis sien uit Amos 3, hoe die Here ons aanspreek,

ook in ons tye van onheil, teëspoede, ongemak en vrae wat ons het.

Want dit is tog wat die gelowige en kerk van die Here bo alles moet vra:

Here wat leer U ons, wat ons moet glo en doen?

Dit is die oproep daar in vers 1… HOOR die Woord van die HERE,

oor jul lewens, die tye, waaroor alles gaan, die lewe, ens….

 

Eerstens dan, moet ons sien, die feit dat die Here sy volk, ons uitverkies het,

beteken nie dat Hy ons nie sal tugtig in sy liefde nie, verse 1-5.

Die Here het sy volk uitverkies, Hy kies sy kinders,

hul verlos hul uit Egipte (uit die sonde slawehuis) alleen uit genade, niks verdienste nie.

Vers 2, Julle alleen het Ek geken uit al die geslagte van die aarde; dáárom sal Ek by julle besoeking doen oor al julle ongeregtighede. (Amos 3:2)

Maar dan, vers 1, die Here sy volk verlos uit Egipte, sodat…

om Hom in dankbaarheid te dien, volgens sy Woord (sien ook Ef. 1:4).

Maar as hul Hom nie dien nie, sy gebooie verbreek, net kerk-kerk speel,

daarom sal die Here juis besoeking doen,

Hy sal onheil bring, verse 6 (lees vers 6b).

In verse 3-6 gebruik Amos dan ook verskillende beelde om twee sake heeltyd te beklemtoon:

– dat Amos, dat die Here se predikers, namens die Here spreek, hoor en luister daarom

as jy die Woord van die Here hoor, en,

– Daar is oorsaak en gevolg in die lewe, as ons in ’n verbondsverhouding met die Here staan,

dan is daar verantwoordelikheid wat ons moet nakom, anders is daar gevolge….

wat jy saai sal jy maai, Gal. 6:7.

EN, deur hierdie retoriese vrae wat gestel word,

roep dit almal uit om JA te antwoord, ek verwoord dit as volg:

– as twee saam afgespreek het, is die gevolg: hul wandel saam, v.3
Die profeet wandel saam met die Here, en verkondig sy wil
Toepassing: moenie dink jy kan die Here se profete/bedienaars verwerp,

maar dan nie die Here nie. As Israel Amos verwerp, sy boodskap = Here verwerp.

So, vandag nog, elkeen wat die evangelie verkondigers aanhou verwerp, verwerp die Here.

– as ’n leeu ’n prooi vang, is die gevolg sy brul, v.4

Die profeet se waarskuwings is die Here se waarskuwings, moet dit nie verwerp nie.

Julle staan in ‘n verbondsverhouding met Hom, wandel dus in julle lewe daarvolgens!

As die Here brul, spreek, waarsku, moet daar geluister word…

– ’n strik word gespan, die gevolg is die voël word gevang, v.5

God se oordele wat die profeet oor waarsku, sal plaasvind, as die volk hul nie bekeer nie.

AS die Here nie al reeds in hierdie lewe oordeel nie, sal dit in die finale oordeel plaasvind.

Nie dalk nie, dit sal kom…

– die basuin word geblaas, die bevolking is verskrik, 6b

Die basuin wil waarsku, die volk moet die Here vrees, sy oordele vrees, wakker word vir die komende oordeel.

Dit wil aandag trek, dit wil sê gee aandag.

Luister, hoor!

 

Maar nou, in die tweede plek, moet ons raaksien wat die profeet sê,

aan die einde van vers 6, dit is baie belangrik:

Sal daar ‘n onheil in die stad voorval as die HERE dit nie bewerk het nie? (Amos 3:6)

Nou, raak dit moeilik,

Amos sê dus, in die lyn van sy ander voorbeelde:

Die Here is die oorsaak, Hy ‘bewerk’ die onheil wat oor sy volk kom

Hier is onheil spesifiek is nie ‘sonde onheil’, asof die Here die outeur van sonde of boosheid is nie,

dit is die Here wat sy regverdige strawwe en plae oor sy volk bring,

in lyn met Deut. 32 (sien ook Lev. 26), waar die Here sy seën en strawwe vir die volk voorhou.

As hul afdwaal van sy verbond en woord, is daar gevolge in hierdie lewe,

en as hul nie bekeer nie, ook in die toekomstige lewe.

Dit is die Here wat hul later in ballingskap, in onheil sal bring.

(Toepassing): en nou … moet ons dit ook sê:

Dit is die Here wat die onheil van pandemies, soos ‘n corona virus, oor ons bring.

Die Here is besig om te brul, om te waarsku en uit te roep,

deur all tye sedert die sondeval, ook vandag nog….

Hoe moet ons dit verstaan, geliefdes? So:

Die gelowige het ‘n verduideliking geliefdes waar plae, siektes, peste, pandemies oor die algemeen vandaan kom?

Hier is dit:

17 En aan die mens het Hy gesê: Omdat jy geluister het na die stem van jou vrou en van die boom geëet het waarvan Ek jou beveel het om nie te eet nie — vervloek is die aarde om jou ontwil; met moeite sal jy daarvan eet al die dae van jou lewe.  18 Ook sal dit vir jou dorings en distels voortbring; en jy sal die plante van die veld eet. 19 In die sweet van jou aangesig sal jy brood eet totdat jy terugkeer na die aarde, want daaruit is jy geneem. Want stof is jy, en tot stof sal jy terugkeer. (Gen. 3:17-19)

Weens die sondeval, het die onvolmaaktheid gekom, het siektes, plae, peste, rampe en pandemies gekom, oor alle mense,

dit is deel van die algemene gevolg en gebrokenheid van die wêreld.

Rom. 8:18-23: nou is die hele skepping weens sonde nog aan die nietigheid onderworpe,

soveel te meer die mens! Ons is so nietig, swak, sieklik… ‘n virus in die lug kan ons vinnig doodmaak…

Dit is deel van die algemene oordeel van die Here oor die oorsaak, die sonde, en die straf is die dood deur die ganse geskiedenis.

Ons kan nie altyd persoonlik afleidings maak oor waarom tref onheil sekere spesifieke mense in die lewe nie,

daar kan sondige redes wees met gevolge, maar baiemaal het die Here ‘n ook ander plan:

dink aan Jesus wat gesê het daar in Joh. 9 dat die blinde man blind was nie weens sy sondes nie,

maar sodat God Homself kan verheerlik deur die wonderwerk wat Jesus sou doen, om die blinde man te genees.

Maar wat ons wel kan en moet raaksien, is dat die Here onheil bewerk en stuur,

om teenoor die ganse aarde te getuig teen die sondeval, die gevolg daarvan,

en dat ons die Here se redding en verlossing nodig het.

Dit is die Here se wekroep, Hy brul teen sonde van volke en lande nasies,

En, in die preke oor Openbaring het ons dit al baie gehoor, bv. Op. 6:8

dat die Here oordele, peste, plae stuur sodat die wêreld Hom sal erken,

en buig voor Hom, dink maar ook aan die plae wat oor Farao gekom het,

sodat God se Naam verheerlik mag word oor die ganse aarde,

en dat mense en volke hul redding by die Here alleen sal soek,

wat red en verlos in Christus.

 

Daarom dat Amos, sien verse 7,8 nie anders kan as om die Woord van die Here,

die tweesnydende swaard, ook vir die volk te bring nie.

Hy sê vir sy volksgenote, vir die kerk deur alle eeue, vir ons, en die hele wêreld

wat ook vandag vasgevang is in ‘n krisis, onheil van ‘n corona virus:

Sien my raak, die Skepper van hemel en aarde,

Ek is die Almagtige wat alles bewerk, ook die onheil weens julle sondes,

maar dan ook die heil, as julle jul bekeer na My, hoor hoe Jesaja dit stel:

Ek is die HERE, en daar is geen ander nie; wat die lig formeer en die duisternis skep,

die heil bewerk en die onheil skep: Ek, die HERE, is dit wat al hierdie dinge doen. (Jes. 45:6-7)

Toepassing: En dit is nou die tragiese geliefdes, in ons tyd,

met hierdie virus wat ons getref het,

ja die Here werk orals daardeur, wat ons nie kan sien nie, goeie dinge wat daaruit kan kom.

Maar in terme van volke leiers en lande is daar geen ware verootmoediging en erkenning

dat dit die Here is wat duisternis en onheil bewerk nie,

en daarom soek hul ook nie sy lig en heil alleen nie.

Moet ons nie ook hierdie plaag sien in terme van die wêreld, wat wêreldwyd

in die woorde van Ps, 2, die Here se bande afgeruk het nie,

die verwerping van God en sy gebod, die verwerping van bv. sy skeppingsinstelling,

a) die huwelik tussen man en vrou wat vernietig word deur gay huwelike = oortreding van die 2de tafel van die wet.

b) Ek hoor alle gelowe wil weer saambid teen die virus, dus nie

die enigste ware God alleen aanbid en soek vir uitkoms nie,

Hy waarvan ons gelees het in Jes. 45, wat sê:

Ek is die HERE, daar is geen ander nie, v.6 = oortreding van die 1ste tafel van die wet.

Die Here se volk het van Hom afgedwaal, en staar sy onheil in die oog daar in die 8ste eeu vC.

Amos kan nie anders as om hul in liefde te waarsku nie,

Hy moet brul soos ’n leeu, waarsku!

Maar ons hoor ook in 5:4, dat Hy uitnooi en oproep, soos ’n Lam

4 Want so sê die HERE aan die huis van Israel: Soek My, dan sal julle lewe! (Amos 5:4)

Ja, ons het dit laasweek duidelik gehoor, uit Op. 14,

die regverdige heilige oordeel van die Here is oppad, ook die finale oordeel.

die Lam wat geoffer is vir sonde is oppad … nou as die Leeu (Op. 5:5,6; 14:1,10).

Elke onheil wat ons tref, moet ons opnuut verootmoedig voor die Here,

opnuut ons sondes bely en daarteen stry, opnuut terugkeer na die Here, nader aan Hom.

soos Jesus ook leer daar in Luk. 13:1-5, toe daar onheil Siloam getref het,

toe ’n toring omgeval het en 18 dood is, die boodskap is: bekeer julle,

soek die Here se aangesig, hou aan bekeer, maak seker jou saak is reg met Hom. 

 

Geliefdes, hoor dan laastens, ook die groot wonderlike troos van ons Here,

Dit is, ons groot troos is juis dat alle onheil wat ons tref, in en uit sy Vaderhand is.

Vers 6 is daarom nie net ’n waarskuwing nie, maar ook ’n groot troos.

As dit die Satan is wat in ‘beheer was’ van onheil, dan het ons geen troos gehad nie.

Ja, die skuld en oorsaak van alle onheil, sonde en gevolge, is die mens,

onder misleiding van die Satan, sien HK Sondag 3 en 4,

wat ons daar volgens die Skrif bely.

Maar die Here is die bepalende oorsaak van alles, Hy regeer en stuur alles, na sy beswil, ons ten goede.

Hy is almagtig en hou alles in sy Hand…. ook hierdie corona virus.

Wat moet ons doen?

Soos een ander prediker gesê het, en ek ook laasweek gepreek het:

die corona virus, en alle ander rampe, epidemies, nood, ens.

is eintlik nog net warrelwinde en waarskuwings wat ons en die wêreld wil wakker skud.

Die groot tsunami, orkaan is oppad, en dit is die ‘onheil’ van die Here se laaste oordeel.

ONS GROOTSTE KRISIS BLY DAAROM, NIE EEN OF ANDER POLITIEKE OF SOSIALE OF GESONDHEIDSKRISIS NIE,

MAAR DIE FEIT DAT MENS NIE LUISTER AS DIE LEEU VAN JUDA BRUL NIE,

AS DIE BASUIN VAN DIE EVANGELIE GEBLAAS WORD EN MENSE NIE WIL LUISTER NIE!

En daarom, kind van God, mag ek en u nie stil bly nie,

Ons moet aanhou brul, verkondig:

Alleen Jesus is die enigste waarheid, weg en lewe alleen te vind in die soeke van die Here.

Daar is geen ander Naam waardeur ons gered kan word van enige onheil nie, sien Hand. 4:12.

Dit Jesus, wat alle ewige plae, siektes, oordeel, onheil op Hom geneem het,

in ons plek gedra het, ons sonde virus gedra het,

sodat ons eendag in die ewigheid plaeloos, onheilloos vir ewig saam Hom en alle gelowiges mag lewe!

Hy het smaad van ons sonde virus gedra,

sodat ons volkome genees kan word na gees en liggaam.

Dit moet ons verkondig en uitdra in alle tye van onheil en swaarkry, ook as die tye erger kan raak in die toekoms.

Prakties, ja geliefdes, doen alle voorsorg om die huidige pandemie te probeer keer of beperk,

volg die mediese raad, regeringsbesluite sover moontlik, wees nie onverantwoordelik nie.

Maar ten einde is ons nie almagtig nie, en kan nie alle onheil keer nie,

ook nie die dood as dit so bepaal is nie.

Wat ons wel kan doen en moet doen, tydig en ontydig, 2 Tim. 4:1,2

is om seker te maak ek, en my gesin, gemeente, naaste, ens.

die Evangelie van Christus hoor.

Om te leer en te verkondig van die God wat heil én onheil bewerk, lig én duisternis skep,

wat oordeel, maar ook verlos in Christus!

Daarom kind van God, gemeente van God, midde pandemie tye, midde alle tye,

roep dit uit, brul dit uit, blaas die basuin:

“Soek die HERE, dan en dan alleen sal ons lewe!” (Amos 5:6)

…. al weet ons en beteken dit, dat ons nog kan en moet sterwe,

in hierdie lewe… (Joh. 11:25, 26) AMEN.

Posted by: proregno | March 20, 2020

CORONA VIRUS: HOE MOET DIE KERK DAAROP REAGEER?

DIE CORONA VIRUS

HOE MOET DIE KERK DAAROP REAGEER?

Gelowiges verskil met mekaar oor die spesifieke hantering van hierdie pandemie wat op ons pad gekom het, dalk meer oor watter maatreëls die ‘beste’ is in hierdie krisis situasie (My kerkraad se besluit kan hier gelees word).

Na aanleiding van wat ek reeds daaroor geskryf het, sien ook hierdie paar artikels, preke, besprekings oor die saak. Ongeag of mens noodwendig oor al die detail gaan saamstem, wil ek veral die eerste preek en artikel aanbeveel wat veral klem plaas op verootmoediging voor die Here, belydenis van ons sondes en die uitroep na die Here dat Hy ons en baie ander genadig sal wees.  Dit kan ons help toerus hoe ons hierdie tye geestelik en in Woordverkondig moet hanteer, om die Here se Hand in alles, ook hierdie pandemie te sien, soos ons bely volgens die Skrif, daar in Heidelbergse Kategismus Sondag 9 en 10. Daarin is ons troos en hoop ook geleë: Die Here regeer in en deur dit alles.

“Ek is die HERE, en daar is geen ander nie; 7 wat die lig formeer en die duisternis skep, die heil bewerk en die onheil skep: Ek, die HERE, is dit wat al hierdie dinge doen. 8 Laat dit drup, o hemele, van bo af, en laat die wolke vloei van geregtigheid; laat die aarde oopgaan, en laat heil voortkom en geregtigheid; laat hulle saam uitspruit. Ek, die HERE, het dit geskape.” (Jes. 45:6-8)

Ek vra vir enige leser/luisteraar wat wil reageer: doen dit met kennis, insig en wysheid, moenie net opskrifte en aanhalings lees en eensydige afleidings maak en uit die heup wil skiet nie. Gaan verantwoordelik om met ander mense, veral ander gelowiges se standpunte, of mens met alles saamstem of nie.

19 So dan, my geliefde broeders, elke mens moet gou wees om te hoor, stadig om te praat, stadig om toornig te word. 20 Want die toorn van ‘n man bewerk nie die geregtigheid voor God nie. (Jak. 1:19-20).

Hier is ‘n paar bronne:

Preek: CORONA: THE CHURCH’S WARNING (Lam. 3:39-42)
Rev. Robert McCurley

(Luister veral na die prediker se passievolle oproep vanaf omtrent 24min tot 37min)

39 Why should a living man complain, A man for the punishment of his sins?
40 Let us search out and examine our ways, And turn back to the LORD;
41 Let us lift our hearts and hands To God in heaven.
42 We have transgressed and rebelled; You have not pardoned. (Lam. 3:39-42)

Catastrophe, Judgment, and Christ’s Two Kingdoms

Nothing doth usually so bring men’s sinnes to mind and memory as judgments
(William Gouge, God’s Three Arrows, p. 6).

Whenever there is a tragic event such as a natural disaster, terrorist attack, disease outbreak, etc. discussions arise about God’s involvement. Some Christians have a hard time believing that God would allow something so cruel even to the point of implying that He may not have total control. We reject the Open Theist notion that God does not know about or can’t control nature or providence and we hold that God is both good and the sovereign first cause of everything that comes to pass. He is not obligated to allot any man a certain amount of time on earth or ensure that we do not endure suffering. It is blasphemous to suggest that God is not good due to the suffering of man, suffering is the result of our own sin and rebellion against God.

Christ uses the Kingdom of His Power (His according to His nature as the eternal Son of God) to build His Kingdom of Grace (His as the Mediator of the Covenant of Grace) as well as to harden the reprobate for ultimate judgment. We will explore how the relationship between these two kingdoms work regarding catastrophe and judgment, as well as the proper response to judgment and the duty of nations to corporately submit to Christ and support His visible Church, which is “the Kingdom of the Lord Jesus Christ” (WCF 25:2).

Thus saith the Lord God; Smite with thine hand, and stamp with thy foot, and say, Alas for all the evil abominations of the house of Israel! for they shall fall by the sword, by the famine, and by the pestilence” (Ez. 6:11).

How a “You do You” Culture Has Made Us Vulnerable to the Coronavirus

If the first Adam embodied the “You do you” culture, the second Adam embodies the “You serve others” culture. After all, it was Jesus who said, “If anyone would be first, he must be last of all and servant of all” (Mark 9:35).

The “you do you” worldview may at first appear to be life-giving, when in actuality it is life-taking.  In contrast, the Christian worldview may at first appear to be life-taking, when in actuality it is life-giving.

Ironically, then, it’s in the midst of a tragedy like the coronavirus when Jesus’ words ring most true: “For whoever would save his life will lose it, but whoever loses his life for my sake will find it” (Matt 16:25).

Forsaking the Assembly?

What I think I am saying is this: Hebrews 10:24-25 should not be applied to this circumstance as implying we should meet when pestilence is about! I hope if you are troubled about worshipping on-line that this will ease your mind that you are not letting your Lord down. At this time of crisis Christians should be seen to be sane. It would be a great pity to reduce a great Gospel opportunity to distaste or disdain, in some well-meaning insistence that we must meet boldly and bravely in the midst of plague in order to honour our Lord –  this is what I am sure is what all my brothers intend, even if we disagree!

Should Churches Really Do “Ghost Town” Worship?

This article in no way disparages the use social media for the advancement of the gospel.  This article is about protecting the corporate nature of public worship. Exceptional moments do require exceptional actions. I encourage all people to pray that God would again open a door for the gospel that people might turn from fear to the living God who is a refuge and strength to all who call upon him. I encourage fathers to lead in family worship in the home. This allows for actual participation in family worship rather than merely being spectators before a screen. Parents have a wonderful opportunity to minister to their children in private family worship.

I encourage pastors to care for the flock within the limits that providence has placed on them. Messages and prayers livestreamed can be of great help to our people. Pastoral visitation, if possible, is a wonderful way of ministering to the spiritual needs of the people. But there should be a clear distinction that what we are doing before empty seats and a camera is not corporate worship. This will give our people something to earnestly pray about, namely, the freedom and desire to return as a real people, in body and soul, to the worship of God. That longing is healthy and beneficial for the saints, promoting the creation of what Jesus designated as true worshipers of God who worship in spirit and in truth.

Theologizing about Plagues

But then the guys get down to discussing in a Biblical manner the virus. How do we handle the vast flow of information regarding it? Which people do we trust during this time? What does the Bible say about plagues? How should the church respond? What are we to think about the future? What means can we employ during this time to handle this crisis?

If you could use a little encouragement during these strange days, tune in to this episode of 3GT!

Christians and Pandemics through the Ages (260, 1347, 1665, …2020)

I’m not a medical professional, so I won’t pretend to be able to give advice of that sort. But as you seek out the best information on how to respond, read it through the lens of a Christian worldview.

Specifically I want to suggest that Christians should weave three practices into everything we do: ThinkLoveThank. (Yes, I notice that this echoes the “eat-pray-love” thing. The difference is that these practices aren’t selfishness-parading-as-spirituality; they come from the gospel).

CORONA VIRUS SE GROOTSTE GEVAAR IS

DIE PANIEK WAT GESAAI WORD?

Ek het reeds in my preek van die afgelope Sondag (Op. 14:6-13, sien hier) genoem ons moet nie hierdie virus onderspeel nie … maar ook nie oorspeel nie.

Gevaar is, ons as gelowiges is maar baiemaal oorgelewer aan ‘hulle sê’ en wat die ‘eksperts sê’ oor hierdie sake waarbinne ons die Here en ons naaste dien en liefhê midde die wêreld. Dit vra vir baie wysheid in verantwoordelike besluitnemings wat mense se lewens raak.

Ons as gesin en ons gemeente is ook besig om die nodige maatreëls te tref binne die huidige krisissituasie, ongeag of mens sekerheid het oor al die ‘feite’ daarbuite, en hoe erg die situasie werklik is … of nie is nie.

Terwyl ons daarmee besig is, is dit ook goed om te luister na verskillende weergawes oor die saak, want mens moet vrae vra nie net oor die gesondheidsaspek en hoe dit ons lewens raak nie, maar ook die politieke, sosiale en maatskapplike reaksies daarop wêreldwyd, soos bv.

Is baie (definitief nie almal nie!) van die groeiende beperkende maatreëls wat nou ingestel word juis goed vir ons kerke en samelewings, beide uit ‘n mediese en sosiale oogpunt, en, gaan die hantering van die virus krisis self, nie dalk nog meer lewens in gevaar stel en opeis as die virus self nie?

Mag die Here ons wysheid gee om hierdie sake te hanteer as gelowiges en gemeentes.

Hier is ‘n paar artikels wat mens verder aan die dink sit:

1. Israel virologist urges world leaders to calm public, slams ‘unnecessary panic’

“A leading Israeli virologist on Sunday urged world leaders to calm their citizens about the coronavirus pandemic, saying people were being whipped into unnecessary panic.”

Lees hier: https://www.timesofisrael.com/israeli-virologist-urges-world-leaders-to-calm-public-slams-unnecessary-panic/

2. The Coronavirus Hoax

“The martial law they dream about will leave people hunkered down inside their homes instead of going outdoors or to the beach where the sunshine and fresh air would help boost immunity. The panic produced by these fearmongers is likely helping spread the disease, as massive crowds rush into Walmart and Costco for that last roll of toilet paper…..

People should ask themselves whether this coronavirus “pandemic” could be a big hoax, with the actual danger of the disease massively exaggerated by those who seek to profit – financially or politically – from the ensuing panic.

That is not to say the disease is harmless. Without question people will die from coronavirus. Those in vulnerable categories should take precautions to limit their risk of exposure. But we have seen this movie before. Government over-hypes a threat as an excuse to grab more of our freedoms. When the “threat” is over, however, they never give us our freedoms back.”

Lees hier: http://www.ronpaulinstitute.org/archives/featured-articles/2020/march/16/the-coronavirus-hoax/

3. Today’s Virus Scare is not a sign of the end or anything near a true Pandemic

“None of these examples means that we should dismiss or minimize what is happening in our day. The Bible deals with possible contagious diseases in Leviticus 13-14. Consider the following advice from Martin Luther during the Black Plague:

‘I shall ask God mercifully to protect us. Then I shall fumigate, help purify the air, administer medicine and take it. I shall avoid places and persons where my presence is not needed in order not to become contaminated and thus perchance inflict and pollute others and so cause their death as a result of my negligence. If God should wish to take me, he will surely find me and I have done what he has expected of me and so I am not responsible for either my own death or the death of others. If my neighbor needs me however I shall not avoid place or person but will go freely as stated above. See this as such a God-fearing faith because it is neither brash nor foolhardy and does not tempt God.’

There are those who will want to use this latest “crisis” for political gain. In fact, it’s already happening. Beware of the Savior State! Let’s not forget that the political plague of Communism in the 20th century left behind 100 million dead.

At the same time, all necessary precautions should be taken but without panic. Some good things may come out of these events.”

Lees hier: https://americanvision.org/22494/todays-virus-scare-is-not-a-sign-of-the-end-or-anything-near-a-true-pandemic/

4. Koronavirus: 10 redes om nie paniekerig te wees nie

“Ons het beslis ‘n pandemie van vrees. Die hele planeet is in ‘n greep van die koronavirus. Dit is goed en reg dat daar groot kommer en massabeplanning gedoen word vir die ergste wat kan gebeur. En die gevolge skuif natuurik van die wêrkgesondheidsfeer na sake en politiek. Dit is egter ook goed en reg dat ons nie paniekerig hoef te wees nie. Dit sal verkeerd wees om te sê daar is goeie nuus uit Covid-19, maar daar is tog ‘n rede vir optimisme; redes om te dienk dat daar maniere is om die virus te beheer en te oorwin. En lesse wat ons vir die toekoms kan leer.”

https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/koronavirus-10-redes-om-nie-paniekerig-te-wees-nie/

Preek: Openbaring 14:6-13

Corona virus, die ewige evangelie en die ewige oordeel van God

Lees: Openbaring 14:1-13

Teksfokus: “En ek het ‘n ander engel in die middel van die lug sien vlieg met ‘n ewige evangelie om te verkondig aan die bewoners van die aarde en aan alle nasies en stamme en tale en volke.  … En die rook van hulle pyniging gaan op tot in alle ewigheid, en hulle het dag en nag geen rus nie hulle wat die dier en sy beeld aanbid, en elkeen wat die merk van sy naam ontvang.” (v. 7, 11)

Preekopname (GK Carletonville, 2020-03-15): Die ewige evangelie en die ewige oordeel.

(Nota: die audio opname is die volledige preek, die preekteks hier onder bevat die basiese inhoud.)

Geliefdes in ons Here Jesus Christus,

Wat is die grootste krisisvraag van ons tyd, waaroor alle mense praat,

besorg is, beplan en bedink?

Ja, daar is ’n groot gesondheidskrisis wat die wêreld in die gesig staar.

Dit is die corona-virus wat regoor die wêreld besig is om te verspei,

en veroorsaak dat die wêreld op baie terreine van die lewe,

half tot stilstand geruk word.

Hoe erg hierdie virus is en nog kan word, sal net tyd leer.

Maar baie mense raak angsbevange, nie net oor die virus self nie,

wat in baie gevalle tot die dood lei (155, 845 gevalle, dood: 5,814, vanaf 22/01),

maar dalk meer nog, die paniek en chaos wat dit vir samelewings kan veroorsaak.

Nou moet ons hierdie krisis nie onderspeel of oorspeel nie,

’n mens moet altyd alle soorte voorsorg tref sover kan,

ons moet nie onverantwoordelik wees nie,

maar om vir u perspektief te gee van krisisse wat die mens al getref het, ek noem net 3:

– Daar is 125-000 aborsie moorde per dag oor die wêreld… meer as 50miljoen per jaar

– 2de grootste epidemie in die wêreld, die groot verkoue/griep epidemie van 1918 het 20-40 miljoen mense se lewens ge-eis.

– die hiv/aids virus het vanaf die 1960’s… 25miljoen lewens geneem.

DALK is hierdie corona krisis so groot, want ons kan dit almal op internet sien?

Dit is ’n gesondheidskrisis wat aangespreek word.

Maar geliefdes, midde hierdie en baie ander krisisse in die lewe,

kom die lewende Woord van die Here, en wys op die grootste krisis wat nog oppad is, vir enige mens, gesin, gemeente, volk, land, samelewing, ja die mensdom se grootste krisis.

DIT leer Op. 14:6-13 vir ons, soos dit deur engele/boodskapper vir ons gebring word, is:

STAAN JY ONDER DIE BESKERMING/KWARANTYN VAN DIE EWIGE EVANGELIE,

OF STAAN JY ONBESKERMD ONDER DIE EWIGE OORDEEL VAN GOD?

Daar is ’n krisis oppad geliefdes, WAT NIKS EN NIEMAND KAN KEER NIE

wat alle plae, epidemies, aardskuddings, oorloë, natuurrampe,

na ’n kinderspeletjie gaan laat lyk,

En dit is die ewige oordeel van God wat gaan plaasvind,

as sy Seun weer kom op die wolke,

soos ons weer vanoggend bely het …. “en sit aan die regterhand van God,

waarvandaan Hy sal kom om die lewendes en die dooies te oordeel

Ja, in verse 8 tot 11 word die werklikheid van hierdie oordeel beskryf.

Die stad Babilon, wat verteenwoordigend is van ongeloof, die goddelose,

diere van hfst 13, die sondige denke van hierdie wêreld, is,

word en sal geoordeel word.

Ja, hoofstuk 13 se dier uit die see en aarde, sal geoordeel word,

hulle sal val weens sonde en opstand teen God, vers 8, ‘hul hoerery’.

Die hoerery, verwys na beide die eerste en tweede tafel van die wet,

Geestelike hoerery, om enigiets of iemand anders in die plek van die ware

God te erken en te aanbid… maar dan letterlik ook,

alle vorme van oortreding van die 7de gebod, teenoor my naaste,

enige onkuisheid wat die heilige huwelik aantas, voor, tydens na die huwelik.

Al die dwaalleraars, profete, misleiers, die babiloniete wat ander en hulself

mislei om God en sy gebod te verwerp, EN HUL NIE BEKEER NIE,

sal vir ewig geoordeel word….

Vers 9 herhaal weer wat ons einde hfst. 13 gehoor het,

almal wat geestelik die merk van die dier dra, denke, woorde, dade, ens.

wat die dier aanbid, sal drink van die grimmigheid van God…. v. 10

‘beker van sy toorn drink’… vuur en swawel soos in die dae van Sodom en Gomorra.

O geliefdes, dit is nie maklik vir my as u herder, om hierdie woorde te preek nie,

maar weë my as ek dit nie doen nie, en alle ander predikers wat dit nie wil doen nie.

Om elke mens IN LIEFDE te waarsku oor hierdie komende oordeel,

die grootste krisis wat die mensdom gaan tref (sien solank v. 14-20….)

Babilon, vandag, regoor die wêreld wat bloot aangaan om te eet, drink en vrolik

te wees, sonder om die Here ernstig te neem … selfs met corona virus en al!

Soos Jesus noem daar in Matt. 24/25, soos in die dae van Noag,

almal maar ge-eet en gedrink … so sal die koms van Christus wees.

 

En dan, is die ewige oordeel ’n volle realiteit, kyk hoe beskryf v.11 dit: … LEES!

– pyniging

– tot in alle ewigheid

– dag en nag geen rus nie

vir die goddelose….

Die virusse van hierdie wêreld, wat ook hul pyn en geen rus bring nie,

en fisiese dood kan bring … is egter niks in vergelyking met die ewige dodelike

virus van sonde en die ewige straf wat dit verdien nie.

HOE gaan ons keer dat die corona virus ons nie tref nie?

Allerlei mediese versorging, diete, voorkoming, ens.

Maar dit is gebroke en onvolmaak.

 

Hoe gaan ons keer dat die ewige oordeel van God ons nie tref nie?

Die antwoord geliefdes, het ons reeds die vorige keer gehoor,

in die preek uit Op. 14:1-5,

maar wat ons weer hier duidelik hoor in verse 6 en 7.

Die ewige evangelie van Jesus Christus,

wat verkondig moet word aan al die bewoners van die aarde,

aan alle nasies, stamme en tale en volke.

(Luk. 24:23,24 Bekering en vergifnis van sonde moet verkondig

word aan alle nasies.)

ALLEEN, v. 1 as ek saam met die Lam staan,

gedek met sy bloed, gereinig deur Hom,

Sy merk op my voorhoof, hande, dade

kan ek die krisis van die ewige oordeel vryspring,

daar is geen ander manier nie.

HY het gekom sodat ons van ons afgode, valse verlossers, onsself

kan en moet bekeer, sodat, vers 7,

Ons God sal vrees en Hom die heerlikheid sal gee,

dat ons/ek Hom sal aanbid … wat alleen aanbid moet word.

Aanbid Babilon en sy gode, vers 8,

met my hande, denke, geld, dade ens… eindig dit in die ewige oordeel.

Aanbid God, soek verlossing in die ewige evangelie, dan is daar lewe,

goeie nuus en vreugde.

36 Hy wat in die Seun glo, het die ewige lewe; maar hy wat die Seun ongehoorsaam is, sal die lewe nie sien nie, maar die toorn van God bly op hom. – Joh. 3

En nou wil die Here deur Johannes,

sy kinders, sy kerk, ja, daar in die eerste eeue,

toe die groot Babilon van daardie tyd regeer het, Rome,

maar ook al die valste state en kerke deur die eeue geregeer het,

ook vir ons wat ons in die midde van geestelike hoererende Babel bevind,

BEMOEDIG, daar met die woorde van vers 12, 13…. LEES!

Die woord ‘lydsaamheid’ beteken volharding, geduld, hoop, gaan voort,

moenie moed opgee nie, hou die regte weg, MIDDE die fisiese of geestelike

Babilon van vandag, midde al die aanslae wat misleidend na ons uitroep,

“los die geloof, los Christus, los sy Woord, los die kerk….

aanbid die dier, aanbid die mens, vertou op jouself, jou behoeftes”

DAN bemoedig maar vermaan die Woord ons hier, en die essensie geliefdes,

is hierdie x2 sake, waarin die gelowige, ware kerk geken word:

– die gebooie van God (hoe ons lewe, reg en verkeerd is), en

– die geloof in Christus

Ons het dit reeds gehoor daar in Op. 12:17 (lees)

God se Woord is die gebooie/waarheid, bepaal reg en verkeerd, nie ek of Babilon nie,

maar God self, en

As ons dan besef ons is sondaars, verlore, dan soek ons Christus as die enigste

Verlosser en Koning.

En ja, dan gaan ons ly, swaarkry, worstel, vervolg word deur Babilon,

ons sien dit regoor die wêreld, niks nuuts nie, Johannes is op eiland weens

sy geloof…. MAAR die groot troos is, ek sterwe in die Here, vers 13…

En dan gaan ons rus van ons arbeid in sy diens en Koninkryk,

en ons werke sal ons volg, dws dat ons gaan weet dat

ons werk nie tevergeefs was nie.

Die vader en moeder wat worstel met al die onderrig,

die ouers besorgd oor hul kinders se geloof

die ouderlinge en diakens en ds vir hul dienswerk (v. 12).

In die woorde van 1 Kor. 15:57, 58… kan ons vertroos wees:

57Maar God sy dank, wat ons die oorwinning gee deur onse Here Jesus Christus.

58Daarom, my geliefde broeders, wees standvastig, onbeweeglik, altyd oorvloedig in die werk van die Here, omdat julle weet dat julle arbeid in die Here nie tevergeefs is nie.

Geliefdes, In hierdie visioen van v.6-14, verkondig die engele aan ons om saam te vat:

die troos van die ewige evangelie, én die waarskuwing van die ewige oordeel.

Dit roep ook op tot bemoediging om aan te hou aan Jesus te glo in alle tye,

en sy Woord te volg wat ookal oor ons lewenspad kom.

Kind van God, is jy daarmee besig, die gebooie van God en die geloof in Jesus?

Pa en Ma, ouers, is jy daarmee besig?

Ouderlinge, diakens, ekself is ons hiermee besig?

Wat ek vir myself, kinders, almal om my gaan leer wat is die grootste krisis van ons lewe,

sal bepaal of ek sal uitroep na die grootste troos en hoop,

midde epidemies, geesteike en fisiese aanslae van die lewe:

Die ewige genoegsame troosvolle evangelie van Jesus ChristusAMEN.

Die Kinderdoop en Besprinkeling: Ja of Nee?

2. Mag iemand hom in die geheim laat oordoop?

3. Is dit verkeerd om jou te laat oordoop?

deur dr. Willie Marais

Voorwoord, Inhoudsopgawe en Inleiding

Vraag/nr. 1: Hoe lei die Heilige Gees ons in sake soos die Kinderdoop?

3. MAG IEMAND HOM IN DIE GEHEIM LAAT OORDOOP?

Dit is ‘n groot fout! Om hom in die geheim te laat oordoop beteken om dit te doen sonder om sy eie kerk in dié saak te ken of te raadpleeg. Dit beteken ook dat hy dus in die geheim voortgaan asof hy nog ‘n getroue lidmaat van sy kerk is, asof hy nog die leer van sy eie kerk onderskrywe, terwyi hy intussen swyg oor wat gebeur het. En dit mag nie, want dan leef hy eintlik onder ‘n bedekte leuen.

Ek weet nie hoe so ‘n houding met ‘n heilige plegtigheid soos die doop kan saamgaan nie. Ek weet ook nie hoe daar bv. aan diesulkes gesê kan word dat hulle nie hulle kerk hoef te verlaat nie, maar hulle slegs moet laat oordoop nie. En so vind die doop dikwels dan en daar plaas terwyl doper en dopeling albei daarvan bewus is dat hierdie doopkandidaat die doop weer ondergaan terwyl sy ouers of sy kerk van hierdie ptegtigheid niks weet nie.

Maar is dit reg so?

Wanneer enige kind tot die ontdekking kom dat hy nie meer met sy ouers saamstem oor sake wat sy opvoeding raak nie, en die verskil so geweldig is dat dit selfs die patroon van sy lewe moet verander, dan sal hy tog uit respek vir sy ouers ten minste die saak met hulie bespreek voordat hy tot ‘n drastiese verandering oorgaan, veral en ten minste dan solank as wat hy nog sy voete onder die tafel van sy eie vader moet insteek. Selfrespek eis dit van hom! So behoort die verhouding te wees tussen hom en sy ouers en tussen hom en sy kerk, want ook die kerk is ons moeder (Gal. 4:26). Om hom te laat oordoop beteken om drasties weg te breek van die gebruike en die Leer van sy ouers en van sy kerk, wat nog te sê van die gesonde leer van die Bybel.

Nou is dit vir my ‘n ernstige vraag: Kan iemand so iets in die geheim laat doen met die behoud van ‘n goeie gewete? Is die optrede van iemand wat ‘n mens onder sulke omstandighede doop voor God te regverdig? Kan die Heilige Gees ‘n mens beweeg of lei om so ‘n drastiese daad onder sulke omstandighede te laat plaasvind? Ek glo nie! Die Bybei leer tog duidelik: “Want elkeen wat die kwaad doen, haat die lig en kom nie na die lig nie, dat sy werke nie bestraf mag word nie. Maar hy wat die waarheid doen, kom na die lig, sodat sy werke openbaar kan word, dat hulle in God gedoen is” (Joh. 3:20, 21). En ook: “Wie in die duisternis wandel, weet nie waar hy gaan nie” (Joh. 12:35). Of ook: “Alles wat openbaar word is lig” (Efes. 5:13). En ‘n ding wat in die geheim gedoen word is tog nie in die lig nie.

Ek vra: Vanwaar die groot gehaas? Die Bybel waarsku uitdruklik: “Selfs ywer is sonder kennis nie goed nie; en hy wat haastig is met die voete, trap mis” (Spr. 19:2). Of ook: “Wees nie haastig met jou mond nie” (Pred. 5:1). En ook: “Hy wat glo, sal nie haastig wees nie” (Jes. 28:16).

Ek het nog ‘n paar ernstige vrae. Besef mense wat ander in die geheim wil doop dan nie dat dit so te sê meebring dat so ‘n persoon radikaal van sy kerk wegbreek nie? Word hierdie feit dalk doelbewus aan die potensiële doopkandidaat verswyg? Is dit om taktiese redes, omdat hy weet dat dit tog een of ander tyd sal uitkom, en dat so ‘n persoon dan deur sy eie kerk tot rekenskap geroep en vermaan sal word, en as hy nie sy oortreding wil bely nie, onder tug geplaas sal word nie? Dan is die persoon mos kwaad vir sy kerk en is hy in elk geval sak en pak by die kerk van die man wat hom oorgedoop het! As dit die rede is, dan bestaan daar geen verskoning meer vir so ‘n laakbare optrede nie.

Hoe staan die saak?

Die mense wat dan nou oorgedoop moet word het reeds byna sonder uitsondering met die aflegging van hul geloofsbelydenis in die openbaar aan God ‘n gelofte gedoen dat hulle die leer van die kerk en daarmee ook die kinderdoop bely as in ooreenstemming met die Woord van God en dat hulle deur Gods genade in dié leer van die kerk tot die einde van hulle lewe sal bly, en alle dwaaleringe wat met hierdie leer stry sal verwerp. Kan so ‘n saak net maar ignoreer word? En as so iemand dan gedwaal het, moet die saak nie eers met God, en dan ten minste ook met hulle wat God in die betrokke plegtigheid implementeer het (Vgl. Rom. 13: 1 7; Hebr. 13: 17), uitgemaak word nie? En indien dit nie gedoen is nie, hoe kan hy gereed wees vir ‘n heilige plegtigheid soos die doop?

Wat word dan van die Woord van God wat sê:

“As jy aan God ‘n gelofte gedoen het, stel nie uit om dit te betaal nie, want daar is geen welgevalle in dwase nie. Betaal wat jy belowe” (Pred. 5:3). Hy kan hierdie saak nie afmaak deur te sê dat dit ‘n fout of ‘n vergissing was nie of dat hy dit net uit gewoonte gedoen het nie. Die Woord van God sê: “Laat jou mond nie toe om op jou liggaam ‘n sondeskuld te laai nie, en sê nie voor die gesant van God: Dit was ‘n vergissing nie. Waarom moet God toornig word en die werk van jou hande verwoes? ‘ (Pred. 5:5). So bv. kan hy nie besluit dat hy nie met die meisie moes getrou het nie, en nou die plegtigheid ignoreer asof hy nie getroud is nie.

Is dit nie in die eerste instansie die plig van elke lidmaat wat oor die leer van sy eie kerk begin twyfel, om dié saak openhartig met sy geestelike leiers te bespreek nie, en in biddende opsien na God met navorsing en studie besig te raak totdat hy met absolute oortuiging en sekerheid vir sy kerk kan sê nie: Moeder, daar het u gedwaal! Dit is die enigste eerbare pad. Maar om die dinge wat in die openbaar, as in teenwoordigheid van God as in ooreenstemming met die Woord van die Here bely is, sommerso impulsief, oorhaastig en in die geheim oorboord te gooi het nog nooit van iemand ‘n held gemaak nie. Die vrug van die Gees is tog ook getrouheid en seLfbeheersing (GaL. 5:22). Ek is oortuig daarvan: Hy wat hom in die geheim laat oordoop het, het ‘n saak om met God en met sy eie kerk reg te maak!

3. IS DIT VERKEERD OM JOU TE LAAT OORDOOP?

Ongetwyfeld ja! Hy doen drie verkeerde dinge: Hy breek ‘n gelofte aan God wat hy by sy geloofsbelydenis gedoen het. Hy oortree die vyfde gebod, en hy maak Jesus Christus in die openbaar tot skande.

i) HY BREEK ‘N GELOFTE AAN GOD

Toe hy as lidmaat van sy kerk bevestig is het hy openlik van sy geloof belydenis gedoen en as in teenwoordigheid van God en Sy heilige gemeente in alle opregtheid op die volgende vrae bevestigend geantwoord. Ek haal woordeliks hier aan die formulier vir die bevestiging van lidmate in die Nederduitse Gereformeerde kerk:

  1. ”Glo u van harte dat die leer van ons kerk, soos dit hier geleer word, die ware en volkome leer van die saligheid is in ooreenstemming met die heilige Skrif, en neem u dit aan as u eie persoonlike geloofsoortuiging?
  2. Beloof u om deur die genade van God in die belydenis van hierdie leer tot die einde van u lewe standvastig te volhard, en alle dwaalleringe wat met hierdie leer stry, te verwerp?
  3. Betuig u dat dit u hartlike begeerte is om God die Here lief te hê en te dien ooreenkomstig sy woord, die wêreld te versaak, u ou natuur te kruisig en in ‘n Godsalige lewe te wandel, terwyl u hierin alleen vertrou op Jesus Christus, wat u aanneem as u persoonlike Saligmaker?
  4. Onderwerp u u aan die kerklike opsig, en — ingeval u u mag te buite gaan (mag God dit verhoed!) ook aan die kerklike tug?

Wat is hierop u antwoord? ”

En hierop het hy bevestigend geantwoord.

Ek moet u daarop wys dat hy nie hierdie gelofte afgelê het onder sekere voorbehoude nie. Hy het nie voorlopig, by die lig wat hy gehad het, of totdat die teendeel vir hom duidelik sou word nie, op hierdie vrae geantwoord nie. Nee, hier is alles vas en bindend.3). Hy het van harte verklaar dat die leer van sy kerk die ware en volkome leer van die saligheid is in ooreenstemming met die heilige Skrif en dat hy dit as sy eie persoonlike geloofsoortuiging aangeneem het. En die woorde, “die leer van ons kerk, soos dit hier geleer word”, is veelseggend. Dit is nie onbelangrik tussen watter kerkmure hy sy belydenis uitgespreek het nie.4)

Hy het verder ook belowe om deur die genade van God in die belydenis van “hierdie leer” tot die einde van sy lewe standvastig te volhard, en alle dwaalleringe wat met “hierdie leer” stry, te verwerp.

Dit is ‘n sware eed. Hy het belowe om tot die dood toe trou te bly aan die leer van sy kerk. En dit was geen onbillike eis wat aan hom gestel is nie). Die landsowerheid eis dit ook van sy burgers, en die Here eis dit van Sy kinders (Openb. 2:10). En veral is dit nie onbillik nie, aangesien hy hom op die genade van God beroep het om trou te bly. Die genade van God is vir hom volkome genoegsaam. Daarmee het hy sy geloof in die verkiesende genade van God bely.6)

Die kerk is dan ook nooit net maar ‘n vereniging waaruit ons na hartelus kan bedank nie – Martin Luther het bv. nooit die kerk bedank nie. Hy is uitgeban. Die Bybel sê uitdruktik: ‘ ‘Hy wat hom afskei; hy bestry alles wat waarlik tot voordeel strek” (Spr. 18:1). Die kerk is ook nie ‘n organisasie waar elkeen maar kan glo en doen soos hy verkies nie. Paulus het beveel: “Laat alles welvoeglik en ordelik toegaan” (1 Kor. 14:40). En ook: “Maar wat ons reeds bereik het — laat ons volgens dieselfde reël wandel, laat ons eensgesind wees” (Filip. 3:16).

Nog in die geheim en nog in die openbaar mag ons optree asof ons nie aan God iets belowe het nie (Pred. 5:1 — 6).

Die vrug van die Heilige Gees is getrouheid (Gaf. 5:22). En hoe kan die Heilige Gees wat getrouheid in die gelowige werk hom leer om ontrou te word aan dit waarvan hy aan God belowe het om tot die dag van sy dood toe trou te bly? Sê my. Hoe kan die Heilige Gees iemand lei om sy geloftes aan God te verbreek? Of is dit dalk ‘n ander gees wat in hom gewerk het? Ek is seker dit was!

ii) HY OORTREE DIE VYFDE GEBOD.

Die vyfde gebod leer: “Eer jou vader en jou moeder . (Exod. 20:12). En die Heidelbergse Kategismus verklaar hierdie gebod soos volg: ”Dat ek my vader en my moeder en almal wat oor my gestel is, alle eer, liefde en trou moet bewys, en my aan hulle goeie leer en straf met gepaste gehoorsaamheid moet onderwerp, en dat ek ook met hul swakheid en gebreke geduld moet hê, aangesien dit God behaag om ons deur hulle hand te regeer” (Antwoord 104).

In hierdie gebod word ons dus beveel om ons ouers en afmal wat oor ons gestel is alle eer, liefde en trou te bewys en ons aan hulle goeie leer en straf met gepaste gehoorsaamheid te onderwerp. Dit geld natuurlik die goeie leer en straf van ons ouers en die ampsdraers van die kerk. Die gehoorsaamheid gaan dus alleen sover as wat hulle in ooreenstemming met die Woord bly. Alleen op grond van Skriftuurlike oorwegings sou daar met ons ouers en die ampsdraers van die kerk verskil kan word sonder om aan die vyfde gebod skuldig te word. Daarmee bring ons moontlike dwaling in Skrifuitieg ons tot ‘n dwaling in die leer terwyl ons Gods Woord in ons sondigheid misverstaan en is dit meteens ‘n skuldige saak, al sou dit ons reg verleen om te protesteer.

Maar wat word van hierdie gebod wanneer ek sonder meer teen my ouers en kerk se voorskrifte in sou optree? Wat nog te sê as ek sonder hulle medewete, in die geheim, in stryd met hulle uitdruklike wil en begeerte sou handel? Wat word van my liefde vir hulle en van my eer en trou aan hulle?

Daar is min uitsprake van die Skrif wat deur die vyande van die kinderdoop so misbruik word as juis Hand. 4:19 en Matt, 10:35 37. In Hand. 4:19 lees ons: “of dit reg is voor God om julle meer gehoorsaam te wees as God, moet julle self besluit.” “En in Matt. 10:35 — 37 staan daar: “Wie vader of moeder bo My liefhet, is My nie waardig nie.” Maar hierdie tekste mag ons nie na willekeur toepas nie. In Hand. 4:18 is Petrus en Johannes belet om geheel en al nie in die Naam van Jesus te spreek of te leer nie. Die owerhede het hulle mag misbruik en in die plek van God gaan staan. En hier het Petrus en Johannes inderdaad geen keuse gehad as om God meer gehoorsaam te wees as die mens nie. Maar dit is ‘n heeltemal ander storie, wanneer ons, net omdat ons owerhede of ons ouers met ons oor ‘n saak soos die kinderdoop verskil, nou skielik te besluit dat ons God aan ons kant het en dat hulle teen God is, en ons daarom op bogenoemde tekste te beroep. Dit is om misbruik van die Woord van God te maak.

Die Bybef leer tog ook: “Laat elke mens hom onderwerp aan die magte wat oor hom gestel is, want daar is geen mag behalwe van God nie, en die wat daar is, is deur God ingestel, sodat hy wat hom teen die mag versit, die instelling van God weerstaan; en die wat dit weerstaan, sal hulle oordeel ontvang” (Rom. 13:1, 2. Vgl. Tit. 3: 1). Jesus self het gesê: ”Betaal aan die keiser wat die keiser toekom; en aan God wat God toekom” (Luk. 20:25). Wanneer die owerhede egter van u sou vra om soos in die geval van Sadrag, Mesag en Abednego (Dan. 3) u God te verloën en ‘n afgod te aanbid is dit ‘n ander saak. Dan moet u eerder brand as buig (Dan. 3:17 — 28), maar word so iets van u gevra as kindertjies gedoop moet word?

Verder leer die Woord van God ons: ”Eer jou vader en moeder” (Exod. 20:12). Of ook: “Kinders, julle moet julle ouers gehoorsaam wees, want dit is reg” (Efes. 6:1). Leer die Skrif nie duidelik dat ongebondenheid die vrug van die vlees is nie (Gal. 5: 19); dat daar ‘n tyd sal kom wanneer mense die gesonde leer nie verdra nie (2 Tim. 4:3) en dat ongehoorsaamheid aan die ouers tel onder die ry van allerhande ongeregtighede nie? (Rom. 1:29, 30). Hoe anders was die gesindheid van Jesus: “En Hy het saam met (sy ouers) gegaan en in Nasaret gekom, en Hy was hulle onderdanig” (Luk. 2:51). En Paulus skrywe: “Wees gehoorsaam aan julle voorgangers en onderdanig, want hulÌe waak vir julle siele as diegene wat rekenskap moet gee sodat hulle dit met blydskap kan doen en nie al sugtende nie; want dit is vir julle nie nuttig nie” (Hebr. 13: 17).

Die kerk is ons moeder (Gal. 4:26), en die Skrif vermaan ons as kinders van hierdie moeder: ”Maar bly jy in wat jy geleer het en waarvan jy verseker is, omdat jy weet van wie jy dit geleer het” (2 Tim. 3: 14).

Maar wat word van al hierdie voorskrifte wanneer ons deur elke wind van lering heen en weer geslinger word? (Efes. 4:14). En hoe eer ‘n mens jou vader, moeder en owerhede wanneer daar oorhaastig en agter die rug teen hulle leer en opvoeding in gehandel sou word? Dit is seker nie van min belang om ernstig daaroor te dink, dat nie ons nie, maar die Here ons ouers vir ons gekies het en dat dit tog belangrik is om te weet dat God dus ook daarmee ons kerk vir ons gekies het. En as duisende in die kerk hulle saligheid en daarmee alles wat ‘n kind van God op aarde kan geniet, ontvang het, waarom sou die kerk dan vir sommige nie meer goed genoeg wees nie? Het dit werklik altyd met die leer van die kerk te make? Of gaan dit nie alte dikwels om ander motiewe as om die waarheid nie? Miskien het baie rede om vir die dominee of een of ander lidmaat van die kerk kwaad te wees oor een of ander ongelukkige insident. Maar is dit genoeg rede om die rug op die kerk te keer? Dit was nooit die gesindheid van Jesus nie.

Nee, al was al die klagtes teen die kerk waar, en nog meer, het Jesus desnieteenstaande destyds uitdrukiik geleer: “Die skrifgeleerdes en die fariseërs sit op die stoel van Moses. Alles wat hulle dan vir julle mag sê om te onderhou, onderhou en doen dit; maar volgens hulle werke moet julle nie doen nie, want hulle praat en doen nie” (Matt. 23:2 — 4). Jesus sê: Onderhou en doen dit, maar andere sê: Nee.

Dikwels verlaat mense die kerk om vleeslike en nie om geestelike redes nie. Hulle is kwaad vir die kerk omdat hulle nie hul sin op die kerkraad kon kry nie, omdat die dominee nie hulle kindjie wou doop nie, of omdat hulle nie onder sensuur geplaas wou word nie. Maar wat word van hulle belofte by hul bevestiging as lidmaat toe hul beloof het om hulle aan die kerklike opsig en tug te onderwerp?

Ek is heilig oortuig daarvan dat baie wat die kerk verlaat het ‘n saak het om met God en met hulle kerk reg te maak. Restitusie is nog altyd die resultaat van ‘n ware bekering. Of moet ons ‘n vraagteken agter hulle belydenis plaas? Of is die oortreding van die vyfde gebod geen sonde meer nie?

iii) HY MAAK JESUS CHRISTUS IN DIE OPENBAAR TOT SKANDE

Die wederdoop is sonde.

Die Bybel weet van net een doop (Efes. 4:5). Jesus het self geleer, “Hy wat gewas is, het niks anders nodig as om die voete te was nie, maar is heeltemal rein, en julle is heeltemal rein, maar nie almal nie” (Joh. 13:10). Dit beteken dat mense wat reeds gedoop is7) al gebeur dit nie met almal nie en weer struikel, nie nodig het om weer gedoop te word nie, want die één doop is voldoende8). Maar net soos die stof van die voete afgewas moet word, so moet die gedoopte gelowige so dikwels as hy struikel (Jak. 3:2) sy sondes bely en dit sal hom vergewe word9). So bv. was Ananias en Saffira gedoop, let wel groot gedoop, maar nie gered nie (Hand. 5:1 — 11). Thomas was ongetwyfeld gedoop want hy was een van die dissipels waaruit Jesus Sy apostels gekies het (Luk. 6:13), en dissipelskap en doop het vir Jesus in die praktyk saamgeval (Joh. 4:1).

Die Bybel weet van geen ongedoopte dissipel nie! En alhoewel Thomas groot gedoop was, was hy op daardie tydstip nog nie gelowig nie. Hy het gesê dat hy nooit sal glo nie (Joh. 20:25). En Jesus het hom aangesê om nie ongelowig te wees nie (Joh. 20:27). Nie ongelowig word nie, maar wees nie. En nadat hy sy geloof verklaar het (Joh. 20:28), sê Jesus, “Omdat jy My gesien het, Thomas, het jy geglo” (Joh. 20:29). Sonder enige twyfel het Thomas toe eers gelowig geword, en dit ongeveer drie jaar nadat hy gedoop was. En hy is nie oorgedoop nie. Sy doop, al het dit nie met die ware geloof saamgeval nie, was dus die ware doop. As die Here wou gehad het dat ware geloof die doop altyd moes voorafgaan, dan sou dit vir Thomas nodig gewees het om oorgedoop te word. Afgesien van die feit dat ons dan geen mense sou kon doop nie, omdat ook Thomas ‘n bewys lewer dat niemand ooit kan weet of ‘n ander waarlik glo of nie glo nie.10)

Dit gebeur nogal dikwels dat mense wat groot gedoop was, later eers waarlik gered word, d.ws. na hulle doop eers tot ware geloof en bekering kom. En ek weet nie van een van hulle wat in hulle kerke daarna oorgedoop is nie. Hoekom nie? Hulle doop was tog sonder geloof bedien! As hulle oorgedoop sou word, dan het hulle kerke twee dope. Die een doop van volwassenes wat sonder ware geloof bedien word en ‘n tweede doop of herdoop van volwassenes wat dan later tot bekering kom. En wat word dan gedoen met diegene wat meer as twee keer tot geloof en bekering kom. Hierdeur sou die doop goedkoop en bespotlik gemaak word.

En wat is die situasie as hierdie mense nie oorgedoop word nie? Word hulle doop, wat sonder ware geloof plaasgevind het, dan as die ware doop gereken? Dit wil my so voorkom. Maar dan moet elke beswaar teen die kinderdoop, wat ook sonder geloof en bekering sou plaasvind daarmee prysgegee word. En so val die hele beswaar teen die kinderdoop soos ‘n kaartehuis in duie.

Met die grootdoop is die probleem van die kinderdoop, naamlik dat nie alle gedooptes tot geloof en bekering kom nie, ook nie opgelos nie. Die grootdoop het hierdie probleem nie opgelos nie, maar net tot ‘n latere ouderdom verskuiwe.11)

Die voorstanders vir die oordoop van diegene wat as kinders gedoop is, kom tot so ‘n praktyk omdat hulle nie verstaan waarom dit in wese gaan in die doop nie. In die doop, net soos dit die geval met die besnydenis was, gaan dit nooit om die woorde of beloftes van die dopeling nie, want elke mens is leuenagtig. Dit gaan om die woorde of beloftes van God wat nie kan lieg nie, terwyl die ontrou van die mens die getrouheid van God nie kan vernietig nie (Rom. 2:38 — 3:4). Dit is dus glad nie nodig dat alleen diegene wat vir hulleself kan antwoord gedoop mag word nie. Veeleer word die genade van God in die doop van die suigeling openbaar, omdat dit ‘n genade is wat aangebied word voordat die mens daarom kan vra.12)

Hebreërs 6 en grootdoop

Maar daar is ‘n ander rede, meer ernstig as die reeds genoemde, waarom my siel beswaar maak teen al die kerke wat mense oordoop, aangesien dit uit Hebr. 6:4—6, soos dit deur my aangetoon sal word, blyk dat diegene wat oorgedoop word ten opsigte van hulleself die Seun van God weer kruisig en openlik tot skande maak. Ek weet dat Hebreërs 6:1-8 tel onder die gedeeltes van die Bybel wat moeilik is om te verklaar omdat ons traag geword het om te hoor (Hebr. 5:11-14).  Hebr. 5:11 – 6:3 verwys na die leerstukke van die kategetiese onderrig. Tot hierdie leerstukke behoort ook die leerstuk oor die doop (wassinge, die meervoud van Baptismos, wat dui op die Joodse reinigingsritus). Hierdie gebruik is voortdurend herhaal en was verordeninge wat opgelê is tot op die tyd van herstelling (Hebr. 9:10). Met die koms van Christus het sake egter verander. Die éénmalige offer van Christus sou die herhaling van offerandes en wassinge oorbodig maak (Heb. 9:1 — 28). En so sou die éénmalige doop die dopeling aan die éénmaiige offer van Christus verbind. (Rom. 6:3 — 11). Daarom is dit onmoontlik om diegene wat eenmaal in die doop verlig geword het (Heb. 6:4; 10:32), en wat afvallig geword het, vir ‘n tweede maal deur middel van die doop tot bekering te vernuwe, aangeslen hulle ten opsigte van hulleself die Seun van God weer kruisig en openlik tot skande maak (Heb. 6:4-6).

Die kerkvaders en latere eksegete het dan ook in hierdie gedeelte ‘n verwysing na die verligting in die doop (vers 4) en dan ook in vers 6 ‘n verwysing na die wederdoop gevind.13) Dit word nie vandag deur vele erkende eksegete aanvaar nie, aangesien die gedagte van die doop en wederdoop nie toe reeds in die gedagte van die skrywer van die Hebreërbrief sou kon wees nie.14) Hoe weet hulle dit? Hierdie beswaar bevredig my in elk geval nie, aangesien die Bybelskrywers nie altyd alles verstaan het van wat hulle neergeskryf het nie (Vgl. 1 Pet. 1:10—12). Dan stel die alternatiewe en botsende verklaringe vir hierdie gedeelte my ook nie tevrede nie, want dit bring meer vrae as antwoorde.

Daar word ook geen getuienis gelewer wat bewys lewer dat die kerkvaders en sommige ander en latere eksegete nie hier gelyk het nie. Inteendeel, juis hulle siening, dat ons hier aan die doop en wederdoop moet dink, pas volkome in, nie alleen met alles wat in die Skrif oor die doop gesê word nie, maar ook met die leer van die uitverkiesing en die volharding van die heiliges.

Natuurlik het verligting in die eerste plek te make met die verstand (Joh. 9:41; 2 Kor. 4:6; Efes. 1:18 en 3:9).15) Die daad waardeur die Heilige Gees die bewussyn van die mens vir die waarheid van die Woord ontsluit, word verligting genoem. Die sonde het die verstand verduister (Rom. 12:21; 1 Kor. 1:21; Efes. 4:18) en dit moet vernuwe word (Rom. 12:2), wat dan ook tot stand kom deur middel van ‘n openbaring in die mens (Gal. 1:16) wat die verhindering wegneem wat die regte kennis van sake tot dusver belet het (Gal. 1:16). Daarom word die Heilige Gees die Gees van wysheid en openbaring in kennis genoem (Efes. 1:17), wat die oë van die verstand verlig (Efes. 1 :18). Hierdeur ken die gelowige die dinge wat God hom uit genade geskenk het (1 Kor, 2: 12), besit hy ‘n kennis (2 Kor. 4:6) en ‘n openbaring in kennis (Efes. 1 :17) van God en van Jesus (Mat. 16: 17) en van die dinge van die Gees van God (1 Kor. 2: 14) 16) . Om verlig te word, waarvan Hebr. 6:4 praat, is dus veel meer as om slegs onderrig in die Christetike leer te ontvang. Laasgenoemde betekenis sou die woord vervlak tot ‘n betekenis waarin die Skrif dit nooit gebruik nie.

‘n Mens kan ook nie die Heilige Gees deur blote onderrig deelagtig word nie (Heb. 6:4, Vgl. 3:1, 14; 12:8). En as onder vers 4 hier verstaan moet word dat die verstand reeds deur die Gees verlig was (2 Kor. 4:6; Ef. l : 17, 18), dan word die res van die hoofstuk nie alleen totaal onverstaanbaar nie, maar dan word dit ook teenstrydig met alles wat in die Bybei geleer word oor die volharding van die heiliges en die onverliesbaarheid van die genade (Vgl. Joh. 10:27, 28; Fil. 1:6, 7). Wanneer die teks egter verstaan word as die verligting wat in die doop aangebied word, kragtens die belofte van God, vir en deur die geloof, ‘n belofte wat nie deur alle gedooptes in die geloof aanvaar word nie, dan en dan alleen pas hierdie uitspraak volkome by die res van die hoofstuk in, so bly verligting waarlik wat dit bedoel om te wees, net soos die wedergeboorte wanneer dit met die doop verbind is (Joh. 3:5, Tit. 3:5), te wete die verligting van die verstand deur die Gees wat nie alleen in die doop afgebeeld nie, maar ook aangebied word, en wat kragtens die belofte van God die besit van die dopeling word deur die geloof as ‘n vrug van die genadeverbond (Gat. 3:23-29; Kol. 2:12).

Ons weet verder ook dat hierdie verligting in die wedergeboorte sy wortel het, want in die wedergeboorte word in beginsel die hele mens herskape. So verlig die Heilige Gees in die wedergeboorte die verstand en stort, nuwe hoedanighede in die wil in. Die ganse mens met al sy vermoëns, siel, liggaam, verstand, hart en wil word deur die wedergeboorte nuutgemaak, en bestaan in die afsterwe van die ou mens en die opstanding van ‘n gans nuwe mens, na God geskape in ware geregtigheid en heiligheid.17) So ontwikkel die nuwe lewe uit die wedergeboorte. Dit }eef en werk en groei en word in die tyd openbaar in dade van geloof en bekering. So wortel geloof en bekering albei in die hart van die mens. Terwyl geloof na die kant van die bewussyn werk en die vergewende genade van God in Christus toe-eien, oefen die bekering haar werksaamheid in die sfeer van die wil en keer hierdeur van die kwade na die goeie heen.18)

In die Skrif word die doop dan ook met die Heilige Gees (Joh. 3:5; 1 Kor. 6:1 1; 12:13; Hebr. 6:4), met geloof (Mark. 16:16; Kot. 2:12; Hand. 19:2 en 3; Hebr. 6:6), met die bekering (Luk. 3:3; Hand. 1 2:38; Hebr. 6:6), met die nuwe lewe (Rom. 6:4 — 6; Kol. 1 Hebr, 6:6) en met die wedergeboorte (Tit. 3:5; Joh. 3:3, 5) in verband gebring.

En as die doop die bad van die wedergeboorte genoem word (Tit. 3:5) en aan die wedergeboorte (Joh, 3:5) en ook aan die vrugte van wedergeboorte verbind word (Kol. 2: 12; Hand. 2:38; Rom. 6:4, 5; Hebr. 6:4 — 6), terwyl ons weet dat hierdie realiteite nie in almal gevind word wat gedoop is nie (Hand. 5:1 — 10; 8: 13 23; 1 Joh. 2: 19), waarom sou dit onwaarskynfik wees om die doop met die verligting van die verstand, ‘n vrug van wedergeboorte, verband te bring, al sou hierdie verligting nie in die gevat van alle dopelinge uitwerk nie, presies soos dit ook met die wedergeboorte self die geval is nie?

Daarom is daar niks in Hebreërs 6:4 — 8 wat dit weerlê dat hier nie van die doop en wederdoop gespreek word nie. En as hierdie gedeefte dan teen die wederdoop waarsku, dan het ons hier ‘n ernstige aanklag sowel teen almal wat die wederdoop beoefen as teen hulle wat hulle laat oordoop. Ek sal dus ‘n bietjie breedvoeriger op hierdie gedeeltes moet ingaan.

Ons lees bv. in Hebreërs 10:32: “Maar onthou die vorige dae waarin julle, toe julle verlig geword het, ‘n groot lydensworsteling deurstaan het.” Die woorde hier “toe julle verlig geword het” , wys ongetwyfeld na die doop.19) Die Griekse woord wat met “verlig word” vertaal word, was dan tereg ook vir die vroeëre kerkvaders die tegniese term vir die begrip, “verlig word in die doop”.20) Net so moet Hebr. 6:4, 5 dan ook verwys na die doopsgebeure. Vers 6 leer dus dat dit onmoontfik is om diegene van wie ons in verse 4 en 5 lees wat afvallig geword het om die weer tot bekering te vernuwe. Die “verlig geword het” en “weer tot bekering te vernuwe” korreleer met mekaar. Die tweede wys na die eerste gebeure terug, soos deur die woordjie weer (palin) aangedui word.

Met die eerste oogopslag egter lyk dit asof hier geleer word dat diegene wat afvallig word nie weer bekeer kan word nie. Maar ons weet uit talle plekke in die Bybel dat die kind van God nie van die genade kan verval nie (Joh. 10:27, 28; Filip. 1 :6 en 7). En ons vind in Hebr. 12:1, 12 en 13 ‘n oproep tot bekering juis aan die adres van diegene wat afvallig geword het. En Hebr. 12:1, 12 en 13 kan tog nie in stryd met Hebr. 6:6 wees nie. Verder heip dit nie om die duidelike betekenis van die teks te ontkom deur te leer dat diegene wat verlig geword het nie werklik die Heilige Gees deelagtig geword het nie, want dit staan tog duidelik daar (Hebr. 6:6. Vgl. vir deelagtig word ook Heb. 3:1, 14; 12:8).

Daar moet dus ‘n ander verklaring wees. Sodra ons egter raaksien dat hier sprake is van mense wat deur die doop verlig word en dus in die doop die Heilige Gees deelagtig word (Hebr. 6:4), op dieselfde wyse as wat grond die reën indrink wat dikwels daarop val, wat in die een geval nuttige plante voortbring, maar in die ander geval dorings en distels oplewer (6:7, 8) — die meedeling van die Heilige Gees is dus nie magies nie, maar ‘n werklikheid alleen vir en deur die geloof21), want om aan te bied beteken nie vanselfsprekend om ontvang te word nie22), soos bv. in die Nagmaal die goddeloses en boosdoeners nie die liggaam van Christus en Sy bloed geestelik gebruik nie22), omdat dit nie met die geloof verenig is nie24) — dan weet ons dat die woorde in vers 6, “om weer tot bekering te vernuwe”, nie alleen terugwys na die woorde “eenmaal verlig geword het” in vers 4 nie, maar ook na die “tot bekering te vernuwe’ in die doop soos dit reeds uit Rom. 6:4, 5 duidelik word.25) Paulus leer dus hier dat dit onmoontlik is om dié wat eenmaal deur die doop verlig geword het, maar afvallig geword het — d.w.s. hulle wat die belofte van die doop nie aangeneem het nie vir ‘n tweede maal d.m.v. die doop tot bekering te vernuwe aangesien diesulkes t.o.v. hulleself die Seun van God weer kruisig en openlik tot skande maak.26) En die, “weer kruisig'”, is ook duidelik, aangesien hy elders geleer het dat ons in die dood van Christus gedoop word (Rom. 6:3). Die woorde, “openlik tot skande maak”, dui op die plegtigheid van die doop in die openbaar. Sulke mense verklaar dus deur hierdie handeling dat die woorde van God verval en misluk het. En so word God as’t ware gedwing om vir ‘n tweede keer Sy belofte aan die dopeling te gee, aangesien Sy woord  met die eerste doop nie uitgewerk het nie.

Om hierdie rede is die wederdoop ‘n gruwel, want dit verag die waaragtigheid van God (Rom. 2:28 — 3:4; Rom. 15:8, 9) en misken die waarheid van Sy woord (Rom. 3:2 — 4; 9:6).

Verwysings

3) Doekes, L. (en J. Francke), Ergenamen der Belofte (voortaan, Doekes), Terneuzen, 1962, p. 19.

4) ib., 19.

5) ib., 21.

6) ib., 22.

7) Tertullianus, de bapt., 12; Bauer, W., Das Johannes evangelium in Handbuch zum N. Testament van H. Lietzmann, Tübingen, 1925. So ook Origenes, Cyprianus, Augustinus, Erasmus, Olshausen, Godet e.a.

8) Oepke, A., art. luo in Theol. Wörtenbuch zum N. Testament IV, 1942; Hirsch, E., Das vierte EvangeLium in seiner ursprünglicher Gestalt verdeutsch und erklårt, Tübingen, 1936.

9) De Beus, C.H., De oud-christelijke doop en zijn voorgeschiedenis, DeeL I, HaarLem, 1945 (DeeL II, 1948), 1, 147, 148; Oepke, Luo; Augustinus, de bapt. C. Don. 2,14,19; 1.12.18; 6.14.21;C. litt. Pet. 2.27.62, 63; de bapt. 15.

10) Luther, M., Schrift von den Wiedertaufe, Februar 1528 (M.L. reformatorische Schriften), N. 8, herausgegeben von Otto v. Gerlach, Berlin, 1841 , p. 74, 75.

11) Grossmann, H. , Ein Ja zur Kindertaufe, Kirch. Zeitsch., Heft 13, Zürich, 1944, p, 11, 37; Van Niftrik, G.C., De Kinderdoop en Karl Barth (Voortaan, Kinderdoop) in Ned, Theol. Tijdschr. 2 r 1947/48, Wageningen, p. 27; Oorthuys, G. , De Sacramenten, 1948, p. 95.

12) Lekkerkerker, A.F.N., Gesprekken over de Heidelberger, Wageningen, 1964, p. 122; Van Niftrik, Kleine Dogmatiek (voortaan, Dogm.), Nijketk, p. 335; De Ru, G. , De Kinderdoop en het Nieuwe Testament, Wageningen, 1964, p. 266, 268; Schlier, H. , Zur kirchliche Lehre von der Taufe, Th. LZ 72, Berlin, 1947, (p. 321 336), p. 336.

13) Justinus, Apol. 1. 6. 2; Clemens, paedag. 6; Tert., de pud. 9, 20. Cregory Thaumaturgus, Hom., 4; Methodius, Thekla, 8. 6, 8; Chrysostumus, Hom. CXVI, xiix. Vgl. De Beus, 2. 5, 70, 138; Dods, M., The epistle to the Hebrews in The expositor’s Greek Testament, Michigan, Vol. 4, p. 296; Spence, H.D.M. The epistle to the Hebrews in The pulpit commentary, Michigan, vol. 21, p. 160. Vgl. Liddell, H.G. (and R. Scott), A Greek-English Lexicon, p. 1969; Westcott, B.F., The epistle to the Hebrews, Michigan, 1892. p. 148 e.v.; Alford, H. (With revision by E.F. Harrison) The Greek Testament, vol. 4, Chicago, 1958, p. 108; Bengel, JA., New Testament word studies, vol. 2, 1971, p. 618; Bultmann, R., Theologie des Neuen Testaments, Tübingen, 1968, p, 145 e.v.; Richardson. A., An introduction to the theology of the New Testament, London, 1961, p. 338; Kittel, G., Theologisches Worterbuch zum Neuen Testament, Band 9, Berlin, 1973, p. 347 e.v.

14) Grosheide, F.W., De brief aan de Hebreeën, Kampen, 1955, p. 144, 248. Vgl. ook M.R., Vincent, Word studies in the New Testament, Vol. 4, Michigan, 1957, p. 444 en P. Feine, Theologie des Neuen Testaments, Leipzig, 1934, p, 404.
15) ib., 144.

16) Bavinck, H. Gereformeerde Dogmatiek, vol. 4, Kampen, p. 85.

17) ib., 4, 50, 52.

18) ib. 4, 82, 153.

19) Spence, 269; Liddell and Scott, 1969; Kittel, G., Theologisches Wörterbuch zum Neuen Testament, Band 9, BerLin, 1973, p. 347 e.V.; Richardson, A., Introduction to the theology of the New Testament, London, 1961 p. 338; Bultmann, R., Theologie des Neuen Testaments, Tübingen, 1968, p. 145, 146; Barclay, W., The letter to the Hebrews, Edinburgh, 1963, p. 56 e.v.; Bengel, J.A., New Testament word studies, Vol. 2, 1971 , p. 618, 652; Alford, H., (With revision by E.F. Harrison), The Greek Testament, 1958, vol. 4, Chicago, p. 108, 203; B.F., The epistle to the Hebrews, Michigan, 1892, p. 348, 149, 333.

20) Dods, 296; Spence, 159; Just. Apol. 1.61, Dial. 39, 122. Sien hiervoor: Stromberg, 190; Windisch, 393.

21) Berkhouwer, G.C., De Sacramenten (voortaan, Sacr.), Kampen, 1954, p. 68; Visee, 77.

22) Calvyn, J. Institusie (vertaal deur A. Sizoo), (voortaan net nommers), Amsterdam, 1949, 4. 17. 33; Kreck, W., Die Lehre von der Taufe bei Calvyn in Ev. Th. 8, 1948/49, München, p. 244.

23) Calvyn, 4. 17. 33, 34; N.G.B. 35; Aug., In Ioan, ev. tract. 26. 12.

24) Sacr., 88, 98, 143; Calvyn, 4. 14. 12, 16; Kreck, 237; Marcel, P. Ch., The biblical doctrine of infant baptism (vertaling deuc P.E. Hughes), London, 1951 p. 49-5 1, 64, 65; Bakhuizen van den Brink, Doopleer en Dooppraktijk in Kerk en Eredienst 13, 1958 (p. 3 — 31), p. 27, 28; Aug., doctr. Christ.. 3. 5, 9; de bapt. C. Don. 6. 2. 4; 3. 14. 19; In Ioann, ev. Tract. 26; Bartsch, H.W., Die Taufe in Neuen Testament in Ev. Theol. 8, 1948/49, (p. 75 — 100), München, p. 97; Bav. 4. 525, 526, 533; Visee, 77, 106, 107; Leipoldt, J., Die urchristliche Taufe im Lichte der Religionsgeschichte, Leipzig, 1928, p. 64, 65; Lekkerkerker, Heidelberger, 115; Hofmann, F., Der Kirchenbegriff des hl. Augustinus, Munchen, , p, 347, 348, 373, 374, 469, 470; Jetter, W., Die Taufe beim jungen Luther, 1954, p. 211; N.G.B. 22; Van Niftrik, Dogm., 334 en Kinderdoop, 33; De Bruin, P.J.M., Het Formulier van den Kinderdoop, Dordrecht, 1937, p. 29; Ridderbos, H., Die belofte van het Genade Verbond (voortaan Genade Verbond), Kampen, p. 18, 19; Oorthuys, 64,

25) Sien Matt. 3:11, Mark. 1:4 en Lukas 3:3 en die opmerkinge in dié verband De Beus, I . 104 — 106.

26) Tert., de pud. 9. Vgl. A. Roberts (en J. Donaldson) in The Writings of Tertullian, vol. 3, On Modesty, 9, p. 78 en 20, p. 114.

27) vg\. De Beus, 2. 35 —40.

____________________________________________________

Volgende hoofstuk/vraag: 5. Mag ek my laat oordoop as my ouers ongered was toe hulle my ten doop gebring het?

Posted by: proregno | February 20, 2020

FW, Max en weer: VAN APARTHEID SA NA ABORSIE OP AANVRAAG SA?

FW, Max en weer: VAN APARTHEID SA NA ABORSIE OP AANVRAAG SA?

Ek het hierdie aanhaling uit ‘n artikel op Facebook gelees, ek plaas dit hier, en maak ‘n paar opmerkings daarop:

OUDPRES. FW DE KLERK EN APARTHEIDMax du Preez (Uittreksel uit Times Select 20/02/17)

The debate on whether apartheid was a crime against humanity is decades old, at least among white South Africans. Those arguing against it make the point that apartheid cannot be compared to the genocide in Rwanda or the Balkans. They argue that the number of people killed in the name of apartheid was actually quite small.

De Klerk himself has said repeatedly that apartheid was well intentioned at first, an effort to let the different peoples develop at their own pace and in their own environment, but that it eventually went wrong and caused great harm to black South Africans.

In my view, the crime of apartheid was not in the first place that many were murdered in its name, but that it had declared the majority of citizens aliens in their own country; that it humiliated and thwarted the natural development of millions of people over many generations; that it declared that black lives were of less value than white lives. Think forced removals, residential segregation, pass laws, Bantu Education, Bantustans and restrictions to full economic participation.

Was that not an offence grave enough to be called a crime against humanity?”

MY OPMERKINGS

My gewaarwording en opmerking oor hierdie skrywe (oor apartheid, FW de Klerk en Max) is bietjie op ‘n ander vlak, en ek verduidelik dit as volg:
Hoe ernstig kan ‘n konfessionele gelowige hierdie uitspraak van Max vat?
Dit gaan nie vir my noodwendig oor die reg of verkeerde van apartheid nie, die arme perd is al doodgeskop, mishandel en vertrap, en hoe meer hy wil verdwyn (en selfs Afrikaners wil aangaan….), hoe meer word hy weer en weer, dood en al, weer op begrawe, opgetel en aangehou skop tot vervelens toe.
Hier is wat ekself oor apartheid geskryf het of verwys het om te lees daaroor, vir belangstellendes, wat goed en sleg was van daardie verbygaande bedeling, wat VERBY is:
Maar ja, dit is lekker gemakliker om die verlede aan te vat, en daarom is my vraag:
Op watter hoër morele grond staan die nuwe SA geslag, wat so maklik die verlede veroordeel, maar bv. – volgens my kennis – tjoepstil is oor ‘n baie groter ‘crime against humanity’ (and most of all, a crime and sin before God, the Creator, Lawgiver, and King of all creation), en dit is:
Die aborsie-moord op aanvraag slagting wat al vir soveel dekades woed in die ‘nuwe SA’?
Van toepassing op die nuwe SA Aborsie op aanvraag slagting bedeling, kom ons vat Max se woorde en pas dit so bietjie aan vir die HUIDIGE oorlog wat woed in ons land, stede en dorpe, en waaroor meeste (alle?) liberale ‘social warriors’ nie ‘n woord teen sê nie:
“Abortion declares many citizens aliens in their own country; that it humiliated and thwarted the natural development of millions of babies over many generations; that it declared that being a baby in the womb were of less value than citizens who has already been born. Think forced removals out of a mothers wombs by deadly murderous painful force, restrictions to full participation of life (in the new SA).
Is THIS not an (much bigger?) offence grave enough to be called a crime against humanity?” … and most of all a hate crime against our fellow human beings, a God rejecting sin and crime against God?
One can add the irony: the death penalty is illegal for murderers and rapist, but applied to innocent (before the law) babies in the womb.”
Die Skrif leer,
“Wie sal vir my optree teen die kwaaddoeners? Wie sal my bystaan teen die werkers van ongeregtigheid?” – Ps. 94:16
“Red die wat na die dood gesleep word, en die wat na die slagbank wankel, hou hulle tog terug!” – Spr. 24:11

So, ja, laat ons as gelowiges, as gelowige Afrikaners rustig, verootmoedigend, biddend luister na medegelowiges wat wys waar aspekte van ‘apartheid’ nie goed was nie, dalk selfs teen God se Woord, en dan moet ons dit bely, bekeer en aangaan. Maar laat ons ook soos oom Paul gesê het, uit die verlede die goeie saamneem, ons moet nie die baba (Christelike geloof, ons Afrikaanse taal, kultuur, geskiedenis, ens.) saam die vuil badwater (rassisme, haat, ens.) uitgooi nie, die beginsel van:

“En wanneer die onreine gees uit die mens uitgegaan het, gaan hy deur waterlose plekke en soek rus en vind dit nie. Dan sê hy: Ek sal teruggaan na my huis waar ek uitgegaan het. En hy kom en vind dit leeg, uitgeveeg en versier. Dan gaan hy en neem sewe ander geeste slegter as hy self met hom saam, en hulle kom in en woon daar; en die laaste van daardie mens word erger as die eerste. Só sal dit ook wees met hierdie bose geslag.” (Matt. 12:43-45)

Maar hulle, wat in die naam van skuldmanipulasie, wat in die naam van hul goddelose, liberale haatspraak teen die Christelike geloof en die Woord, teen die Christelike beskawingsidee, teen babas in die moederskoot, ja, moord op aanvraag goedkeur en regverdig, moet maar eerder stilbly, hulle hande (die wat God haat, en hul medemens haat, ja, die wat aborsie-moord self uitvoer, én hulle wat dit goedkeur), se hande is baie meer vol bloed as die sogenaamde ‘apartheidsargiteke’.
Die Skrif leer van ons nuwe SA wat God haat en die dood liefhê:
“Want hy wat my vind, het die lewe gevind en verkry ‘n welbehae van die HERE. Maar hy wat my mis, benadeel sy eie lewe; almal wat my haat, HET DIE DOOD (ook aborsie-moord-slc) lief.” – Spr. 8:35, 36.
Nie net die moordenaar is skuldig nie, maar ook hulle wat dit goedkeur:
“En omdat hulle dit nie die moeite werd geag het om God in erkentenis te hou nie, het God hulle oorgegee aan ‘n slegte gesindheid, om te doen wat nie betaam nie: … haters van God, geweldenaars … sonder natuurlike liefde, … mense wat al ken hulle die verordening van God goed, dat die wat sulke dinge doen, die dood verdien dié dinge nie alleen self doen nie, maar ook hulle goedkeuring skenk aan die wat dit doen.” – Romeine 1:28-32
Mag die Here vir ons almal, en alle volke in ons land, swart en wit, klein en groot, bekering skenk van enige sondes, van rassehaat-sonde tot gronddiefstal-sonde, van bitterheid en haat, tot bose regverdiging van aborsie moord, dat ons van dit alles sal bekeer, van harte ons eie sondes bely, en Jesus Christus soek, en sy redding, waarsonder geen redding na gees en liggaam kan plaas vind vir mense in Suid-Afrika nie (Ps. 127:1; Joh. 15:5).
“Die Vader het die Seun lief en het alles in sy hand gegee. Hy wat in die Seun glo, het die ewige lewe; maar hy wat die Seun ongehoorsaam is, sal die lewe nie sien nie, maar die toorn van God bly op hom.” – Joh. 3:35, 36
Die toorn van God bly op ons en ons land as ons Hom aanhou verwerp, in ons eie lewens, maar ook as ons nie wil hê Hy moet oor ons almal regeer volgens sy goeie wette nie, wees daarom gewaarsku, beide president, owerhede, en onderdane:
“Wees dan nou verstandig, o konings; laat julle waarsku, o regters van die aarde! Dien die HERE met vrees, en juig met bewing. 12 Kus die Seun, dat Hy nie toornig word en julle op die weg vergaan nie; want gou kan sy toorn ontvlam. Welgeluksalig is almal wat by Hom skuil!” – Psalm 2
“Ag HERE, wees my, wees my en my gesin, wees my en my gemeente, wees my en my volk, wees ons en ons land genadig, in Jesus Christus, terwille van U eer.”

Ons roep uit:

“Bekeer ons tot U, HERE, dan sal ons ons bekeer; vernuwe ons dae soos in die voortyd. Of het U ons heeltemal verwerp, is u toorn teen ons alte groot?” – Klaagl. 5:21, 22.

Die Kinderdoop en Besprinkeling: Ja of Nee?

1. Hoe lei die Heilige Gees ons in sake soos die Kinderdoop?

deur dr. Willie Marais 

Nota: Sien die inleiding, inhoudsopgawe, voorwoord van hierdie boek, asook inligting oor die skrywer hier. Hierdie vraag/hoofstuk is nie net belangrik om mens te help oor hoe om die saak aan te spreek oor die kinderdoop as jy daarmee verskil nie, maar dit geld ook vir enige leerstuk van die kerk waaraan mens tans behoort, en hoe ek die sake dan bybels en ordelik tot eer van die Here sal aanspreek. Nog ‘n belangrike aspek waarop dr. Willie wys is dat die Heilige Gees met ons ‘spreek’ en ons lei nie los of teen nie, maar volgens sy Woord.            ____________________________________________________

Vraag 1: HOE LEI DIE HEILIGE GEES ONS IN SAKE SOOS DIE KINDERDOOP?

Die Bybel is geen teologiese handboek nie. Sake soos bv. die leer van die drie-eenheid, die Christelike rusdag en die doop is teologiese vrae. Die antwoorde op hierdie vrae is nie altyd of vir almal altyd glashelder in die Bybel gegee nie. Daarom het die kerk langs die weg van stryd en moeisame besinning tot bepaalde formules gekom. En vir hierdie formules beroep die kerk hom nie net op sekere tekste nie maar op die getuienis van die ganse Skrif.1)

Daarmee wil die kerk nie beweer dat sy formules onfeilbaar is nie, maar verklaar onomwonde:

“En geen geskrifte van mense, hoe heilig hulle ook al gewees het, mag met die Goddelike Skrifte gelykgestel word niet of ook die gewoonte met die waarheid van God nie — want die waarheid is bo alles — of ook die groot menigte oudheid of die opvolging van tye of persone of die konsilies, verorderinge of besluite nie; want alle mense is uit hulself leuenaars en nietiger as die nietigheid self. Daarom verwerp ons van ganser harte alles wat met hierdie onfeilbare reët nie ooreenkom niet soos die apostels ons geleer het as hulle sê: Stel die geeste op die proef of hulle uit God is. En ook as iemand na iulle kom en hierdie leer nie bring nie, ontvang hom nie in die huis nie.”2)

Altyd sal die geskrifte en  besluite van die kerk weer en weer aan die Skrif getoets moet word. Aan die hele Skrif (Jes. 8:20; Ps. 1 19:9; 2 Tim. 3: 16; 4: 12; 2  21) en aan niks anders nie. En as die besluite van die kerk voortdurend aan die toets van die Skrif onderwerp moet word, dan seker ook die oorlegginge en gedagtes van die individuele gelowige (Hebr. 4: 1 2).

Wie weier om getoets te word, is reeds mislei (1 Joh. 4: 1 ). Al het elke gelowige die salwing van die Heilige, en al wil die salwing hom aangaande alles leer (1 Joh. 2:20, 27), is dit ook waar dat daar in die Skrif dinge staan wat deur die ongeleerden onvaste mense verdraai word net soos die ander Skrifte tot hulle eie verderf (2 Petr. 3:15, 16). Daarom het Christus ook aan sy kerk skrifgeleerdes en wyse manne gegee (Matt. 23:34) wat as voorgangers moet waak vir die siele van die gemeente waaroor God hulle as opsieners aangestel het (Hebr. 13: 17; Hand. 20:28, 29).

As die gelowige hom dus deur die Heilige Gees laat lei (Rom. 8:14), dan erken hy daarmee dat God hom ook deur geesvervulde mense kan lei, terwyl hy rekening hou met die moontlikheid dat goeie en Godvresende mense ook kan dwaal (Vgl. 2 Sam. 7:1-5; Matt. 16:22-23). Elkeen wat met die Bybel in die hand na hom toe kom, het nie noodwendig die waarheid beet nie, want die duiwel ken die Bybel beter as enigeen van ons en sal nie aarsel om ons selfs met Bybeltekste te verlei nie (Vgl. Matt. 4:6,7). Ons moet steeds versigtig wees soos slange (Matt. 10:16) en die Skrifte ondersoek of die dinge wat ons hoor die waarheid is (Hand. 17:1 1 ), want dit is niks besonders wanneer die dienaars van Satan hulle ook as dienaars  van die geregtigheid voordoen nie (2 Kor. 11: 14,15).

Maar dan moet ons nie leiding soek in gesigte, drome, openbaringe of tekens nie, want dit is die weg van ‘n owerspelige en slegte mens (Matt. 12:39). Alle drome of gesigte of tekens saÌ aan die Skrif getoets moet word, want die Skrif waarsku ons dat ons nie moet dink bo wat geskrywe is nie, want dan word ons teenoor andere opgeblase (1 Kor. 4:6), en alle hoogmoediges van hart is vir die Here ‘n gruwel (Spr. 16:5).

Intussen is dit ook die verlange van die Skrif dat die kinders van die kerk volgens dieselfde reël sal wandel en oor sake eensgesind sa} wees (Filip. 3:16). Daarom het Paulus en Barnabas toe daar in die kerk oor die besnydenis ‘n woordestryd was (Hand. 15:1) na Jerusalem gegaan, sodat die apostels en ouderlinge die saak kon ondersoek (Hand. 15:2, 6). En die hele kerk het oor die saak ‘n besluit geneem, wat d.m.v. ‘n skrywe vir voorligting aan die verskillende gemeentes deurgestuur is (Hand. 15:22 — 29). Dit was steeds die bedoeling van die Heilige Gees dat God nie ‘n God van wanorde is nie, en dat alles in die gemeente welvoeglik en ordelik sal geskied (1 Kor. 14:33, 40).

Dit mag dus nie aan elke gelowige se eie en willekeurige leiding oorgelaat word om oor sake na eie goeddunke te handel nie. Daar moet eenstemmigheid en orde in die gemeente wees. Wanneer iemand dus verklaar dat hy deur die Heilige Gees gelei word om dinge te leer en te doen wat in stryd met die vasgestelde reël en goeie orde van die betrokke gemeente is, terwyl hy nog lid van daardie gemeenskap wil bly, dan kom dié leiding beslis nie van die Heilige Gees nie, want die Heilige Gees kan ons nooit in stryd met wat Hy reeds in die Skrif aan ons openbaar het nie. Die Skrif leer: “Elke koninkryk wat teen homself verdeeld is, word verwoes; en elke stad of huis wat teen homself verdeeld is, sal nie bly staan nie” (Matt. 12:25). Die kerk het reg daarop om van at sy lidmate te verwag om -in leer en lewenswandel met die vasgestelde reël en goeie orde saam te stem. So het almal van hulle by die aflegging van geloofsbelydenis daartoe plegtig ingestem.

Wanneer die gelowige meen dat die kerk oor een of ander saak dwaal, dan rus die bewyslas op hom om die kerk te oortuig dat die kerk deur die eeue heen die leiding van die Heilige Gees in die Skrif oor dié bepaalde saak verkeerd verstaan het, of sonder die getuienig van die Skrif oor sake besluite geneem het. Maar dan moet hy dit uit die Skrif aantoon en hom daarvoor nie op een of ander spesiale openbaring of gesig beroep nie, omdat die Skrif ons nie die reg gee om te dink bo wat geskrywe is nie (1 Kor. 4:6). Alle vermeende bonatuurlike openbaring of leiding sal met die getuienis van die Skri’ moet ooreenstem aangesien alleen die Skrif vir ons ja en amen is (2 Kor. 1 :20), dit wil sê, die einde van alle teëspraak is. En wanneer  hom tog op die Skrif beroep, sal daardie Skrifgetuienis getoets moet word aan die getuienis van die ganse Skrif.

Die vraagstuk met betrekking tot die doop van kinders is nie ‘n saak waar elkeen op spesiale leiding buite die Skrif om moet wag of na tekens moet soek of om gesigte en spesiale openbaring moet vra nie, maar ‘n saak waarin die gelowige met biddende opsien na Bo en studie  navorsing en gesprek moet soek om die wil van God te ken en ook te doen. Intussen word dit met goeie reg van hom verwag om hom as ‘n gehoorsame kind van sy kerk aan die verordeninge en besluite te onderwerp soos hy vantevore as in teenwoordigheid van God onderneem het om te doen.

Wanneer daar egter allerlei ernstige gewetensbesware opkom, moet hy ‘n neutrale houding inneem en sy  kerk met sy probleem in vertroue neem in die gesindheid van iemand wat erken dat hy nog baie moet leer en dat hy erken dat hy by meerdere lig en insig weereens met vrymoedigheid en vertroue die standpunt van sy kerk sal kan dien. Die opset en houding moet wees van een wat alles probeer om die goeie reg van die standpunt van sy kerk te wil aanvaar en verdedig, en nie dié van iemand wat alles probeer om sy kerk verkeerd te bewys nie. Alleen op hierdie wyse sal  iemand met ‘n goeie gewete uiteindelik dan die deure van sy eie kerk teen hom kan sien toegaan, wanneer hy desnieteenstaande hierdie optrede geen tevredenheid kon verkry nie, en eers nadat hy langs die kerklik gebaande weë en in die gesindheid van Christus, alles in werking gestel het om die kerk . waaraan hy behoort het van sy standpunt tevergeefs probeer oortuig het.

Verwysings

1 Visee G., Ons aller moeder, Loes, 1961, p. 127.

2. Die Nederlandse Geloofsbelydenis, artikel 7 (voortaan: NGB)

_____________________

Vorige hoofstuk: Voorwoord, Inhoudsopgawe en Inleiding

Volgende hoofstuk/vraag: 2. Mag iemand hom in die geheim laat oordoop? 3. Is dit verkeerd om jou te laat oordoop?

Older Posts »

Categories