Posted by: proregno | October 16, 2017

Islam Evangelisasie (17)

Ek plaas met erkenning aan die bron (RFPA) ‘n reeks wat gaan oor die verkondiging van die Evangelie van ons Here Jesus Christus aan ons Moslem bure. Hopelik kan dit ons toerus om die Groot Opdrag na te kom daar waar die Here ons elkeen geplaas het (Matt.28:16-20):

 ISLAM (17)

 by Rev. Martyn McGeown

In the last blog post on this subject, we studied the Bible’s teaching on Abraham, Isaac, and Ishmael, and we took note of the significance of the sacrifice of Isaac for the gospel of Jesus Christ. Thousands of years after the book of Genesis was written, Mohammed wrote the Qur’an (c. 609-632 AD), which makes very different claims about Abraham, Isaac, and (especially) Ishmael.

Ishmael the Prophet

First, in Islam, Abraham, Isaac, and Ishmael are revered prophets:

Say ye: “We believe in Allah, and the revelation given to us, and to Abraham, Ishmael, Isaac, Jacob, and the Tribes, and that given to Moses and Jesus (Joshua), and that given to (all) prophets from their Lord: we make no difference between one and another of them; and we bow to Allah” (Surah 2:136).

We have sent thee inspiration, as we sent it to Noah and the Messengers after him. We sent inspiration to Abraham, Ishmael, Isaac, Jacob and the Tribes, to Jesus (Joshua), Job, Jonah, Aaron, and Solomon, and to David we gave the Psalms (Surah 4:163).

Also mention in the Book (the story of) Ishmael: he was (strictly) true to what he promised, and he was a messenger (and) a prophet. He used to enjoin on his people prayer and charity, and he was most acceptable in the sight of his Lord (Surah 19:54-55).

Notice that Ishmael is equal in his status of prophet with the other prophets, although the Bible nowhere indicates that Ishmael was a prophet. In fact, the Bible barely recognizes Ishmael as a believer. (Theologians are divided on whether Ishmael was an elect child of God or a reprobate, a discussion of which would distract us from the main point of this article).

The Sacrifice of Ishmael

Second, most Muslims teach that Abraham did not sacrifice Isaac, but Ishmael. (Although Ishmael is not named in the pertinent passages of the Qur’an, most Muslims believe that the Bible is wrong when it teaches that Isaac is the subject of Genesis 22). Two passages of the Qur’an are relevant at this point:

He [Abraham] said, “I will go to my Lord. He will surely guide me!” “O my Lord! Grant me a righteous (son)!” So we gave him the good news of a boy ready to suffer and forbear. Then, when the son reached (the age of) (serious) work with him, he said, “O my son! I see in vision that I offer thee in sacrifice: now see what is thy view!” (The son) said, “O my father! Do as thou art commanded: thou wilt find me, if Allah so wills, one practicing patience and constancy!” So when they had both submitted their wills (to Allah), and had laid him prostrate on his forehead (for sacrifice), we called out to him, “O Abraham! Thou hast already fulfilled the vision!” Thus indeed do we reward those who do right. For this was obviously a trial. And we ransomed him with a momentous sacrifice. And we left (this blessing) for him among generations (to come) in later times: “Peace and salutation to Abraham!” Thus indeed do we reward those who do right, for he was one of our believing servants. And we gave him the good news of Isaac, a prophet, one of the righteous. We blessed him and Isaac: but of their progeny are (some) that do right, and (some) that obviously do wrong, to their own souls (Surah 37:99-113)

Surah 37 does not give the name of the “righteous son” for whom Abraham prayed. Most Muslims assume that the son is Ishmael, but that is an interpretation, not what the text explicitly teaches. The Qur’an presents Abraham and his son (supposedly, Ishmael) as cooperating in the sacrifice: Abraham tells his son (supposedly, Ishmael) about the vision, and (supposedly) Ishmael agrees to be sacrificed. In the Bible, Isaac seems not to know what is going to happen, at least not until they reach the top of the mountain: “Behold the fire and the wood: but where is the lamb for a burnt offering?” (Gen. 22:7). In both accounts (Gen. 22 and Surah 37) the sacrifice does not take place and Abraham’s son is ransomed (see Genesis 22:13, where a ram in a thicket is sacrificed). The Qur’an’s account specifies that the son to be sacrificed will have reached “the age of serious work,” which would make him a young teenager or older.

The son in Surah 37 could be Isaac, not Ishmael. Nothing in Surah 37 demands that we identify the son as Ishmael. In Surah 37:101, for example, God announces “good news” concerning a son, but the same expression, “good news,” is used of Isaac in Surah 37:112. Could not the “good news” of Surah 37:101 and 112 be the same “good news,” i.e., the “good news” of Isaac? (In the Bible, God does not announce good news concerning Ishmael, for Ishmael is not the promised child).

Abraham and Sarah also receive “good news” (or “glad tidings”) in Surah 51, where the reference is surely to Isaac, not Ishmael (the parallels with Genesis 18 are clear):

They [the angelic messengers] said, “Fear not,” and gave him glad tidings of a son endowed with knowledge. But his wife came forward (laughing) aloud: she smote her forehead and said: “A barren old woman!” They said, “Even so has thy Lord spoken, and He is full of wisdom and knowledge” (Surah 51:28-30).

The angels’ announcement, Sarah’s unbelieving laughter, and the reference (in Surah 51:31-37) to the angelic messengers’ errand to Sodom are clear parallels with Genesis 18, where the reference is to Isaac, not Ishmael. In both Surah 37 and 51, the Qur’an references “good news” or “glad tidings” concerning the birth of a son: that son is Isaac, not Ishmael.

One Muslim apologist seeks to discredit the Biblical account of Ishmael’s expulsion in Genesis 21, for if Ishmael was not cast out, then he could certainly qualify as the son who was sacrificed. (This would also contradict the apostle Paul in Galatians 4). His main objection to the story is that Ishmael is presented as a child in Genesis 21, whereas we know that he was a teenager (considered an adult in that day). The Hebrew word translated “child” (Gen. 21:14-20), however, is not specific to young children: the word is used of Joseph (who was seventeen years old) in Genesis 37:30, Naomi’s adult sons in Ruth 1:5; and Rehoboam’s immature advisors in I Kings 12:10. It is also not unusual for Ishmael not yet to have been married, since Isaac did not marry until he was forty years old (Gen. 25:20). Esau was also forty years old when he married his first wife, Judith (Gen. 26:34). Therefore, to insist that Ishmael should have been married in his teens is mere conjecture.

Ishmael and the Kaaba

Third, Abraham is supposed to have journeyed to Mecca, where he and his son, Ishmael, (not Isaac) established the Kaaba, which is a stone structure in the center of Islam’s most holy mosque. To this mosque, every Muslim is required to make a pilgrimage at least once in his life, as one of the Five Pillars of Islam. The devout Muslim faces this Kaaba when he prays five times a day.

We covenanted with Abraham and Ishmael that they should sanctify my House for those who compass it round, or use it as a retreat, or bow, or prostrate themselves (therein in prayer) … And remember Abraham and Ishmael raised the foundation of the House (with this prayer): “Our Lord! Accept (this service) from us: for thou art the All-Hearing, the All-Knowing” (Surah 2:125, 127).

While Surah 2 does not specify the location of the house of worship that Abraham and Ishmael supposedly built, Surah 3:96 makes reference to Bakka (or Makkah), which is (probably) Mecca in Saudi Arabia: “The first house (of worship) appointed for men was that at Bakka (Makkah), full of blessing and of guidance for all kinds of beings” (Surah 3:96). Another passage mandates pilgrimage to this “sacred house”:

Behold, we gave the site to Abraham, of the (sacred) House, (saying), “Associate not anything (in worship) with me; and sanctify my house for those who compass it round, or stand up, or bow, or prostrate themselves (therein in prayer). And proclaim the pilgrimage among men: they will come to thee and (mounted) on every kind of camel, lean on account of journeys through deep and distant mountain highways” (Surah 22:26-27).

If Abraham and Ishmael made a journey to Mecca to build a sacred house, the Bible is silent about it. In fact, such a journey is impossible to reconcile with the book of Genesis. God called Abraham out of Ur of the Chaldeans (modern day Iraq) and commanded him to dwell in the land of Canaan. The Bible records two forays outside of the Promised Land, both of which were examples of Abraham’s spiritual weakness, not his faith. In Genesis 12:10, Abraham travelled without divine sanction to Egypt to escape a famine. In Egypt, Abraham sinned grievously by deceiving the Egyptians about his wife. In Genesis 20:1-2, again without divine sanction, Abraham journeyed to the land of Gerar, where he committed the same sin. Clearly, it was God’s will that Abraham remain in the land of Canaan as a pilgrim and stranger.

The distance between Ur and Jerusalem is approximately 2,900 km (or 1,800 miles). Since God commanded Abraham to dwell in Canaan, not to leave that land, the land that God promised to give him and his seed, why would Abraham leave Canaan in order to travel some 1,700 km (or 1,055 miles) southwards to Mecca in order to set up the “house of God,” and then return to live out his days in Canaan? Why would he do that when the Bible clearly teaches that Abraham erected altars in Canaan and when eventually God mandates his house to be built in Jerusalem, not in Mecca? (In the New Testament, of course, there is no fixed place for the worship of God: “The hour cometh,” said Jesus, “when ye shall neither in this mountain, nor yet at Jerusalem, worship the Father” [John 4:21]).


The Word of God is clear—God called Abraham out of Ur of the Chaldeans (and out of idolatry) and commanded him to sojourn in Canaan, which, apart from two brief departures from the land, he did. In Canaan, God promised Abraham a son, a son who would not be born as a result of the efforts of either Abraham or Sarah, but as a result of a miracle. Abraham believed God’s promise:

And being not weak in faith, he considered not his own body now dead, when he was about an hundred years old, neither yet the deadness of Sara’s womb: he staggered not at the promise of God through unbelief, but was strong in faith, giving glory to God: and being fully persuaded that, what he had promised, he was able to perform. And therefore it was imputed to him for righteousness (Rom. 4:19-22).

Ishmael was born as the carnal seed, not as the spiritual seed of promise. Therefore, when Ishmael expressed his enmity against Isaac, he had to be sent away, lest he share in Isaac’s inheritance: “the son of this bondwoman shall not be heir with my son, even with Isaac” (Gen. 21:10). With Ishmael gone, Abraham was tested to the limit, for God commanded him to sacrifice his only (remaining) and his only (truly legitimate) son, the child of the promise, even Isaac, the one through whom God would realize his promise of salvation for all nations. Abraham, having sustained the examination of his faith, was strengthened, and Isaac went on to be the one through whom Jesus Christ would come.

And all those who believe in Jesus Christ, as he is set forth in the gospel, are the seed of Abraham, Isaac, and Jacob; and they partake of all the spiritual blessings of salvation that are found in Christ alone.

Christ hath redeemed us from the curse of the law, being made a curse for us: for it is written, Cursed is every one that hangeth on a tree: that the blessing of Abraham might come on the Gentiles through Jesus Christ: that we might receive the promise of the Spirit through faith (Gal. 3:13-14).

One final point: the Muslim will object that the Qur’an is true and that the Bible (Genesis, Romans, Galatians, Hebrews, etc.) has been corrupted. Nevertheless, to corrupt the Bible in this way would require a corruption of the entire text of the Old Testament, for God is consistently called “the God of Abraham, of Isaac, and Jacob” and never “the God of Ishmael.” In addition, for a Muslim to believe that the text of the Bible is hopelessly and irretrievably corrupt requires him to reject the Qur’an, for the Qur’an teaches that Allah gave the law and the gospel and even encourages the reader to find the truth in those sources:

It is he who sent down to thee (step by step), in truth, the Book, confirming what went before it; and he sent down the Law (of Moses) and the Gospel (of Jesus) before this, as a guide to mankind, and he sent down the criterion (of judgment between right and wrong)(Surah 3:3).

Let the people of the gospel judge by what Allah hath revealed therein. If any do fail to judge by (the light of) what Allah hath revealed, they are (no better) than those that rebel. To thee we sent the Scripture in truth, confirming the scripture that came before it, and guarding it in safety: so judge between them by what Allah hath revealed, and follow not their vain desires, diverging from the truth that hath come to thee (Surah 5:47-48).

If Allah sent the law (including the book of Genesis) and the gospel (the four gospels accounts were written centuries before Mohammed’s birth), and “guarded [them] in safety,” how could they be corrupt—how could they be corrupt already in Mohammed’s day (c. 609-632)? And if they were (already) corrupt, how could the people of the gospel “judge by what Allah hath revealed therein”? If, on the other hand, the (alleged) corruption took place later, we have plenty of ancient manuscript sources of the text of the Old and New Testaments of the Bible, which date to centuries before Mohammed. Either way, the Qur’an compels the reader to consult the Bible for truth!

That is what we urge the reader of this blog to do—seek in the Bible, which is the word of God, for the truth concerning Abraham, Isaac, Ishmael, and, most importantly, Jesus Christ!


This post was written by Rev. Martyn McGeown, missionary-pastor of the Covenant Protestant Reformed Church in Northern Ireland stationed in Limerick, Republic of Ireland. 


Die res van die reeks: Islam evangelisasie 

Posted by: proregno | October 10, 2017

Twee van ds GBS Pasch se bekeringspreke

Lêer:Ds GBS Pasch by die hoeksteen van die Gereformeerde kerk Potgietersrus, deur hom gelê op 17 Mei 1952.jpg

Bron: Wikipedia



Ek wil graag twee van ds. GBS Pach se preke by u as leser aanbeveel, met erkenning aan die bron. Dit het my opnuut aangespreek, en dit is ook opnuut aktueel vir ons tyd.

Die een preek, “Die besondere erns van gewone dinge” (Luk. 13:6-9) wys op die noodsaakik om die ‘gewone dinge’ wat die Here geskenk en beveel het ernstig op te neem, veral die prediking van die Woord wat deur dekades en baie jare na ons kom.

Ons leef in ‘n tyd waarin baie mense, ongelukkig ook kerkgangers opsoek is na sogenaamd iets ‘nuuts’, of iets ‘anders’, dalk gaan die charismatiese en/of pinksterbewegings my help daarmee om iets ‘nuuts te ontdek’ ? Die ‘gewone kerkwees’ is net meer genoeg nie…

Maar dalk is alles wat ek nodig het, deur sy Gees en Woord reeds al die jare daar maar ek het dit nog nie deur die geloof in Christus omhels en in woord, daad en gedagtes erns daarmee gemaak nie (HK v/a 20,21)?

Die ander preek is vir my ‘n pragtige voorbeeld om die sogenaamde karkikatuur aan te spreek dat ‘doppers preek nie bekering nie’, of die sogenaamde cliche ‘doppers is ge-arriveerd’ aan te spreek.  Ek wonder baie keer oor hierdie algemene stellings (‘sweeping statements’?) wat gemaak word oor die prediking, is so iemand elke Sondag in al 300 kerke om te hoor wat daar gepreek word, is dit werklik so ? Daarmee sê ek nie daar is baiemaal dooie prediking of prediking wat nie die Woord suiwer en met krag uitlê, toepas en oproep tot bekering en geloof nie. Daar is seker, maar ek is maar versigtig met die veralgemenings.

Ds. Pasch se tweede preek, “Die kerk van Christus in die krisis van slapende of wakende” (Op. 3:1-6), wys egter die ‘ou doppers’ het van harte geglo in bekering en dit gepreek. Dit het my goed aangespreek. Elke prediker, elke gelowige kan dit maar aanhou hoor, dit is goed vir elke mens om opgeroep te word tot die eerste bekering, maar ook vir gelowiges om opnuut opgeroep te word tot verdere of deurgaande bekering, ons lewe lank (HK Sondag 32,33, 52): terug na ons eerste liefde, terug na Christus, terug na sy hele Woord deur die krag van die Heilige Gees.

Ek hoop hierdie twee preke is voedsel vir u honger siele, soos dit vir my was.

Oor ds. Pasch, sien hierdie bronne as agtergrond:

Gerrit (Rabbo) Pasch (Wikipedia artikel)

Roeping en stryd in die kerklike bediening van H.Ph.J. Pasch en G.B.S. Pach (ThM studie deur ds. Petrus J Venter)


Preek 1: “Die kerk van Christus in die krisis van slapende of wakende” (Op. 3:1-6), deur ds. GBS Pasch

Lees: Matteus 24 : 36 – 47

Teks: Openbaring 3 : 1 tot 6

Sing:  Ps. 36 : 2; Ps. 128 : 4; Ps.  134 : 1 of 3; Ps.  22 : 11

Gewoonlik, as daar oor een van die briewe van Christus aan die gemeentes van klein-Asië gepreek word, word daar eers iets gesê oor die stad waarin die gemeente lewe.

Uit die geskiedenis weet ons nie iets besonders van Sardis nie. Ja . . . . . ‘n ou stad . . . . ‘n veelbewoë geskiedenis, geleë aan die kant van ‘n vrugbare vlakte, met wol en skaapboerdery as die vernaamste bedrywe. Tog was daar enkele dinge wat lig laat val het op die mentaliteit van die bevolking.

Sardis . . . . ‘n stad van vervalle grootheid, met baie, baie dapper voorsate, maar nou nie meer dapper nie. Tweemaal oorval as gevolg van hulle onwaaksaamheid. Hulle teer op die mooi verlede, maar presteer self nie meer iets nie. En toe in 17 n.C. ‘n aardbewing die stad uitmekaar ruk, het keiser Tiberius help bou, maar die inwoners self herstel hulle stad nooit weer ten volle nie. Al staan daar dan nou ‘n klompie nuwe geboue, bly dit ‘n stad van vergane grootheid. Geen nuwe geesdrif . . . . geen besielende aksie nie. Hulle lewe maar so van dag tot dag voort sonder hoë momente van ywer en daadkrag.

En dit wat die stad van Sardis geld, geld ook in ‘n hoë mate van die kerk aldaar. Nogtans is dit moeilik om die probleme en die sonde van hierdie gemeente in ‘n preek raak te vat, want daar is so min wat konkreet, tasbaar verkeerd is. Dit bly so vaag en algemeen. Efese byvoorbeeld het daadwerklik te doen met die Nikolaïete. Pergamus is die tuiste van Satan met sy baie afgode. Die vinger word by hierdie kerke op die sweer en die ontsteking gedruk. Maar by Sardis word daar in die algemeen net gesê dat die gemeente dood is, dat hulle slaap, maar hoe hulle dood is en waarom hulle slaap word kwalik gesê.

Wat is ‘n dooie gemeente?

Ons dink dan gewoonlik aan ‘n gemeente van gewoonte en verstarring. As die dominee preek omdat dit nou maar eenmaal Sondag is en ‘n preek by Sondag en ‘n predikant hoort. As die ouderling gereeld huisbesoek doen en maar oor koeitjies en kalfies gesels of op hulle beste so ‘n outomatiese vraagmasjien geword het wat op ‘n ry ‘n klomp vrae aframmel en tevrede is met elke dooie antwoord. As die diakens kerkportrette is stewig in ‘n ry op die voorste banke, maar verder prakties niks meer nie. As die lidmate Sondae tweemaal stewig in die kerk sit, maar in die week rustig saam spoel in die donker stroom hel toe.

As nooit iets opvallends gebeur nie. As daar nooit ‘n preek soos ‘n sweepslag weerklink wat wakker maak nie. As die dominee maar ou afgesaagde sinne gebruik wat gesellig soos koel water op ‘n warm dag oor ‘n lui baaier val . . . . maar niemand tot sy fondamente ruk of raak nie. Geen bekering, geen heiligmaking, van Sondag tot Sondag beweeg soos ‘n ou karperd wat van huis tot huis loop en staan, loop en staan. Nooit ‘n tuggeval nie . . . . almal vriende met die ouderling en predikant . . . . nooit iemand vir hulle kwaad nie.

Maar laat ek maar dadelik sê: So ‘n gemeente of kerk was Sardis nie.

Hier het die kerk ‘n uitstekende naam gehad . . . . ver buite sy grense.  Een van die lewendigste en beste kerke in die klassis. Christus Self sê: Julle het die naam dat julle leef. ‘n Uitstekende reputasie. Alles so pragtig in orde. Die dominee van Sardis het vol kerke . . . . hy staan bekend as ‘n vurige en talentvolle spreker. Hulle ingenomenheid met hulleself maak dat hulle nie tevrede is met ‘n man sonder talente nie.

Die kerkraad was ook hoog in aansien. Die ouderlinge voer met huisbesoek ‘n geestelike gesprek. Ouderlinge van ander plekke jaloers op hierdie ywerige swartspan. Die ander het gesukkel met ketters en afwykers in hulle wyke . . . . Nikolaïete, Bileamsmense, Isabeliete. Elke huisbesoek ‘n geveg, ‘n worsteling. Maar kom kyk bietjie na Sardis. Geen vervolging van buite, geen dwaalleer van binne. En met kerkvisitasie kry hulle ‘n pragtige, salige rapport: pragtige dominee, voortreflike kerkraad, werkende diakonie.

Maar Christus sê: Julle is dood op ‘n paar na. Verskriklik so ‘n uitspraak na ‘n kostelike visitasierapport. Julle is dood.

Wat skort dan?

Hier is net ‘n paar wat hulle klere nie besoedel het nie. Mens kan die paar op jou vingers tel. Net ‘n paar wat hulle klere nie besoedel het nie. En wat die res betref moet mens nie dink aan uitspattighede nie. Maar die blinkende wit van die kleed was tog by die meeste dof en vuil geword en goed gekreukel. Nou kan ‘n mens miskien sê: Dit kan tog nie anders nie. Wie is volmaak? Mens kan tog nie onmoontlike eise stel nie. Was die klere in Pergamus of Thiatire miskien smetteloos wit? Waarom dan die skerpe oordeel van Christus: Julle is dood? Waarom soveel lof vir Pergamus en Thiatire vir hulle trou en hulle werke?

Al antwoord: Sardis is doodtevrede met die peil wat eenmaal bereik is. Die gemeente het dieselfde mentaliteit as die stad – Selfvoldaan. Teer op die glorie van die verlede en hulle jaag nie die noodsaaklike wedloop na die volmaaktheid nie. Hier was geen reaksie omdat daar geen aksie was nie. As ‘n kerk ‘n sterk en prinsipiële aksie van stapel stuur . . . . . moet daar ook reaksie wees. – by die lidmate, by die rondom die gemeente.

Maar hier geen aksie en daarom geen reaksie nie. In die ander kerke van Klein Asië was daar aksie en die aksie werk reaksie en nou moes die kerk sterk en groeiend stelling inneem teen die reaksie – hom staal teen aanvalle van buite wat gewek is deur hulle aksie. Almal wat hand-om-die-nek met die wêreld wandel is gedwing na ‘n kant toe . . . . hulle moes hulle teen die sterk aksie en prediking verdedig . . . . . hulle standpunt stel. Maar in Sardis was dit nie nodig nie. Die slap broeders bly slap omdat die kerk hulle nie aanval nie.

Die predikant preek vurig en warm, maar al om die punt . . . . . die vinger nooit op die abses nie. Die hoere en die dansers en baster-gelowiges in die kerk hoor die predikant van Sardis graag. Hy maak nooit iemand seer nie. En die ouderlinge met hulle vroom praatjies het so oor Christus gepraat dat die duiwel nooit geprikkel is tot ‘n aanval of geveg nie. Dit was Sardis se dood. Niemand praat absoluut nie.

Altyd om die punt . . . . . niemand word tot teenspraak geprikkel nie. Gisteraand op ‘n dans in die stadsaal van Sardis en vanmôre salig in die kerk met geen woord uit die predikant se mond wat enigsins die gewete kwel nie. Sardis daarom is jy dood. En behalwe die wandel wat buite orde was . . . . . ook die leer was verkeerd. Die ganse massa van gelowiges moet ons aflei was ontrou in hulle taak om Christus te belei. Hier swaai die gevangenisdeure nooit oop ter wille van die Evangelie nie. Hier word geen fakkel in die brandstapel gesteek ter wille van Christus nie. Geen martelare soos Antipas in Smirna nie.

Die andersdenkendes van die stad kom luister graag na die dominee omdat hy so niemand seermaak nie. Geen wrewel, geen aksie teen hom nie. Maar met Paulus was dit tog heeltemaal anders. Nêrens kon Paulus praat of hy word opgesluit, geslaan en die hele stad jaag hom die poorte uit – juis omdat Paulus ‘n absolute Evangelie bring. Hy bring iedereen voor die keuse van dood of lewe . . . . van die mes insteek onder die sweer en gered word, of sterwe. Nooit kon die mense onder sy prediking dieselfde bly nie . . . dit breek uit na ‘n kant toe . . . . bekering of haat. Redding of opstand en moord en dreiging.

Maar in Sardis het die kerk die simpatie van die wêreld met hulle binnkamergodsdiens wat nooit meer agressief na buite optree nie. En so ‘n kerk het die naam, hy is populêr, hy lewe skynbaar skitterend, maar is inteendeel dood, dood, dood.

Maar nog is dit nie al rede dat Sardis dood is nie. Ons moet nog dieper delf. En dan kan daar geen ander antwoord wees nie: In Sardis het die spanning van die koms van Christus op die wolke, verlore gegaan. Hulle het die uitsig oor die jongste dag verloor. Want ons moet daarop let met watter naam Christus Holmself hier noem.

Dit sê Hy wat die Sewe Geeste van God en die sewe sterre het. Met ander woorde Ek spreek hier wat dit Pinkster laat word het, wat toe die volheid van die Heilige Gees uitgestort het. Maar met hierdie uitstorting van die Heilige Gees begin die einde, want Petrus sê: dit is wat gespreek is deur die profeet Joël: Dit is die laaste dae. Pinkster beteken dat alles nou gedryf en gepers word na die einde – na die voltooing van die eeue. En omdat Christus op Pinkster jaag na die einde en daarvoor Sy Sewe Geeste Stuur, daarom hou hy ook die sewe sterre.

Dit wil sê Hy roep in sy kerk die ampte in aansyn . . . . . apostels, profete, herders, leraars sodat die heiliges volmaak kan word. Met die Gees en met die ampsdraers is daar uitgestort die kragte van die einde . . . . . die kragte wat moet voortstu en voortdrywe na die einde toe. En so het Christus ook gaan werk in Sardis. In die gemeente het Hy ontketen die kragte van die jongste dag. En hulle is geroep om te werk en te bely in al die spanning, die hoogspanning van die einde en om hulle uit te strek na die volmaaktheid van die gelowiges.

Maar Sardis weet van die jongste dag niks meer nie. Hulle weet nie meer dat hulle die Heilige Gees nie ontvang het vir ‘n stigtelike lewe en om dit te geniet en rustig en veilig te hê nie, maar om in die brandpunt te staan en om hierdie wêreld aan die brand te steek sodat die vlamme soos van vuur oral uitslaan. Hulle het ‘n kerkraad en ‘n predikant maar hulle weet self nie meer dat hulle die gemeente moet voortjaag na die volmaaktheid en heiliging toe nie.

Pragtig en prettig vind hulle dit dat hulle geen moeilikhede het nie. Maar dat dit die laaste dae is weet en besef hulle nie. Besef nie dat hulle met hulle belydenis moet indring in die wêreld om die wêreld te dring na die einde toe nie. Om die halwes in die kerk om te smelt tot bekeriing of tot verharding. En omdat die spanning gemis word preek die dominee so swak.

Sondae steek hy ‘n gesellige vuurtjie aan die brand waarby elke Jan Rap hom warm maak, maar nie die vuur van die Heilige Gees waardeur die slappes of gered of uitgedryf word nie. So gaan die Sondae en die jare in Sardis verby. Daar is aksie, maar in die aksie word die spanning van die einde gemis. Hulle vorder niks nie . . . . . word nie heiliger nie, word nie meer volmaak nie en dit spel een woord: Jy is dood . . . . . Sardis.

In Matteus 24 skets Christus die dienskneg of die predikant wat preek en werk onder die spanning van die jongste dag. Dit is die man wat voedsel gee op die regte tyd . . . . . die man wat op die horlosie kyk en die wysers sien voortbeweeg 12 uur toe, en dienooreenkomstig die regte spyse bied.

Maar Sardis se dominiee preek die een jaar soos die ander jaar. Hy sien nie God se horlosie nie. Hy die ouderlinge besef nie hulle moet die gemeente met elke diens en elke huisbesoek opvoer en aanvuur na die einde toe nie. Om aktueel en waaragtig te preek beteken om te besef dat met elke preek die preektyd korter word, elke preek bring die einde nader. Preek beteken die slappes wakker ruk en die volharde slappes hulle dood verkondig, en hulle die kerk uitdrywe en die wêreld in reaksie bring teen die kerk.

Hoe skiet ons tog nie hieraan te kort nie.

En broeder en suster dat die sonde van Sardis in alle waarheid gelê het in die feit dat hulle die lewe losmaak uit die spanning van die jongste lê ook daarin dat Christus aan die kerkraad en gemeente beveel: Wees wakker, wees wakende. En om wakende te wees beteken in die Bybel nooit dat mense moet oppas vir een of ander sienlike gevaar nie, maar dit is altyd die verwagting van die koms van Christus. Elke dag lewe in die verwagting van die einde en daarom ook elke dag werk in die spanning van die einde.

Word wakker: Dit beteken vir die predikant hou die mense nie langer gesellig besig nie, maar preek onder die hoogspanning van die einde. Hy mag hulle nie trakteer op nagereg nie, maar op die vaste spyse dat hulle volwasse word in die geloof, liefde, heiligmaking. Word wakker: Dit beteken vir die ouderling nie ‘n gesprekkie oor ditjies en datjies nie maar ondersoek ernstig wat daar nog aan lidmate ontbreek aan die volmaaktheid in hoeverre hulle nog nie gereed is om Christus te ontmoet nie.

Word wakker: Dit beteken vir die hele gemeente, moenie langer ‘n binnekamergodsdiens daarop nahou nie, want Christus kom en dan moet die wêreld gereed wees. En hulle moet gereed word deur elkeen se tong. . . . . ook u tong en lewe.  Vertel ‘n slag vir die mense langs u van Christus . . . . . praat van Hom in die publieke lewe. Dan kry ‘n mens moeilikheid. Dit storm op jou af . . . . . . jy word gehaat. Maar jy dring die wêreld na die einde toe.

En as jy wakende is, let jy gespanne op en mens sien die tekens van Christus se koms . . . . . . jy is altyd bereid. En die dag kan jou nie oorrompel soos ‘n dief in die nag nie. En ten slotte . . . . . . hier is niks wat mens kan prys in die gemeente as geheel nie en tog is daar ‘n belofte vir hulle wat getrou bly. Wit klere sal hulle dra . . . . . . hulle wat wakker was onder die geklank van God se Woord. Wat geleef het vir een saak. Die koms van Christus op die wolke. Hulle wat bekommerd was oor die stadige groei na die volmaaktheid toe. Hulle name staan geskrywe in die Boek van die lewe.

Broeder en suster, dit was ‘n eienaardige preek . . . . . ‘n preek sonder ‘n toepassing. Maar die preek is bedoel vir u en my van die gemeente. God wil ook vanmiddag ‘n spieël voor ons ophang. Sy Gees dra hierdie brief deur die eeue en eeue heen tot by ons en lewer dit vanmiddag af aan ons adres af. Hoor wat sê die Gees van God tot hierdie kerk: ‘n mooi gemeente, ‘n goeie kerkraad, ‘n redelike predikant. Daar word gewerk.

Maar ons durf nie roem nie. Het ons nie dalk die naam dat ons lewe, terwyl ons dood is nie? Is dit nie ‘n vraag om baie, baie ernstig oor te besin nie. Waar is die spanning van die einde, wat ons dwing, opjaag, verteer? As ons maar nie slaap nie . . . . . . en wat my betref as ek u maar net nie doodpreek nie. God bewaar ons daarvan. Maar ons moet in die spieël kyk. Ernstig kyk . . . . . . voor dit te laat is. Wie ‘n oor het, laat hom hoor wat die Gees aan die Gemeentes sê.



Preek 2: Die besondere erns van die doodgewone dinge (Lukas 13:6-9), deur ds. GBS Pasch

Lees: Luk. 13: 1 — 9

Teks:  Luk. 13: 6 — 9

Sing:  1) Ps. 92: 1 en 5 (Ps. 9: 1, 5 en 7)

2)Ps. 119: 31

3)Ps. 65: 2

4)Ps. 32: 5

5)Ps. 100; 104; 116

Ons teksverse praat van gewone en alledaagse dinge. Want die eienaar kom al vir die derde jaar kyk. En as iets drie jaar lank geduur het, dan is dit beslis nie meer iets buitengewoon nie. Tog kry hierdie woorde besondere betekenis as ons let op die moment waarop Jesus Christus hierdie gelykenis uitspreek.

Daar het ‘n skokkende ding gebeur. Ek wou nie praat hoe ons koerante dit sou uitgebuit het nie. Jesus Christus het so pas met die skare gepraat oor die tekens van die tye en hulle vermaan om daarop ag te gee. En toe storm sornmige op hom af wat Hom ‘n berig bring van ‘n ontsettende ramp in Jerusalem. Pilatus het ‘n klompie Galileërs wat gekom het om hulle offers in die tempel te bring, tydens hierdie heilige handeling laat doodslaan. Met ontsetting het ooggetuies gekonstateer dat hulle gesien het hoedat die Galileërs se bloed meng met die bloed van hulle offerdiere. En dit was die tweede ramp in ‘n kort tydjie.

Daar is agtien dooies betreur by ‘n ongeluk in Siloam. Hierdie twee gebeurtenisse het die mense baie laat skrik. En tog – die skrik het ook maar nie baie lank geduur nie. Hulle het in daardie tyd hulle eie teologie gehad, wat ook baie van ons teologie is, waarmee hulle hierdie tragiese gebeurtenisse verklaar het — so naamlik: die Here het hierdeur laat blyk sy groot en ernstige toorn en daaruit kon mens aflei dat die slagoffers op een of ander manier baie ernstig teen Hom gesondig het. Daarmee het hulle dan God se optrede geregverdig:

Ek dank U Here dat ek nie is soos die agtien by Siloam en die ongelukkige Galileërs nie. ‘n Dankgebed wat ook aan ons nie vreemd is as ‘n ramp ander mense tref nie. Maar die ware roepstem en bedoeling van God in hierdie gebeure feite het die skare nie meer verstaan nie. Daarom moet Christus met alle klem tot hulle spreek van die erns van hierdie besondere dinge sodat hulle hulle kan bekeer: indien julle nie bekeer nie, wag daar vir julle dieselfde lot.

Teen die agtergrond van hierdie gebeurtenisse kry die gelykenis van die onvrugbare vyeboom uit ons teksverse ‘n baie duidelike omlyning. Die Here het nou drie jaar lank besondere sorg en moeite bestee aan sy wingerd, aan die Vyeboom of Israel. Johannes die Doper het gepreek en gedoop. Na hom het Christus gekom om die Evangelie aan die sondaars te verkondig en Hy het die prediking bewys en bekragtig met baie wonders. Nou mag die Here tog vrugte verwag. In die hele periode tussen Maleagi en Johannes het God sy vyeboom bykans onbewerk laat lê.

Maar as Johannes kom dan spaar hy nie krag of moeite om die wingerd vrugte te laat dra nie. En as Johannes wegval is Christus besig met nog ‘n intensiewer arbeid en bewerking. God soek tevergeefs na vrugte en daarom wil Hy die vyeboom uitroei. Want dit is die ontsaglike erns van die gewone dinge. Die optrede van Johannes en van Jesus Christus het aanvanklik ewe veel belangstelling getrek, maar na ‘n rukkie het die belangstelling en entoesiasme gedaal. Na ‘n rukkie vind hulle dit al weer baie gewoon dat Johannes doop.

By Christus duur dit ietwat langer. Tog vind dit op duur nie ingang nie. En netnou keer baie van sy dissipels die rug op Hom. Dit het nou drie jaar geduur. Wat! Daar word gepreek, baie gewoonweg gepreek. Maar daarom des te ernstiger. Want dit staan vas. Gewone dinge is baie, baie ernstiger as besondere dinge. Gewone preke, gewone nagmaal, gewone huisbesoek — is eintlik God se manier.

Ja, die bloedbad in die tempel het ‘n paniek veroorsaak, en die ongeluk by Siloam het hulle diep geskok  agtien dooies. Maar wat Christus preek. Ag, nou ja – gister het Hy op ‘n ander plek presies dieselfde gedoen en more is Hy êrens anders. Hulle raak daaraan gewoond. Hy het so pas ‘n duiwel uit iemand gedrywe —haai die hoeveelste is dit nou al?

Die besondere dinge laat ons tenminste nog bietjie skrik, maar die gewone dinge aanvaar hulle sonder skrik, of sonder bewussyn. Ons maak ook so. ‘n Vliegramp, ‘n orkaan, ‘n sikloon — verskriklik. Maar God se Woord wat praat van Ewige, Ewige heil en ewige hel en hitte — en verknersing — geen indruk — gewone dinge. Om nie eers te praat van die nagmaal waarin niks minder as die DOOD VAN GOD SE SEUN gedenk word nie. Gewone dinge wat nie meer tot ons raak of spreek nie.

Die Jode sê: 18 dooies by Siloam en die bloed van die mense tussen die bloed van die offerdiere — verskriklik. Maar God sê: Drie jaar lank is die Evangelie verkondig. Ek het julle nie drie jaar lank, daeliks laat skrik deur besondere rampe nie — maar drie jaar het Ek daeliks gesoek en getrag om julle te beweeg tot geloof en tot bekering en tot gehoorsaamheid van die verbond.

Ons sê: Verskriklike ongeluk, tragiese moord — hoe vol is ons koerante. God sê: Twintig, vyftig, tagtig jaar het julle nagmaal gebruik, die Evangelie is aan julle verkondig – Ek het julle nie daeliks laat skrik deur besondere daelikse rampe nie, maar gesoek gesmeek om julle te beweeg tot ware bekering en tot ware skuldbelydenis onder die nagmaal.

Waarom gaan Israel verlore? Omdat hulle die besondere dinge nie na waarde skat nie? 0 nee. Maar omdat hulle die besondere dinge nodig gehad het, nodig gekry het juis omdat hulle aan die gewone dinge geen geloof en gehoor en bekering gee nie.

Israel gaan verlore, nie omdat hulle die skrik van die Here, die toorn van die Here maar flou opmerk in die drama van die tempel nie, maar omdat hulle die skrik van die Here, die toorn van die Here, glad nie gehoor het in die gewone prediking oor drie jaar nie.

Ons leef in ‘n dramatiese tyd. Ons wag op besondere dinge — selfs op besondere, donderende preke, maar vergeet dat hulle dikwels nie red nie, maar kom as ‘n bewys dat ons nie geluister het na die gewone jarelange prediking en nagmaalsvierings met sy lieflike Evangelieverkondiging nie. Wag u vir ‘n besondere saak of weg om u weer ‘n slag goed te laat luister, u weer in die suiwer sin van die woord nagmaal te laat gebruik. Moet tog nie.

Die besondere dinge kan dalk dit wees wat vir u die weg van bekering en opregte meelewing totaal afsny. U lê dalk onder die toring van Siloam. U bloed meng dalk met die bloed van die offerdiere.

Die bloedbad en die ongeluk met die toring, hulle sou onder ander omstandighede gewone ongelukke gewees het. As dit tien jaar vroeër gebeur het — hulle sou net so tragies wees vir familielede van die slagoffers maar Christus sou dit nooit gebruik het as stof vir ‘n preek nie. Maar nou kom hulle as Johannes en Jesus Christus drie jaar tevergeefs gepreek het. Nou word die ongevalle opeens alarmseine van God, vol van helse dreiging.

Die besondere dinge ontvang hulle erns van die ernstige gewone dinge. Ons is ontroerd oor baie dinge — ons sal nog oor baie dinge ontroerd raak soos wat dit meer raak. Ons skrik almal en sal skrik vir die besondere gebeurtenis as God se toorn oor ons heen dreun. Ons het op die gewone dinge geen ag gegee nie — nou volg God dit op met besondere dinge.

Maar hoeveel van ons besef dat hierdie dinge hulle werklike en eintlike diepste erns ontleen aan baie gewone nagmaalsvierings en nog meer Evangelieverkondigings oor baie jare.

Ja — ons belewe altyd ernstiger wordende tye — hoekom al meer besondere dinge, omdat die erns van die gewone dinge gewoon geword het en nie meer tot ons spreek nie — ons nie meer gryp in ons sondige hart en lewe tot waaragtige bekering en heiliging nie.

O ja — ons wil graag sê: dit is hier nie net gerig en oordeel nie. Ek lees hier ook van die gebed van Christus: Here laat hom nog hierdie jaar staan. Maar dit beteken nie dat die erns minder word nie.

As die gewone bewerking van die boom nie meer help nie — prediking, nagmaalsviering – dan kom die besondere dinge – die kaphoue, vreeslike kaphoue aan die boomwortels.

Ons eredienste gaan voort – ons nagmaalsvierings ook — maar juis daarom word dit gevaarliker – as dit nie die nodige uitwerking het nie, moet ons iets anders verwag – besondere dinge — God se byl se kaphoue.

Daar is nog hoop al het die byl al twee, drie wortels verbrysel -Hy wat pleit vir verdere uitstel is nog daar: Jesus Christus pleitende, pleitende om lankmoedigheid by God, ter wille van ons.

Maar moet tog nie dat hierdie gewone nagmaal en Woordverkondiging u so min raak dat dit God se lankmoedigheid verander in toorn en dat dit roep om die besondere ding van God se oordeel en gerig nie.

Ag — Broeder en suster — as die finale bylhoue moet val, dan sal dit niks help om te sê: Ag het ek die gewone dinge, ook hierdie nagmaal aangegryp nie. Dan is dit te laat. Dan is ook die besondere dinge die vreeslike oordeel van God.


Posted by: proregno | October 5, 2017

Islam Evangelisasie (16)

Ek plaas met erkenning aan die bron (RFPA) ‘n reeks wat gaan oor die verkondiging van die Evangelie van ons Here Jesus Christus aan ons Moslem bure. Hopelik kan dit ons toerus om die Groot Opdrag na te kom daar waar die Here ons elkeen geplaas het (Matt.28:16-20):

ISLAM (16)

 by Rev. Martyn McGeown

It has been several months since I addressed Islam on the blog (blog post Islam 15 dated May 25), so it is time to pick up the subject again. In this blog post, I intend to address the differences between Christianity and Islam with respect to Abraham, Isaac, and especially Ishmael. I will divide the material into two blog posts: first, I will explain the Bible’s teaching; and, in the next blog post (DV), I will contrast this with the teaching of Islam.

Isaac and Ishmael

We begin with what the Bible teaches on this subject, before we contrast this with the teaching of the Qur’an. God called Abraham, who at that time was named Abram, and his wife Sarah (or Sarai) out of Ur of the Chaldees in Genesis 12:1-2. Over the course of many years, God repeatedly promised a son to childless Abraham (and to his barren wife); indeed, God promised him numerous descendants, centered on a promised seed (Gen. 12:2, 7; 13:15; 15:4-6, 18; 17:1-7, 15-17, 21; 18:9-15; 21:1-8).

Notice two things about God’s promise to Abraham. First, God had a definite son in mind, a son whose father would be Abraham (“he that shall come forth out of thine own bowels shall be thine heir” [Gen. 15:4]), and whose mother would be Sarah (“I will certainly return unto thee according to the time of life; and, lo, Sarah thy wife shall have a son” [Gen. 18:10]). Second, although Abraham did have other sons, namely Ishmael (Gen. 16:16), born when Abraham was 86 years old, and the sons of Keturah, born after the death of Sarah (Gen. 25:1-4), only Isaac was the son of the promise, the true heir, and the one in whom God established his covenant:

And Abraham said unto God, O that Ishmael might live before thee! And God said, Sarah thy wife shall bear thee a son indeed; and thou shalt call his name Isaac: and I will establish my covenant with him for an everlasting covenant, and with his seed after him (Gen. 17:18-19).

But my covenant will I establish with Isaac, which Sarah shall bear unto thee at this set time in the next year (Gen. 17:21).

… in Isaac shall thy seed be called (Gen. 21:12).

Ishmael, therefore, is not the promised son with whom God establishes his covenant. This is true for two reasons. First, Ishmael is not the offspring of Abraham and Sarah, but of Abraham and Hagar, Sarah’s Egyptian maidservant. Second, and more seriously, Ishmael is the product of the foolish and sinful impatience of Abraham and Sarah: instead of waiting for the promised miracle, the aged couple attempt to produce the promised child by a work of the flesh. This is unacceptable to God because God must receive the glory by fulfilling his promise in his time. The birth of a child in such a sinful manner leads to tension in Abraham’s household with the result that Hagar flees with the child from the wrath of Sarah (see Gen. 16:4-7).

After the birth of Isaac, who is the promised child, Ishmael, who is not the promised child, is cast out of the household because Sarah sees him mocking Isaac on the day that Isaac’s weaning is celebrated (Gen. 21:9). If Isaac was weaned at about two years of age, Ishmael was a teenager at the time. (Abraham was 86 years old when Ishmael was born; Abraham was 99 years old when Ishmael was circumcised at thirteen years of age; Abraham was 100 years old at the birth of his son Isaac, which means that Ishmael was fourteen years old at the time; therefore, when Isaac was aged two, Ishmael was sixteen or so).

After Hagar and Ishmael were cast out of Abraham’s house, Genesis 21 describes how God miraculously supplied their needs in the wilderness, and relates God’s promise to Hagar to make of Ishmael “a great nation” (Gen. 21:18). Ishmael grew up away from Abraham’s household (“in the wilderness of Paran”) and married an Egyptian. Later in Genesis 25, the Bible relates the generations of Ishmael as “twelve princes” (Gen. 25:12-17), and records Ishmael’s death at the age of 137 years (Gen. 25:17). The rest of the history of the Bible, however, focuses on Isaac’s, and not Ishmael’s, descendants: Jacob (Israel) and his children, through whom the promised Messiah, Jesus Christ, came.

Therefore, while it is true that Ishmael was a son of Abraham, and even blessed by God (Gen. 27:20), although God did not bless Ishmael’s generations, Ishmael was not the promised seed. After Ishmael was cast out, Abraham had no further dealings with him (except that Ishmael was present at his father’s burial).

The Sacrifice of Isaac

This is important to remember when we consider the history recorded in Genesis 22. We do not know how much time elapsed between the expulsion of Ishmael (Gen. 21:10-13) and the sacrifice of Isaac, but the Bible does mention “many days” (Gen. 21:34). It is very likely that years, perhaps even decades, had passed before Abraham was put to the test to sacrifice Isaac. The Bible calls Isaac a “lad” (Gen. 22:5, 12), but the word so translated has a wide range of meaning. Certainly, Isaac was old enough to have a conversation with his father (Gen. 22:7-8) and old enough to carry a substantial amount of wood for the burnt offering (Gen. 22:6). He was not a two-year old or a toddler, but a teenager or older.

In Genesis 22 God commands Abraham to sacrifice Isaac, whom God calls Abraham’s “only son” (vv. 2, 16), as a burnt offering. To this the Muslim objects, “Isaac was not Abraham’s only son. Abraham had another son, his firstborn, Ishmael.” (In fact, as we shall see, Muslims generally believe that Ishmael, not Isaac, was sacrificed some years before Isaac was even born!). Nevertheless, Isaac is rightly called Abraham’s only son for two reasons. First, Isaac was the only son left in Abraham’s household. Ishmael, although he was still alive, lived away from Abraham. Therefore, it was obvious to Abraham that, when God spoke of his “only son,” de did not have Ishmael in mind. God did not tell Abraham to seek out Ishmael and sacrifice him. (Ishmael would have been a married man by then with children of his own living in the wilderness). In fact, Abraham might well have been relieved if that had been God’s meaning, for then he could have sacrificed Ishmael and spared Isaac (whom he loved). Second, and more importantly, Isaac, not Ishmael, was the son of the promise, the true heir, and the one through whom Christ should come. That is what made God’s command so painful, and that is why it was such a difficult trial for the aged patriarch:

And he said, Take now thy son, thine only son Isaac, whom thou lovest, and get thee into the land of Moriah; and offer him there for a burnt offering upon one of the mountains which I will tell thee of (Gen. 22:2).

This is also the New Testament perspective of Isaac. In Romans 9 the apostle Paul explains that God’s promise to save “Israel” does not mean the salvation of every single Israelite, for “they which are the children of the flesh, these are not the children of God: but the children of the promise are counted for the seed” (Rom. 9:8). Therefore, to use Paul’s language, Ishmael, or his descendants, did not count. In verse 7, the apostle writes, “Neither, because they are the seed of Abraham, are they all children: but, in Isaac shall they seed be called.” Therefore, God did not call Ishmael, or, at least de did not call Ishmael’s descendants, to salvation. This is good news for the Gentiles because physical descent from Abraham neither guarantees salvation nor excludes a person from salvation. The issue is not, “Are you a physical descendant of Abraham?” but “Are you in Christ?” And, praise be to God, one can be “in Christ” even if one has no Jewish blood whatsoever, for the Gentiles are included in the salvation of Christ!

In Galatians 3, Paul identifies the “seed of Abraham” not as Ishmael, not even as Isaac, but as Jesus Christ: “Now to Abraham and his seed were the promises made. He saith not, and to seeds, as of many; but as of one, and to thy seed, which is Christ” (Gal. 3:16). Since Christ is Abraham’s seed, all those who are “in Christ” (whether Jew or Gentile, male or female, bond or free) are also Abraham’s seed: “And if ye be Christ’s, then are ye Abraham’s seed, and heirs according to the promise” (Gal. 3:29). In chapter 4, Paul contrasts Ishmael and Isaac—Ishmael, the son of the “bondwoman” (slave), is “born after the flesh” (Gal. 4:23), while Isaac, the son of the “freewoman” (Sarah), is “by promise” (Gal. 4:23). The one “born after the flesh” (Ishmael) persecuted the one “born after the Spirit” (Isaac), which, says Paul, is still the case today—unregenerate, unbelieving people (even unregenerate, unbelieving,religious people) persecute God’s regenerate, believing children (see Gal. 4:29). Therefore, concludes Paul, the Galatians (Gentiles who believe in Jesus Christ, and, therefore, Christians in all ages) “as Isaac was, are the children of promise” (Gal. 4:28).

The Significance of the Sacrifice

Given the importance of Isaac—and not Ishmael—as the promised son through whom the Messiah, Jesus Christ, came, the writer to the Hebrews writes the following about the events in Genesis 22:

By faith Abraham, when he was tried, offered up Isaac: and he that had received the promise offered up his only begotten sonof whom it was said, That in Isaac shall thy seed be called, accounting that God was able to raise him up, even from the dead; from whence also he received him in a figure (Heb. 11:17-19).

Isaac was not merely the beloved son of a doting father, the son of his old age. Isaac was much more significant—in Isaac Abraham had all the promises of salvation. In Isaac Abraham saw Jesus Christ! When he laid Isaac on the altar, he sacrificed (and showed himself willing to sacrifice) all hope of salvation, and he prefigured what God himself would do in giving his Son on the cross for the sins of his people. The main difference is, of course, that for Jesus there was no substitute. A voice cried from heaven to spare Isaac, but no voice cried from heaven to spare Jesus. Instead, Jesus willingly bore the wrath and curse of God against the sins of his people on the cross, the punishment that Abraham, Isaac, and all of God’s people deserve to bear.

What shall we then say to these things? If God be for us, who can be against us? He that spared not his own Son, but delivered him up for us all, how shall he not also with him freely give us all things? Who shall say anything to the charge of God’s elect? It is God that justifieth. Who is he that condemneth? It is Christ that died, yea rather, that is risen again, who is even at the right hand of God, who also maketh intercession for us (Rom. 8:31-34).

Next time, DV, we shall examine what Muslims believe about Abraham and his sons—they believe that Abraham sacrificed Ishmael, and not Isaac!


This post was written by Rev. Martyn McGeown, missionary-pastor of the Covenant Protestant Reformed Church in Northern Ireland stationed in Limerick, Republic of Ireland. 


Die res van die reeks: Islam evangelisasie 

Posted by: proregno | September 25, 2017

Islam Evangelisasie (15)

Ek plaas met erkenning aan die bron (RFPA) ‘n reeks wat gaan oor die verkondiging van die Evangelie van ons Here Jesus Christus aan ons Moslem bure. Hopelik kan dit ons toerus om die Groot Opdrag na te kom daar waar die Here ons elkeen geplaas het (Matt.28:16-20):

ISLAM (15)

 by Rev. Martyn McGeown

In our last blog post on April 21 (blog post: Islam 14), we compared the soteriology of Islam with Christianity, that is, we looked at Islam’s doctrine of salvation. Like all religions, Islam offers its adherents salvation from this world of sin and misery. Some religions offer a “better place,” while others offer a higher form of consciousness. Buddhism, for example, offers the idea of nirvana, which is release from the endless cycles of reincarnation through which believers must pass on the way to full enlightenment.

Islam offers “paradise” (or heaven) and warns against “hellfire,” although Islam’s offer is conditional and uncertain. Since works are required to enter paradise, and since entrance into paradise depends ultimately on the (somewhat capricious) will of Allah on the Day of Judgment, no Muslim knows whether he or she shall enter paradise or hellfire. Assurance of salvation is, therefore, impossible. Such is the misery of all who trust in some form of salvation by works.

We noticed last time that Islam’s way of salvation is to follow, more or less faithfully, the way of the five pillars of Islam, the chief pillar of which is the shahada, or the confession that Allah is the only true God and Mohammed is his messenger or prophet. We also explained that the shahada is false, for the triune God of scripture is the only true God, while Mohammed is a false prophet. Therefore, the whole superstructure of Islam, which rests on that one central pillar, falls, much as the temple of Dagon fell when Samson leaned upon its pillars (Judges 16:29-30).

Of course, to attack the shahada in one’s first conversation with a Muslim is unwise and counterproductive, as it will close the door to any further interaction and simply offend the Muslim. We have not done so until blog posts 14-15, because we took the time to lay out very carefully the Christian confession concerning the Trinity, the deity and sonship of Christ, the incarnation, the two natures of Christ, the nature and necessity of the atonement, and the bodily resurrection of Jesus. An aggressive, iconoclastic form of witnessing might work on the internet where you want to impress your friends, but it will not help you win a hearing from a coworker or neighbor. And if your motive in witnessing (online or elsewhere) is to impress your friends, then please do not try to witness to a Muslim neighbor. Your motive in witnessing should be the glory of God and the salvation of your neighbor, not theological one-upmanship or the accumulation of notches on your debating belt!

We have presented the truth of Christianity to our Muslim neighbor (or this series of blog posts has equipped us to do so). The differences between the two theologies have been clearly set forth. Our Muslim neighbor has even been able to comprehend and answer correctly the questions of our quiz (see blog post, Islam 12, January 27). Intellectually, the Muslim now understands Christianity. Perhaps, intellectually, the Muslim has a better grasp of Christianity than many Christians (on topics such as the Trinity, the two natures of Christ, etc.). He sees clearly, much more clearly than before, the stark differences between the Islamic view of Jesus (Isa) and the Jesus presented in the Bible.

What must the Muslim do now? Is an intellectual appreciation of the differences sufficient? The answer is simple: he must repent and believe. In fact, the answer pertains to all unbelievers, whether atheists, agnostics, religious unbelievers, Hindus, Buddhists, etc. All unbelievers, no matter what form of unbelief they have, must repent and believe. That is the Biblical, evangelical, and Reformed answer. Unless the Muslim repents and believes, he will simply perish as a more knowledgeable unbeliever.

Because Muslims are somewhat foreign to us, we think that they are a special class. They are not: they are sinners; therefore, they have the same need as any other sinner, to be saved from sin and death. The way of salvation for the Muslim is the same as for any other sinner: the way of repentance and faith.

Repentance is a turning from sin. It is fundamentally a spiritual turning, for it begins in the heart. A repentant person has a change of mind. The Greek word translated repentance in the New Testament, metanoia, simply means “a change of mind.” The repentant person has a change of mind about God: where before he was indifferent or hostile toward God or where before he worshipped a false god, he now understands the truth about God and turns toward him. The repentant person has a change of mind about sin: what he once thought was good and pleasant, he now sees as wicked and displeasing to God. The repentant person has a change of mind about himself: where before he viewed himself as a good person or perhaps imperfect, now he sees himself as a wicked sinner in desperate need of salvation and he will not rest until he finds salvation outside of himself in Jesus Christ. The repentant person has a change of mind about Jesus Christ: before he entertained all kinds of unbiblical notions about Jesus, but now he sees him as the eternal Son of God, the only Savior, and he gladly receives him as Savior and submits to him as Lord. In short, repentance is a change of mind in which a person is sorry for his sins and turns from them.

To use our example, the Muslim must repent. We must call him to repent. He must no longer believe what he once did. He must stop living as he once did. He must turn from Allah, Mohammed, and the Qur’an, and turn to the God and Father of our Lord Jesus Christ, and to the Bible, regardless of the consequences. “Repent for the kingdom of heaven is at hand” (Matthew 4:17). “I came not to call the righteous, but sinners to repentance” (Luke 5:32). “Except ye repent, ye shall all likewise perish” (Luke 13:5). “Repent ye therefore and be converted, that your sins may be blotted out” (Acts 3:19). “Ye turned to God from idols to serve the living and true God: and to wait for his Son from heaven, whom he raised from the dead, even Jesus, which delivered us from the wrath to come” (1 Thessalonians 1:9-10).

The truth that repentance is the gift of God, which he works in the hearts of his people (Acts 5:31; 11:18), does not annul the truth that repentance is an activity of man to which God commands the unbeliever. God will condemn the unbeliever for not repenting, whether he is able to repent or not. We are not hyper-Calvinists: we believe that God calls everyone, everywhere to repent (Acts 17:30). God calls your Muslim neighbor to repent. God calls you to repent, and if you are a Christian, you will repent daily. While God works repentance in you by the Spirit through the Word, God does not repent for you: you must repent and so must your Muslim neighbor.

The second thing that your Muslim neighbor must do is to believe. He must exercise faith. To the Muslim neighbor, we say, as Paul did to the Philippian jailor, “Believe on the Lord Jesus, and thou shalt be saved, and thy house” (Acts 16:31). We must not be shy about saying that. Especially, the minister must not be shy about preaching that. It is the call of the gospel. Notice its form—it is an imperative verb (a command), “believe;” followed by a promise, “And thou shalt be saved.” God issues a serious command—“Believe! Believe in my Son!” God adds to that a promise—“And thou shalt be saved.” However, there is a definite relationship between the command and the promise. God does not say (and nor do we), “God promises to you that, if you believe, you shall be saved.” Instead, God (1) issues the command, “Believe,” (2) states the promise, “And thou shalt be saved,” and (3) identifies the recipients of the promise as those who obey the command, believers. This is the pure Reformed theology from Dordt:

Moreover, the promise of the gospel is that whosoever believeth in Christ crucified shall not perish, but have everlasting life. This promise, together with the command to repent and believe, ought to be declared and published to all nations, and to all persons promiscuously and without distinction, to whom God out of his good pleasure sends the gospel (Canons 2:5).

For a Muslim to believe is really the same as for anyone to believe. He must hold for truth everything that God has revealed in his Word. He must especially believe what the Bible reveals about Jesus Christ. Moreover, he must trust in the crucified Jesus Christ, repudiating everything in which he has heretofore trusted for his salvation. The Muslim, for example, must repudiate the Qur’an—he cannot believe what the Qur’an teaches about Jesus and what the Bible teaches about Jesus, for those two testimonies are mutually exclusive. The Muslim must repudiate the hope that he has heretofore placed in his good works, in the five pillars of Islam, for example, for his salvation. Instead, he must come empty-handed to Jesus, trusting only in the perfect obedience and atoning sufferings of Christ (Christ’s righteousness) to cover all of his sins. The Christian witness must explain the beauties of Jesus Christ to the Muslim, so that the Muslim (by the grace of God) sees that Jesus is the only and perfect Savior. And the Muslim neighbor must be urged to believe in that Jesus.

It is true, of course, that true, saving faith is the gift of God (Eph. 2:8; Phil. 1:29), and that by it we are united to Jesus Christ and made partakers of all of Christ’s benefits. Nevertheless, the Muslim must still believe, for faith is also an activity to which God calls all men. While it is true that the unbeliever, whether Muslim or not, cannot believe, God still commands him to believe. God calls your Muslim neighbor to believe; God calls you to believe; and if you are Christian, you do believe daily.

Faith for the Muslim will be costly, perhaps especially costly, as we saw last time. But God’s promise to the believing sinner, whether Muslim or not, is especially precious: “He that believeth on the Son hath everlasting life” (John 3:36). “He that believeth in me [Jesus], though he were dead, yet shall he live: and whosoever liveth and believeth in me shall never die” (John 11:25-26). “And by him all that believe are justified from all things, from which ye could not be justified by the law of Moses” (Acts 13:39). “Believe on the Lord Jesus Christ, and thou shalt be saved, and thy house” (Acts 16:31).

Reader, have you believed in Jesus Christ? Believe in him. He that believes in him shall never be ashamed.


This post was written by Rev. Martyn McGeown, missionary-pastor of the Covenant Protestant Reformed Church in Northern Ireland stationed in Limerick, Republic of Ireland. 


Die res van die reeks: Islam evangelisasie 

Image result for boeke te koopPRO REGNO BOEKE


(PR boekelys nr. 2 & 3: 18 September 2017)


1 Enige navrae moet per e-pos of whatsapp gedoen word, verkieslik nie telefonies nie.

2 Boeke word nie uitgehou nie, behalwe wanneer inbetaling reeds gedoen is.

3 Daar moet gepoog word om boeke af te haal in Carletonville, Potchefstroom of Pretoria soos prakties moontlik is. Indien boeke gepos word is dit op u eie risiko. Pryse hier onder sluit nie posgeld in nie, en moet dus nog by bereken word.

4 Hier is die rekening vir inbetaling asook kontak besonderhede:

Pro Regno Boeke

Absa tjek nr. 01095190673

Takkode: 632005

Verwysing: u voorletters en van


Slabbert Le Cornu

Selnr. 082 770 2669


5 Drie afdelings: Afrikaanse, Nederlandse en Engelse boeke

6 Prosedure om te volg vir boekaankope:

6.1. Stuur u lys van boeke wat u wil koop na bogenoemde kontakbesonderhede.

6.2. Ek sal laat weet wat beskikbaar is en die bedrag wat inbetaal moet word (merk u bestelling as “afhaal” of “pos”).

6.3. Sodra ek u inbetaling ontvang het, is die boeke u s’n.

Boekelys 2:

Groenewald, E.P Handboek Bybelse Geskiedenis:

Die Nuwe Testament

(Die) Pastorale briewe R20
(Die) Evangelie van Lukas R20
Kroeze, J.H Handboek Bybelse Geskiedenis die Ou Testament R40
Kleynhans, E.P.J (Die) Kerkregterlike ontwikkeling van die Nederduits Gereformeerde Kerk in SA R30
Van der Linde, G.P.L (Die) Grondbeginsels van die Presbiteriale Kerkregeringstelsel R20
(Die) Kerkorde


Arndt, W.F & Gingrich, F.W.
Blass, F. & Debrunner, A.
Greek English Lexicon of the New Testament & Greek Grammar of the New Testament R300
Bright, J (The) Kingdom of God R20
De Graaf, S.G Promise and Deliverance (deel 1-4) R100
Hendriksen, W 1&2 Thessalonians R80
Phillipians R80
1&2 Timothy an Titus R80
Galatians R80
Mark R80
Matthew R80
John R80
Survey of the bible R50
More than Conquerors R40
Ephesians R80
Mounce, R.H (The) Book of Revelation R60
Study Guide Promise and Deliverance (Volume I & II) R30
Van Delen (The) Revised Church Order Commentary R50


Aalders, G.C.H Het verbond Gods R20
Bouwman, H Gereformeerd Kerkrecht(I&II) R80
Berkouwer, G.C De Persoon van Chrisus R20
De Sacramenten R20
De voorzienigheid gods R20
Bavinck, H De Katholiciteit van christendom en Kerk R20
Grosheide, F.W Mattheus R40
Greijdanus, S Openbaring R40
Jansen, J Korte verklaring van de Kerkorde R30
Korte verklaring van de Kerkorde R30
Janse, A Leven in het verbond R20
Polman , A.D.R Woord en Belijdenis (I&II) R40
Ridderbos, H Paulus R40
Romeinen R40
Schilder, K Het verbond in de Gereformeerde Symbolen R20
Christelijke Regilie R20
Veldkamp, H Zondags Kinderen (I&II) R40
Vonk,C De Voorzeide Leer: Jozua R30
Van der Waal Sola Scriptura (I&II&III) R60


Boekelys 3

  1. Afrikaans

Booyens, MJ,    (R20 per boek)

  • Kom, HERE Jesus (Openbaring oordenkings)
  • Jou Geloof het jou gered
  • Julle sal my Getuies wees
  • Elke Dag in die Lig

Bogaards AH, Christus alleen in Psalm 110  R60

Brown, E, Calvyn Aktueel  R20

De Bruyn, PJ, Die Christen en Kleredrag R10

Duvenhage, S, Die Dekor van die nuwe Testament  R30

d’Assonville,VE,  R20 ‘n boek

  • Oorsig oor die Nuwe Testament,
  • Kerkgeskiedenis in 30 lesse,
  • Kerk op die Wit Hooglande,
  • Die Dwaasheid om te Preek

Durand, MC, Aborsie  R20

Durand, JJF, Die Lewende God R20

Du Rand, JA, Want die Einde is Naby  R10

De Klerk, JJ,

  • Herderkunde  R20
  • Handboek Gewyde Geskiedenis R20
  • Vorme en Karakter van die Biblisisme R40

Du Plessis, SJ, Jesus en die Kanon van die Ou Testament  R20

Floor, L, Die Heilige Doop in die Nuwe Testament R20

Gispen, WH, Bybelse Ensiklopedia  R50

GKSA, Die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika 1859-1959  R30

Hefer, H. Begrafnis of liggaamsverbranding?  R20

Helberg, JL, Verklaring en Prediking van die Ou Testament R20

Heyns, JA, R20 ‘n boek

  • Die Nuwe mens Onderweg
  • Sterwende Christendom
  • Brug tussen God en Mens
  • Lewende Christendom

Jooste, JP, Die Verhouding tussen Kerk en Staat  R10

Jonker, WD, R30 ‘n boek

  • Christus die Middelaar
  • Die Gees van Christus
  • Uit Vrye guns Alleen

Konig, A, Christus doop en Bekeringsdoop R30

Kruger, T, Kinders in die Bybel R10

Kruger, BR, Die Ontstaan van die Gereformeerde Kerk in Suid Afrika R30

Louw, JP, Die Jehovah-getuies en die Bybel  R20

Le Roux, J, Bybelstudie aan die hand van temas uit die Nederlandse Geloofsbelydenis R20

Lloyd-Jones, D, Waarom laat God oorlog toe? R30

McDonald, G, Onder die waterlyn  R30

Muller, JJ, Die Brief aan die Filippense & die Brief aan Filemon  R20

Potgieter, FJM, Calvyn vir vandag (oordenkings) R40

Potgieter, J, Homoseksualiteit  R30

Pelser, PJ, Die Gereformeerde Kerk van Heidelberg R20

Rossouw, P, Protestantisme en die Roomse Kerk vandag  R20

Stoker, HG, R30 ‘n boek

  • Beginsels en Metodes in die Wetenskap,
  • Die stryd om die Ordes

Stavast, LH, Redding vir Hierdie Huis  R20

Spoelstra, B, Gereformeerde Kerkreg en Kerkregering R30 (rugkant beskadig)

Stander, HF, Gebruike en Gewoontes in die Bybel  R40

Simpson, HW, Calvyn se Kategismus R20

Smit, N, Die nuwe Ouderling R30

Van der Waal,C, Die Wereld is on Woning R20

Van Wyk, TG, Ek sing n Lofsang by my Snare R30

Van Wyk, JH, Etiek en Eksistensie, Gesindheid en Gestalte R20 elk

Van der Walt, BJ, Onderskeiding van die Geeste R20

Van Der Wateren, H, Kultuur: Kleed van die mens R30

Van der Vyver,GCP, professor Dirk Postma  R40

Vijoen, H. Pas op hoe jy bou !  R20

Viljoen, H. Bybelse riglyne vir suksesvolle kinderopvoeding  R20

Venster op die Huwelik R20

Venster op die Gesin R20

  1. Nederlands

Aalders, GCH, Het Verbond Gods  R20

Bavinck,H, Gereformeerde Dogmatiek 1-4  R160

Bavinck, J, De Heidelbergsche Catechismus  R30

Du Plessis, Geskiedenis van de Christelike Kerk  R30

Dijk, K, Van Eeuwigheid Verkoren, Om’t Eeuwig Welbehagen , Die Voorzienigheid Gods  R30 ‘n boek

Francke, J, De Morgen der Mensheid   R30

Goumaz, L, Het Ambt by Calvyn  R20

Gispen, WH, Over Bijbelgebruik, Ui het leven der Profeten, Schepping en Paradijs R30 ‘n boek

Greijdanus, S,

  • Schriftgeloof en canoniek R20
  • Schriftbeginselen ter Schriftverklaring R40

Hoekstra, T, Gereformeerde Homiletiek  R40

Jansen, J, Korte Verklaring van de Kerkorde  R30

Ouweneel, WJ, De Ark in de Branding  R30

Ridderbos, H,

  • De Komst van het Koninkrijk,  R40
  • Paulus en Jezus, R20
  • Het Geschiedenis en heilige Schrift R20

Schilder, K, Christus in Zijn Lijden (X3)

Stauffer,E, De Koning en de Keizers R30

Trimp, C, De Preek, heilgeschiedenis en Prediking R20

Velema, WH, Nieuw Zicht op Gereformeerde Spiritualiteit  R30

Velema, JH, Wat zit erachter? R20

Venema, FF, Wat is een Christen nodig te Geloven  R40

Van der Waal, C,  R80

  • Openbaring van Jezus Christus 1,
  • Openbaring van Jezus Christus 2

Van der Born, TH, de Verborgenheid der Godzaligheid  R20

Van’t Spijker, W, Triptiek van de Geschiedenis R20

Van Bruggen, J, Het lezen van de Bijbel  R40

Van Kooten, R, Het eerste Gebod: Geen afgoden geen beelden  R20

  1. Engels

Bavinck, H, Our reasonable Faith  R40

Blumenfeld, SL, Is Public Education Necessary  R20

Bruce, FF, The Acts Of the Apostles  R60

Boettner, L, The Millennium, Roman Catholicism R30 per boek

Byl, J, the Divine Challenge  R50

Byl, J, How should Christians approach origins?  R20

Clark, GH, The Incarnation, Lord God of truth  R40 per boek

Donnely, E, Peter: Eyewitness of His glory  R30

Einwechter, WO,

  • An Introduction to Theonomy R20
  • Explicitly Christian Politics R30

Hodge, AA, Outlines of Theology R40

Hodges, ZC, The Greek New Testament

Hertzberg, HW, 1&2 Samuel  R40

Hendriksen, W,

  • the Epistles to Timothy & Titus, R80
  • Epistle to the Philippians, R80

Lenski, RCH, St.John’s Gospel R50

Lee, FN, Daily Family Worship R40

Metzger, BM, The Text of the New Testament  R40

McNeill, JT, the History and Character of Calvinism  R40

McGrath, AE, Justification by Faith R50

Moule, CG, The Epistle to the Romans  R60

Murray, IH, Evangelicalism Divided R70

Peterson, RA, Hell on Trail  R30

Rushdoony, RJ, The One and the Many  R50

Gordon H. Clark Personal Recollections  R30

Robinson, HW, Expository Preaching  R40

Schwertley,B, R40 ‘n boek

  • Musical Instruments in the Public Worship of God
  • Auburn Avenue Theology,
  • The Regulative Principle of Worship and Christmas

Van Til, C, An Introduction to Systematic Theology  R50

Young, EJ, An Introduction to the Old Testament  R50

Posted by: proregno | September 11, 2017

Uit Diep van Donker Nagte, 25 – 28 Oktober 2017

Uit Diep van Donker Nagte

Wie onthou hierdie Hervormingsfeesprogram wat in 2001 by Aardklop opgevoer is? Aanskoulik is hoogtepunte uit die Kerkhervorming uitgebeeld in ’n om vangryke multimedia teater-in-die-rondte pro duk sie. Prof. Jorrie Jordaan was Guido de Bres, prof. Paul Krüger ’n waardige Calvyn met ds. Eric Kayayan se Franse stem. Ds. Christiaan Jooste was die martelaar en ds. Lou Erasmus was Luther.

Die gehoor is op verrassende wyse midde-in die dramatiese gebeure geplaas wat 500 jaar gelede in die lewens van gewone gelowiges afgespeel het. Verskeie versoeke is oor die jare gerig dat hierdie produksie weer opgevoer word. Hierdie jaar, met die 500-jarige Reformasieherdenking van die 16de eeu se Kerkhervorming, word Uit Diep van Donker Nagte opgediep, afgepoets en ’n blinknuwe baadjie aangetrek.

Dit word deur die Geref. Kerk Centurion, weer onder spelleiding van Ina Opperman, DV op 25 tot 28 Oktober 2017 opgevoer.

”Ons wil oud en jonk besiel en meesleur deur hierdie kragtige wolk van getuienis wat die eeue oorspan; hoop bring in tye van verwarring en elke gelowige oproep om die heerlike verlossingswerk van Christus te besing!” sê die regisseuse, Ina Opperman.

Gregoriaanse dreunsang open ’n Middeleeuse kerktoneel. Ons ontmoet die jong worstelende Luther, wat na ’n konfrontasie met die kleurvolle aflaatsmous Tetzel 95 stellings teen die kerkdeure van Wittenberg vasspyker. Hieroor word Luther tot orde geroep op die Ryksdag van Worms. Daar uiter hy die bekende woorde waarmee hy sy lewe op die spel plaas: “Hier staan ek. Ek kan nie anders! Mag God my help!”

Luther se woorde en dade ontbrand ’n vlam van herlewing dwarsdeur Europa. Calvyn tree tevergeefs in die bresse vir die Hervormers en Huge note. Die konflik en vervolging bereik ’n hoogtepunt tydens Bartholomeusnag wat ’n bloedbruilofkomplot was, gesmee deur die sluwe Franse koninginmoeder, Catharina de Medici.

Dan verskuif die toneel na Nederland, waar Guido de Bres sy geloofsbelydenis oor die paleismuur gooi en met sy lewe boet … maar God is in beheer. Christus se oorwinning aan die kruis en ’n geloofsblik op die hemelse heerlikheid versterk en bemoedig getroue gelowiges deur alle eeue heen. Die beleërde stad Leiden word ontset. Die Goue Eeu in Nederland breek aan. Franse vlugtelinge vind ’n heenkome in Suid-Afrika en Amerika. So word die kosbare evangelieboodskap wêreldwyd versprei. In die eeue wat kom, kan gelowiges die Halleluja-triomflied sing.

Skrywer en regisseuse, Ina Opperman, beskryf Uit Diep van Donker Nagte as ’n kunscollage van 16de-eeuse grafika wat dokumentêre vertelling met toneelspel, ensemblesang, kamermusiek, orrel uit voering en gehoordeelname saamsnoer. Die produksie word aangebied deur die Geref. Kerk Centurion in samewerking met die regisseuse, Ina Opperman. Die netto opbrengs sal aan die Emeritaatsversorgingstrust (EVT) van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die versorging van emeritus predikante, emeritus weduwees en afhanklike volwasse kinders geskenk word.

Kom herleef die dramatiese gebeure van Luther en sy tydgenote tydens die Reformasie, 500 jaar gelede, in ’n kaleidoskoop van menslike emo sie wat wissel van twyfel, verwarring, angs, smart, wanhoop, hoop blydskap vreugde!

Wanneer: 25, 26, 27, 28 Oktober 2017
Waar: Gereformeerde Kerk Centurion,
Basdenlaan 226, Lyttelton, Pretoria
Tyd: 19:00 vir 19:30 – 22:00
Kaartjieverkope vanaf 1 Julie:
FB-blad: @uitdiepvandonkernagte

Reformasie 500

Kom ons lees Romeine saam met Luther en Calvyn

Image result for die boek romeine

Romeine 2:1-16

1 Daarom is jy, o mens wat oordeel, wie jy ook mag wees, sonder verontskuldiging; want waarin jy ‘n ander oordeel, veroordeel jy jouself; want jy wat oordeel, doen dieselfde dinge. 
2 En ons weet dat die oordeel van God na waarheid is oor die wat sulke dinge doen. 
3 En meen jy, o mens wat hulle oordeel wat sulke dinge doen, en dit self doen, dat jy die oordeel van God sal ontvlug? 
4 Of verag jy die rykdom van sy goedertierenheid en verdraagsaamheid en lankmoedigheid, omdat jy nie besef dat die goedertierenheid van God jou tot bekering wil lei nie? 
5 Maar ooreenkomstig jou verhardheid en onbekeerlike hart vergader jy vir jou toorn as ‘n skat in die dag van die toorn en die openbaring van die regverdige oordeel van God 
6 wat elkeen sal vergeld na sy werke: 
7 aan die wat deur volharding in goeie werke heerlikheid, eer en onverganklikheid soek die ewige lewe; 
8 maar aan die wat eiesinnig en aan die waarheid ongehoorsaam, maar aan die ongeregtigheid gehoorsaam is grimmigheid en toorn; 
9 verdrukking en benoudheid oor die siel van elke mens wat kwaad doen, oor die Jood eerste en ook oor die Griek; 
10 maar heerlikheid en eer en vrede vir elkeen wat goed doen, vir die Jood eerste en ook vir die Griek. 
11 Want daar is geen aanneming van die persoon by God nie. 
12 Want almal wat sonder wet gesondig het, sal ook sonder wet verlore gaan; en almal wat onder die wet gesondig het, sal deur die wet geoordeel word; 
13 omdat nie die hoorders van die wet by God regverdig is nie, maar die daders van die wet geregverdig sal word. 
14 Want wanneer die heidene, wat geen wet het nie, van nature die dinge van die wet doen, is hulle vir hulleself ‘n wet, al het hulle geen wet nie; 
15 omdat hulle toon dat die werk van die wet in hulle harte geskrywe staan, terwyl hulle gewete saam getuienis gee en die gedagtes mekaar onderling beskuldig of ook verontskuldig, 
16 in die dag wanneer God die verborge dinge van die mense deur Jesus Christus sal oordeel, volgens my evangelie. 


1 Sien die inleiding op die leesreeks hier, en die res van die reeks hier.

Die doel van die reeks is nie om ‘n eie verklaring te gee van die boek Romeine nie, of om vir u die leeswerk en verklaarwerk te doen nie. Die doel is soos dit sê, om ‘saam’ met Luther en Calvyn Romeine deur te lees, deur hul kommentare/lesings daarop te raadpleeg, om te sien hoe hul met hierdie boek omgegaan het wat wesentlik sentraal gestaan het in die Protestantse Reformasie van die 16/17de eeu.

3. Ek gee wel hier en daar ‘n raamwerk of opmerkings, en gee ‘n paar aanhalings uit Luther en Calvyn se kommentare, maar net hier en daar wat my opval en wat ek met julle wil deel. So die vertrekpunt is altyd: ad fontes! = terug na die bronne, d.w.s. lees die Skrif (Romeine) en Luther en Calvyn se kommentare self.  Ek gaan ook nie Calvyn weer aanhaal of laat herhaal wat Luther reeds vermeld het nie, maar slegs dan byvoeg as hy verdere insigte gee.

4. Enige opmerkings oor ons Romeine lees saam Luther en Calvyn (RLC), kan hier onder of by die facebook inskrywing geplaas word.

5. Hier is Luther en Calvyn se kommentare gratis aanlyn:




1 Paulus wil daarop wys dat almal skuldig is, Jode ook deur hul denke en/of dade, en dus nie net nie-Jode (Romeine), asook mense wat een sonde veroordeel, maar nie ‘n ander een in hulself nie, hy spreek dus hipokriete ook aan, v.1-3

“… the text has those in mind who judge others privately in their thoughts and also by word of mouth when they scold them, and yet are like them in all respects. We cannot but call it impudent when a conceited man criticizes another who is also conceited, when a squanderer blames another for wastefulness, and when a miser cuts someone else down for avarice. Although this impudence is so obvious that even fools consider it ridiculous and stupid, a great many are so deluded that they have become afflicted with this disease: more or less conceited people criticize each other for being proud; great and small misers jump upon other misers, and so forth. To such people our text certainly applies: “Do you reckon this, O man, who judge’ etc. For they should judge themselves instead of condemning others who are exactly as they are. Therefore they convict themselves. * Judge not, that you be not judged” (Matt. 7:1), i.e., that you do not bring judgment upon yourselves while you put it upon others. However, we are blind toward our own failings but have sharp eyes for the faults of others.”

2 In die laaste dag sal hulle geoordeel word wat hul heeltyd verhard het en nooit wou bekeer nie, v.5

“The Last Day is called the day of wrath and the day of mercy; the day of tribulation and peace; the day of confusion and glory. For then the godless will be punished and confounded, but the God-fearing will be rewarded and glorified. Just so one calls also that spiritual day which prevails through the light of faith in the heart of believers a day of wrath and grace, a day of salvation and perdition. See Ps. 110:5: “The Lord at thy right hand has broken kings in the day of his wrath’ i.e., in the day and time of grace which is now; and Zeph. 1:14 ft.: “The voice of the Day of the Lord is bitter, the mighty man” (i.e., the powerful and proud man) “will there meet with tribulation. That day is a day of wrath, a day of trouble and distress, a day of calamity and misery, a day of darkness and gloominess, a day of clouds and whirlwinds, a day of the trumpet and alarm’ etc.”

3 Gelowiges moet geduldig wees as ons goeie werke vervolg word in hierdie lewe, die genade beloning volg in die lewe hierna, v.7

“But when persecution quickly follows our work, let us rejoice and be confident that it is pleasing to God and even believe that it comes from him. For all that comes from God must be crucified in the world (and so long as it is not led to the cross, i.e., the readiness to endure shame, it cannot be recognized as coming from God). Even his only-begotten Son was not exempted from this but was placed before us as an example for this. “Blessed, therefore, are they that are persecuted for righteousness’ sake.” (Matt. 5:10.) “Rejoice and be exceeding glad, for great is your reward.’ etc. (Matt. 5:12.)”

4 Volgens die ‘natuurlike reg/wet’ is alle mense verantwoordelik en skuldig voor God, al het hul nie die geopenbaarde wet deur Moses ontvang nie, v.12

“They shall perish without law” means then: It is not the law that was handed down and received that condemns them, and they will therefore perish without this sort of law, but not without any law at all, but by one which is the same though it was not handed down to them in writing and contained and represented therein.

Here the question may be raised whether Gentiles who, though living outside Christ, nevertheless fulfill the law according to their conscience in a natural way, can be saved, in view of the fact that original sin is not taken away without Christ and no law fulfilled without grace (even though one may substantially have fulfilled it and that salvation is by Christ alone. To be sure, the apostle seems here to assert that some have done or do the things of the law by their natural ability. But it is suspicious that he does not say that they fulfill the law but that they observe some and certain parts of the law. For he says “the things of the law,” i.e., part of the law and not the whole law, and so they all are still under the sway of sin because of all that they have not done, as he says later on in the third chapter of this letter.

If one understands the apostle to say that they do fulfill all the things of the law, the question must, it seems, be answered in the affirmative. And if someone objects to this answer by reference to Christ, original sin, and grace, one must reply to him with the statement that whosoever fulfills the law is in Christ and obtains grace by virtue of the fact that he has prepared himself for it to the limit of his ability. For God could forgive them original sin (even if they did not know or confess it) on account of some humble action directed toward God and the highest being they knew. Moreover, neither they nor the Jews were in any way bound to the gospel and the Christ who was specifically made known by it.”

5) Die daders van die wet wys dat hul geregverdig is, die dade regverdig hul nie, maar openbaar dat jy regverdig is, v.13

“In the twenty-sixth chapter of On the Spirit and the Letter, Augustine explains this passage in two ways: First, “the doers of the law shall be justified” in the sense that by justification they become or are made to be what they had not been prior to justification, namely, doers. Secondly, (and this is better): “They will be justified” in the sense that they will be considered and declared righteous, as it has been stated in the Gloss. This is plainly the sense of the context. “For not the hearers of the law are righteous before God,” and if you ask: Who else can be righteous before God except the hearers? you must be given the answer: Only the doers will be righteous, i.e., justified and regarded as righteous. In this sense it is written in Ps. 143:2: “For in thy sight no man living is righteous,” and below in this letter, ch. 3:20: “By the works of the law no flesh shall be justified in his sight,” and in Luke 10:29: “And he desired to justify himself” (i.e., to declare, to establish that he was righteous, and to put all sin away from himself as if he did not know who was his neighbor whom he was commanded to love), and in many other places in a similar way.”

6) Die onderskeid tussen die “werke van die wet” wat op die hart van alle mense geskryf is en die “wet self wat op die harte geskryf word”, v.14,15

“They did the things of the law” (i.e., some of them) “by nature.” Then the text is quite plain and the second interpretation of Blessed Augustine is most adequate. In that case the apostle refers to these Gentiles for the reason that they observed the law as little as the Jews did. Even though they have done some of the good works of the law, hoping that because of this they will not have to suffer a heavy punishment on the Day of Judgment, they nevertheless are still found to be in need of the grace and mercy of Christ, just as it was of no advantage to the Jews that they had observed the law externally. Both, therefore, are under the sway of sin, regardless of the good they have done: the Jews with respect to the inner man, (on account of their observance only of the letter of the law) and the Gentiles with respect to something twofold, namely, that they fulfilled the law only in part and then not wholeheartedly.

I gladly accept this interpretation in view of the fact that the whole argument of this chapter (as the apostle himself says farther on in ch. 3:9 of the letter before us: “We have charged both Jews and Gentiles that they are all under sin”) is nothing else than the demonstration that all, and this means both Jews and Gentiles, are sinners in need of the grace of God.

How can one combine with this interpretation a proper understanding of the saying of the apostle that the work of the law is written in their hearts (Rom. 2:15), especially in view of the fact that even the prophet says that it would be given at a future time only to a believing people, that God would write his law not on tables of stone but on their hearts? Now it seems to me (without wanting to prejudice a better opinion) that it is one thing to say “that the work of the law is written in their hearts” and another that “the law is written in their hearts.” For the apostle did not intend to say here (even if he could have done so on the basis of knowledge) that they had the law written in their hearts, but he wanted to say only “the work of the law.”

I believe, therefore, that “the law is written in their hearts” means the same as “love is shed abroad in their hearts through the Holy Spirit” (Rom. 5:5). This love is the law of Christ and the fulfillment of the law of Moses or, rather, it is a law without law, without measure, without end, without limit, but extended above and beyond everything the law prescribes or can prescribe. But “the work of the law is written in their hearts” means that the knowledge of the law is written in them, i.e., the law written in letters concerning what must be done but not grace which enables one to do this. Hence, those who have had only the work of the law written in their hearts must necessarily have remained confined until now in the letter that kills.”

7) Alleen Christus red ons van die veroordeling van ons gewetens, v.15,16

“Where from, then, shall we take the thoughts that excuse us? Only from Christ and in Christ. For when his own heart reproaches a Christian and accuses him by testifying against him that he has done evil, he presently turns away from it and turns to Christ and says: He made satisfaction, he is righteous, he is my defense, he died for me, he made righteousness to be mine, and made my sin his own. And if he made my sin his own, then I have it no longer, and I am free.

And if he made his righteousness mine, then I am righteous in the same righteousness as he. But my sin cannot swallow him up but it is swallowed up in the infinite abyss of his righteousness, for he is God himself to whom be praise forever and ever. Thus, “God is greater than our heart.” (I John 3:20.) As our defender he is greater than our accuser, and infinitely so. God is our defender, the heart our accuser! Is this the proportion? Yes, yes, indeed, so it is! “Who shall lay anything to the charge of God’s elect?” No one! Why? Because “it is God that justifies.” “Who is he that condemns?” No one! Why? Because “it is Jesus Christ” (who is also God) “that died, yea, rather, that was raised from the dead,” etc. “If God is for us, then who can be against us?”


1 Mense wat in skynheiligheid leef moenie dink dat uiterlike sukses ‘n teken is van die Here se goedkeuring van hul lewe nie, dit moet hul juis beskaam dat hul sy goedheid misbruik, v.4

“Where then the fear of God does not rule, confidence, on account of prosperity, is a contempt and a mockery of his great goodness. It hence follows, that a heavier punishment will be inflicted on those whom God has in this life favored; because, in addition to their other wickedness, they have rejected the fatherly invitation of God. And though all the gifts of God are so many evidences of his paternal goodness, yet as he often has a different object in view, the ungodly absurdly congratulate themselves on their prosperity, as though they were dear to him, while he kindly and bountifully supports them.

Not knowing that the goodness of God, etc. For the Lord by his kindness shows to us, that it is he to whom we ought turn, if we desire to secure our wellbeing, and at the same time he strengthens our confidence in expecting mercy. If we use not God’s bounty for this end, we abuse it. But yet it is not to be viewed always in the same light; for when the Lord deals favorably with his servants and gives them earthly blessings, he makes known to them by symbols of this kind his own benevolence, and trains them up at the same time to seek the sum and substance of all good things in himself alone: when he treats the transgressors of his law with the same indulgence, his object is to soften by his kindness their perverseness; he yet does not testify that he is already propitious to them, but, on the contrary, invites them to repentance. But if any one brings this objection — that the Lord sings to the deaf as long as he does not touch inwardly their hearts; we must answer — that no fault can be found in this case except with our own depravity. But I prefer rendering the word which Paul here uses, leads, rather than invites, for it is more significant; I do not, however, take it in the sense of driving, but of leading as it were by the hand.

2 Langmoedigheid/geduld is noodsaaklik vir die gelowige se lewe, nie net om aan te hou goed doen nie, maar ook om ons deur vervolging te dra, v.7 

“To them indeed, who by perseverance, etc.; literally, patience; by which word something more is expressed. For it is perseverance, when one is not wearied in constantly doing good; but patience also is required in the saints, by which they may continue firm, though oppressed with various trials. For Satan suffers them not by a free course to come to the Lord; but he strives by numberless hinderances to impede them, and to turn them aside from the right way. And when he says, that the faithful, by continuing in good works, seek glory and honour, he does not mean that they aspire after any thing else but the favor of God, or that they strive to attain any thing higher, or more excellent: but they can not seek him, without striving, at the same time, for the blessedness of his kingdom, the description of which is contained in the paraphrase given in these words. The meaning then is, — that the Lord will give eternal life to those who, by attention to good works, strive to attain immortality.”

3 Die “daders van die wet word geregverdig” het gewys daarop dat die wet volkome vervul moes word, wat geen mens kon doen nie, en daarom leer vers 13 nie ‘regverdiging deur werke nie’ maar dat ons juis ‘n ‘ander/vreemde geregtigheid’ buite onsself moet soek (nl. Christus se geregtigheid), v.13 

“For the hearers of the law, etc. This anticipates an objection which the Jews might have adduced. As they had heard that the law was the rule of righteousness, (Deuteronomy 4:1,) they gloried in the mere knowledge of it: to obviate this mistake, he declares that the hearing of the law or any knowledge of it is of no such consequence, that any one should on that account lay claim to righteousness, but that works must be produced, according to this saying, “He who will do these shall live in them.” The import then of this verse is the following, — “That if righteousness be sought from the law, the law must be fulfilled; for the righteousness of the law consists in the perfection of works.”

They who pervert this passage for the purpose of building up justification by works, deserve most fully to be laughed at even by children. It is therefore improper and beyond what is needful, to introduce here a long discussion on the subject, with the view of exposing so futile a sophistry: for the Apostle only urges here on the Jews what he had mentioned, the decision of the law, — That by the law they could not be justified, except they fulfilled the law, that if they transgressed it, a curse was instantly pronounced on them. Now we do not deny but that perfect righteousness is prescribed in the law: but as all are convicted of transgression, we say that another righteousness must be sought. Still more, we can prove from this passage that no one is justified by works; for if they alone are justified by the law who fulfill the law, it follows that no one is justified; for no one can be found who can boast of having fulfilled the law.”

4 Paulus leer dat die werke/getuie van die wet in alle mense se harte geskryf is, maar nie die krag om dit volkome na te kom nie, v.15 

“Without reason then is the power of the will deduced from this passage, as though Paul had said, that the keeping of the law is within our power; for he speaks not of the power to fulfill the law, but of the knowledge of it. Nor is the word heart to be taken for the seat of the affections, but only for the understanding, as it is found in Deuteronomy 29:4, “The Lord hath not given thee a heart to understand;” and in Luke 24:25, “O foolish men, and slow in heart to believe.”

Nor can we conclude from this passage, that there is in men a full knowledge of the law, but that there are only some seeds of what is right implanted in their nature, evidenced by such acts as these — All the Gentiles alike instituted religious rites, they made laws to punish adultery, and theft, and murder, they commended good faith in bargains and contracts. They have thus indeed proved, that God ought to be worshipped, that adultery, and theft, and murder are evils, that honesty is commendable. It is not to our purpose to inquire what sort of God they imagined him to be, or how many gods they devised; it is enough to know, that they thought that there is a God, and that honor and worship are due to him. It matters not whether they permitted the coveting of another man’s wife, or of his possessions, or of any thing which was his, — whether they connived at wrath and hatred; inasmuch as it was not right for them to covet what they knew to be evil when done.

5 Die Evangelie is tot die opstanding van sommige en die veroordeling van andere, v.16 

“He adds, according to my gospel, intimating, that he announced a doctrine, to which the judgments of men, naturally implanted in them, gave a response: and he calls it his gospel, on account of the ministry; for the authority for setting forth the gospel resides in the true God alone; and it was only the dispensing of it that was committed to the Apostles. It is indeed no matter of surprise, that the gospel is in part called the messenger and the announcer of future judgment: for if the fulfillment and completion of what it promises be deferred to the full revelation of the heavenly kingdom, it must necessarily be connected with the last judgment: and further, Christ cannot be preached without being a resurrection to some, and a destruction to others; and both these things have a reference to the day of judgment.

The words, through Jesus Christ, I apply to the day of judgment, though they are regarded otherwise by some; and the meaning is, — that the Lord will execute judgment by Christ, for he is appointed by the Father to be the Judge of the living and of the dead, — which the Apostles always mention among the main articles of the gospel. Thus the sentence will be full and complete, which would otherwise be defective.”


Die hele reeks is hier beskikbaar: Reformasie 500: LRLC


Posted by: proregno | August 31, 2017




500 jaar gelede het Maarten Luther die wêreld verander deur sy 95 stellings teen die kerkdeur in Wittenberg te spyker. Soos wat Max Weber in sy boek uitwys het dit verreikende positiewe sosiologiese en ekonomiese gevolge gehad vir die Protestantse Noord Europa… en later ook die res van die wêreld.
Ons vier vanjaar hierdie gebeurtenis in die vorm van ‘n fees te Diamantvallei, oos van Pretoria, vanaf 3 tot 5 November 2017. Daar gaan wees:
  • ‘n Reformasie orkes en kooruitvoering
  • Vier werkswinkels
  • Toesprake/preke
  • Psalmsang
  • Kuier
  • Flieks
  • Stalletjies
Sprekers/predikers wat gaan optree sluit in : Dr Morne Diedericks (AROS), Ds S le Cornu (GK Carletonville), Dr H Breytenbach (Vrye Geref Kerk), Ds J Schutte (AP Kerk), Ds S vSchalkwyk (BCVO), Eugene Viljoen (Reformatoriese Studie Sentrum) en Prof Mare (AP Kerk Rayton).
Luister na Ds Hannes Noëth se uiteensetting:

Program by Diamantvallei 3-5 November

Vrydag 3 NovemberPamflet2

14:00 Kampeerders daag op

17:45 Opening : Luther se 95 stellings en lewenslange bekering – Eugene Viljoen

18:30 Psalms samesang

18:45 Wat is die Bybelse Evangelie volgens die Reformasie – Ds S le Cornu
♦ Die Oorspronklike Bybelse Evangelie
♦ Ondergang onder die Rooms Katolieke
♦ Herstel van die Evangelie tydens die Reformasie

20:00 Filmvertoning

22:00 Afsluiting

Saterdag 4 November

08:00 Opening

09:00 – 11:00 Werkswinkel 1 & 2

Werkswinkel 1 :  ICO : Dr Morne Diedericks
Reformasie & Deformasie in Onderwys

Werkswinkel 2 : Dr J Breytenbach :
Reformasie en Interpretasie van Vaderlandse Geskiedenis

11:00 Tee / Koffie

11:30-13:30 Werkswinkel 3 & 4

Werkswinkel 3 : AP Akademie : Ds Johan Schütte
Staan ons nog by Sola en Tota Scriptura na 500 jaar

Werkswinkel 4 : BCVO : Ds Willem van Schalkwyk
Onderwys as Reformatoriese hulpmiddel

16:00 Die Reformasie van die Reformator

Die Kunstefabriek orkes en koor bied vir ons ‘n werk oor Luther se geestelike stryd wat begin in ‘n donderstorm, wat hom in ‘n klooster dryf, wat hom op ‘n Pelgrimstog stuur. Maar steeds het die man geen rus vir sy siel nie. Eers nadat hy die Skrif begin ondersoek as Priester wat sy kudde versorg, kom hy in aanraking met die Evangelie. Die ware Evangelie van God, waar jy slegs deur God se Genade gered word…

Die musiek bevat werke van Luther self, asook Bach en Mendelssohn, komponiste wat deur Luther beïnvloed is. Daar is ook nuwe toonsettings van Psalms en ander tekste. Dit beloof om ‘n aangrypende reis te wees, en ons weer bewus te maak waarom die Reformasie plaasgevind het.

18:00 Psalmskyfievertoning

20:00 Filmvertoning

22:00 Afsluiting

Sondag 5 November

09:30 Erediens : Prof Roelof Marè

10:30 Psalm Samesang

11:00 Afsluiting

12:00 Gemeenskaplike ete.
Elkeen bring koue vleis en slaai. Ons geniet dan die gemeeskap van die gelowiges deur saam te eet.

Daar sal stalletjies wees vir :

  • Uitstallings van boeke en ander nuttige items
  • Kos en versnapperings

Registreer ‘n stalletjie by

Posted by: proregno | August 30, 2017

Die Afrikaner se demografiese probleem

Image result for bouwe van der eems

Die Afrikaner se demografiese probleem


Bouwe van der Eems

Op Solidariteit se Facebook blad plaas Flip Buys op 28 Augustus ‘n artikel waarin hy verduidelik dat die Afrikaner, soos meeste Westerse volke, demografies in die moeilikheid is. Die geboortesyfer onder Afrikaners is te laag om die langtermyn voortbestaan van die gemeenskap te verseker.

Hierdie nuus is al ou nuus. In 1945 het ‘n deputaatskap van die Gereformeerde Kerke ‘n verslag gepubliseer met die titel “Selfmoord van ‘n Nasie“, waarin gewaarsku is teen die gevolge van die dalende geboortesyfer onder Afrikaners. In 2001 publiseer Pat Buchanan die boek met die titel “Death of the West” waarin uiteengesit word hoe die Westerse volke besig is om uit te sterf. Die Kanadese skrywer Mark Steyn vertel op sy Youtube kanaal  dat die demografiese uitwissing van Europa die grootste storie van ons tyd is, maar totaal deur die hoofstroom media geïgnoreer word.

Ons kan dankbaar wees dat Flip Buys, 77 jaar na die verslag van die Gereformeerde Kerk, nie meer hierdie storie ignoreer nie. Verder onderneem die Flip Buys die volgende in sy artikel :

Daarom gaan Solidariteit en AfriForum voor die jaareinde meer inligting bekendmaak oor die demografiese werklikhede van die land, en moeilike maar praktiese oplossings voorstel.

Die oorsaak van die demografiese probleem is ten diepste ‘n Godsdienstige probleem. Die waardes van die Westerse volke is deur die Christelike Godsdiens gevorm. In die eerste hoofstukke van die Bybel word die huwelik ingestel en aan die eerste egpaar word die opdrag gegee om te vermeerder en die aarde te vul. Verder word in Deuteronomium 6 aan ouers die opdrag gegee:

Daarom moet jy die HERE jou God liefhê met jou hele hart en met jou hele siel en met al jou krag. En hierdie woorde wat ek jou vandag beveel, moet in jou hart wees; en jy moet dit jou kinders inskerp en daaroor spreek as jy in jou huis sit en as jy op pad is en as jy gaan lê en as jy opstaan.”

Omdat kinders en opvoeding ten diepste ‘n Godsdienstige saak is, het die Westerse volke gegroei en daardeur het die Christelike Godsdiens oor die hele wêreld versprei.

Soos die Westerse volke sekulêr geword het, het die redes om uit te brei of te bly voortbestaan verdwyn. Die enigste doel wat oorgebly het, is om gerieflik te leef en af te tree. Omdat opvoeding nie meer ‘n Godsdienstige doel gehad het nie, het ouers daardie taak oorgedra aan die sekulêre staat. Die sekulêre staat het daardie taak met vreugde oorgeneem om daardeur te verseker dat die volgende generasie sal stem vir die huidige regering.

As die demografiese probleem ten diepste ‘n Godsdienstige oorsaak het, sou mens verwag dat hierdie sake hoog op die agenda van kerke sal wees. As mense egter na die webwerwe en Facebook blaaie van die Afrikaanse susterskerke kyk, is daar egter geen teken daarvan nie. Soos in die hoofstroom media, word die probleem ook in die kerke geïgnoreer. Dis ‘n tragiese situasie dat die organisasie wat besluit het om nie die probleem te ignoreer nie, ‘n vakbond is.


Sien ook hierdie artikels wat sake aanspreek in hierdie verband: Kinderseën

Pro Regno nr. 13 – Kinderseën

Posted by: proregno | August 29, 2017

Totius die “vroue vergruiser” ?


Skets: Hanlie Malan (netwerk24)

Dit lyk my daar is die laaste paar weke weer ‘n intensiewe heksejagtery teen al wat calvinisme is.
Laasweek was daar ‘n artikel in die Beeld oor Totius se suster, ‘n feminis (Marie du Toit), wat natuurlik onderdruk is deur alles wat haar broer voorgestaan het (calvinisme, afrikaner nasionalisme, ens).
Die titel: “ ‘Wat ‘n vrou moet wees’ – Die 1ste Afrikaner-feminis”
Die skrywer in daardie artikel gebruik sterk terme teen Totius en die “Afrikaner nasionalisme” en dan seker teen ‘ons’ wat nie vroue in die besondere ampte voorstaan nie. Hier is ‘n paar aanhalings:
“ (Marie) Du Toit vat “vroueverguisers” aan wat meen dat feminisme ’n “vreemde invloed” is en stel haar eis om vryheid: “vrouens wat nou ywer vir nog meer vryheid en regte (is nie) ‘gekweek’ onder vreemde invloede nie, soos hier gesê word deur vroueverguisers, maar dat ons soos alle kreature gebore is met ’n sterk vryheidsgevoel.”
“Totius het gedigte geskryf in bundels met titels soos Uit Donker Afrika en met reëls soos: “Trekker met sy roer, sy os, sy wa, sy Boek/wat in die binneland sy dure vryheid soek.” Totius se Afrikaner is duidelik manlik en beweeg in ’n manlike wêreld. Gegewe die trant van die gedig, verwag ’n mens dat die trekker se lys van besittings ook “sy vrou” sou insluit. Tog nie. Klaarblyklik mag vroue nie eens in daardie kapasiteit Totius se nasionalistiese missie binnedring nie. Uiteraard was hy dan ook destyds daarteen gekant om vroue die stemreg te gee, en het ’n kommissie in die Gereformeerde Kerk gelei wat in 1920 ’n aanbeveling daarteen gemaak het, skryf Christina Landman.”
“Sy konfronteer die gesin as sentrale instelling in Afrikaner-nasionalisme: vroue word met die gesin vereenselwig terwyl dit ’n instelling is waarin hulle as mindere geposisioneer word. Daarteenoor kan mans identiteite skep wat afsonderlik van die gesin staan. Vroue moet hul eie lewe kan lei en verantwoordelikheid daarvoor kan neem, eis sy.”
Hier is die volledige artikel: (let ook op die ‘comments’ daarna, wat baie sê van hoe mense ‘dink’ in ons tye = chaos)
Nou is dit seker so dat die Here die plaag van die feminisme dalk gestuur het om sy kinders opnuut te tugtig om – daar waar daar wel ongehoorsaamheid aan sy wil was en is – weer ons vrouens met waardigheid, liefde en respek te bewandel, om wel daar waar vroue misbruik plaasgevind het, oftewel ‘chauvinisme’ teen te werk sodat ons terugkeer na die ware reformasie van die huwelik en gesin. Maar dit lyk my nou wil baie die baba (wat leer die Woord oor man en vrou) saam die vuilwater (chauvinisme) uitgooi, wat natuurlik ook nie die antwoord is nie.
Totius se antwoord destyds al teen die feminisme is duidelik. In 1935 skryf Totius nog in ‘n artikel waarin juis tekste soos o.a. 1 Kor.11 en 14 asook 1 Tim.2 vermeld word dat:
“Ons glo nie dat enige Gereformeerde vrou teen die duidelike uitsprake van die Woord van God in verset wil kom nie. Selfs deur die feministiese praktyke van ons dae sal sy haar nie uit haar koers laat dryf nie.” (Versamelde Werke, deel 3, 1977: 197; kursief bygevoeg).
Ek wonder of iemand al ‘n studie gedoen of artikel geskryf het oor Totius se ‘huwelik en man/vrou beskouing’?

Die roeping en toekoms van die huisgesin

Hier is wat Totius oor die gesin geskryf het, in sy artikel “Roeping en Toekoms”, kontra sy feministiese suster se anti-gesin standpunt:

“Die huisgesinne is die “ogies” waaruit die kerklike stroom gevoed word. Dit het die Gereformeerdes altyd besef. Vandaar dat die huis­like saamlewe by ons nog altyd hoog geskat is, ja, selfs die kerklike lewe hom vir ‘n groot deel daarin teruggetrek het.Gereelde openbare Godsverering op Sondag het mens onder die Voortrekkers en selfs onder hulle seuns nie aangetref nie. Hoogstens vier maal per jaar het hulle vir die Nagmaalsviering saamgekom, en verder het dit gelyk of die sigbare kerk van die aarde af verdwyn het. Nee, nie verdwyn nie: dit het stil-stil voortgetier op die land in die eensame boerehuise.

Daar is die Statebybel met kanttekeninge en die Gereformeerde skrywers ernstig bestudeer, die huisgodsdiens getrou waargeneem en het vurige gebede uit die binnekamer en van die huisaltaar tot God opgeklim. Hierin het daar egter ‘n verandering ten kwade gekom. Die nougesette huisbesoek oortuig ons meer en meer dat die huis­godsdiens dikwels ydele vorm is, soms baie gebrekkig en ongereeld waargeneem word en partykeer heeltemal nagelaat word.

Daar­mee gaan dan gepaard die wegkwyning van die persoonlike gods­vrug. Onder sulke toestande kan die kerk nie bloei nie. Te minder omdat dit nie alleen in die volwassenes ly nie maar ook in die kinders, wat die saad van die kerk is.

Vroeër, toe die teenswoordige skoolwese onbekend was, is al die nadruk op die huislike opvoeding gelê, wat deur die vader en die moeder self ten hand geneem is, en wat die huisonderwyser, wat vir ses maande of ‘n jaar gehuur is, gedoen het, was meer van tegniese aard.

Daardie werk het God merkbaar geseën. Ons kan gerus sê dat ons beste kerkmanne nou nog diegene is wat nooit ‘n staatskool gesien het nie maar net geleef het uit dit wat van vader of moeder geleer is, aangevul deur die onderrig in lees en skryf, wat van die huisonder­wyser ontvang is.

En daardie werk seën God nou nog. Ons beste katkisante kry ons uit die huise waar vader en moeder in staat is om hulle kinders ‘n Gereformeerde opvoeding te gee. Ja, selfs die aanwesigheid van ‘n nie so slegte staatskool kan in hierdie opsig die gebrek van die ouers nie aanvul nie. Die getroues word egter min.

Baie ouers gee die aan hulle deur God toevertroude taak heeltemal aan die onderwysers oor, so selfs dat hulle nie eens meer die moeite doen om te vra wat daar in die skool geleer word nie. Asof die onderwyser (soms ‘n ongelowige of halfgelowige man) die belofte vir die kinders afgelê het en vir die belofte verantwoordelik is!

Geen wonder dat ons, sedert die staatskool die septer oor ons kinders swaai, die kerk vol lidmate kry wat dikwels maar ‘n flou besef het van wat Gereformeerd is. Hierdie wantoestand moet opgehef word. Selfs al bestaan daar goeie skole, dan is die ouer nog verplig om sy kind by die huisgodsdiens te leer en te ondervra en in alle opsigte te sorg dat hy in die huis ‘n Gereformeerde opvoeding kry.

Die geskiedenis bewys dat as die huisgesin gesond is, beide kerk en staat bloei. Die huisgesin is die bron van die menslike samelewing. Gee ons dus Gereformeerde huisgesinne, en die Gereformeerde Kerk sal bloei. Anders gaan ons gewis ‘n donker toekoms tegemoet.”

Lees hier die volledige artikel.


Gebruik gerus die boekie van ds. MJ Booyens vir u huisgodsdiens, lees meer daaroor hier:

Huwelik en Gesin in die Skrif

Ek plaas die ‘woord vooraf’ van ds MJ Booyens (ook ‘n sogenaamde calvinistiese ‘vroue vergruiser’?), asook twee hoofstukke wat hy skryf oor die man se roeping om ‘in die Here’ sy vrou lief te hê, en die vrou se roeping om ‘in die Here’ aan haar man onderdanig te wees :

Woord vooraf

In hierdie boek probeer ek met die leser gesels oor die huwelik en gesin soos ons dit in die Bybel teëkom – van die begin af. Die Bybel bly die bron en grondslag van ons hele lewe.  Daarom is dit nodig om in alles – ook die huwelik en gesin – eers te luister na wat die Bybel te sê het, voordat ons na allerlei ander stemme luister. Dit gaan vir my ook om vermeerdering van Bybelkennis in die algemeen, daarom kan die boek ook diens doen vir persoonlike of groepbybelstudie oor hierdie onderwerp. My diepste begeerte is dat ons vandag die stem van die Skrif duidelik mag hoor en begryp, en vanselfsprekend ook daarna lewe.

M. J. Booyens

Heilbron 1981

45. “Mans julle moet julle vrouens liefhê”

“Mans julle moet julle vrouens liefhê soos Christus die kerk liefgehad en sy lewe daarvoor afgelê het” (Ef. 5:25).

Soos Christus

Op Golgota is Jesus van Nasaret gekruisig.

Daar het Hy sy lewe gegee vir sy bruid, sy kerk op aarde.

Dit was selfs meer as wat ons “lewe” sou noem, want Hy het sy bruid losgekoop uit die hel …

Daartoe moes Hy die helse smarte en pyne dra, wat sy sou moes dra.

“Mans, julle moet julle vrouens liefhê soos Christus die kerk liefgehad en sy lewe daarvoor afgelê het.” Daarby kom geen man ooit nie.

Maar dit verwag die Here ook nie van ons nie.

Ons kan immers nie doen wat Hy gedoen het nie, maar ons moet doen soos Hy gedoen het.

Al sou ons duisend maal vir ons geliefde vrou sterwe, dan sou ons haar nimmer uit die hel kan loskoop nie.

Dit kon Christus alleen doen.

Maar elke man, wat sy vrou liefhet, kan homself oorgee vir sy vrou.

Hoeveel mans het al inderdaad in die loop van die geskiedenis hulle lewe afgelê vir die behoud van vrou en kind?

En tog is dit dikwels nie so maklik om elke dag jou lewe af te lê vir jou vrou nie.

Dit beteken dat jy jou “ek” ter wille van haar kruisig.

Jy vergeet jouself en dink aan haar eer as vrou, haar belange as mens, haar swakheid teenoor jou, die sterke, wat kan maak en breek as jy dit sou wil doen.

Jy ontsien haar en beskerm haar en dra haar desnoods in jou sterk arms.

Hoof maar geen tiran nie

Jy is deur God bo haar geplaas, nie as tirannieke heerser nie, maar as liefhebbende eggenoot.

Sy besit jou hart as man – háár man.

En jy gee as man die liefde van jou hart alleen aan haar.

Jy sien jou vrou met ‘n geheiligde hart en verligte oë, asof deur die oë van Jesus.

Jy ken haar swakhede en help haar daaroor heen.

Wanneer sy struikel is jy byderhand om haar op te help met teerheid en begrip, want jy het haar lief.

Jy oorlaai haar smal skouers nie met oormatige eise en onbillike laste nie.

Jy weet waartoe sy in staat is en wat bo haar kragte na liggaam en gees uitgaan, en jy verwag nie meer as wat sy kan gee nie.

Sy sal gewis dikwels in jou oë faal en teen jou sondig.

En tog bly sy jou enigste geliefde, en jy vergewe met ‘n blymoedige hart …

Wanneer leed en verdriet haar deel is, huil sy op jou skouer en stort aan jou hart haar nood uit.

Jy is vir haar ‘n toevlug by wie sy met vrymoedigheid alles kan uitkerm wat haar druk of haar seermaak.

Jy leef en werk vir haar

‘n Man wat so liefhet dat hy homself vir sy vrou kan oorgee, kan nie moeilik en bitter en hard wees nie.

Praat van aanpassingsprobleme, waaroor in ons tyd gedurig gepraat en geskryf word . . .!

Dit is vir jou gering, want jy ken geduld en jy neem haar in ag.

Jy benader haar met teerheid en liefde en jy ontlok die rykste gawes aan haar, wat ‘n vrou maar kan gee.

Jy werk vir haar en ter wille van haar.

Jy voed en koester haar, want sy is vir jou soos jou eie liggaam.

“Die mans behoort hulle vrouens so lief te hê soos hulle eie liggame.  Wie sy vrou liefhet, het homself lief, want niemand het ooit sy eie liggaam gehaat nie. Inteendeel, hy voed en versorg dit, soos Christus dit met sy kerk doen omdat dit sy liggaam is . . .” (28, 29).

Waarlik hier was Paulus se pen gedoop in die ink van die Heilige Gees.

Hier is die Here Jesus self aan die woord; Hy wat Homself vir sy bruid oorgegee het.

Hy kan dit van elke man eis en Hy gee dit ook aan elkeen wat uit Hom lewe.

Die Heilige Gees leef en werk in jou

Met die ink van die Heilige Gees skryf Hy sy wet op ons harte:

“Ek sal hulle my wette in die verstand gee, op hulle harte sal Ek dit skrywe” (Hebr. 8:10).

Ook die wet:

“Jy moet jou vrou liefhê soos jouself.”

Jy het immers met God en met jouself tot klaarheid gekom:

“Ek sal hulle God wees, en hulle sal my volk wees” (Hebr. 8:10).

Jy het jouself lief, omdat God jou liefhet.

Jy ken jouself en het selfrespek ontvang, omdat God jou liefhet.

Jy lei nie aan ‘n minderwaardigheidskompleks en moet daarom jou vrou byt en opeet, om jouself teen haar te kan handhaaf nie.

Het jy jouself gevind in God – opgevang in sy liefde – dan het jy ook die vermoë om vrou en kinders te respekteer en lief te hê soos jouself.

Dan eers vloei die besef, wat jy in haar en jou kinders ontvang het, jou hart binne.

Die geheimenis vir jou

Ook dit maak die huwelik ‘n geheimenis wat die wêreldmens nie ken nie.

Jy kan veel van die sielkunde leer, maar by die diepte kom jy alleen deur die genade van Christus.

So alleen vind die geheimenis in jouself plaas, want jy sien jouself, jou vrou en jou kinders met ‘n geheiligde hart en verligte oë.

My geluk en vreugde as man in die huwelik is om my vrou altyd opnuut te verras met die varsheid van my liefde en blydskap om haar te kan hê as die hulp wat by my pas.

46. “Vrouens, wees aan julle mans onderdanig”

“Vrouens, wees aan julle mans onderdanig, net soos julle aan die Here onderdanig is” (Ef. 5:22).


Nee! Hoor ek uit duisend vroue-kele.

Ons is gelyke vennote met ons mans in die huwelik!

Ons is nie meer slavinne wat binne-in die huis opgesluit sit nie.

Ons is nie net daar om aan die mans kinders te gee en groot te sukkel nie.

Ons is vrygemaak van die bande en staan oog-in-oog teenoor ons mans.

Ons is selfs “beroepsvrouens” en kan alles doen wat die man doen.

Ons hoef vir geen man agteruit te staan nie.

Geheimenis raak soek

Ja, die vrou is gelyk aan die man en kan alles doen wat die man doen.

Maar kan sy egter nog doen wat ‘n vrou moet kan doen?

Kan sy nog dit doen waarvoor sy geestelik en liggaamlik gemaak is?

Het die vrou met haar emansipasie nie ook baie van haar vroulikheid verloor nie?

Die “geheimenis”, waarvan Paulus hier praat, ken sy ook veelal nie meer nie.

“Die man is die hoof van die vrou, soos Christus die Hoof van die Kerk is. Christus is ook die Verlosser van die liggaam, sy kerk.  Soos die kerk aan Christus onderdanig is, moet die vrouens in alles aan hulle mans onderdanig wees” (Ef. 5:23, 24).


Wat gebeur wanneer die kerk “emansipeer”? Wat word van die kerk, indien “sy” sou sê:

Ek wil nie meer aan Christus, my Verlosser, onderdanig wees nie! Ek gaan teenoor Hom staan en eis van Hom dat ek sy gelyke is. Ek wil nie meer aan Hom gehoorsaam wees nie!

Dan word die kerk die “afvallige”. Dan word sy “Babilon, die groot hoer” (Openb. 17-19).

Die oog op Christus en sy gemeente

Die man moet soos Christus homself vir sy vrou oorgee.

Dit is die kern van die uiting van die manlike liefde teenoor sy vrou.

En die vrou moet aan die man onderdanig wees, soos die gemeente aan Christus onderdanig is. Dit is die kern van haar liefde vir die man.

In die onderdanigheid kry die vrou se liefde haar gestalte.

Daarin sien ons die “geheimenis” van die vroulike liefde.

Dit is mos nie vir ons as Christene te veel gevra om onderdanig en gehoorsaam aan ons Bruidegom, Jesus Christus, te wees nie!

Hy het ons immers so liefgehad dat Hy Homself vir ons oorgegee het.

En wanneer my man my so liefhet dat hy homself vir my oorgee, is dit tog ook nie te veel gevra van my as vrou om aan hom gehoorsaam en onderdanig te wees nie.

Ek het êrens gelees van ‘n vrou wat gesê het:

My man het my so lief dat ek bly en dankbaar is om die kans te kry om aan hom gehoorsaam te wees.

Die gelukkige Christenvrou

So moet jy jouself sien as Christenvrou:

My man is nie my baas nie, maar hy is as hoof oor my gestel deur die Here.

Ek is die koningin binne my koninkrykie in ons gesamentlike huis en gesin.

Vir my man is ek die hawe waarheen hy kan terugkom na ‘n dag van arbeid en moeite en stryd om aan my hart uit te rus.

Ek eer hom en gee aan hom die mooiste skatte wat ek besit, en waarvoor hy alles oorhet.

En hy het my so lief dat dit alles vir my louter vreugde is om hom te gehoorsaam en te dien met die gawes na liggaam en gees, waarmee die Here my toegerus het.

Die geheimenis ken die geëmansipeerde vrou nie.

Die “unisex”-aanhangers begryp hiervan niks nie.

Die “beroepsvrou”, wat alles kan doen wat die man doen, verloor dikwels haar eie roeping as vrou.

Nimmer kan ons die wette van die Here uitdaag, sonder om wesenlik skade te ly aan die diepste geheimenis wat die Here in ons harte as vrouens geweef het nie.

Bewaar jou selfrespek as vrou

Ons vrouens se grootste lewensvreugde lê juis in die geheimenis opgesluit.

Ons is so geskape – om ‘n hulp vir ons mans te wees – ‘n hulp wat by hulle pas.

Dit hou geen vernedering vir enige vrou in om aan haar man onderdanig te wees nie.

Dit bewaar haar juis in haai’ selfrespek as vrou.

Die beginsel geld ook vir die vrou dat sy haar eie waarde voor God moet begryp.

Hy is ook haar God wat haar liefhet, sodat sy ook haarself mag liefhê.

Dit maak van haar ‘n gebalanseerde mens wat nie aan ‘n minderwaardigheidskompleks ly nie.

Sy is nie minderwaardig, omdat sy haar man as hoof erken en aanvaar nie, maar juis dan is sy ‘n volwaardige Christin.

Ontdek skatte in jou huwelik

Dan het sy haar man so lief soos sy haarself het, en die Here eis niks meer as dit van enige mens nie.

So leef jy nie alleen jou roeping uit nie, maar ontvang jy die grootste vreugde denkbaar in jou huwelik.

Dan leer jy die geheimenis van die huwelik in Christus begryp en belewe.

En jy verwonder jou steeds weer opnuut oor die rykdomme aan geestelike en liggaamlike vreugdes, wat in jou huwelik ontsluit word.

Ek lees van ‘n man en vrou wat mekaar so liefgehad en gerespekteer het. Die vrou is pas veertig en het bloedkanker:

Hulle is, sedert sy siek geword het, meer as ooit op mekaar ingestel. Die kontak wat altyd reeds in ruime mate tussen hulle aanwesig was, het in hierdie maande uitgegroei tot ‘n byna volmaakte aanvoeling van elkeen se stille wens en elke stemmingsnuanse van die ander een.

Dit is die geheimenis van die huwelik op sy mooiste.

In alles wat reg en billik is

Die Here verwag nie van jou as vrou om soos ‘n “jellievis” te wees nie.

Hy verwag nie dat jy moet toegee en buig voor al jou man se grille, al is hy ook al hoe onredelik nie.

Daarom sê ons huweliksformulier juis:

“U moet u man liefhê en eer en aan hom gehoorsaam wees in alle sake wat reg en billik is . . .”

As Christen staan die vrou tog ook selfstandig teenoor haar man as sondaar.

Ook in die opsig is sy ‘n hulp wat by hom pas.

Juis sy kan met liefde en vroulike takt hom oor baie swakhede en sondes heenhelp, indien sy as “mens van God” haar roeping uitleef.

Die vrou het juis in die opsig die besondere toerusting en gawes om haar eie man op die beste manier te help en hom teen homself, sy “eie ek” te beskerm.

Sien saam op na die Here en buig voor Hom:

“As een van julle wysheid kortkom, moet hy dit van God bid, en Hy sal dit aan hom gee, want God gee aan almal sonder voorbehoud en sonder verwyt”  (Jak. 1:5).

Die man met ‘n wyse vrou het ‘n baie kosbare gawe van die Here ontvang.


Wat moet ons alles glo in die Bybel,

net sekere dele of alles ?*

Sien die volgende oordenking (24 Februarie) van dr. SJ van der Walt in sy boek Die Vaste Fondament: Dagboek uit die Heidelbergse Kategismus:


“Die hele Skrif is deur God ingegee en is nuttig tot lering, tot weerlegging, tot teregwysing, tot onderwysing in die geregtigheid, sodat die mens van God volkome kan wees, vir elke goeie werk volkome toegerus” — 2 Tim. 3:16 en 17.

Wat moet ons glo om salig te word?

Dié vraag sal nog breedvoerig behandel word as ons ingaan op die artikels van ons Christelike geloof, Hier kan ons alleen instem met die Kategismus as hy verklaar dat ons alles moet glo wat in die Evangelie beloof word. Dit beteken prakties alles wat in Heilige Skrif of die Bybel staan. Immers die Evangelie bevat nie net ‘n vae belofte van redding nie maar fundeer die belofte in die werklike lewe en bestaan van die mens en van die skepping, wat in sonde en ellende geval het.

Alles wat in die Bybel beskrywe word, staan in verband met die groot belofte van die Saligmaker van die wêreld en toon ons die agtergrond, die inhoud en die vervulling van daardie belofte van God.

Dit alles kom dus hierop neer dat ons nie net aan die Bybel moet glo nie maar dat ons die Bybel self, in sy geheel, moet glo. En dit kan ons dan ook doen, omdat die Bybel deur God ingegee is, d.w.s. geïnspireer is, sodat dit die onfeilbare waarheid van God bevat en met absolute gesag spreek. God het die Bybelskrywers so met sy Gees vervul en beheers dat hulle alleen gespreek en geskryf het wat God wou laat neerskrywe.

Dit beteken nie dat hulle meganies geskryf het sonder om te weet wat hulle doen nie. Maar God het hulle by hul denke en handele so gelei en gebruik dat hulle sy Woord neergeskryf het. Die gevolg is dat, alhoewel die Bybel deur talle skrywers in die loop van baie eeue geskryf is, dit die stempel dra van eenheid en net één boodskap bring van begin tot end. Eintlik is nie die Bybelskrywers nie maar Gods Gees die Outeur van die Bybel.

Die Bybel moet dus in alles geglo word, ook in sy beskrywing van wondere. Ja, selfs waar die Bybel skynbaar bots met moderne wetenskaplike teorieë, moet die Bybel vir ons meer gesag hê as die gedurig wisselende subjektiewe beskouinge van mense. Die wetenskap kon nog nooit op een enkele punt bewys dat die Bybel nie waar is nie. Wel het die wetenskap al dikwels bewys die onbetroubaarheid van alle menslike wysheid.

Die Bybel was daarom Die Boek van ons volk, en dit was hulle troos en krag en besieling. Sonder die Bybel sal ons nooit in hulle voetspore kan volg nie. Laat ons onvoorwaardelik buig voor die Heilige Skrif! Dan staan ons op ‘n vaste en onwankelbare fondament. Alleen wanneer ons sê: “U woord is ‘n lamp vir my voet en ‘n lig vir my pad” (Ps. 119:105), sal ons bewaar bly vir struikeling of afdwaling.

As ons die gesag van die Bybel verwerp, sny ons die hartaar van ons geloof af. Dan weet ons ten slotte niks van God en sy Raad af nie. Dan dryf ons soos ‘n skip sonder roer op die waters van menslike spekulasie en agitasie. Dis omdat die Bybel nie meer in baie kerke, huise en in ons skool die fondament van die opvoeding is nie dat ons beskawing so aan die verval is, dat ons nou al moet begin met opvoeding vir volwassenes. Maar sonder die Bybel sal ook dit nie slaag nie.
* die opskrif is bygevoeg

Reformasie 500

Kom ons lees Romeine saam met Luther en Calvyn

Image result for die boek romeine

Romeine 1:26-32

26 Daarom het God hulle oorgegee aan skandelike hartstogte, want hulle vroue het die natuurlike verkeer verander in dié wat teen die natuur is; 
27 en net so het ook die manne die natuurlike verkeer met die vrou laat vaar en in hulle wellus teenoor mekaar ontbrand: manne het met manne skandelikheid bedrywe en in hulleself die noodwendige vergelding van hulle dwaling ontvang. 
28 En omdat hulle dit nie die moeite werd geag het om God in erkentenis te hou nie, het God hulle oorgegee aan ‘n slegte gesindheid, om te doen wat nie betaam nie: 
29 hulle is vervul met allerhande ongeregtigheid, hoerery, boosheid, hebsug, ondeug; vol nydigheid, moord, twis, bedrog, kwaadaardigheid; 
30 nuusdraers, kwaadsprekers, haters van God, geweldenaars, trotsaards, grootpraters, uitvinders van slegte dinge, ongehoorsaam aan die ouers; 
31 onverstandig, ontrou, sonder natuurlike liefde, onversoenlik, onbarmhartig, 
32 mense wat al ken hulle die verordening van God goed, dat die wat sulke dinge doen, die dood verdien dié dinge nie alleen self doen nie, maar ook hulle goedkeuring skenk aan die wat dit doen.


1 Sien die inleiding op die leesreeks hier, en die res van die reeks hier.

Die doel van die reeks is nie om ‘n eie verklaring te gee van die boek Romeine nie, of om vir u die leeswerk en verklaarwerk te doen nie. Die doel is soos dit sê, om ‘saam’ met Luther en Calvyn Romeine deur te lees, deur hul kommentare/lesings daarop te raadpleeg, om te sien hoe hul met hierdie boek omgegaan het wat wesentlik sentraal gestaan het in die Protestantse Reformasie van die 16/17de eeu.

3. Ek gee wel hier en daar ‘n raamwerk of opmerkings, en gee ‘n paar aanhalings uit Luther en Calvyn se kommentare, maar net hier en daar wat my opval en wat ek met julle wil deel. So die vertrekpunt is altyd: ad fontes! = terug na die bronne, d.w.s. lees die Skrif (Romeine) en Luther en Calvyn se kommentare self.

4. Enige opmerkings oor ons Romeine lees saam Luther en Calvyn (RLC), kan hier onder of by die facebook inskrywing geplaas word.

5. Hier is Luther en Calvyn se kommentare gratis aanlyn:




1 ) Omdat sondaars die Here nie erken vir wie Hy is nie, gee Hy hulle oor aan sonde, v.28.

On account of this guilt they are given up to various vices, i.e., there are various and many vices to which or to some of which God has given them up and, if not to all of them, then to some of them. For not all of them are implicated in murder or in all the other vices. And God does not punish and give them all up in the same way, although they all have sinned somehow in the same way. If you ask why this is so, we answer: God wants it so according to his hidden judgment and because he wants all presumptuous talk to be stopped in view of the fact that one man, though a sinner, does at the same time something good, while another does nothing of the kind or, in case he does, does less of it.

Nobody has the right to define the rule by which God punishes sins or rewards the good. Accordingly, therefore, when he lets men fall into sin, he nevertheless has mercy on the one and forgives him, while he hardens another and condemns him. Similarly, he lets people live a good life and yet he reproves and rejects the one and accepts and crowns another.

2) Luther verduidelik by vers 29 die verskil/onderskeid tussen verskillende sondes.

“Being filled with unrighteousness” (Rom. 1:29); for so reads the Greek text, and not “with iniquity.”

In the Holy Scriptures the following distinction is made between unrighteousness and impurity (if one compares the translation with the Hebrew text): unrighteousness is the sin of unbelief or the absence of that righteousness which comes from faith, for, as we read in Rom.1:17; Mark 16: 16, and in many other passages, righteous is he who believes and unrighteous he who does not believe. A man who does not believe is disobedient, and a man who does not obey is unrighteous. For the very character of disobedience is unrighteousness and sin, according to a word of Ambrose, who says: “Sin is disobedience of the divine commandments.”

“Iniquity,” however, is the name for the sin of self-righteousness, which men choose for themselves out of a foolish zeal for piety. Thus it is said in Matt. 7:23: “Depart from me, all you that work iniquity,” precisely with reference to the mighty works they claim to have done in the name of Christ. We can therefore make the following simple definition: iniquity consists in this, that you fail to live up to what you are bound to do, and do instead what seems right to you, while uprightness, by contrast, consists in this, that you do what you ought to do, regardless of what seems right to you. Lawyers, of course, define the same terms differently. Iniquity is then to be taken as a relative or comparative term, specifically in comparison with true righteousness, on the one hand, and self-righteousness, on the other.

Malice (Rom. 1:29) is that perverse tendency in man to do evil despite the good he has received, indeed, the tendency to use for evil purposes all the goods he has received from God or man. Goodness, by contrast, is the tendency in man to do the good even though his effort is hindered and checked by some wrong done to him; it makes evil serve for good. Yet, in contrast to worldly goodness, a man is not good in the spiritual sense of goodness if he does the good only as long as he prospers and no one opposes him. In German, the accurate meaning of bonus is fromm and of malus, hose. This is the sense also of the saying of Matt. 7:18: “A good tree cannot bring forth evil fruit, neither can an evil tree bring forth good fruit/’ This is said against the foolish people who shift their own guilt upon others and say: “It would not be difficult for me to be good if I could live among good people or could get rid of the bad ones that trouble me.”

In similar contrast stand the terms: benignity and malignity. Benignity is a friendly readiness to live together with others; it is kindness, i.e., the tendency of mind to do good to others and to be indulgent toward them. It is of two kinds: there is the perfect, or Christian, benignity, which remains the same in the face of gratitude or ingratitude; and there is human, or worldly, imperfect benignity, which remains constant only as long as it finds a response but ceases when it encounters ingratitude or some evil. “You shall be perfect as your father in heaven is perfect” (Matt.5:48), and “You shall be the sons of the Most High, for he is kind toward the unthankful and evil” (Luke 6:35).

Malignity, by contrast, is the perverse and harsh tendency to do ill to others and to be vindictive toward them. It, too, is of two kinds: there is that malignity which is the opposite of that heroic and catholic or Christian kindness: from a perverseness of the heart it inflicts injury upon the grateful and the good, not only upon the evil (and it does not make a halt even before benefactors). This is brutal unkindness. The other sort of malignity is the opposite of human and imperfect benignity: it seeks to harm others and to do them ill but it makes a halt before benefactors. In this light we can
understand the saying of the apostle in Gal. 5:22: “The fruit of the spirit is goodness and kindness.”

Wickedness (Rom. 1:29) is that mental perverseness which causes one to avoid intentionally an opportunity to help his fellow man and to protect him from evil. In this sense Blessed Augustine seems to interpret it in his book On Order,68 for he states there that the word “nequitia” (which translated means “wickedness”) is derived from nequire (to be unable), so that one (who has nequitia) is unable to do good, namely, from maliciousness. Others behave in this way out of envy or from sheer insolence.

Dissolute (Rom. 1:31) are those who are coarse in their speech, action, and dress, live in dissolute license, and do as they please.

A whisperer (Rom. 1:29) differs from a detractor (Rom. 1:30) in this, that a detractor tries to undermine another’s reputation, while the whisperer sows discord by secretly suggesting this to the one and that to the other. Every whisperer is double-tongued, but a detractor is not (Ecclus. 28:15).


1) Homoseksualisme is ‘n verskriklike misdaad van onnatuurlike dierlike wellus, v.26

After having introduced as it were an intervening clause, he returns to what he had before stated respecting the judgment of God: and he brings, as the first example, the dreadful crime of unnatural lust; and it hence appears that they not only abandoned themselves to beastly lusts, but became degraded beyond the beasts, since they reversed the whole order of nature.

2) Paulus se sondelys is sondes waaraan die mensdom oor die algemeen skuldig is.

It is not to the purpose to say, that every one was not laden with so great a mass of vices; for in arraigning the common baseness of men, it is proof enough if all to a man are constrained to acknowledge some faults. So then we must consider, that Paul here records those abominations which had been common in all ages, and were at that time especially prevalent everywhere; for it is marvelous how common then was that filthiness which even brute beasts abhor; and some of these vices were even popular. And he recites a catalogue of vices, in some of which the whole race of man were involved; for though all were not murderers, or thieves, or adulterers, yet there were none who were not found polluted by some vice or another. He calls those disgraceful passions, which are shameful even in the estimation of men, and redound to the dishonoring of God.

3) Die oordeel oor sondaars is weens hul besluit om God nie erkenning te gee en Hom te volg nie, v.28

28. And as they chose not, etc. There is an evident comparison to be observed in these words, by which is strikingly set forth the just relation between sin and punishment. As they chose not to continue in the knowledge of God, which alone guides our minds to true wisdom, the Lord gave them a perverted mind, which can choose nothing that is right. [53] And by saying, that they chose not, (non probasse – approved not,) it is the same as though he had said, that they pursued not after the knowledge of God with the attention they ought to have done, but, on the contrary, turned away their thoughts resignedly from God. He then intimates, that they, making a depraved choice, preferred their own vanities to the true God; and thus the error, by which they were deceived, was voluntary.

4) Calvyn verduidelik in vers 30 die verskillende soorte sondes.

30. The word theostugeis, means, no doubt, haters of God; for there is no reason to take it in a passive sense, (hated of God,) since Paul here proves men to be guilty by manifest vices. Those, then, are designated, who hate God, whose justice they seem to resist by doing wrong. Whisperers (susurrones) and slanderers (obtrectatores) [58] are to be thus distinguished; the former, by secret accusations, break off the friendships of good men, inflame their minds with anger, defame the innocent, and sow discords; and the latter through an innate malignity, spare the reputation of no one, and, as though they were instigated by the fury of evilspeaking, they revile the deserving as well as the undeserving We have translated hubristas, villanous, (maleficos;) for the Latin authors are wont to call notable injuries villanies, such as plunders, thefts, burnings, and sorceries; and these where the vices which Paul meant to point out here. [59]

I have rendered the word huperephanous, used by Paul, insolent, (contumeliosos;) for this is the meaning of the Greek word: and the reason for the word is this, — because such being raised, as it were, on high, look down on those who are, as it were, below them with contempt, and they cannot bear to look on their equals. Haughty are they who swell with the empty wind of overweeningness. Unsociable [60] are those who, by their iniquities, unloose the bands of society, or those in whom there is no sincerity or constancy of faith, who may be called truce-breakers.

5) Die toppunt van volharding in sonde, as jy geen meer skaamte het nie, dus nie erken dat jy gesondig het nie, v.32

For it is the summit of all evils, when the sinner is so void of shame, that he is pleased with his own vices, and will not bear them to be reproved, and also cherishes them in others by his consent and approbation. This desperate wickedness is thus described in Scripture:

“They boast when they do evil,” (Proverbs 2:14.)

“She has spread out her feet,
and gloried in her wickedness,” (Ezekiel 16:25.)

For he who is ashamed is as yet healable; but when such an impudence is contracted through a sinful habit, that vices, and not virtues, please us, and are approved, there is no more any hope of reformation. Such, then, is the interpretation I give; for I see that the Apostle meant here to condemn something more grievous and more wicked than the very doing of vices: what that is I know not, except we refer to that which is the summit of all wickedness, — that is, when wretched men, having cast away all shame, undertake the patronage of vices in opposition to the righteousness of God.


Die hele reeks is hier beskikbaar: Reformasie 500: LRLC


Ek lees in die media dat die volgende twitter van die oud-president van die VSA, Barack Obama (oor die Charlottesville onluste gebeure), waarin hy oorlede oud-president Nelson Mandela aanhaal, die twitter is wat die meeste ‘gelike’ is ooit in die geskiedenis:

No one is born hating another person because of the color of his skin or his background or his religion…” Obama tweeted on Saturday, quoting former South African President Nelson Mandela.

People must learn to hate, and if they can learn to hate, they can be taught to love … For love comes more naturally to the human heart than its opposite,” he added in two subsequent tweets.

Hierdie aanhaling van Mandela en woorde van Obama kan positief en negatief verstaan en beoordeel word:

Positief, aangesien geen mens mag redeneer – soos baie wil doen, veral die gay agenda – dat die Here hul geskape het om sondig te wees en nie anders kan as om te sondig en verkeerd te doen nie. In hierdie spesifieke geval van rassehaat en bitterheid teenoor die naaste by Charlottesville en regoor die wereld, is dit nie my omstandighede of agtergrond of die politiek of ekonomie of mense wat ‘n ander velkleur as ek het, of wie ookal se skuld nie.

Ek is en bly verantwoordelik voor God en mense, vir my woorde en dade, ongeag my maklike of moeilike tye en omstandighede.  Ek moet reg doen ten alle tye teenoor my naaste, ophou verskonings orals soek.

Negatief, aangesien die Mandela/Obama aanhalings beteken die mens is eintlik van nature goed, is van nature lief vir hul naaste, en is dus nie in sonde ontvang en gebore en tot alle kwaad geneig nie, maar het net ongelukkig weens ‘slegte omstandighede’ aangeleer om te haat en nie lief te he nie.  En dit lyk my is die Obama/Mandela (en ons huidige wêreld) se siening van die mens, ons tye se ‘die mens is van nature goed’ mensbeskouing.

En jou mensbeskouing – dus wie en wat die mens is, en wat reg of verkeerd van die mens is – sal jou verlossingsbeskouing bepaal, en ten einde jou Godsbeskouing (of wat jy afgodies in God se plek plaas of skep – sien HG Stoker se werke).

En daarom is die Mandela/Obama oplossing vir die mensdom se probleme: die ‘goeie’ mens moet nou net weer (deur politiek, ekonomie, opvoeding, positiewe denke, ens.?) geleer word om weer lief te hê, volgens sy oorspronklike ‘goeie hart’.

Hierdie wesentlike nie-Christelike humanistiese mensbeskouing beteken: die mens se krisis/probleem/sonde is buite homself, maar die antwoord oftewel redding van die mensdom lê binne homself, by die mens self wat homself sal red deur politiek, ekonomie, onderwys, filosofieë, die staat, groot leiers, ens.

Ten minste word hiermee erken die mens is weer leerbaar en veranderbaar (in aansluiting by die positiewe beoordeling hierbo), maar die wese van die probleem van die mens word nie erken of raakgesien nie (dit word eintlik onderdruk in die dwase eiewillige gemoed van die mensdom, wat hul net al meer verhard hoe erger die tye raak, sien Rom.1:18-32).

Daarteenoor leer die Skrif ons dat alle mense, alle volke, wat van Adam afkomstig is – wat almal uit een bloed is, ongeag of hul nou ‘n ligter of donkerder pigment velkleur het (Hand.17:26) – word weens die sondeval deur een mens, deur een bloed (Rom.5:12), in sonde ontvang en gebore, en is almal afsonderlik en gesamentlik skuldig aan die sondeval (en die gevolglike erfsmet) asook elkeen se eie persoonlike sonde wat daaruit vloei, en het daarom redding en hulp van buite die mens nodig.

Dooie mense, dooie volke kan hulself en mekaar nie red nie, inteendeel, hul vernietig mekaar en hulself (Ps.2; Ef.2:1-3). 

Dit word – volgens die Skrif – duidelik en helder saamgevat in Sondag 2-4 van die Heidelbergse Kategismus (en so ook die res van die belydenis, lees ook elke Skrifbewys hier onder deeglik, moet dit nie ‘skip’ nie):

1 Van nature het ons almal, alle volke en groepe, nie God en/of ons naaste lief nie, kontra wat die Obama-Mandela mensbeskouing leer.

HK Sondag 5. Vr. Kan jy dit alles (die wet van God wat eis ons moet God en ons naaste liefhê) ten volle onderhou?

Antw.   Nee (a), want ek is van nature geneig om God en my naaste te haat (b).


Rom. 3:10   soos geskrywe is: Daar is niemand regverdig nie, selfs nie een nie.

Rom. 3:20   aangesien uit die werke van die wet geen vlees voor Hom geregverdig sal word nie, want deur die wet is die kennis van sonde.

Rom. 3:23   want almal het gesondig en dit ontbreek hulle aan die heerlikheid van God,

1 Joh. 1:8   As ons sê dat ons geen sonde het nie, mislei ons onsself en die waarheid is nie in ons nie.

1 Joh. 1:10   As ons sê dat ons nie gesondig het nie, dan maak ons Hom tot ‘n leuenaar en is sy woord nie in ons nie.


Rom. 8:7   omdat wat die vlees bedink, vyandskap teen God is; want dit onderwerp hom nie aan die wet van God nie, want dit kan ook nie.

Ef. 2:3   onder wie ons almal ook vroeër gewandel het in die begeerlikhede van ons vlees toe ons die wil van die vlees en van die sinne gedoen het; en ons was van nature kinders van die toorn net soos ook die ander.

Tit. 3:3   Want ons was ook vroeër onverstandig, ongehoorsaam, op ‘n dwaalweg, verslaaf aan allerhande begeerlikhede en singenot; ons het in boosheid en afguns gelewe; ons was haatlik en het mekaar gehaat.

Gen. 6:5   Toe die HERE sien dat die boosheid van die mens op die aarde groot was en al die versinsels wat hy in sy hart bedink, altyddeur net sleg was.

Gen. 8:21   En die HERE het die lieflike geur geruik, en die HERE het in sy hart gesê: Ek sal die aarde verder nie meer vervloek ter wille van die mens nie, want die versinsels van die mens se hart is sleg van sy jeug af. En Ek sal verder nie meer al die lewende wesens tref soos Ek gedoen het nie.

Jer. 17:9   Bedrieglik is die hart bo alle dinge, ja, verdorwe is dit; wie kan dit ken?

Rom. 7:23   maar ek sien ‘n ander wet in my lede wat stryd voer teen die wet van my gemoed en my gevange neem onder die wet van die sonde wat in my lede is.

2 Die mens, alle mense, is goed geskape na die beeld van God, om geregtigheid te moet en kan doen, om God en ons naaste lief te he en te dien, kontra al die dwalinge wat leer mense is geskape om te sondig en verkeerd te doen van nature.

Sondag 3

  1. Vr. Het God die mens dan so boos en verkeerd geskape?

Antw.  Nee; maar God het die mens goed (a) en na sy ewebeeld (b) geskape, dit is, in ware regverdigheid en heiligheid, sodat hy God sy Skepper reg kan ken, Hom van harte kan liefhê en met Hom in die ewige saligheid kan lewe om Hom te loof en te prys (c).


Gen. 1:31  Toe sien God alles wat Hy gemaak het, en – dit was baie goed. En dit was aand en dit was môre, die sesde dag.


Gen. 1:26-27  En God het gesê: Laat Ons mense maak na ons beeld, na ons gelykenis, en laat hulle heers oor die visse van die see en die voëls van die hemel en die vee en oor die hele aarde en oor al die diere wat op die aarde kruip. En God het die mens geskape na sy beeld; na die beeld van God het Hy hom geskape; man en vrou het Hy hulle geskape.


Ef. 4:24  en julle met die nuwe mens moet beklee wat na God geskape is in ware geregtigheid en heiligheid.

Kol. 3:10  en julle jul met die nuwe mens beklee het wat vernuwe word tot kennis na die beeld van sy Skepper,

2 Kor. 3:18  En terwyl ons almal met onbedekte gesig soos in ‘n spieël die heerlikheid van die Here aanskou, word ons van gedaante verander na dieselfde beeld, van heerlikheid tot heerlikheid, as deur die Here wat die Gees is.

3 Dit is deur die sondeval dat ons – alle mense, kop-vir-kop – van nature verdorwe geraak het en alle mense van alle volke, stamme, tale, kleure, ens. in sonde ontvang en gebore word.

  1. Vr. Waar kom dié verdorwe aard van die mens dan vandaan?

Antw.  Uit die val en die ongehoorsaamheid van ons eerste voorouers, Adam en Eva, in die paradys (a) waar ons natuur so verderwe is, dat ons almal in sondes ontvang en gebore word (b).


Gen. 3

Rom. 5:12  Daarom, soos deur een mens die sonde in die wêreld ingekom het en deur die sonde die dood, en so die dood tot alle mense deurgedring het, omdat almal gesondig het

Rom. 5:18-19  Daarom dan, net soos dit deur een misdaad vir alle mense tot veroordeling gekom het, so ook is dit deur een daad van geregtigheid vir alle mense tot regverdigmaking van die lewe. Want soos deur die ongehoorsaamheid van die een mens baie tot sondaars gestel is, so sal ook deur die gehoorsaamheid van die Één baie tot regverdiges gestel word.


Ps. 51:7 Kyk, in ongeregtigheid is ek gebore, en in sonde het my moeder my ontvang.

Gen. 5:3  Toe Adam honderd en dertig jaar oud was, het hy ‘n seun verwek na sy gelykenis, na sy ewebeeld, en hom Set genoem.

4 Die enigste manier waarop enige mens weer waarlik goed kan doen, om God en ons naaste waarlik lief te hê, en haat te verwerp en te bestry, is dat die mens se natuur radikaal verander moet word deur die wonder van die wedergeboorte

  1. Vr. Maar is ons so verdorwe dat ons heeltemal onbekwaam is tot enige goed en geneig tot alle kwaad?

Antw.  Ja (a), tensy ons deur die Gees van God wedergebore word (b).


Gen. 8:21  En die HERE het die lieflike geur geruik, en die HERE het in sy hart gesê: Ek sal die aarde verder nie meer vervloek ter wille van die mens nie, want die versinsels van die mens se hart is sleg van sy jeug af. En Ek sal verder nie meer al die lewende wesens tref soos Ek gedoen het nie

Gen. 6:5  Toe die HERE sien dat die boosheid van die mens op die aarde groot was en al die versinsels wat hy in sy hart bedink, altyddeur net sleg was,

Job 14:4  Ag, kon maar ‘n reine voortkom uit ‘n onreine – nie een nie!

Job 15:14  Wat is die mens, dat hy rein sou wees? En hy wat uit ‘n vrou gebore is, dat hy regverdig sou wees?

Job 15:16  hoeveel minder die afskuwelike en ontaarde, die mens wat onreg drink soos water!

Job 15:35  Hulle is swanger van moeite en baar onheil; en hulle skoot bring bedrog voort.

Joh. 3:6  Wat uit die vlees gebore is, is vlees; en wat uit die Gees gebore is, is gees.

Jes. 53:6  Ons almal het gedwaal soos skape, ons het elkeen sy eie pad geloop; maar die HERE het die ongeregtigheid van ons almal op Hom laat neerkom.


Joh. 3:3  Jesus antwoord en sê vir hom: Voorwaar, voorwaar Ek sê vir jou, as iemand nie weer gebore word nie, kan hy die koninkryk van God nie sien nie.

Joh. 3:5  Jesus antwoord: Voorwaar, voorwaar Ek sê vir jou, as iemand nie gebore word uit water en Gees nie, kan hy in die koninkryk van God nie ingaan nie.

1 Kor. 12:3  Daarom maak ek julle bekend dat niemand wat deur die Gees van God spreek, Jesus ‘n vervloeking noem nie; en niemand kan sê dat Jesus die Here is nie, behalwe deur die Heilige Gees.

2 Kor. 3:5  Nie dat ons uit onsself bekwaam is om iets as uit onsself te bedink nie, maar ons bekwaamheid is uit God.

Die Bybelse mensbeskouing hou die mense ten volle verantwoordelik om God en sy naaste lief te hê en te dien, ongeag of jy wedergebore is of nie.  God eis dit op van alle mense kragtens die skeppingsverbond (Gen.1,2).

Hierdie Christelike mensbeskouing leer dat die mensdom se krisis/probleem/sonde is van binne, in die sondige hart, in die mens self, en dat sy verlossing en hoop van buite homself moet kom: God Drie-enig: Vader, Seun en Heilige Gees.

Politiek, ekonomie, onderwys, omstandighede, die uiterlike dinge van die lewe kan uiterlike dinge tydelik help en verbeter, maar kan ons nie red en wesentlike verander nie. Dit kan ons wesentlike krisis en oorsaak van haat en boosheid in ons harte – die sondeskuld en smet – tussen mense nie verander nie, dit kan nie ‘aangeleer’ word in ‘n humanistiese sin van die Obama/Mandela mensbeskouing nie.

Nee, alleen God in Christus deur die krag van die Gees kan my as bittere hater van Hom en van my naaste wesentlik verander om Hom en my naaste nie meer te haat nie, maar lief te hê volgens sy wet, om begrip te toon vir mekaar, mekaar se verskil te verstaan, om mekaar nie te vernietig nie maar mekaar in liefde te verdra, ja, ook hulle wat anders as ek lyk en ‘n ander velkleur het en van ‘n ander groep en kultuur is.

Ons redding in Christus raak ons totale lewe, ja die enigste troos in Christus van die ewige lewe, sondeverginis en die Heilige Gees, maar ook al my verhoudinge hier en nou, teenoor God, teenoor my naaste, almal  (sien v/a 4 van die HK, God eis liefdte tot Hom en ons naaste).  Dit leer die Skrif ons, as God my liefhet, en ek deur die wedergeboorte en geloof Hom weer liefhe, dan volg die liefde vir my naaste, in die besonder my broer, ongeag watter taal, volk, kultuur en groep hy behoort:

19 Ons het Hom lief, omdat Hy ons eerste liefgehad het. 
20 As iemand sê: Ek het God lief—en sy broeder haat, is hy ‘n leuenaar; want wie sy broeder wat hy gesien het, nie liefhet nie, hoe kan hy God liefhê wat hy nie gesien het nie? 
21 En hierdie gebod het ons van Hom dat hy wat God liefhet, ook sy broeder moet liefhê. – 1 Joh.4

Daarom, solank die humanistiese mensbeskouings van die Obamas en Mandelas van ons wêreld gewild is, die meeste ‘gelike’ word deur ons lande en volke, en ook so orals geleer en verkondig word, is daar geen hoop vir mense en volke nie. Al die humanistiese politieke, ekonomiese, opvoedkundige planne is verdoem sonder die Here en sy Gesalfde (Psalm 2). Dan gaan die Charlottesville en baie ander gebeure van haat, bitterheid, boosheid en oorlog van alle kante – van regses en linkes – net nog meer en meer word.

Ja, as die HERE die huis nie bou nie, tevergeefs werk die wat daaraan bou …. (Ps.127:1)

Die antwoord op alle vorme geestelike en fisiese humanistiese rewolusies deur ‘linkses en regses’ is en bly nog altyd: die Evangelie van Jesus Christus, wat ‘n krag is, die krag is, “tot redding vir elkeen wat glo, eerste vir die Jood, en ook vir die Griek, dus vir alle mense en alle volke, elkeen wat hul bekeer en in Hom glo as die enigste weg, waarheid en die lewe (Rom.1:16; Joh.14:6).

14 Want Hy is ons vrede, Hy wat albei een gemaak en die middelmuur van skeiding afgebreek het
15 deurdat Hy in sy vlees die vyandskap tot niet gemaak het, naamlik die wet van gebooie wat in insettinge bestaan; sodat Hy, deur vrede te maak, die twee in Homself tot een nuwe mens kon skep,
16 en albei in een liggaam met God kon versoen deur die kruis, nadat Hy daaraan die vyandskap doodgemaak het.
17En Hy het die evangelie van vrede kom verkondig aan julle wat ver was en aan die wat naby was;
18want deur Hom het ons albei die toegang deur een Gees tot die Vader.
19So is julle dan nie meer vreemdelinge en bywoners nie, maar medeburgers van die heiliges en huisgenote van God,
20gebou op die fondament van die apostels en profete, terwyl Jesus Christus self die hoeksteen is,
21in wie die hele gebou, goed saamgevoeg, verrys tot ‘n heilige tempel in die Here,
22in wie julle ook saam opgebou word tot ‘n woning van God in die Gees. – Efesiërs 2

Posted by: proregno | August 15, 2017

Fundamentalisme: naam of brandmerk ?

Fundamentalisme: naam of brandmerk?

deur prof.dr. A. Th. van Deursen

Geneem met erkenning uit De Eeuw in ons Hart: Negenentwintig opstellen oor geschiedenis, geschiedschrijving en geschiedbeleving (Franeker: Van Wijnen, 1991), p.218-221. Vertaal deur Slabbert Le Cornu.

Inleiding – S Le Cornu

Daar word gereeld uitgevaar teen sogenaamde “fundamentaliste, veral Christen-fundamentaliste”, wat sogenaamd “onverdraagsaam en liefdeloos is.”  Dit wil voorkom asof woord-etikette oftwel brandmerke soos: ‘fundamentalis’, ‘biblisis’, ‘wettisis’, ‘nasionalis’, en watter -iste daarook mag wees, ‘n belangrike retoriese tegniek geword het om mee vandag in debat te gaan, om sodoende die anderkant se saak aan iets sogenaamd ‘skeef of gevaarlik’ te koppel, en hom dan in daardie negatiewe lig te beoordeel.

Vir die onkundige of lui hoorder of leser, wie se enigste bron van kennis net die TV,  koerante en die Huisgenoot is, is die koppeling wat gemaak word, dan reeds genoegsame ‘bewys’ om niks met daardie persoon of beweging of kerk te doen te wil hê nie.

Sodoende word daar baiemaal nie eers moeite gedoen met die inhoud van argumente nie, nee, die ideologiesgelaaide etiket of smeulende brandmerk verseël die saak as afgehandel: ons weet nou duidelik wie vriend of vyand is!

Met hierdie artikel van dr. van Deursen, is dit nou nie die doel om op die verskynsel van ‘fundamentalisme’ of enige ander -isme opsigself in te gaan nie, maar om die leser se aandag te vestig op die sofistiese retoriek wat baiemaal ingespan word met die gebruik of misbruik van sekere woorde in ‘n debat.

Sodra ‘n rigting of party ‘n naam kry, of hy hom die naam self gee en of ander hom die naam gee, het die naam twee betekenisse – een betekenis, waarin die party of rigting dit self gebruik, en een betekenis, waarin sy vyand of teenstander hom besig. – Perold

Ek stel vir dr. van Deursen aan die woord [opmerkings tussen hakies is bygevoeg – slc]:

Fundamentalisme: naam of brandmerk ?

Nuwe woorde kom meestal ongemerk ons taal binne. Jy weet nie wanneer jy dit die eerste keer gehoor het nie, maar plotseling is dit daar, die houdings, die beelde, die trendvolgers … Soms is die nuwe woord nodig om iets te benoem wat vroeër nie bestaan het nie, soos die ‘chip’ en die ‘CD’. Maar dit gebeur ook wel dat so ‘n woord geen nuwe begrip in die taal invoer nie, tog alleen bedoel is om ons oordeel [siening of interpretasie – slc] oor ‘n bestaande begrip te verander. …

Dan is daar ook nuwe woorde wat juis die teendeel mee beoog word. Dit wil sê dat die saak of die begrip waarvoor daardie woord gebruik word, iets bedenkliks is, waarmee die beskaafde Nederlander hom nie mee moet inlaat nie.

So ‘n woord is fundamentalisme.

Ek herinner my nog wanneer ek daardie woord die eerste keer gehoor het. Dit was in 1953, op ‘n internationale kongres van calviniste. Die enigstes wat hierdie term gebruik het, was die Amerikaanse deelnemers, en hulle bedoel daarmee iets wat alleen in hul land bestaan. Baie duidelik het hulle dit nie omskryf nie.  Die hoofkenmerk van fundamentaliste blyk wel te wees dat hulle nie rook nie. Hulle wys ook Skrifkritiek af, maar dit kon geen ware kenmerk wees nie, want dit doen ons almal wat op die kongres was, terwyl tog niemand van die aanwesiges hul fundamentaliste noem nie.

Later het ek begryp dat die rokery niks en tog weer baie daarmee te maak  het. Niks, omdat dit by die fundamentaliste in die eerste plek gaan om die handhawing van die Skrifgesag; baie, omdat die Amerikaanse fundamentalisme dikwels sy krag soek in bysake, wat tot hoofsake gemaak word. Daarom het die woord fundamentalisme byklanke van beperktheid, van  anti-intellektualisme, van twyfelagtige regsinnigheid. Daar blyk geen rede te bestaan om hierdie term oor te neem vir Nederlandse gebruik. Ouer woorde soos ortodoks en gereformeerd was duidelik genoeg.

Tog het die woord ook hier in de jare sestig opgeduik, as ‘n ongevraagde geskenk van die wetenskap. Wetenskap besorg ons wel gereeld met sulke verrassings. Veral die teologie is goed daarin, en hul dra ook baiemaal die eerste verantwoordelikheid daarvoor. In die (sinodaal) Gereformeerde Kerke kry die teoloë nuwe opvattings oor die gesag van de Skrif.  So ‘n opvatting moet dan ‘n naam hê, en jy het natuurlik die duidelikheid die beste deur ‘n geheel nuwe naam uit te dink. Dit doen hierdie teoloë nie. Hulle bly hulself gereformeerd noem, asof daar geen verskil was met Bavinck of met Calvyn nie. Maar vir hulle wat nie van mening verander het nie, en werklik eens gebly het met Bavinck en Calvyn, voer hul ‘n nuwe naam in: hulle is nou die fundamentaliste.

Dit is nie die eerste keer in die geskiedenis dat so ‘n kunsgreep toegepas word nie. Ook in die agtiende eeu het ‘n nuwe teologie in de kerke opgekom, en ook hulle kies ‘n naam uit vir hulle wat aan die ou teologie vashou: dit was die dwepers. Dit klink heelwat onvriendeliker as fundamentalis, en roep nog direkter die gedagte van fanatisme en bekromptheid na vore.  Maar die woorde is van dieselfde familie, en het ook dieselfde bedoeling. Dit wil wys op ‘n gebrek aan kwaliteit. Dit etiketeer nie net nie, maar spreek veral ook ‘n veroordeling uit.

Het ons dit nie nou oor so iets erenstig nie, sou ek sê dat ons hier te doen het met ‘n skeldnaam: jy noem iemand anders ‘n naam wat hyself nie gekies het nie, om daardeur te wil aanwys wat met hom makeer. Dit is nie te erg om met ‘n skeldnaam saam te leef nie.  Dit is seker geen skande om te staan op die Fondament nie.  Die smaad van die naam is nie te swaar om te dra nie.  Maar dit is ook nie ongevaarlik nie.  Die geskiedenis kan ons vertel hoe die dwepers vergaan het. Toe dit in die Afskeiding van 1834 tot ‘n volslae breuk kom tussen die ou en die nuwe teologie, moes die dwepers nie alleen net die Hervormde Kerk verlaat nie, maar moes hul ook die gevangenis ingaan.  Dit is mede moontlik gemaak deur die naam wat hul dra, want ons moet ons nie laat vergis oor 1834 nie.  Wat daar plaasgevind het is ongelooflik.  In ‘n beskaafde en verligte land, wat al eeue lank trots was op sy verdraagsaamheid, gaan mense gevangenis toe vir iets so onskuldigs soos om godsdiensoefeninge te hou.

Hoe kon dit nou gebeur?

Dit kon, omdat mense jarelank dwepers genoem is. Alleen die woord gee dan al duidelik aan dat hulle nie deug nie. Mense wys dit af, sien dit as iets agterliks en gevaarlik.  Daar was geen belangriker bewys nodig nie, die woord was genoeg. Met die vervolging teen sulke dwepers het die publieke opinie geen moeite nie.  Kan ons in hierdie tyd dieselfde van die fundamentalisme sê? Is hul posisie vergelykbaar met die van die dwepers aan die begin van die 19de eeu? Daar is ooreenkomste en verskille.

Die ooreenkoms is dat in beide gevalle dit die teoloë was wat die aanval geloods het. Moderne teologie is bereid om alles te verdra. Verskille tussen kerke het geen betekenis meer nie, en selfs verskille tussen godsdienste is nie meer van wesenlike belang nie: Jupiter, Wodan en Baäl is name van een en dieselfde Opperwese. Maar onverdraagsaam is die sogenaamde fundamentalisme. Fundamentalisme, soos ek eens in ‘n boek van ‘n (sinodaal) gereformeerde predikant lees, gee ‘n valse getuienis oor die Heilige Skrif, en is dus sonde teen die negende gebod. So ‘n uitspraak vind ek skrikwekkend, tog is dit wel kenmerkend vir die afkeer wat die term fundamentalisme by die moderne teoloë wek.

In koerante wat hierdie teologie ondersteun, word die fundamentalisme ook week vir week bestry. Die sogenaamde fundamentalisme mag daarin nie meer eers self aan die woord kom nie, behalwe in betaalde familie advertensies.

Maar bestryding is nie die ergste nie. Dit is selfs nuttig, as dit help om die verskille duideliker aan die kaak te stel.  Dit word bedenkelik wanneer daar nie meer sprake is van bestryding nie, omdat ons gearriveer het.  Dat fundamentalisme nie deug nie, so word geredeneer, kan elkeen langsamerhand uitvind.  Waar dit nou op neerkom is om die fundamentaliste op te voed.  Laat my ‘n kontemporêre teoloog as getuie inroep:

“In ‘n moderne beskawing moet ook godsdienste wat profetiese ideale verkondig, bewaar word van fanatisme en fundamentalisme,” aldus Walter Goddijn in die NRC/Handelsblad van 8 Maart 1989. Goddijn spraat hier van godsdienste in die meervoud, want sy woorde het ook betrekking op die jodedom en die islam. Hiermee kom ons dan by die groot verskil tussen die negentiende-eeuse dwepers en twintigste-eeuse fundamentaliste. Die eerste was uitsluitend ‘n variasie van die christendom, die tweede kom in alle godsdienste voor, of selfs ook in alle politieke strominge.  Hierdie woordgebruik is taamlik nuut, nie ouer as die jare tagtig van hierdie eeu nie [20ste eeu – slc], maar dit het onuitroeibaar geword.

Die woord fundamentalisme het daarmee ‘n andere betekenis gekry.

Dit verwys nie alleen na ‘n klassiek gereformeerde skrifbeskouing nie, maar dit het betrekking op alle moontlike godsdienstige en politieke ooortuigings. Daar is protestantse en rooms-katolieke, maar ook islamitiese en marxistiese fundamentaliste. Wat hul met mekaar in gemeen het, is hul onverdraagsaamheid. Fundamentalisme is dan niks meer as ‘n ander woord vir fanatisme nie. Dit is woorde wat gebruik word vir vliegtuigkapers, vir bomplanters, vir alle moontlike soorte van terroriste; en ook vir christene wat sê dat die Bybel die Woord van God is, en wat dus sê dat ons volgens die bybelse gebod moet lewe.

Noem jy al hierdie mense fundamentaliste, dan is die beroep op God se  gebod by voorbaat van sy krag ontneem. Na fundamentaliste hoef jy nie te luister nie. Sê Walter Goddijn dan nie dat alle godsdienste van fundamentalisme bewaar moet word nie? Die fundamentalis mag aan die diskussie nie meedoen nie. Die naam het sy brandmerk geword.

Daarom is die gebruik van dié woord meer as onsuiwer en onoukeurig. Natuurlik kan so ‘n woord nie deug, as dit geen onderskeid maak tussen Khomeini en Hendrik de Cock nie, en wanneer dit net so goed gebruik kan word vir Libanese terroriste en vir Nederlandse calviniste [… en bv. vir fariseërs én vir teonomiste … vir anabaptistiese individualisme én vir gereformeerde tuisskolers … vir wettisisme/legalisme én vir gereformeerde voorstanders van die regulerende beginsel … vir nazi’s/Israelvisie én vir gereformeerde afrikaners … vir Hitler én vir Totius, ens. – slc.]

So ‘n woord is daarom ontoereikend, dat dit om daardie rede uit die taal moet verdwyn.  Word dit wel gehandhaaf, dan is dit nie ongevaarlik nie. Dan sal die gelykstelling van hierdie vorme van ‘fundamentalisme’ veroordeling en verwerping kragtig bevorder.  Wie dit wil, moet dit maar duidelik sê, en dan liewers in onbedekte terme.  Wie dit nie wil nie, moet die woord liewers ongebruik uitlos.

‘n Naam behoort geen brandmerk te wees nie.

Fundamentalisme is dan niks meer as ‘n ander woord vir fanatisme nie. Dit is woorde wat gebruik word vir vliegtuigkapers, vir bomplanters, vir alle moontlike soorte van terroriste; en ook vir christene wat sê dat die Bybel die Woord van God is, en wat dus sê dat ons volgens die bybelse gebod moet lewe.  Noem jy al hierdie mense fundamentaliste, dan is die beroep op God se  gebod by voorbaat van sy krag ontneem. Na fundamentaliste hoef jy nie te luister nie.


Sien ook die volgende artikels: Fundamentalisme

Reformasie 500

Kom ons lees Romeine saam met Luther en Calvyn

Image result for die boek romeine

Romeine 1:18-25

18 Want die toorn van God word van die hemel af geopenbaar oor al die goddeloosheid en ongeregtigheid van die mense wat in ongeregtigheid die waarheid onderdruk, 
19 omdat wat van God geken kan word, in hulle openbaar is, want God het dit aan hulle geopenbaar. 
20 Want sy onsigbare dinge kan van die skepping van die wêreld af in sy werke verstaan en duidelik gesien word, naamlik sy ewige krag en goddelikheid, sodat hulle geen verontskuldiging het nie; 
21 omdat hulle, alhoewel hulle God geken het, Hom nie as God verheerlik of gedank het nie; maar hulle het dwaas geword in hul oorlegginge, en hul onverstandige hart is verduister. 
22 Terwyl hulle voorgee dat hulle wys is, het hulle dwaas geword 
23 en die heerlikheid van die onverganklike God verander in die gelykvormigheid van die beeld van ‘n verganklike mens en van voëls en viervoetige en kruipende diere. 
24 Daarom het God hulle ook in die begeerlikhede van hulle harte oorgegee aan onreinheid, om hulle liggame onder mekaar te onteer 
25 hulle wat die waarheid van God verruil het vir die leuen en die skepsel vereer en gedien het bo die Skepper wat geprys moet word tot in ewigheid. Amen. 


1 Sien die inleiding op die leesreeks hier, en die res van die reeks hier.

Die doel van die reeks is nie om ‘n eie verklaring te gee van die boek Romeine nie, of om vir u die leeswerk en verklaarwerk te doen nie. Die doel is soos dit sê, om ‘saam’ met Luther en Calvyn Romeine deur te lees, deur hul kommentare/lesings daarop te raadpleeg, om te sien hoe hul met hierdie boek omgegaan het wat wesentlik sentraal gestaan het in die Protestantse Reformasie van die 16/17de eeu.

3. Ek gee wel hier en daar ‘n raamwerk of opmerkings, en gee ‘n paar aanhalings uit Luther en Calvyn se kommentare, maar net hier en daar wat my opval en wat ek met julle wil deel. So die vertrekpunt is altyd: ad fontes! = terug na die bronne, d.w.s. lees die Skrif (Romeine) en Luther en Calvyn se kommentare self.

4. Enige opmerkings oor ons Romeine lees saam Luther en Calvyn (RLC), kan hier onder of by die facebook inskrywing geplaas word.

5. Hier is Luther en Calvyn se kommentare gratis aanlyn:




1) Dit is veral die filosowe en magtiges van die wêreld wat die kruis verwerp, wat die waarheid van die evangelie onderdruk.

Moreover, in his opinion it was they who most strongly opposed the gospel and the word and the life of the cross and incited others to opposition against it. Therefore, he imputes guilt and sin seemingly to these alone and proclaims the wrath of God upon them. For to no one the preaching of the cross appears so foolish as to the philosophers and the men of power, because it goes contrary to all they are and feel.

2) Paulus spreek hierdie woorde nie net tot die Romeine nie, maar tot alle mense, omdat alle mense kollektiefs skuldig is aan die sonde.

For the sake of a clearer understanding we must note that the apostle rebukes in these words not the Romans only, as many believe. He addresses himself, not to certain persons, but to all people, including the Romans. This can be seen clearly in the words of the apostle below in ch. 3:9 of this letter: “We laid to the charge both of Jews and Greeks, that they are all under sin.”

He therefore excepts none, because he says “all.” One must imagine that, while speaking, the apostle has the entire world before his eyes as if it were one whole body. The members of this body are different; individually they have therefore not done all the apostle charges them with, but altogether they have done all of it (some by committing one fault, and others by committing another), so that he can attribute all these faults to the whole body and not to the head alone. For there can be no doubt that neither all Romans nor all Gentiles were guilty of all of this. But because as nonChristians they were members of this body, they are rebuked one with another. Such is the usage of the Scripture according to the second and fourth rule of Scriptural interpretation, i.e., it passes from a part to the whole and, conversely, from the species to the genus.

3) Predikers moet eerstens prominente leiers aanspreek waar hul in stryd met die evangelie optree en lewe.

The lesson he teaches here is that the preachers of the gospel must first of all rebuke the prominent leaders among the people, not, to be sure, in their own words produced from their own sick and perturbed minds, but in the words of the Gospel; i.e., they must show how and when they act and live counter to the gospel. …

So the letter of Paul is (as all preaching of the word of God must be) like a river that springs from Paradise and like the Nile that inundates all of Egypt. Yet such an inundation must start somewhere. So also the flood which the Lord releases through the apostle Paul covers the whole world and all peoples, but it makes its entry from the heads and leaders of this world and gradually overflows all others. This must be carefully noted. Otherwise, if we follow Lyra and those who agree with him, it will be very difficult to understand the letter, as there will then be no connection between what follows and what precedes, in view of the fact that he sees in the first chapter only the Romans criticized (which opinion also his Prologue supports) and yet what follows must be understood with respect to all nations, indeed the whole mass of the lost human race.

For it is the purpose of the apostle to demonstrate Christ as the savior of all men and not only of the Romans or of the Jews at Rome, though, to be sure, he shows him primarily to them—but then together with them also to others.

4) Die hele skepping getuig van die kennis van God, selfs die afgodedienaars bevestig dit deur die afgode wat hul maak in die plek van God.

That, as we read here, the knowledge of God was open to all men, and especially to idolaters, so that they are without excuses when it is proved to them that they had known the invisible things of God, namely, his very divinity and eternity and power, can plainly be demonstrated by the fact that all who made idols for themselves worshiped them and called them gods or God, believing that God was immortal (i.e., eternal) and also capable and able to help, thereby giving clear evidence that they had the knowledge of God in their hearts. …

And without a doubt, they have it because God gave it to them, as our text says. Their error was that in their worship they did not take the Godhead for what it is in itself, but changed it by fitting it to their own needs and desires. Everyone wanted the Godhead to be in him whom he happened to like, and thus they turned the truth of God into a lie.

5) Die afgodedienaars aanbid nie die ware God nie, maar ‘n verdigsel van hul verstand wat hulself geskep het.

If they did not “glorify him as God” (“ut Deum”) or as if he were God (sicut Deum), did they then glorify something else than God? He obviously seems to indicate this, and what follows has the same meaning: and changed the glory, etc. (Rom. 1:23), i.e., they did not worship him as God but as if he were the likeness of an image, and thus they did not worship God but a figment of their own making. This interpretation I readily accept. The Children of Israel, too, were rebuked for having worshiped Baal and calves, and yet they obviously intended to worship the true God in these symbols and idols, and this they were forbidden to do.

6) Die stappe van verderf is as volg wat lei tot afgodery: ondankbaarheid, nietige denke, duistere hart, dwalinge 

Now, take note of the order of the stages of perdition. The first is ingratitude or the failure to be grateful. Thus, Lucifer before the Fall was ungrateful to his Creator. It is the result of self-complacency: forgetting the giver, one delights in accepting gifts as if one had not received them.

The second is vanity: one feeds on one’s own self and all that is created and enjoys that which lets itself be used, and so one becomes necessarily vain “in his own thoughts,” i.e., in all one’s plans, efforts, and undertakings. For whatever one looks for and seeks is altogether vain, because one seeks only himself, i.e., his own glory, delight, and advantage.

The third is deluded blindness: deprived of the truth and immersed in vanity, one necessarily becomes blind in one’s whole feeling and thinking because one is blocked in upon himself. Thus confined to darkness, what else can one undertake but what one who blindly wanders about looks for in his ignorance? For a blind man easily falls into error; indeed, in a way, he is always in error.

Therefore the fourth is to be in error toward God, and this is the worst because it leads to idolatry. To have come this far means to have come to the abyss. For to one who has lost God, nothing is left but to be exposed to every kind of turpitude that the devil invents. The result is that deluge of evils and bloodshed of which the apostle speaks below.

7) Subtiele geestelike afgodery is wanneer ons God aanbid nie soos Hy is nie, maar wat ons uitdink en begeer Hy moet wees.

By the same stages, people even today come to commit spiritual idolatry of a more subtle kind, and it is quite frequent: they worship God not as he is but as they imagine and desire him to be.

Ingratitude, namely, and the love of vanity (i.e., the sense of selfimportance
and of self-righteousness or, as one says, of “good intentions”) delude people terribly, so that they become incorrigible, unable to believe anything else but that they behave splendidly and are pleasing to God. Thus, they make themselves a gracious God, though this does not correspond to reality. And so they worship the product of their own imagination more truly than the true God himself, who they believe resembles this product of their fancy.

Here now “they change him into the likeness of their own imagination” (Rom. 1:23), which exists only in their corruptible minds that know only carnal desires. See, then, how great an evil ingratitude is: it produces a love of vanity, and this results in blindness, and blindness in idolatry, and idolatry brings about a whole whirlpool of vices.

Gratitude, however, keeps the love for God and thus holds the heart directed toward him. Because it is thereby also illumined, it worships, once it is illumined, only the true God, and to this worship there soon attaches itself the whole chorus of virtues.

8) Die ‘oorgee aan hulself’ is ‘n opdrag, ‘n bevel van God. Die Here gebruik die duiwel en bose geeste om sy oordele uit te voer oor hulle wat Hom verwerp. 

This “giving up” is not so much a permission as a commission, a command, of God. This is plainly shown in the last chapter of the first book of Kings (I Kings 22:2,2, f.), where the Lord says to the lying spirit that he should entice Ahab, the King of Israel: “Thou shalt entice him, and shalt prevail also; go forth and do so.” Then follows the word of the prophet addressed to the same king: “Now, therefore, behold, the Lord has put a lying spirit in the mouth of all thy prophets.” So also David said of him who cursed him (II Sam. 16:10): “Because the Lord has said unto him, Curse David, … let him alone, and let him curse; for the Lord has bidden him.” In the same way the Lord orders also the devil or the flesh to tempt and overwhelm a man who deserves before God that this should happen to him because of his impiety. …

9) Die Here beveel nie die mens om boosheid te doen nie, of dat sonde sy wil is nie.

For it is not correct to say that God orders man to do evil—no, one must rather say that he deserts him so that he cannot resist the devil, who now goes into action by the command and will of God. We may twist and turn the matter as much as we want: we must assert that it is God’s will that a man be overwhelmed by sin; moreover, he wills this by his good pleasure in so far as he lets him be overcome by that which he [God] hates most, causing him to become enslaved to that which He intends to punish most. For this is the greatest severity: to deliver someone into the hands of him whom he hates most.

It does not follow from this that God wills sin, even though it is done by his will; but what follows is that he does not will it at all and that he hates it. For he lets it be done by his will in order that a man be subjected to what he hates most so that this man may know what a terrible judgment hangs over him; and so God by his will lets that become a fact which he hates most only for the purpose of punishing him, for there is nothing more base than sin. Therefore, in order to let a man who is already covered with shame become subject to sin, He lets that be done which he consistently forbids. Therefore, God lets sin be done, not for sin’s sake, but for the sake of penalty and punishment. Just as a man who sins does not will to sin for the sake of sinning (for he would rather that there were no sin) but for the sake of a good which he pursues, so also God wills sin, not for the sake of sin (for he, too, would rather that it were not and he hates all that is sin), but for the sake of punishment and the ill that is contained in it so that he may have regard for the punishment rather than the sin.

This, to be sure, God alone may will. For he is not bound not to will that there be sin, although by his nature he necessarily can neither will nor love it, but he can will and love it, not in so far as it is sin, but in so far as it is punishment. Just so, a father hates to see his son dirtied and stained, yet when the son commits a grave offense, he elects to stain him not in order thereby to please himself but in order to soil the son. Those, therefore, who want to infer from this that God loves and wills evil think in much too simple terms, but still more simple-minded are those who deny that God wills evil only in order that they be not forced to the conclusion that he allows sins to happen.

Therefore, God measures justly when he elects what is evil in sin for the purpose of punishing man, for thereby he elects what is good in sin. For punishment consists (not, as Lyra thinks, in sinning itself per accidens, but) in the vileness of sin. For it is something painful to be or have been subject to a vile sin. The apostle clearly indicates this when he says: “Wherefore God gave them up to sin, that their bodies should be dishonored among themselves” (Rom. 1:24). For no other punishment is so ignominious as that which one receives when one is cast into sin. For it is more shameful to be cast into a vile sin than to bear any kind of penalty.

Hence, it is not correct to say, as Lyra does, that because God withholds his grace and thus makes sin possible, sin is per accidens also the penalty for sin. No, no! Sin, or rather the shame which is connected with sin, is in itself the penalty. The fact that grace is withheld is not the punishment. God intends it to be so; he despises sin, to be sure, yet because he cannot bring about shame except in connection with sin, he wills that a man commit sin in order that this shame should overwhelm him. If it were at all possible that such ignominy could become a fact without sin, God would bring this about and he would prohibit sin. But this cannot be.

10) Luther se beskrywing van onreinheid en om die liggaam te onteer. ‘n Lewe van gebed hou ons rein, na gees en liggaam.

The apostle identifies this kind of dishonor as uncleanness and effeminacy. In I Cor. 6:9 f., he says: “Be not deceived: neither fornicators, nor adulterers, nor the effeminate, nor abusers of themselves with men, etc., shall inherit the Kingdom of God.” And in Eph. 5:3: “All uncleanness or covetousness, let it not even be named among you, as becomes saints.” And in II Cor. 12:21: “They have not repented of the uncleanness and fornication and lasciviousness which they committed.” He calls it also a contumely and a disgrace. For as the glory of the body (at least in this connection) lies in chastity, continence, and, at least, its proper use, so its disgrace consists in its unnatural abuse. Just as a golden vessel is ennobled when it is used as a container of a noble wine, and disgraced when it is used as a container of excrement and filth, so our body (in this respect) is ordained to an honorable marriage and to chastity which is still more honorable. But it is most disgraced and humiliated, not by adultery and unchastity, but by being polluted by an even worse turpitude.

Now “uncleanness,” or effeminacy, is every intentional and individual
pollution that can be effected in various ways, as by the passionate incitement of lascivious thoughts or by the rubbing of the hands or by the petting of another’s body, especially that of a woman, or by obscene movements, etc. I call this kind of uncleanness “intentional” in order to except that pollution which may happen during the night, or even the day, and during waking hours but, as many experience it, is involuntary because it is not brought about intentionally. I call it “individual” because when it happens in sexual intercourse with a person of the same or the other sex it is called by a different name.

Rule: I hardly believe that a young person is chaste if he has no spark of devotion to God in his heart but goes about freely without a concern for God. As he must live either by the flesh or the spirit, either his flesh or his spirit must become inflamed. And there is no better victory over the ardor of the body than the flight and aversion from it by means of devout prayer. For when the spirit is filled with fervor, the body soon cools off and becomes cold, and conversely.

11) Sonder die Gees kan niemand reg dink oor God nie (dus ware teo-logie beoefen nie).

In their presumptuousness they dare assert that God’s nature, his righteousness, and his mercy are what they think they ought to be, as if they were filled and, indeed, drunk with the spirit that searches the deep things of God, which in fact they completely lack. Of this sort are the heretics, the Jews, the folk of spiritual pride, and all who are outside God’s grace. For no one can think rightly about God unless the Spirit of God is in him. Apart from him, he will speak and judge wrongly about whatever may come under his judgment—God’s righteousness or mercy, himself or others. For the Spirit of God must give testimony to our spirit.


1) Goddeloosheid en ongeregtigheid wys op die ondankbaarheid van die mens. God word daardeur van sy eer gestroop.

But by these two words one thing is designated, and that is, ingratitude towards God; for we thereby offend in two ways: it is said to be asebeia, impiety, as it is a dishonoring of God; it is adikia, unrighteousness, because man, by transferring to himself what belongs to God, unjustly deprives God of his glory. The word wrath, according to the usage of Scripture, speaking after the manner of men, means the vengeance of God; for God, in punishing, has, according to our notion, the appearance of one in wrath. It imports, therefore, no such emotion in God, but only has a reference to the perception and feeling of the sinner who is punished. Then he says that it is revealed from heaven; though the expression, from heaven, is taken by some in the sense of an adjective, as though he had said “the wrath of the celestial God;” yet I think it more emphatical, when taken as having this import, “Wheresoever a man may look around him, he will find no salvation; for the wrath of God is poured out on the whole world, to the full extent of heaven.”

2) Die skepping getuig van God, en alle mense behoort deur daarna te kyk die Outeur van die skepping te erken.

By saying, that God has made it manifest, he means, that man was created to be a spectator of this formed world, and that eyes were given him, that he might, by looking on so beautiful a picture, be led up to the Author himself.

3) Weens die sonde is die mens blind om God reg te ken, daarom het hy geloof nodig om God weer reg te ken.

So that they are inexcusable. It hence clearly appears what the consequence is of having this evidence — that men cannot allege any thing before God’s tribunal for the purpose of showing that they are not justly condemned. Yet let this difference be remembered, that the manifestation of God, by which he makes his glory known in his creation, is, with regard to the light itself, sufficiently clear; but that on account of our blindness, it is not found to be sufficient. We are not however so blind, that we can plead our ignorance as an excuse for our perverseness. We conceive that there is a Deity; and then we conclude, that whoever he may be, he ought to be worshipped: but our reason here fails, because it cannot ascertain who or what sort of being God is.

Hence the Apostle in Hebrews 11:3, ascribes to faith the light by which man can gain real knowledge from the work of creation, and not without reason; for we are prevented by our blindness, so that we reach not to the end in view; we yet see so far, that we cannot pretend any excuse. Both these things are strikingly set forth by Paul in Acts 14:16-17, when he says, that the Lord in past times left the nations in their ignorance, and yet that he left them not without witness (amarturon,) since he gave them rain and fertility from heaven. But this knowledge of God, which avails only to take away excuse, differs greatly from that which brings salvation, which Christ mentions in John 17:3, and in which we are to glory, as Jeremiah teaches us, Jeremiah 9:24

4) Deur die dwaasheid van die gemoed skep die sondige mens ‘n fiktiewe nuwe god.

Having feigned such a God as they could comprehend according to their carnal reason, they were very far from acknowledging the true God: but devised a fictitious and a new god, or rather a phantom. And what he says is, that they changed the glory of God; for as though one substituted a strange child, so they departed from the true God. Nor are they to be excused for this pretense, that they believe that God dwells in heaven, and that they count not the wood to be God, but his image; for it is a high indignity to God, to form so gross an idea of his majesty as to dare to make an image of him. But from the wickedness of such a presumption none were exempt, neither priests, nor statesmen, nor philosophers, of whom the most sound-minded, even Plato himself, sought to find out some likeness of God.

5) Die Here gee die goddelose oor aan hul dwalinge en afvalligheid, wat hul verdien het.

God therefore gave them up, etc. As impiety is a hidden evil, lest they should still find an evasion, he shows, by a more palpable demonstration, that, they cannot escape, but must be held fast by a just condemnation, since such fruits have followed this impiety as cannot be viewed otherwise than manifest evidences of the Lord’s wrath. As the Lord’s wrath is always just, it follows, that what has exposed them to condemnation, must have preceded it. By these evidences then he now proves the apostasy and defection of men: for the Lord indeed does so punish those, who alienate themselves from his goodness, that he casts them headlong into various courses which lead to perdition and ruin. And by comparing the vices, of which they were guilty, with the impiety, of which he had before accused them, he shows that they suffered punishment through the just judgment of God: for since nothing is dearer to us than our own honor, it is extreme blindness, when we fear not to bring disgrace on ourselves; and it is the most suitable punishment for a reproach done to the Divine Majesty. This is the very thing which he treats of to the end of the chapter; but he handles it in various ways, for the subject required ample illustration. …

6) Die oorsaak van sonde is nie van die Here nie.

As to the manner in which God gives up or delivers men to wickedness, it is by no means necessary in this place to discuss a question so intricate, (longam — tedious.) It is indeed certain, that he not only permits men to fall into sin, by allowing them to do so, and by conniving at them; but that he also, by his equitable judgment, so arranges things, that they are led and carried into such madness by their own lusts, as well as by the devil. He therefore adopts the word, give up, according to the constant usage of Scripture; which word they forcibly wrest, who think that we are led into sin only by the permission of God: for as Satan is the minister of God’s wrath, and as it were the executioner, so he is armed against us, not through the connivance, but by the command of his judge. God, however, is not on this account cruel, nor are we innocent, inasmuch as Paul plainly shows, that we are not delivered up into his power, except when we deserve such a punishment. Only we must make this exception, that the cause of sin is not from God, the roots of which ever abide in the sinner himself; for this must be true,

“Thine is perdition, O Israel; in me only is thy help.” (Hosea 13:9) [51]

By connecting the desires or lusts of man’s heart with uncleanness, he indirectly intimates what sort of progeny our heart generates, when left to itself. The expression, among themselves, is not without its force; for it significantly expresses how deep and indelible are the marks of infamy imprinted on our bodies.


Die hele reeks is hier beskikbaar: Reformasie 500: LRLC


Plek en datum: GK Matlabas 2017-07-17

Lees: Psalm 1 en 2

Teks: 2:10 Wees dan nou verstandig, o konings; laat julle waarsku, o regters van die aarde!

Tema: ‘n Waarskuwing teen die grondwet.

Psalms: 92:1,2; 92:3,4; 1:1,2; 2:1,2; 2:5,6.

Prediker: ds. Gustav Opperman

(Nota: hierdie en ander preke van ds. Opperman kan ook hier op youtube gekyk word: Woorde uit sy Woning)


Geliefdes in ons Here Jesus Christus,

So was die skole nou weer in die nuus …

meer spesifiek die hofsaak rondom godsdiens in skole …

So het die regter die uitspraak gelewer,

heeltemal korrek volgens die land se grondwet,

dat daar wel godsdiens op skool mag wees …

dat die staat se skole wel

die Christelike geloof mag verkondig,

maar hulle mag nie Jesus

as die enigste weg en die waarheid

en die lewe verkondig nie.

Dit sou diskriminerend teenoor ander gelowe wees.


Volgens die land se grondwet is dit heeltemal korrek …

en u weet,

so word daar gesê:

Suid-Afrika het een van die beste grondwette in die wêreld.


Hoe moet die geloofsgemeenskap hierop reageer?

Die Tussenkerklike Raad,

bestaande uit die NG Kerk, die Hervormde kerk

en ook ons kerkverband, die GKSA

het ‘n verklaring uitgereik

wat sy verligting uitspreek

dat ons eintlik maar kan aangaan

soos ons nog altyd aangegaan het.


Een koerantopskrif lui:

Bly koelkop en sien dat almal wen.

Dis geskryf deur ‘n voormalige redakteur van die Kerkbode.


Bly koelkop, moenie opgewonde raak nie.

Almal kan wen in die situasie.

Dis ‘n wen-wen situasie.

Liewe Jesus wen, Allah wen, Krishna wen,

Boeddha wen, die Ateïs wen,

die Voorvaders wen, almal wen.


Is die nie wonderlik nie?

Ons het darem nog ‘n grondwet

wat nie soos die Amerikaanse grondwet

heeltemal téén godsdiens is nie.


Maar sê nou, broeders en susters,

sê nou ek dien ‘n HERE, ‘n jaloerse God,

‘n HERE wat vir sy volk gesê het:

Hoor, Israel, die HERE onse God is ‘n enige HERE.


‘n HERE wat nie van ‘n wen-wen situasie deel wil wees nie,

maar Een wat die eindes van die aarde

as sy besitting opeis?

Een wat nie koelkop gaan bly nie,

Een Wie se toorn gou kan ontvlam,

soos ons in Psalm 2 gelees het?


As dit my HERE is,

dan moet ek soos Dawid die mense waarsku,

die owerhede, bewindhebbers en meningsvormers waarsku:

Wees dan nou verstandig, o konings;

laat julle waarsku, o regters van die aarde

Julle is besig

om op die rand van die vulkaan te speel.


Kom ons kyk in meer besonderheid na Psalm een en twee.

Volgens baie verklaarders kan die twee psalms

as ‘n inleiding tot die hele Psalmbundel gesien word.

Hulle moet dan ook as ‘n eenheid beskou word.

Hulle behoort saam gelees te word.


Psalm 1 begin met die welgeluksaliges

en Psalm 2 word met dieselfde welgeluksaliges afgesluit.

Die welgeluksaliges is die mense

wat nie net wel is nie,

wat nie net gelukkig is nie,

maar boonop nog salig is.

Beter kan jy nie kry nie.


Teenoor hulle is daar ‘n ander soort mens:

goddeloos …

nie noodwendig sonder godsdiens nie,

maar wel sonder die ware God,

sonder die beskerming van God se Seun, die Gesalfde,


Ellendiger kan jy nie kry nie.


Dis die uitwerking van die verskriklike kloof

wat dwarsdeur die Bybel loop …

van Genesis 3 af

waar die Saad van die vrou

teenoor die saad van die Slang gestel word

tot die laaste verse in die boek Openbaring

waar die regverdiges

tot die poorte van die heilige stad toegelaat word.


Hulle geniet die vrugte van die boom van die lewe,

geplant by die hemelse waterstrome …

Die boom van die lewe en die vrugte daarvan …

is hulle s’n.


En die goddeloses

almal wat leuens liefhet en dit doen (Op 22:15)?,

Hulle sal buite gelaat word…

Hulle is nie te vinde

in die vergadering van die regverdiges nie.


Dis die verskil tussen die koring en die kaf,

waarna Johannes die Doper ook verwys het.


Net nog iets oor die Psalms

en hulle rol in die Bybel.

Ons moet verstaan

dat toe die meeste van die psalms geskryf was,

was daar eintlik nog net vyf boeke van die Bybel beskikbaar …

die eerste vyf boeke van Moses

of die Pentateug, soos dit bekend staan.


Nie dat dit baie saak maak nie,

want die Pentateug of die Wet,

soos dit ook genoem word,

bevat die kern van dit

wat in elk geval in die res van die Bybel staan.

Die verlossingsboodskap is daar.

Die waarskuwinge en die oordele …

dis alles reeds daar.


So, wanneer Dawid die gelowiges oproep

om die HERE se wet te oordink,

dag en nag te bepeins

wanneer hy daardie onderskeid tref tussen

die kring van die spotters en die regverdiges,

dan verwys hy eintlik na diegene

wat erns maak met die HERE se woord.

wat erns maak met die Bybel van destyds,

die eerste vyf boeke van Moses.


In daardie boeke lees ons reeds genoeg

van die mens se opstand teen die HERE,

van die mensdom se hoogmoed,

van hulle planne en hulle samesweringe.

Hulle samesweringe

om die bande van God se wet stukkend te ruk,

om die toue van God se verbondsbepalinge

van hulle af te werp.


Van Adam af na Kain na sy nageslag

tot die konings van Kanaän tot die toringbouers van Babel

tot die Sodomiete tot die Egiptiese Farao’s

tot die Amalekiete tot die Moabiete

tot die sameswering van Balak en Bileam …

Die konings van die aarde staan gereed,

en die vorste hou saam raad teen die Here

en teen sy Gesalfde [en sê:]

Laat ons hulle bande stukkend ruk

en hulle toue van ons afwerp.


Hulle hou saam raad.

Die raad van die Goddeloses van Psalm een

brei uit tot die raad van konings

en vorste en regters in Psalm twee.

Dis nie net meer gewone Goddeloses

wat hulself bokant God se wet stel nie,

dis nie net die simpel sondaars

wat neersien op die HERE se woord nie,

dit is ook die maghebbers, die meningsvormers, die ikone,

die professore, die kenners …

en hulle kom saam,

hulle hou saam kodesa

hulle vorm alliansies …

hulle skryf hulle eie grondwette …

hulle stel hulle eie manifeste op …


Ons het nie die HERE se wette nodig nie,

sê hulle.

Ons gaan ons nie deur die Tien Gebooie

of wat ookal laat bind nie.


Maar meer nog, hierdie opstand is persoonlik …

dis nie net gerig teen die wetboek nie …

dis ook gerig teen die heilige Wetgewer self.


Die vorste hou saam raad teen die HERE

en teen sy Gesalfde.

Dis gerig teen die HERE se Gesalfde, teen sy Christus.

Dis die gerig teen die Een

wat die Vader aangestel het

om alles wat in die wetboek staan,

uit te voer.


Dis gerig teen die Lam van God.

Hulle sê,

net soos Farao gesê het:

ons het nie hierdie HERE nodig nie.

Ons het ons eie gode …

die gode van die Nyl sorg vir ons,

die Songod sorg vir ons …

Trouens ons Farao’s is self gode.

Kyk hoe ongelooflike indrukwekkend is die piramides

wat vir hulle gebou is!



terwyl die Israeliete met heilige ontsag besig was

om hulle huise met die bloed van die Pasgalam beveilig,

gaan Farao en sy mense hulle gewone gang …


terwyl die Israeliete bewend

agter hulle bebloede deurkosyne skuil,

kom God se oordeel oor die land …

en daar was nie ‘n Egiptiese huis,

wat nie deur die dood getref was nie.


En dit was die Tiende plaag,

nadat daar al nege ander was,

nege ander plae

om die Egiptenare en Israel te waarsku:

moenie met die HERE se genade speel nie.


Daarna het die Farao en al sy manne in die Rooi see verdrink.


Die bloed van die Pasgalam red, broeders en susters.

Die bloed van die God se Gesalfde red.

Dis wat God se heilige wet vir ons sê.

Hoor wêreld, luister mensdom.

Wees dan nou verstandig, o konings;

laat julle waarsku, o regters van die aarde.


Hierdie was die ook belangrikste les,

wat die kinders in Israel moes leer,

met die instelling van die Pasga moes leer.

Met die paasfees en elke ander dag moes die kinders leer …

dis wat die HERE gedoen het,

dis wat die HERE vir ons gedoen het,

dis wat die HERE vir my gedoen het

toe ek uit Egipteland getrek het …


En dit moet vir jou as teken wees op jou hand

en ‘n gedenkteken tussen jou oë,

(met ander woorde

dit moet jou doen en jou denke oorheers)

sodat die wet van die HERE in jou mond mag wees;

want met ‘n sterke hand

het die HERE jou uit Egipte uitgelei (Eks 13:8,9).


Welgeluksalig is die man

wie se behae in die wet van die Here is,

en hy oordink sy wet dag en nag …

en hy vertel dit vir sy kinders en kleinkinders,

skerp dit vir hulle in

en spreek daaroor

as jy in jou huis sit

en as jy op die pad is

en gaan lê

en as jy opstaan (Deu 6:7).


Om Psalms een en twee op te som:

ons leer uit die boeke van Moses

en uit die res van die Bybel:

God se Gesalfde is die Een wat redding bring,

maar God se Gesalfde is ook die Een

wat oordeel bring …

die verskriklike oordeel.


Die boek Openbaring is tog te duidelik daaroor.

Daar is dit die geslagte Lam

wat telkens die plae en die oordele oor die mensdom laat kom.


Van al die erdepot mense

van al die erdepot konings sal daar skaars skerwe oorbly

nadat die Gesalfde se ysterstaf deur hulle geswaai het.


Die Goddelose sal nie bestaan in die oordeel nie.


Wat is die kosbaarste les

wat ‘n kind kan leer,

oor en oor kan leer,

belangriker as enigiets anders?

My kind, my dierbaarste kind,

ons kan nie

niemand kan

vir Christus wegkruip nie,

niemand kan Hom ontvlug nie,

maar ons kan by Hom skuil,

ons kan agter sy bloed skuil.


Welgeluksalig is diegene

wat dit dag en nag oordink.


Welgeluksalig is almal wat by Jesus, die Gesalfde skuil!

U sien, die skuilplek, wat die mensdom nodig het,

is nie ‘n skuiling teen ander mense nie,

is nie teen die magte van chaos en anargie

wat besig is om ons land

en die wêreld oor te neem nie,

nie teen die Islamiete

wat besig om die weste te verower nie …

Ons het skuilplek nodig teen God se Gesalfde,

wat aan die kom is …

Hy wat kom

om die dooies en die lewendes te oordeel.


Daarom, geliefdes dien die HERE,

maar doen dit met vrees, met ontsag.

Wees bly oor julle verlossing,

juig daaroor …,

maar juig daaroor met bewing.

Dis mos wat ons in Psalm 2 vers 11 gelees het …

juig met bewing.


Dis ‘n woord vir die kinders van Sion,

vir die kerk, vir die geloofsgemeenskap.

Dis ‘n waarskuwing vir die geloofsgemeenskap

en hulle leiers.


U weet

hulle het ook die waarskuwing nodig,

is dit nie so nie?

Moses was mos self ongehoorsaam aan die HERE

en hy het nie die Beloofde Land binnegegaan nie.

Sy broer Aaron, het ‘n Goue Kalf gebou.

Hulle suster Miriam was opstandig

en daarvoor was sy met melaatsheid getref …

So kan ek aangaan …


In sy eerste brief skryf Paulus aan die Korintiërs:

God het in die meeste van hulle geen welgevalle gehad nie,

want hulle is neergeslaan in die woestyn (1 Kor 10:5)


So waar staan ons vandag, geliefdes,

ons wat tans besig is

om die een plaag van God na ander in hierdie land te ervaar?


Waar staan ons?

Ons staan daar

waar die Suid-Afrikaanse geloofsgemeenskap

sedert 1992 gestaan het …

toe daar vir die opstel van ‘n nuwe grondwet saam gebid was …

saam met die ander gelowe gebid was …

Ons staan presies daar in Kempton Park

toe die Rabbi en die Biskop en die Imam

en die Hindu en die Dopper Professor saam gebid het

dat elkeen se god die nuwe grondwet sal seën.


Ons staan presies daar waar ‘n ander Dopper Professor

verlede maand hand om die lyf met ‘n Allah aanbidder gestaan het …

ook nadat daar op die voormalige PUK kampus saam gebid was.

Dis die universiteit

wat eens bekend gestaan het

as die Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys.

Hulle leuse het destyds uit die boek van die Psalms gekom:

In u lig.

Psalm 36 vers 10

By die HERE is die fontein van die lewe,

in sy lig sien ons die lig.


Toe die professor oor hierdie saambiddery uitgevra is,

het die hy geantwoord:

“die universiteitsowerheid moet die werklikheid bestuur

waarin hulle staan”.


Dis nou maar hoe dit is.


So moet die onderskeie skoolgemeenskappe

ook maar nou die werklikheid bestuur

waarbinne hulle staan.

Dis die werklikheid van die land se grondwet.

Ons moet koelkop bly

en sien dat almal wen.


Dit beteken die dominee of die pastoor nog welkom is

om die skool te kom open.

Hy mag maar vir kinders sê

dat Liewe Jesus almal lief het,

dat Liewe Jesus wil hê

dat hulle hul bes moet doen,

dat hulle die bal vir Jesus moet skop,

dat hulle tot alles in staat is

deur Jesus wat vir hulle krag gee …


Hy mag hulle maar hulle aanmoedig

om alles vir die Egiptiese roeispan uit te haal.

Hulle mag hulle maar aanspoor

dat as hulle baie hard werk

hulle ook eendag ‘n piramide sal kan bou,

maar Psalm 2,

mag die dominee nie voor die kinders oopmaak nie.

Dit sal teen die grondwet wees.


Psalm 2 sê:

Wees dan nou verstandig, o konings;

laat julle waarsku, o regters van die aarde.

Julle staan onder die oordeel van die Gesalfde.





Sien die volgende oordenking (19 Februarie) van dr. SJ van der Walt in sy boek Die Vaste Fondament: Dagboek uit die Heidelbergse Kategismus:


“En sonder geloof is dit onmoontlik om God te behaag; want hy wat tot God gaan, moet glo dat Hy is en ‘n beloner is van die wat Hom soek” — Hebr. 11:6.

Die geloof het twee kante, nl. ‘n passiewe en ‘n aktiewe kant. Die geloof is iets wat in ons gewerk word deur die wederbarende werking van die Heilige Gees. Deur die sonde het ons die vermoë verloor om te kan glo. Al hoor ons Gods Woord duisend maal en sien ons al sy wondere dag na dag, sal ons nogtans nie in God glo nie tensy Hy ons die geloof skenk. So lees ons byvoorbeeld in Efesiërs 2:8: “Want uit genade is julle gered,’ deur die geloof, en dit nie uit julleself nie: die is die gawe van God”.

En hierdie genadegawe van God is nie beperk tot diegene wat volwasse is nie, maar selfs die kindertjies van verbondsouers kan dit in hul hartjies besit, al weet hul self nie daarvan nie. Hulle besit dit as ‘n vermoë of aanleg of onbewuste gerigtheid van hul sielsvermoëns. Hulle besit die geloof in kiem, al sluimer dit nog daarbinne in hul harte. ‘n Kind kan dus ook wedergebore en daarom gelowig wees, al besef hy nog niks daarvan nie. En daarom kan hulle ook deur die geloof salig word as hulle sterwe. Hulle sterf dan nie as ongelowiges nie maar as gelowiges. Hulle is deur die geloof in Christus ingelyf en word daarom deur Hom gered.

Die wederdopers beroep hulle dan ook ten onregte op ‘n teks soos Markus 16:16. Daar word wel gesê: “Hy wat glo en hom laat doop, sal gered word…. “, maar die woorde is deur Jesus gespreek toe Hy sy dissipels uitgestuur het om die Evangelie te gaan verkondig onder die heidendom.

En dit spreek vanself dat by die sending onder die heidene alleen die volwassenes wat tot bekering kom en gelowig word, gedoop kan word. Waar ons egter te doen het met verbondskinders van gelowige ouers, is dit heeltemal ‘n ander saak. Hulle word beskou as geheilig in Christus en ontvang die teken van die verbond, nl. die doop, in die Nuwe Testament en die besnydenis onder die Ou Testament. Ons sal hierop egter later terugkom.

Alhoewel ons niks kan doen aan ons wedergeboorte nie, net so min as aan ons geboorte, beteken dit egter nie dat ons soos ‘n klip is wat gedra moet word nie. Die wedergeboorte verwek die geloof in ons, en die vrug van die geloof is dat ons dan Christus aanneem as ons persoonlike Saligmaker. Sodra ons ‘n bewuste lewe begin lei, groei die geloofsbewussyn in ons ook op en ons besef al duideliker wat ons eers net vaag gevoel het, nl. dat ons Verlosser leef en ons sal lewe. En so neem ons Christus dan aan van ganser harte en wy ons hele lewe aan Hom toe. Hy word vir ons alles in die lewe, en ons kleef Hom aan as ons hoogste goed.

Ons kry hom hartlik lief en laat ons deur Hom lei en regeer. Ons kan nie meer sonder Hom lewe nie, en as Hy ons sou verlaat, sou ons sterwe. Dit kan egter nie gebeur nie, omdat Hy ons ook aangeneem het en sy lewe vir ons afgelê het.

Reformasie 500

Kom ons lees Romeine saam met Luther en Calvyn

Image result for die boek romeine

Romeine 1:16,17

16 Want ek skaam my nie oor die evangelie van Christus nie, want dit is ‘n krag van God tot redding vir elkeen wat glo, eerste vir die Jood en ook vir die Griek. 17 Want die geregtigheid van God word daarin geopenbaar uit geloof tot geloof, soos geskrywe is: Maar die regverdige sal uit die geloof lewe.


1 Sien die inleiding op die leesreeks hier, en die res van die reeks hier.

Die doel van die reeks is nie om ‘n eie verklaring te gee van die boek Romeine nie, of om vir u die leeswerk en verklaarwerk te doen nie. Die doel is soos dit sê, om ‘saam’ met Luther en Calvyn Romeine deur te lees, deur hul kommentare/lesings daarop te raadpleeg, om te sien hoe hul met hierdie boek omgegaan het wat wesentlik sentraal gestaan het in die Protestantse Reformasie van die 16/17de eeu.

3. Ek gee wel hier en daar ‘n raamwerk of opmerkings, en gee ‘n paar aanhalings uit Luther en Calvyn se kommentare, maar net hier en daar wat my opval en wat ek met julle wil deel. So die vertrekpunt is altyd: ad fontes! = terug na die bronne, d.w.s. lees die Skrif (Romeine) en Luther en Calvyn se kommentare self.

4. Enige opmerkings oor ons Romeine lees saam Luther en Calvyn (RLC), kan hier onder of by die facebook inskrywing geplaas word.

5. Hier is Luther en Calvyn se kommentare gratis aanlyn:




1 Die ‘krag van God’ is nie wat Hy in Homself is nie maar wat Hy sterk en kragtig maak deur die werk van die Heilige Gees, dit is ook nie die krag van ‘n mens nie.

This, then, is the meaning of the phrase “The gospel is the power of God”: The gospel is the power of the spirit or the riches, arms, ornaments, and every good of this Spirit (all that it is able to do) and this comes from God. In the same way, we commonly understand riches, arms, gold, silver, kingdoms, and other things of this sort to mean the power of men by means of which they are enabled to perform their deeds and without which they can do nothing. But as have said before, all these things must be entirely destroyed, or at least the yearning for them; otherwise, the power of God will not be in us. For the rich and powerful do not receive the gospel and therefore neither do they receive the power of God, as it is written: “The poor have good tidings preached unto them” (Luke 7:22). “But,” as we read in Ps. 49:6, “they trust in their own strength and glory in the multitude of their riches.”

2 Iemand wat sy plesier soek in die vlees en die wêreld liefhet, skaam hom vir die evangelie, en vind daarom geen plesier in die dinge van die Gees van God nie.

… that whosoever does not really believe is to this day not only “ashamed” of the gospel but also sets himself over against it, at least in his own thought and action. This is because one that finds pleasure and enjoyment in the things of the flesh and the world can necessarily not find taste and pleasure in the things of the Spirit and of God: so not only is he ashamed to bring the gospel to others but he refuses to have it brought to himself. For he hates the light and loves darkness; therefore he cannot bear to be told the truth of salvation.

3 Beide predikers en lidmate skaam hul vir die evangelie omdat hul ‘n gebrek aan moed het en dwaas geword het.

Moreover, “to be ashamed of the gospel ‘ is the fault of a clergyman who lacks courage; but to set himself against it and to refuse to hear it is the fault of a layman who has become foolish. This becomes apparent when a preacher lets himself be intimidated by the power or favor or number of his listeners and does not utter the necessary truth, and when an insensitive man in the pew despises the lowliness and humbleness of the word. Then it becomes to him foolishness, as if it were something insane. “The natural man receives not the things of the Spirit of God; for they are foolishness to him, and he cannot know them’ (I Cor. 2:14.) “The mind of the flesh is enmity against God; for it is not subject to the law of God, neither indeed can it be.” (Rom. 8:7.)

4) Elkeen wat in die evangelie glo moet swak en dwaas word voor mense, sodat hy sterk en wys kan word in die krag en wysheid van God.

We therefore come to the following conclusion: he who believes in the gospel must become weak and foolish before men, so that he may be strong and wise in the power and wisdom of God, as it is written in I Cor. 1:17, 25: “God chose the foolish things of the world that he might put to shame them that are wise. Because the foolishness of God is wiser than men, and the weakness of God is stronger than men.” When you therefore observe that the power of God can readily be rejected, let this be a sign of the power of the flesh and the world.

5) Die ‘geregtigheid van God’ in v.17 wys nie op wie of wat God in Homself is nie, maar wys op die wyse waardeur ons regverdig gemaak word deur Hom, wat plaasvind deur die geloof in die Evangelie.

For the righteousness of God is the cause of salvation. Here, too, “the righteousness of God” must not be understood as that righteousness by which he is righteous in himself, but as that righteousness by which we are made righteous (justified) by Him, and this happens through faith in the gospel. Therefore, Blessed Augustine writes in the sixteenth chapter of his book On the Spirit and the Letter:32 “The righteousness of God is that righteousness which he imparts in order to make men righteous. Just as that is the Lord’s salvation by which he saves us’ He says the same thing in the ninth chapter of the same book.

6) Die geregtigheid van God gaan die werke vooraf, produseer die werke. Dit is dus nie werke wat geregtigheid produseer nie (geregtigheid is die wortel, werke is die vrug).

The righteousness of God must be distinguished from the righteousness of men which comes from works—as Aristotle in the third chapter of his Ethics™ clearly indicates. According to him, righteousness follows upon and flows from actions. But, according to God, righteousness precedes works and works result from it. Similarly, no one can perform the works of a bishop or a priest unless he is first consecrated and sanctified to such an office; righteous works of men who are not yet righteous can thus be likened to the works of someone who performs the functions of a priest and bishop although he is far from being a priest; in other words, such works are foolish and done for sport and resemble the doings of circus entertainers.

7) Die geloof van die OT en NT gelowiges is dieselfde

The fathers had the same faith as we; there is only one faith, though it may have been less clear to them, just as today the scholars have the same faith as the laymen, only more clearly.

8) “Uit geloof tot geloof” beteken dat die geloof waardeur ons geregverdig word, dieselfde geloof is waarin ons al meer groei (slc opmerking: die implikasies daarvan is  a) dieselfde geloof waardeur ons geregverdig word, is die geloof waardeur ons hoe langer hoe meer geheilig word, en wat geopenbaar word in ‘n lewe van groeiende gehoorsaamheid, en b) Filp.1:6, ‘n ware regverdigende geloof is ‘n volhardende geloof tot die einde toe, sien Rom.8:29,30).

The meaning of the passage appears, then, to be as follows: the righteousness of God is entirely from faith, yet growth does not make it more real but only gives it greater clarity—according to II Cor. 3:18: “We are transformed into the same image from glory to glory,” etc., and Ps. 84:7: “They shall go from strength to strength.” And just so also “from faith to faith,” by always believing more and more strongly, so that he “who is righteous can be justified still” (Rev. 22:11) and so that no one should think that he has already apprehended
and thus ceases to grow, i.e., begins to backslide.

Saint Augustine writes in the eleventh chapter of On the Spirit and the Letter:
“from the faith of those who confess it by word of mouth to the faith of those who prove it by their obedience.” And Burgos offers this interpretation: “from the faith of the synagogue” (as the starting point) “to the faith of the church” (as the finishing point). But the apostle says that righteousness comes from faith; yet the heathen did not have a faith from which, in order to be justified, they could have been led to another one.”


1 Die evangelie is veragtelik in die oë van die wêreld, maar vir die gelowige is die evangelie kosbaar.

He indeed intimates that it was contemptible in the eyes of the world; and he does this by saying, that he was not ashamed of it. And thus he prepares them for bearing the reproach of the cross of Christ, lest they should esteem the gospel of less value by finding it exposed to the scoffs and reproaches of the ungodly; and, on the other hand, he shows how valuable it was to the faithful. If, in the first place, the power of God ought to be extolled by us, that power shines forth in the gospel; if, again, the goodness of God deserves to be sought and loved by us, the gospel is a display of his goodness. It ought then to be reverenced and honored, since veneration is due to God’s power; and as it avails to our salvation, it ought to be loved by us.

2 Die krag lê in die verkondiging van die Woord en daarom moet ons ons nie onttrek daar waar die Woord verkondig word nie.

But observe how much Paul ascribes to the ministry of the word, when he testifies that God thereby puts forth his power to save; for he speaks not here of any secret revelation, but of vocal preaching. It hence follows, that those as it were willfully despise the power of God, and drive away from them his delivering hand, who withdraw themselves from the hearing of the word.

3 Die Woord moet aan almal verkondig word, almal word opgeroep om deel te neem aan die verlossing, maar dit is alleen die Gees wat dit effektief maak en in krag kan werk in die hart.

At the same time, as he works not effectually in all, but only where the Spirit, the inward Teacher, illuminates the heart, he subjoins, To every one who believeth. The gospel is indeed offered to all for their salvation, but the power of it appears not everywhere: and that it is the savor of death to the ungodly, does not proceed from what it is, but from their own wickedness. By setting forth but one Salvation he cuts off every other trust. When men withdraw themselves from this one salvation, they find in the gospel a sure proof of their own ruin.

Since then the gospel invites all to partake of salvation without any difference, it is rightly called the doctrine of salvation: for Christ is there offered, whose peculiar office is to save that which was lost; and those who refuse to be saved by him, shall find him a Judge. But everywhere in Scripture the word salvation is simply set in opposition to the word destruction: and hence we must observe, when it is mentioned, what the subject of the discourse is. Since then the gospel delivers from ruin and the curse of endless death, its salvation is eternal life.

4) Die frase ‘eerste vir die Jood en ook vir die Griek’ wys daarop dat die evangelie aan alle mense, aan alle volke verkondig moet word. 

First to the Jew and then to the Greek. Under the word Greek, he includes all the Gentiles, as it is evident from the comparison that is made; for the two clauses comprehend all mankind. And it is probable that he chose especially this nation to designate other nations, because, in the first place, it was admitted, next to the Jews, into a participation of the gospel covenant; and, secondly, because the Greeks, on account of their vicinity, and the celebrity of their language, were more known to the Jews.

It is then a mode of speaking, a part being taken for the whole, by which he connects the Gentiles universally with the Jews, as participators of the gospel: nor does he thrust the Jews from their own eminence and dignity, since they were the first partakers of God’s promise and calling. He then reserves for them their prerogative; but he immediately joins the Gentiles, though in the second place, as being partakers with them.

5 God haat ongeregtigheid, daarom moet ons deur die evangelie deel kry aan geregtigheid wat God liefhet.

17. For the righteousness of God, etc. This is an explanation and a confirmation of the preceding clause — that the gospel is the power of God unto salvation. For if we seek salvation, that is, life with God, righteousness must be first sought, by which being reconciled to him, we may, through him being propitious to us, obtain that life which consists only in his favor; for, in order to be loved by God, we must first become righteous, since he regards unrighteousness with hatred. He therefore intimates, that we cannot obtain salvation otherwise than from the gospel, since nowhere else does God reveal to us his righteousness, which alone delivers us from perdition. Now this righteousness, which is the groundwork of our salvation, is revealed in the gospel: hence the gospel is said to be the power of God unto salvation. Thus he reasons from the cause to the effect.

6 Geregtigheid hier beteken dit wat voor God se regterstoel (tribunaal) kan verskyn, en sluit beide vergifnis van sonde en die genade van die wedergeboorte in. 

Notice further, how extraordinary and valuable a treasure does God bestow on us through the gospel, even the communication of his own righteousness. I take the righteousness of God to mean, that which is approved before his tribunal; [40] as that, on the contrary, is usually called the righteousness of men, which is by men counted and supposed to be righteousness, though it be only vapor. Paul, however, I doubt not, alludes to the many prophecies in which the Spirit makes known everywhere the righteousness of God in the future kingdom of Christ.

Some explain it as the righteousness which is freely given us by God: and I indeed confess that the words will bear this sense; for God justifies us by the gospel, and thus saves us: yet the former view seems to me more suitable, though it is not what I make much of. Of greater moment is what some think, that this righteousness does not only consist in the free remission of sins, but also, in part, includes the grace of regeneration. But I consider, that we are restored to life because God freely reconciles us to himself, as we shall hereafter show in its proper place.

7 Die geregtigheid word deur die evangelie aangebied, en deur die geloof ontvang, sodat ons geloof ook sal groei verder in ons lewe van heiligmaking (“hoe langer hoe meer”).

But instead of the expression he used before, “to every one who believeth,” he says now, from faith; for righteousness is offered by the gospel, and is received by faith. And he adds, to faith: for as our faith makes progress, and as it advances in knowledge, so the righteousness of God increases in us at the same time, and the possession of it is in a manner confirmed. When at first we taste the gospel, we indeed see God’s smiling countenance turned towards us, but at a distance: the more the knowledge of true religion grows in us, by coming as it were nearer, we behold God’s favor more clearly and more familiarly.

What some think, that there is here an implied comparison between the Old and New Testament, is more refined than well-founded; for Paul does not here compare the Fathers who lived under the law with us, but points out the daily progress that is made by every one of the faithful.

8) Ons wat geregverdig word deur die geloof alleen in Christus, lewe ook nou deur daardie geloof uit genade alleen 

As it is written, etc. By the authority of the Prophet Habakkuk he proves the righteousness of faith; for he, predicting the overthrow of the proud, adds this — that the life of the righteous consists in faith. Now we live not before God, except through righteousness: it then follows, that our righteousness is obtained by faith; and the verb being future, designates the real perpetuity of that life of which he speaks; as though he had said, — that it would not be momentary, but continue forever. For even the ungodly swell with the false notion of having life; but when they say, “Peace and safety,” a sudden destruction comes upon them, (1 Thessalonians 5:3.) It is therefore a shadow, which endures only for a moment.

Faith alone is that which secures the perpetuity of life; and whence is this, except that it leads us to God, and makes our life to depend on him? For Paul would not have aptly quoted this testimony had not the meaning of the Prophet been, that we then only stand, when by faith we recumb on God: and he has not certainly ascribed life to the faith of the godly, but in as far as they, having renounced the arrogance of the world, resign themselves to the protection of God alone.

9) Die geregtigheid van die geloof hang in sy geheel af van die genade van God.

He does not indeed professedly handle this subject; and hence he makes no mention of gratuitous justification: but it is sufficiently evident from the nature of faith, that this testimony is rightly applied to the present subject. Besides, we necessarily gather from his reasoning, that there is a mutual connection between faith and the gospel: for as the just is said to live by faith, he concludes that this life is received by the gospel.

We have now the principal point or the main hinge of the first part of this Epistle, — that we are justified by faith through the mercy of God alone. We have not this, indeed as yet distinctly expressed by Paul; but from his own words it will hereafter be made very clear — that the righteousness, which is grounded on faith, depends entirely on the mercy of God.


Die hele reeks is hier beskikbaar: Reformasie 500: LRLC



Image result for heilige doop in die nuwe testament l floordeur prof. L. Floor

[Geneem uit prof. Floor se boek: Die Heilige Doop in die Nuwe Testament, bl.13-19. Opskrif bygevoeg. Deel 1 kan hier gelees word]

“En hy het die teken van die besnydenis ontvang as ‘n seël van die geregtigheid van die geloof.” – Romeine 4:11

Die kinderbesnydenis

Ons het gesien dat die besnydenis van Abraham geheel en al ‘n volwassenebesnydenis was. Maar nou kry ons in die Ou Testament die merkwaardige verskynsel dat dieselfde besnydenis wat Abraham ontvang het en wat ‘n teken en ‘n seël van die geregtigheid van die geloof is, ook deur sy huis ontvang moet word.

Die volwassenebesnydenis gaan oor in ‘n huisbesnydenis (Gen. 17:12-14). Die volwassenebesnydenis word selfs ‘n suigeling-besnydenis (Gen. 17:12). Kinders wat nog maar agt dae oud is, moet besny word. Die vraag kan gestel word: Hoekom moet Abraham die klein kindertjies besny terwyl daar by hulle nog geen geloof is soos dit by Abraham die geval is nie? Die antwoord is eenvoudig: Omdat die Here dit beveel het.

Ons kan nog wel verstaan dat die kinderbesnydenis die teken van die verbond is, maar kan ons die kinderbesnydenis nog wel ‘n seël van die geregtigheid van die geloof noem?

Sonder enige twyfel, want die Here het dit so ingestel en beveel.

Dit is beslis nie so dat die volwassenebesnydenis van die kinderbesnydenis verskil nie. Ons lees in Gen. 17:26 dat Abraham en Isak, vader en seun, op een en dieselfde dag dieselfde besnydenis ondergaan het. Ook aan die kindertjies word deur die sakrament van die besnydenis die waarborg gegee dat hulle deur geloof gered word. Hierdie waarborg ontvang hulle nie omdat hulle reeds glo nie. Nee, God gee selfs hierdie waarborg aan hulle wat nog glad nie glo nie. Wel roep die besnydenis die kindertjies tot geloof op.

Daarom moes die Joodse ouers die kinders ook in die verbond van die Here opvoed. Ook al dwaal die volk Israel van die Here af weg, ook al neem hulle die verbond met God nie ernstig op nie, dan nog is die besnydenis die teken van die verbond en die seël, die waarborg, dat elkeen wat glo, gered sal word. Maar dan moet die volk tot die Here teruggeroep word; dan moet ook die harte van die mense wat besny is, besny word.

Maar teenoor die seën wat God op verbondsgehoorsaamheid skenk, staan ook die dreiging van die vloek vir verbondsongehoorsaamheid (Lev. 26:14-39; Deut. 28:15-68). Die Ou Testament toon baie duidelik aan dat die besnydenis as sodanig nie voldoende is om die seën van die verbond: die geloofsgeregtigheid, te ontvang nie. Die hart moet ook besny word. Op die besnydenis moet die bekering en die geloof volg. In Eseg. 44:7 word die onbesnedenes van hart en die onbesnedenes van vlees selfs op een lyn geplaas. Die besnydenis van die liggaam is dan ook nooit ‘n waarborg dat die hart ook besny is nie.

Daar was in Israel die voortdurende gevaar van veruitwendiging van die besnydenis en van devaluering van die verbond. Die geestelike betekenis van die besnydenis, naamlik dat dit die teken van die verbond en die seël van die geregtigheid van die geloof is, is dikwels onder die volk Israel uit die oog verloor. Wanneer dit gebeur het, het die Here tog nie die besnydenis as sonder enige waarde beskou nie, maar Hy het sy profete gestuur om die volk op te roep tot terugkeer na die Here, tot ‘n verstaan van die ware, geestelike geloofsbetekenis van die besnydenis.

Ook al het die hele volk Israel van die Here afgedwaal, ook al is almal tevrede met die uiterlike teken van die verbond, dan bly die besnydenis tog nog die seël van die geregtigheid van die geloof. Maar wanneer daar geen geloof is nie, kan die geregtigheid nie ontvang word nie, en dan kan die versekering van die regte verhouding tot God nie geniet word nie.

Uit die voortsetting van die volwassenebesnydenis in die kinderbesnydenis kan ons leer dat die volgorde: geloof — besnydenis, wat vir Abraham by die verbondsluiting gegeld het, ook omgekeer kan word: besnydenis —geloof.

Blykbaar is volgens die duidelike onderwysing van die Skrif by die kinders die volgorde juis omgekeerd: eers besnydenis en daarna geloof. Dit beteken hoegenaamd nie dat die kinderbesnydenis van minder gehalte as die volwassenebesnydenis is nie. Maar dit beteken wel dat die kinderbesnydenis om die besnydenis van die hart roep, dat die kinderbesnydenis vra om die geloof wanneer die kind opgroei.

Ons moet by die besnydenis baie goed onderskei tussen die moment van die besnydenis en die resultaat van die besnydenis. Die geloof het met die resultaat van die besnydenis te doen. Paulus wys op die twee elemente wanneer hy skrywe oor die doop van die volk Israel in Moses in die wolk en in die see. Almal (Gr.: pantes) is gedoop (1 Kor. 10:2), maar in die meeste van hulle (Gr. en tois pleiosin autōn) het God geen welgevalle gehad nie (1 Kor. 10:5). Sommige (Gr.: tines) was afgodedienaars, het gehoereer en gemurmureer en Christus versoek (1 Kor. 10:7,8,9,10).

In sy kommentaar op Rom. 4:11 wys Calvyn daarop dat die besnydenis by Abraham op die regverdiging volg maar dat by Isak en sy nakomelinge die omgekeerde die geval is. Ons kan hieruit die baie belangrike les leer dat ons ons nie op een volgorde, naamlik die van geloof— besnydenis, moet vaspen nie. Wanneer die Here in die instelling van die huisbesnydenis en die kinderbesnydenis die sakrament van die besnydenis aan die geloof vooraf laat gaan, mag ons nie sê dat dit nie kan nie. Dan wil ons wyser wees as God.

Ten slotte moet daar nog op gewys word dat ook die natuurlike faktor van bloedafstamming reeds in die Ou Testament nie as basis vir die besnydenis gedien het nie. Soos ons reeds gesien het, was die kinderbesnydenis eintlik ‘n huisbesnydenis. Ons mag die besnydenis in die Ou Testament nie tot ‘n suiwer vleeslike saak van bloed, voortplanting en nasionale afkoms beperk nie. Dit is die groot fout van Karl Barth dat hy die besnydenis net op die natuurlike geboorte beperk.

Daar is wel ‘n biologiese motief met betrekking tot die besnydenis, maar daardie motief is nie deurslaggewend nie. Die natuurlike gebeure van voortplanting, wat ‘n skeppingsopdrag van God is, word in God se verbond nie onderbreek of verontagsaam nie maar in berekening gebring: vir jou en jou nageslag geld die verbond (Heyns, 1978:342). God se genadewerk slaan nie atomisties individualisties in die geskiedenis in nie maar vloei in die skeppingsmatige verbande tussen ouers en kinders.

Die besnydenis is in die Ou Testament ‘n huisbesnydenis (Gen. 17:12). Eie kinders maar ook slawe en hulle kinders moes die sakrament van die besnydenis ontvang. Hier gaan dit nie primêr om Abraham en sy biologiese saad nie maar om Abraham en sy huis. Die huis beteken dan die leefruimte, die leefklimaat van Abraham. Daardie klimaat en daardie ruimte word immers deur die heilryke teenwoordigheid van die God van die verbond beheers (Graafland, 1979:25).

In die besnydenis – ook in die kinderbesnydenis – sien ons reeds dieselfde motief wat later ook vir die doop van Johannes kenmerkend sou wees: die heenwysing na Hom wat die geregtigheid deur sy lyding en sterwe bewerk het.

Die unieke en die besondere van die besnydenis in die Ou Testament is dat daarin ‘n heenwysing geleë is na die heilsgebeure in Christus. Wanneer Paulus in Rom. 4:11 die besnydenis ‘n seël van die geregtigheid van die geloof noem, bedoel hy daarmee die geregtigheid wat hy in Rom. 3:21-31 as die geregtigheid van Christus aangedui het.

Hoewel die besnydenis as teken ‘n seël van die geregtigheid van die geloof is, is dit tog nog ‘n onvervulde teken. Die besnydenisgestalte is die beloftegestalte. Die geregtigheid waarheen die besnydenis wys, moet nog deur Christus volbring, verwerf word. Maar tog kan Abraham deur die geloof reeds daarin deel.

Die besnydenishandeling self gaan ook nog met bloed gepaard. Die bloedgestalte wys op die heil in Christus. Dit is kenmerkend vir die verkondiging van die heil in die Ou Testament dat dit met bloed gepaard gegaan het. Die hele offerdiens is daarvan die duidelikste voorbeeld.

Die besnydenishandeling kom dan ook tot ‘n einde nadat Christus sy bloed gestort het. Dan kom daar ‘n ander teken en seël waarby geen bloed meer hoef te vloei nie.


Deel 1 kan hier gelees word.

Prof Paul de Bruyn se resensie van prof. Floor se boek.

Sien ook prof Floor se kleiner boekie oor die onderwerp: Grootdoop, kinderdoop, herdoop


deur prof. L. Floor

[Geneem uit prof Floor se boek: Die Heilige Doop in die Nuwe Image result for heilige doop in die nuwe testament l floorTestament, bl.13-19. Opskrif bygevoeg.]

“En hy het die teken van die besnydenis ontvang as ‘n seël van die geregtigheid van die geloof.” – Romeine 4:11

Die besnydenis

Alvorens die Christelike doop soos dit in die Nuwe Testament na vore kom, bespreek kan word, moet daar eers nog aandag gegee word aan die besnydenis soos dit in die Ou Testament voorkom. Op die vraag of daar ‘n regstreekse verbindingslyn van die besnydenis na de doop is, loop juis die gedagtes ver uiteen. In die gereformeerde tradisie word die kinderdoop verdedig met die argument dat die doop in die plek van die besnydenis gekom het. Sonder enige twyfel het ons hier met een van die sentrale kinderdoop-argumente van Christene wat in die gereformeerde tradisie staan, te doen.

By Calvyn is dit selfs die deurslaggewende argument.

Alle bewerings van die Anabaptiste, alle verwysings na die samehang van geloof en doop, alle argumente dat in die Nuwe Testament geloof en geloofsbelydenis tog steeds aan die doop voorafgaan, kon Calvyn nie oortuig nie. Hy erken dat daar in die Nuwe Testament telkens van die doop van die volwassenes gepraat word, maar die klein kindertjies behoort volgens Calvyn tot ‘n ander kategorie.

Calvyn wys dan op die kindertjies in Israel. Wie hom as ‘n volwassene by die volk Israel wou aansluit, kon eers besny word nadat hy in die verbond en die wet van die Here onderrig ontvang het. Trouens, Abraham het eers geglo en daarna is hy besny. By hom volg die sakrament van die besnydenis op sy geloof. Maar by sy seun Isak sien ons die omgekeerde (Inst. IV, xvi, 16-20).

Die teenstanders van die kinderdoop laat hulle egter nie deur hierdie argumente oortuig nie. Volgens hulle beskouinge verskil die Christelike doop radikaal van die besnydenis. Die besnydenis het alleen iets met bloedafstamming te doen en nie met geloof en wedergeboorte soos die doop nie. Die bekende baptistiese Nuwe Testamentikus, Beasley-Murray, wat ‘n voortreflike studie oor die doop in die Nuwe Testament geskryf het, stel dit onomwonde dat daar ‘n wesenlike verskil tussen die Ou en die Nuwe Testament is. Die voorstanders van die kinderdoop beklemtoon eensydig die elemente van eenheid in verbond, evangelie en kerk van die twee bedelings, die Ou Verbond en die Nuwe Verbond, en hulle maak hulle oë toe vir die baie duidelike elemente van verskil wat daar tussen die twee bedelings is (Beasley-Murray, 19793:337). By hulle wat die nadruk op die eenheid van die twee Testamente lê word die betekenis van die kruis en die opstanding van Christus en die koms van die Heilige Gees nie reg verstaan nie (Beasley-Murray, 19793:338).

Daar is volgens die bestryders van die kinderdoop ‘n diep ingrypende verskil tussen die twee Verbonde. Die Ou Verbond is die bedeling van die veroordeling en die dood, terwyl die Nuwe Verbond die bedeling van vergifnis, regverdiging en lewe is (Beasley-Murray, 19793:338).

Die besnydenis kan dus ook geen teken en seël van sondevergewing, regverdiging, hartsverandering of heiliging wees nie (Beasley-Murray, 19793:340). Die besnydenis is maar net ‘n teken dat die kind in Israel tot die verbondsvolk behoort, maar dit het niks met morele vernuwing te doen nie (Beasley-Murray, 19793:341).

Ook Karl Barth is oortuig dat die besnydenis in Israel op die natuurlike geboorte betrekking het. Dit het net met bloedafstamming te doen. Dit kan volgens Barth ook nie anders nie, want die Ou Testament is volgens hom ‘n natuurlike verbond teenoor die Nuwe Testament as ‘n geestelike verbond (Barth, 1943:81).

In die diskussie oor die kinderdoop gaan dit in wese oor die verhouding tussen die Ou en Die Nuwe Testament. Een van twee is waar: òf die handhawers van die kinderdoop oorskat die betekenis van die Ou Testament en hulle maak geestelik wat net natuurlik is, òf die teenstanders van die kinderdoop onderskat die Ou Testament en hulle beskou net as natuurlik wat ook geestelik is. Dit gaan dus in die stryd oor die kinderdoop ten diepste oor die regte waardering van die Ou Testament. Moet ons soos Calvyn en die reformatoriese tradisie uitgaan van die eenheid tussen die twee Testamente en verbonde, of moet ons soos Barth, Beasley-Murray en die Anabaptiste uitgaan van ‘n totale teenstelling tussen Ou en Nuwe Testament?

Hier beweeg ons op die terrein van die hermeneutiek

Hoe verklaar ons die Heilige Skrif? Hoe sien ons die verhouding tussen die Ou en die Nuwe Testament? Die antwoord sal ons uit die Skrif self moet soek. Die vraag of daar kontinuïteit dan wel diskontinuïteit tussen die twee verbonde is, sal beantwoord kan word wanneer ons nagaan wat die eintlike betekenis van die besnydenis in die Ou Testament is.

Dit is al dadelik besonder treffend dat die feit van die besnydenis van die hart nie ‘n nuwe ding is wat net in die Nuwe Testament genoem word nie. Ook in die Ou Testament is daar reeds sprake van die besnydenis van die hart. Die verbond met Abraham, waarin die besnydenis so ‘n belangrike rol gespeel het, was van die begin af op geloof in God en sy Messias gerig. Die Ou Testament was dus nie ‘n natuurlike verbond waarin die mens as vanselfsprekend tot die verbond behoort het, terwyl die Nuwe Testament geesteliker is in die sin dat ‘n individuele geloofstoe-eiening geëis word om tot die verbond toe te tree nie.

Wanneer daar al van ‘n teenstelling sprake is, dan is dit nie die teenstelling natuurlik-geestelik nie, maar dan gaan dit om ‘n teenstelling wat dwarsdeur die Ou en die Nuwe Testament loop, naamlik die teenstelling: geloof — ongeloof. Reeds in die Ou Testament was die profetiese kritiek voortdurend gerig teen die sondige beskouing dat ‘n mens sonder bekering en geloof, sonder die besnydenis van die hart in ‘n regte verhouding tot God staan. Dit alles sal nog duideliker word wanneer ons kyk na die betekenis van die besnydenis in die Ou Testament en die verklaring van die besnydenis in die Nuwe Testament.

Beasley-Murray (1979:341) is van oordeel dat die besnydenis van die hart of die geestelike besnydenis, soos hy dit noem, wel onder die Ou Verbond beloof word maar eers onder die Nuwe Verbond deur die doop ‘n werklikheid geword het. Wanneer die besnydenis in die Ou Verbond met die doop in die Nuwe Verbond vergelyk word, dan verhef ons, volgens Beasley-Murray (1979:341), die besnydenis tot ‘n hoogte van betekenis wat dit in Israel nooit gehad het nie.

Indien hierdie siening van die besnydenis in die Ou Testament reg is, impliseer dit dat daar in die Ou Testament geen besnydenis van die hart plaasgevind het nie en dat die geloof van God se kinders in die Ou Testament eintlik nie die ware geloof was nie en dat hulle bekering nie as ‘n egte, waaragtige bekering beskou kan word nie. Waar die Hebreërbrief in die elfde hoofstuk so indringend oor die geloof van die mense van die ou tyd praat, moet dit ‘n ander tipe geloof wees en het daardie geloofshelde op ‘n ander manier salig geword as manne soos Petrus en Paulus in die Nuwe Testament.

Dan is daar twee soorte gelowe: een vir die mense van die Ou Verbond en ‘n ander een vir die mense van die Nuwe Verbond. In verband hiermee is dit van die allergrootste belang om na te gaan wat die Bybel self ons oor die wese, die waarde, die betekenis van die besnydenis leer.

Wat die besnydenis betref: ook buite die grense van die volk Israel was die besnydenis bekend soos ons dit vandag nog by verskillende heidense swartvolke teëkom. By die WesSemitiese volkere en selfs onder die Maleisiese en Polinesiese stamme het die besnydenis voorgekom. By Israel was die besnydenis egter ‘n teken van die verbond wat die Here met die volk gesluit het. In Gen. 17:1-14 word die besnydenis beskryf as ‘n teken en ‘n seël van die verbond wat God met sy volk gesluit het. Ons moet daarop let dat die besnydenis waarvan in die boek Genesis gepraat word, ‘n volwassenebesnydenis is. Ons lees dit in Gen. 15:6 en 17:10.

Wanneer die apostel Paulus later in sy brief aan die Romeine oor die volle, NuweTestamentiese heil wat in Jesus Christus verskyn het, skrywe (Rom. 3:21-31), dan praat hy in hierdie verband merkwaardigerwyse ook oor die besnydenis. God se heil in Jesus Christus is volgens Paulus ‘n heil wat net deur geloof ons deel word. Teenoor sy lesers wys Paulus dan daarop dat hierdie heil reeds in die Ou Testament teruggevind word. Met twee voorbeelde word dit dan aangetoon. Paulus wys op Abraham (Rom. 4:3) en Dawid (Rom. 4:6). Abraham het in God geglo, en dit is hom tot geregtigheid gereken (Rom. 4:3,9). God se heil bestaan in vergewing van ons ongeregtighede, in bedekking van ons sondes (Rom. 4:7,8).

Paulus brei dan verder uit op die figuur van Abraham, en dan praat hy oor Abraham se besnydenis. Die apostel stel dit nadruklik: Abraham is besny nadat hy tot geloof gekom het (Rom. 4:10). Dus eers geloof en daarna besnydenis. Ons kan dus Abraham se besnydenis omskryf as ‘n geloofsbesnydenis of ‘n volwassenebesnydenis. Hierdie volwassenebesnydenis het ook plaasgevind by die proseliete wat tot de volk Israel wou toetree: eers belydenis en daarna besnydenis.

Soos daar in die Nuwe Testament ‘n volwassenedoop is, so is daar in die Ou Testament ‘n volwassenebesnydenis. Soos die dooppraktyk in die Nuwe Testament met die doop van volwassenes, gelowiges, begin, so begin in die Ou Testament die besnydenispraktyk met die besnydenis van volwassenes, gelowiges.

In Rom. 4:11 gee die apostel Paulus dan ‘n omskrywing van die besnydenis

Hy noem die besnydenis van Abraham ‘n teken en ‘n seël. Waarvan is die besnydenis ‘n teken en wat word presies met die besnydenis verseël? By die verbondsluiting met Abraham sê die Here dat die besnydenis ‘n teken sal wees van die verbond wat God met hom sluit (Gen. 17:11).

‘n Verbond is ‘n ooreenkoms tussen twee persone of twee groepe persone . Dit dui dus nie ‘n natuurlike ooreenkoms aan nie. Dit hoef nie op ‘n vrye ooreenkoms te berus nie, want ‘n magtige koning kan byvoorbeeld ‘n verbond aan ‘n ander oplê. Dieselfde geld van die verbond tussen die Here en Abraham: God kies eiemagtig sy ‘verbondsvennoot’. God bepaal self die verpligtinge en lê dit aan hom op. God sal Abraham tot ‘n groot volk maak (Gen. 17:2) – dit is die belofte.

Abraham moet voor God se aangesig wandel (Gen. 17:1) —dit is die eis. Die belofte van die verbond praat van ‘n nakroos, maar die teken van die verbond is ‘n simbool van die verminking van die voortplantingsorgaan en verkondig so dat die nakroos in die eerste plek ‘n gawe van God is (Van Selms, 1978:74).

Beteken dit dat die verbond van die Here met Abraham ‘n natuurlike verbond is?

Hoegenaamd nie.

Abraham is die klassieke voorbeeld van hoe ‘n mens gered word. Hy het in God geglo, en God het hom dit tot geregtigheid gereken (Gen. 15:16). Dit is juis die teken van die verbond, die besnydenis, wat die geestelike karakter van die verbond van God met Abraham ontvou. Daar is immers volgens die Heilige Skrif ‘n tweevoudige besnydenis: ‘n besnydenis wat in die vlees met hande verrig is (Ef. 2:11), en ‘n besnydenis wat nie met hande verrig is nie (Kol. 2:11). Die Ou Testament noem die besnydenis wat nie met hande verrig is nie, die besnydenis van die hart (Deut. 10:16; Jer. 4:4). Ook Paulus omskryf in die Nuwe Testament hierdie besnydenis as ‘n besnydenis van die hart, in die gees (Rom.2:29).

Behalwe ‘n teken noem Paulus die besnydenis ook ‘n seël. Die apostel skrywe oor Abraham in Rom. 4:11:

En hy het die teken van die besnydenis ontvang as ‘n seël van die geregtigheid van die geloof.

Ons moet goed daarop let waarvan die besnydenis ‘n seël is. Dit is nie ‘n seël van die geloof nie maar van die geregtigheid van die geloof. Wat bedoel Paulus hier met die woord seël? In die oudheid het seël in die eerste plek ‘n eiendomsmerk beteken. Diegene wat verseël word, is daardeur gemerk as die eiendom van die persoon wat verseël (Fitzer, 1964:940). Die Jode het die besnydenis wel “die seël van Abraham” genoem (Sanday-Headlam, 1902:107). In die tyd na die voltooiing van die Nuwe Testament vind ons in die vroeë Christelike kerk dat die doop as ‘n seël aangedui word (2 Clem. 7,6; 8,6; Hermas Sim. IX, 16). Met die woord seël word dus bedoel eiendomsmerk, waarborg, bevestiging. Om vas te stel wat presies deur die besnydenis verseël word, moet ons na die struktuur van Rom. 4:11 kyk (nota: sien die ‘struktuur’ in die boek op bl.16).

Volgens die struktuurontleding moet ons die genitief: “van die besnydenis”, as ‘n appositiewe of epeksegetiese genitief beskou. Met hierdie genitief word aangedui wat die teken is. Die teken bestaan in die besnydenis. F.F. Bruce (1975:116) noem die frase: van die besnydenis ‘n “genitive of definition”. Vir Abraham is die besnydenis ‘n teken van die verbond wat God die Here met hom gesluit het. Die verbond met Abraham word met sy nakroos bevestig. ‘n Nuwe karakter kry dit na die verlossing uit Egipte. Exodus 24 verhaal van die verbondsluiting by die Sinai. Die eis van die verbond het reeds ontwikkel tot ‘n hele wetboek, die verbondsboek van Ex. 20-24. Die belofte konsentreer op die besitneming van Kanaän (Ex. 23:20-33), en die teken van die verbond is die offerbloed (Ex. 24:8).

Dit gaan in die verbond nie net om die verowering van Kanaän nie maar ook om vrede in die land en welvaart, sowel stoflik as geestelik (vgl. Lev. 26:1-13; Deut. 28:1-14). Die verbondsvolk moet ‘n koninkryk van priesters en ‘n heilige nasie wees (Ex. 19:6), en daarom is die besnydenis as ‘n uiterlike teken alleen nie voldoende nie. Die hart van die verbondsvolk en die harte van hulle nageslag moet besny word, sodat hulle die God van die verbond kan liefhê met hulle hele hart en met hulle hele siel (Deut. 30:6).

Die besnydenis is volgens die woorde van Paulus behalwe ‘n teken ook ‘n seël. Die apostel noem die besnydenis ‘n seël van die geregtigheid van die geloof. In Rom. 4:11 is die woord seël volgens die struktuur van die teks ‘n bepaling van doel. Greijdanus (1933:229) noem die seël ‘n predikaat van die teken. Die teken van die besnydenis is ‘n seël. Die groot vraag is: Wat verseël die besnydenis? Paulus sê: die geregtigheid van die geloof. Die genitief waarin die woord geregtigheid staan, is ‘n objektiewe genitief (vgl. Greijdanus, 1933:229). Die genitief waarin die woord geloof staan, moet as ‘n instrumentele genitief beskou word. Ons sou hierdie genitief selfs as ‘n kwalifiserende of deskriptiewe genitief kan aandui. Die woord geloof kwalifiseer naamlik die bepaalde soort geregtigheid waarvan Paulus in die teks praat. In Rom. 3:22 en 25 noem die apostel hierdie geregtigheid die geregtigheid deur die geloof, en in Rom. 9:30 omskryf hy dit as geregtigheid uit die geloof.

Hierdie geloofsgeregtigheid, ‘n geregtigheid wat net deur geloof ontvang word, staan teenoor ‘n ander soort geregtigheid, naamlik ‘n geregtigheid op grond van die werke van die wet (Fil. 3:9). Paulus plaas in Rom. 4 werkgeregtigheid teenoor geloofsgeregtigheid (vgl. v.2 en 3).

Wat word dus in sy besnydenis aan Abraham verseël?

Nie Abraham se geloof nie, maar dit wat hy deur die geloof ontvang het: die geregtigheid van God. In die vorige hoofstuk het Paulus op ‘n indringende wyse aangetoon dat hierdie geregtigheid die geregtigheid van Christus is.

Paulus maak dus vir sy lesers duidelik dat dit wat in die besnydenis verseël word, in verband gebring moet word met die heil wat Christus bewerk het. Die besnydenis het derhalwe betrekking op die heilswerklikheid van Christus. In die Ou Testament in die tyd van Abraham het die heil in Christus nog ‘n beloftekarakter gehad.

God het deur die besnydenis aan Abraham beteken en verseël dat hy voor God regverdig is. Abraham staan in ‘n regte verhouding met God. Die besnydenis is die seël van geloofsgeregtigheid. Dit beteken: die besnydenis is die waarborg dat die mens wat in God glo gered word.

Ons beroof die besnydenis van sy geestelike karakter wanneer ons soos Karl Barth die besnydenis maar net op die natuurlike geboorte betrek en daarin ‘n teken sien van die toebehoort tot die verbondsvolk Israel (Barth, 1943:31). Dan dryf ons ‘n wig tussen die Ou en die Nuwe Testament . Karl Barth doen dit in feite wanneer hy beweer dat daar ‘n beslissende verskil tussen Israel en die kerk is. In die kerk van die Nuwe Verbond gaan dit volgens Barth nie om die opvolging van die geslagte, die binding aan familie en volk nie maar om die persoonlike geloofsband met Jesus Christus.

Maar Paulus se uiteensetting van die besnydenis wys duidelik op die geestelike karakter van die besnydenis. Dit het te doen met die regverdiging, die regte verhouding teenoor God.

Trouens, wanneer ons verder in Rom. 4 lees, word deur Paulus op ‘n ondubbelsinnige wyse die eenheid tussen die Ou Testament en die Nuwe Testament benadruk. Daardie eenheid kom besonder sterk na vore in die vaderskap van Abraham. ‘n Sintaktiese struktuurontleding van Rom. 4:11b, 12 toon vir ons die volgende aan (nota: sien die ‘struktuur’ in die boek op bl.17,18).

Uit hierdie gedeelte leer ons dat Abraham die vader van twee groepe mense was: Hy is die vader van almal wat glo terwyl hulle nog onbesnede was. Maar hy is ook die vader van diegene wat nie alleen uit die besnydenis is nie maar wat ook in die voetstappe van Abraham se geloof wandel. Abraham is dus die vader van die gelowiges uit Israel, maar hy is ook die vader van die gelowiges uit die heidene (Botha, 1982:24).

Die eenheid tussen die Ou Verbond en die Nuwe Verbond word hier deur Paulus op ‘n kernagtige wyse tot uitdrukking gebring. Dit gaan in wese sowel in die Ou Testament as in die Nuwe Testament om dieselfde geloof en dieselfde verbond. Abraham is die vader van hulle wat tot geloof gekom het en in die verbond opgeneem is. Maar hy is ook die vader van hulle wat in die verbond opgeneem was en wat as kinders besny is en later tot geloof gekom het. In die Ou Testament is die waarborg dat ‘n mens deur geloof gered word, ook al aan mense gegee wat as kindertjies nog nie kon glo nie.

Uit Rom. 4:11, 12 is wel baie duidelik dat geloof by Abraham aan die besnydenis voorafgaan. Die volgorde was by hom: eers geloof en daarna die besnydenis. Sy besnydenis is vir hom ‘n teken en ‘n seël dat hy deur geloof gered is. Deur sy geloof staan hy in ‘n regte verhouding tot God. Hy hoef daaraan nie te twyfel nie, want dit is vir hom in sy besnydenis bevestig en verseël. Ons moet egter goed daarop let: nie sy geloof is deur sy besnydenis verseël nie maar sy regte verhouding tot God, wat alleen deur geloof ontvang kan word. Die besnydenis dien juis om daardie geloof te versterk.

In Gal. 3 word ook deur Paulus die eenheid tussen die Ou Verbond en die Nuwe Verbond ter sprake gebring. Paulus wys daarop dat Abraham in God geglo het en dit is hom tot geregtigheid gereken (v.6). In Gal. 3:7 en 3:9 lees ons dan die uitdrukking: die wat glo. Daarmee bedoel Paulus die heidene wat glo. Twee dinge word dan van die gelowiges uit die heidene gesê: hulle is kinders van Abraham (v. 7) en hulle word saam met die gelowige Abraham geseën (v. 9). Die seën wat die gelowiges uit die heidene ontvang, word in Gal. 3:14 die seën van Abraham genoem.

Die seën van Abraham is volgens Gal. 3:6, 11, 13 die regverdiging deur die geloof. Hierdie seën is aan Abraham as evangelie verkondig (Gal. 3:8). Inhoud van die evangelie is: in Abraham sal die heidene, die heidenvolkere, geseën word.

En waaruit bestaan die seën?

Die regverdiging uit die geloof (v. 8).

Die Skrif kom met die evangelie, met die goeie nuus dat die heidene op dieselfde wyse as Abraham gered sal word as hulle glo (König, 1979:28).

Van hierdie redding is in die Ou Testament die besnydenis ‘n teken en ‘n seël soos in die Nuwe Testament die doop van dieselfde redding ‘n teken en ‘n seël is. Dit is dan ook heeltemal onverklaarbaar dat Beasley-Murray (19793:340) kan beweer dat die besnydenis nie die teken en die seël van vergewing van sondes, van regverdiging, van hartsverandering, van heiliging, van die objektiewe werk van God se genade is nie, terwyl Paulus tog nadruklik skrywe dat die besnydenis die teken en die seël van die regverdiging deur die geloof is.

Die sakrament van die besnydenis bly die teken en die seël dat ‘n mens deur geloof gered word, ook al is die hele wêreld ongelowig. Waar geen geloof is nie, kan dit wat die besnydenis beteken en verseël, nie ontvang word nie. Maar wat God belowe het, is daarom nie minder waar en waaragtig nie. Besnydenis as sodanig bied geen waarborg vir redding nie. Geloof is noodsaaklik.


Volgende keer: deel 2 – Die kinderbesnydenis

Prof Paul de Bruyn se resensie van prof. Floor se boek.

Sien ook prof Floor se kleiner boekie oor die onderwerp: Grootdoop, kinderdoop, herdoop

Reformasie 500

Kom ons lees Romeine saam met Luther en Calvyn

Image result for die boek romeine

Romeine 1:8-15,

8 In die eerste plek dank ek my God deur Jesus Christus oor julle almal dat julle geloof verkondig word in die hele wêreld. 
9 Want God wat ek in my gees dien in die evangelie van sy Seun, is my getuie hoe ek onophoudelik aan julle dink 
10 en altyd in my gebede smeek of ek tog nou eindelik ‘n goeie geleentheid sal vind deur die wil van God om na julle te kom; 
11 want ek verlang om julle te sien, om julle een of ander geestelike genadegawe mee te deel, sodat julle versterk kan word; 
12 dit is, dat ek saam bemoedig kan word onder julle deur die gemeenskaplike geloof, van julle sowel as van my. 
13 Maar, broeders, ek wil julle nie daarvan onkundig laat dat ek my dikwels voorgeneem het om na julle te kom nie en ek is tot nog toe verhinder sodat ek ook onder julle een of ander vrug kan insamel net soos onder die ander heidene. 
14 Teenoor Grieke sowel as nie Grieke, teenoor wyse sowel as onverstandige mense is ek ‘n skuldenaar. 
15 Vandaar die verlange van my kant om ook aan julle wat in Rome is, die evangelie te verkondig.  


1 Sien die inleiding op die leesreeks hier, en die res van die reeks hier.

Die doel van die reeks is nie om ‘n eie verklaring te gee van die boek Romeine nie, of om vir u die leeswerk en verklaarwerk te doen nie. Die doel is soos dit sê, om ‘saam’ met Luther en Calvyn Romeine deur te lees, deur hul kommentare/lesings daarop te raadpleeg, om te sien hoe hul met hierdie boek omgegaan het wat wesentlik sentraal gestaan het in die Protestantse Reformasie van die 16/17de eeu.

3. Ek gee wel hier en daar ‘n raamwerk of opmerkings, en gee ‘n paar aanhalings uit Luther en Calvyn se kommentare, maar net hier en daar wat my opval en wat ek met julle wil deel. So die vertrekpunt is altyd: ad fontes! = terug na die bronne, d.w.s. lees die Skrif (Romeine) en Luther en Calvyn se kommentare self.

4. Enige opmerkings oor ons Romeine lees saam Luther en Calvyn (RLC), kan hier onder of by die facebook inskrywing geplaas word.

5. Hier is Luther en Calvyn se kommentare gratis aanlyn:




geen kommentaar deur Luther by hierdie verse nie


1 Ons is dankbaar vir die geloof wat ons het, want dit is ‘n geskenk van God

The first thing worthy of remark is, that he so commends their faith, that he implies that it had been received from God. We are here taught that faith is God’s gift; for thanksgiving is an acknowledgment of a benefit. He who gives thanks to God for faith, confesses that it comes from him. And since we find that the Apostle ever begins his congratulations with thanksgiving, let us know that we are hereby reminded, that all our blessings are God’s free gifts. It is also needful to become accustomed to such forms of speaking, that we may be led more fully to rouse ourselves in the duty of acknowledging God as the giver of all our blessings, and to stir up others to join us in the same acknowledgment.

2) Die ‘hele wêreld’ (v.8) wys op gelowiges orals in die destydse wêreld, en was nie afhanklik van die goddelose Rome se beoordeling of goedkeuring nie

Through the whole world. The eulogy of faithful men was to Paul equal to that of the whole world, with regard to the faith of the Romans; for the unbelieving, who deemed it detestable, could not have given an impartial or a correct testimony respecting it. We then understood that it was by the mouths of the faithful that the faith of the Romans was proclaimed through the whole world; and that they were alone able to judge rightly of it, and to pronounce a correct opinion. That this small and despised handful of men were unknown as to their character to the ungodly, even at Rome, was a circumstance he regarded as nothing; for Paul made no account of their judgment.

3 Eed aflegging (v.9) is ‘n legitieme daad as dit reg gedoen word, kontra die Anabaptiste wat dit verwerp

It hence appears that it was not Christ’s design (as the superstitious Anabaptists dream) to abolish oaths altogether, but on the contrary to call attention to the due observance of the law; and the law, allowing an oath, only condemns perjury and needless swearing. If then we would use an oath aright, let us imitate the seriousness and the reverent manner exhibited by the Apostles; and that you may understand what it is, know that God is so called as a witness, that he is also appealed to as an avenger, in case we deceive; which Paul expresses elsewhere in these words, “God is a witness to my soul.” (2 Corinthians 1:23.)

4) Die geestelike genadegawes (v.11) behels lering, vermaning, profesie

For I greatly desire to see you He might, indeed, while absent, have confirmed their faith by his doctrine; but as advice is better taken from one present, he had a desire to be with them. But he explains what his object was, and shows that he wished to undertake the toil of a journey, not for his own, but for their advantage. — Spiritual gifts [34] he calls those which he possessed, being either those of doctrine, or of exhortation, or of prophesy which he knew had come to him through God’s favor. He has here strikingly pointed out the use of gifts by the word, imparting: for different gifts are distributed to each individual, that all may in kindness mutually assist one another, and transfer to others what each one possesses. See Romans 12:3; and 1 Corinthians 12:11

5) Die Here gee elkeen verskillende gawes om mekaar te dien, gelowiges het mekaar daarom nodig

See to what degree of modesty his pious heart submitted itself, so that he disdained not to seek confirmation from unexperienced beginners: nor did he speak dissemblingly, for there is no one so void of gifts in the Church of Christ, who is not able to contribute something to our benefit: but we are hindered by our envy and by our pride from gathering such fruit from one another. Such is our high-mindedness, such is the inebriety produced by vain reputation, that despising and disregarding others, every one thinks that he possesses what is abundantly sufficient for himself. I prefer to read with Bucer, exhortation (exhortationem — encouragement) rather than consolatim; for it agrees better with the former part.

6) Die Here keer ons planne, om ons nederig te maak om sodoende meer te vertrou op sy Voorsienigheid, v.13

We hence learn that the Lord frequently upsets the purposes of his saints, in order to humble them, and by such humiliation to teach them to regard his Providence, that they may rely on it; though the saints, who design nothing without the Lord’s will, cannot be said, strictly speaking, to be driven away from their purposes. It is indeed the presumption of impiety to pass by God, and without him to determine on things to come, as though they were in our own power; and this is what James sharply reprehends in James 4:13.

But he says that he was hindered: you must take this in no other sense, but that the Lord employed him in more urgent concerns, which he could not have neglected without loss to the Church. Thus the hinderances of the godly and of the unbelieving differ: the latter perceive only that they are hindered, when they are restrained by the strong hand of the Lord, so as not to be able to move; but the former are satisfied with an hinderance that arises from some approved reason; nor do they allow themselves to attempt any thing beyond their duty, or contrary to edification.

7) Die Evangelie moet aan almal gebring word, geleerdes en onkundiges

Two things are to be here considered — that the gospel is by a heavenly mandate destined and offered to the wise, in order that the Lord may subject to himself all the wisdom of this world, and make all variety of talents, and every kind of science, and the loftiness of all arts, to give way to the simplicity of his doctrine; and what is more, they are to be reduced to the same rank with the unlearned, and to be made so meek, as to be able to bear those to be their fellow-disciples under their master, Christ, whom they would not have deigned before to take as their scholars; and then that the unlearned are by no means to be driven away from this school, nor are they to flee away from it through groundless fear; for if Paul was indebted to them, being a faithful debtor, he had doubtless discharged what he owed; and thus they will find here what they will be capable of enjoying.

All teachers have also a rule here which they are to follow, and that is, modestly and kindly to accommodate themselves to the capacities of the ignorant and unlearned. Hence it will be, that they will be able, with more evenness of mind, to bear with many absurdities and almost innumerable things that may disgust them, by which they might otherwise be overcome. They are, however, to remember, that they are not so indebted to the foolish, as that they are to cherish their folly by immoderate indulgence.

Die hele reeks is hier beskikbaar: Reformasie 500: LRLC



Image result for uitverkoop

Sal in volgende week die volgende boekelys hier plaas

Image result for boeke te koop

(PR boekelys nr.1: 21 Julie 2017)


1 Enige navrae moet per e-pos of whatsapp gedoen word, verkieslik nie telefonies nie.

2 Boeke word nie uitgehou nie, behalwe wanneer inbetaling reeds gedoen is.

3 Daar moet gepoog word om boeke af te haal in Carletonville, Potchefstroom of Pretoria soos prakties moontlik is. Indien boeke gepos word is dit op u eie risiko. Pryse hier onder sluit nie posgeld in nie, en moet dus nog by bereken word.

4 Hier is die rekening vir inbetaling asook kontak besonderhede:

Pro Regno Boeke

Absa tjek nr. 01095190673

Takkode: 632005

Verwysing: u voorletters en van


Slabbert Le Cornu

Selnr. 082 770 2669


5 Drie afdelings: Afrikaanse, Nederlandse en Engelse boeke

6 Prosedure om te volg vir boekaankope:

6.1. Stuur u lys van boeke wat u wil koop na bogenoemde kontakbesonderhede.

6.2. Ek sal laat weet wat beskikbaar is en die bedrag wat inbetaal moet word (merk u bestelling as “afhaal” of “pos”).

6.3. Sodra ek u inbetaling ontvang het, is die boeke u s’n.

  1. Afrikaanse boeke
Skrywer Titel Prys
Booyens,M.J Elke dag in die Lig R20
Julle sal my getuies wees R10
Deur die geloof (Hebreers 11) R10
d’Assonville, V.E (Die) Gereformeerde Doopsfolmulier R10
(Die) Dwaasheid om the Preek R10
 (Die) Boek Openbaring R20
Die Geskeurde Gordyn R10
Coetzee, J.C Lewende Water R10
De Bruyn, P.J (Die) Tien Gebooie R20
De Klerk, B God het my gekies (Bybelstudie oor Efesiërs) R20
De Villiers, J.L (Die) Handelinge van die Apostels (Deel1) swart reeks R20
(Die) Handelinge van die Apostels (Deel 2) swart reeks R20
Du Rand,J (Die) A-Z van Openbaring R50
Duvenhage, S (Die) Dekor van die nuwe Testament R20
Feenstra, J.G Leer en Lewe R10
Fensham, F.C (Die) Brief aan die Hebreers (swart reeks) R20
Floor, L Perspektiewe op die prediking van Paulus R10
Persone rondom Paulus R10
(Die) Evangelie van die Koningkryk R10
Hy wat met die Heilige Gees Doop R20
(Die) Heilige Doop in die Nuwe Testament R20
Groenewald, E.P (Die) Openbaring van Johannes (swart reeks) R20
(Die) Briewe van Petrus

(Die) Brief van Judas (swart reeks)

Handboek Bybelse Geskiedenis die Nuwe Testament R40
Handbook by die Bybel R40
In Gelykenisse het Hy geleer R10
Hendriksen, W (Die) Hiernamaals (baie skaars boek wat verskillende vrae behandel) R40
Meer as oorwinnaars R30
Helberg, J.L Loof die HERE ( Die Psalms in Ou-en Nuwe-Testamentiese Lig R20
Klaagliedere Ontnugtering en Hoop R10
Die HERE regeer R10
Heyns, J.A (Die) Nuwe mens onderweg R20
Jonker, W.D (Die) Brief aan die Romeine (swart reeks) R20
Konig, A. (Die) Profeet Amos (swart reeks) R20
Kroeze, J.H (Die) Woorde van die Prediker (swart reeks) R20
Handbook Bybelse Geskiedenis die Ou Testament R40
(Die) Prediker uit Anatot R10
Adam en Eva R10
Kruger, L.S Waarom is u lid van die Gereformeerde Kerk? R20
Handleiding by die Kerkorde van die Gereformeerde Kerk in Suid Afrika R40
Loots, P.J Ons kerklied deur die eeue R20
Muller, J.J (Die) Briewe van die Apostel Paulus aan die Fillipense en Filemon (swart reeks) R20
Pacsh, G.B.S En uit Sy Volheid R10
Roberts, J.H (Die) Brief aan die Efesiers R20
Schulze, L.F Geloof Deur die Eeue R20
Prinsloo, W.S (Die) Boek Rut R20
Snyman, W.J Nuwe en Ou Dinge R30
Spoelstra, B (Die) Doppers in Suid-Afrika 1760-1899


Gereformeerde Kerkreg en Kerkregering R70
Stott, J.R.W Onder die Glimlag van God R40
Struik Godsdienste van die Wereld R50
Van der Linde, G.P.L Maak julle roeping en verkiesing vas R20
(Die) Grondbeginsels van die Presbiteriale Kerkregeringstelsel R20
Van der Walt, S.P Dwaling en Waarheid R20
Van der Walt, Tjaart (Die)Messias het gekom R50
Van der Walt, J In ons eie Taal R20
Visser, J (Die) Kerkorde in Praktyk R70
V.P.U Bybelse Ensiklopedie R50
Predikante van die GEreformeerde Gemeentes in SA (Die) Kosbare Goud R30
Nuwe Testament en Psalms (n) Direkte Vertaling R30


2 Nederlandse boeke

Skrywer Titel Prys
Verskillende Skrywers Korte Verklaring der Heilige Schrift (64 boeke) R650
Dijk, K Korte Dogmatiek R15
Floor, L (Het) Gericht van God Volgens Het Nieuwe Testament R20
Versteeg, J.P Het Gebed volgens het Nieuwe Testament R20


  1. Engelse boeke
Skrywer Titel Prys
Bridge, C Proverbs R50
Brooks, R Great is your Faithfullness R20
Bruce, F.F (The) Book of the Acts (NICNT series) R70
Chantry, W Call the Sabbath a Delight R20
Eyrich, H.A Three to get Ready R20
Hendriksen, W Mark R70
(The) Gospel of John R70
(The) Epistles to Timothy & Titus R70
1 & 2 Thessalonians & 1 & 2 Timothy and Titus R70
Galatians &Ephasians R70




& Philemon

Hodge, Charles (The) Epistle to the Ephesians R50
Louw, J.P

& Nida, E.A

 Greek-English Lexicon of the New Testament (Volume 1 and 2) R300
Mack, Wayne
MackArthur, J. F , Jnr. Charismatic Chaos R40
Keddie, G.J The Lord is his Name R20
Dawn of a Kingdom R30
Kohlenberger , J.R III  Interlinear Hebrew-English Old Testament R400
Krummacher, F.W  Elisha R40
Leupold, H.C Exposition of Isaiah R70
Lloyd-Jones, D.M Gods Way Not Ours R40
I Am Not Ashamed R40
Romans (Chapter 6 The New Man) R70
Romans ( Chapter 8: 5-17 The Sons of Christian) R70
Romans ( Chapter 8:17-39 The Final Perseverance of the Saints) R70
Sermon on the Mount R70
Darkness and Light R40
Joy Unspeakable R40
Life in the Spirit in Marriage Home & Work R40
Lockyer, H  All the Promises of the Bible R30
Morris, L Luke R70
Pink, A.W (The) Seven Sayings of the Saviour on the Cross R30
Stott, J.R.W (The) Message of the Romans R50
(The) Message Sermon on the Mount R50
Watson, T (The) Lord’s Prayer R40


Posted by: proregno | July 19, 2017

Die 95 stellings van Maarten Luther in Afrikaans

Die 95 stellings van Maarten Luther in Afrikaans

Image result for luther's 95 theses

          Hier is ‘n Afrikaanse vertaling van Luther se 95 stellings,

versorg deur dr. DR Snyman:

Die 95 STELLINGE van Maarten Luther

Hier is meer agtergrond en ander uitgawes:

Afrikaans en Duits en Engels (Frontline Fellowship)

95 theses

95 theses (Wikipedia)


ns. as daar iemand is wat dr. Snyman se versorging mooi kan verwerk sodat ek dit hier direk kan plaas, of in MS Word kan versprei, sal ek dit waardeer. Dankie

Reformasie 500 oordenking

Ons WEET deur openbaring deur sy Gees én Woord

deur dr. SJ van der Walt

Image result for spirit and word


“En Simon Petrus antwoord en sê: U is die Christus, die Seun van die lewende God. Toe antwoord Jesus en sê vir hom: Salig is jy, Simon Bar-Jona, want vlees en bloed het dit aan jou nie geopenbaar nie, maar my Vader wat in die hemel is” — Matt. 16:16 en 17.

Alleen deur openbaring kan ons weet dat Jesus die Verlosser, die ewige Seun van God is. Uiterlik was daar tussen Hom en alle ander mense g’n verskil nie. Hy het ons vlees aangeneem en was in elke opsig aan ons gelyk, uitgesonderd die sonde. Hy het wel terselfdertyd God ook gebly en sy Goddelike heerlikheid en almag behou, maar die was verborge agter sy mensheid en het nie uitgestraal in volle krag nie.

Jesus is later ook na sy mensheid opgeneem in die hemel, sodat ook sy mensheid nie meer gesien kan word nie. Hy kan en moet alleen deur die geloof geken word, soos Hy dan ook vir Maria laat verstaan het, toe Hy na sy herrysenis uit die graf haar by die graf ontmoet het, en sy Hom wou aanraak.

Niemand op aarde kan dus bewys dat Jesus Christus die opgestane Redder van die wêreld is nie. Ons mag wel getuienisse hê wat in dié rigting wys, bv. sy groot invloed in die wêreldgeskiedenis, ens. Maar bewys kan ons dit nooit. Ons mag en moet daarom ook nie trag om met uiterlike dwang of geweld die ongelowige wêreld te oortuig nie, soos die Kruisvaarders en die Roomse inkwisisie gedoen het.

Ons het dan ook g’n bewyse nodig en ons geloof is nie in die minste daarvan afhanklik nie. Ons weet dat Christus die Redder is omdat God dit aan ons geopenbaar het. En niks en niemand kan aan daardie feit ooit enige verandering aanbring nie. Ook die ongelowige wetenskap sal en moet ten slotte buig voor hierdie onwrikbare feit.

God openbaar dit ons deur sy Woord, of die heilige Evangelie. Dit is dus nie die Pous of die kerk wat dit aan ons openbaar nie. Ons glo aan die onfeilbaarheid van Gods Woord maar nie soos die Roomse, aan die onfeilbaarheid van die Pous nie.

En Gods Woord is neergeskrywe en vasgelê in die Bybel. God spreek nooit tot ons anders as deur die Bybel nie. Dit is die laaste en hoogste maatstaf van alle waarheid. Die Bybel is dan ook verstaanbaar en bevat sy eie verklaring. Dit hoef nie deur die kerk geïnterpreteer te word in dié sin asof dit ‘n orakelboek is wat deur die kerk uitgelê moet word nie, soos die Roomse beweer. Nee, God lei sy kerk deur dieselfde Gees waarmee Hy die Skrif vervul het, en so spreek Gods Gees dan deur die Skrif in ons harte.

Wel moet die kerke ‘n offisiële uitleg van die Skrif gee, om ons te bewaar van subjektiewe geesdrywery, waardeur elkeen ten slotte die Bybel uitlê soos hy wil, wat dan neerkom op ‘n verdraaiing van die Bybel. Mag God ons dan genade gee om steeds te buig onder sy Woord, soos in die Skrif neergelê, en dan alleen sal ons in die waarheid bly!


Bron: Die Vaste Fondament: Dagboek uit die Heidelbergse Kategismus (14 Februarie)

nota: opskrif is bygevoeg

Die Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt (GKv) geskors uit die ICRC weens hul besluit oor die vrou in die ampte

In ‘n vorige skrywe het ek berig oor die GKv se besluite by hul onlangse sinode ten gunste van die vrou in die amp.

In antwoord daarop het die ICRC (International Conference of Reformed Churches) hierdie kerkverband van lidmaatskap geskors weens hul onbybelse besluite. Dit is die ICRC se hoop dat die GKv hul sal bekeer van hierdie besluite, anders sal hul lidmaatskap beëindig word oor vier jaar met die volgende ICRC vergadering in 2021. Die GKSA is ook lid van die ICRC en hierdie besluit is ook ‘n belangrike boodskap vir die GKSA se komende sinode in 2018.

Ds. Wes Bredenhof berig as volg daaroor:

“By a vote of 25-4 (with two abstentions), the International Conference of Reformed Churches has decided to suspend the Reformed Churches in the Netherlands (RCN).  This comes after the RCN last month at their synod decided to open all the offices of the church to women.  The ICRC is one of the world’s most important ecumenical organizations for confessionally Reformed and Presbyterian churches.  It consists of over 30 churches from all over the world.  With this decisive action, the RCN receives a clear message that it is out of step with global Reformed Christianity.

The question of what to do with the RCN led to several hours of debate up to this point at the ICRC.  The Orthodox Presbyterian Church made the initial proposal, but found vocal support from the Canadian Reformed Churches, the United Reformed Churches, the Free Reformed Churches of South Africa, and others.

Voices were also heard cautioning against suspension — notably, the Christian Reformed Churches in the Netherlands and the Presbyterian Church of Eastern Australia (PCEA).  Rev. Dr. Rowland Ward from the PCEA was quoted in the Dutch press as arguing that the body had to come up with substantive biblical arguments to take action against the RCN.  He noted that several biblical passages could be understood at first glance as supporting women in office.  So, Dr. Ward said, “Why couldn’t there be freedom on this point?”  He was also quoted as saying that, for him, the RCN was still Reformed and suspension would not be appropriate “for a church that has been so faithful in our midst.”  In personal correspondence, however, Dr. Ward clarified that it was explicitly made clear that neither he nor the PCEA support women’s ordination.

Voting took place Monday on the OPC proposal (which can be found here).  The first, third, and fourth parts of that proposal passed readily 28-1.  It was the second part that took a little extra time:  to suspend the RCN immediately.  The Christian Reformed Churches in the Netherlands proposed a substitute motion to give the RCN time until the next meeting to reconsider their membership.  This motion failed 8-21 with two abstentions.  The body then voted on the second part of the OPC proposal as presented and it passed without difficulty.

The RCN now has four years to repent of their decisions regarding women in office.  Since women are already being ordained in the RCN, it is difficult to see how such repentance could be effected federation-wide.  But if, somehow, they are able to reverse course, the RCN will continue to make valuable contributions to global ecumenicity through the ICRC.  If not, their membership in the organization they helped to found will be terminated in 2021 at its tenth annual meeting.

Op die kan meer gelees word oor die saak:

Zie op

Ds. Wes Bredenhof (van de Australische Gereformeerde Kerken) heeft diverse artikelen gepubliceerd hierover (in het engels):

Posted by: proregno | July 17, 2017

‘n Politieke roeping vir Christene

‘N POLITIEKE ROEPING VIR CHRISTENEImage result for bouwe van der eems


Bouwe van der Eems

Sedert die nuwe bedeling aangebreek het, het Christene maar min invloed op die politiek. Christene wat wel betrokke was in die politiek, was dikwels betrokke in konserwatiewe politiek. Omdat konserwatiewe politiek primer daarop gefokus is om die status quo te behou, was hierdie politiek nie baie suksesvol nie. Dit het dit geen doelwitte probeer bereik nie, maar slegs ander partye vertraag om hulle doelwitte te bereik.

Die ACDP is die enigste uitgesproke Christelike party, maar hierdie party voer maar ‘n sukkelbestaan met ‘n beperkte ondersteuningsbasis. Daar was ander pogings om Christelike partye te vestig, maar dit was kort van duur. Hierdie geskiedenis van mislukking het nog meer bygedra tot ‘n gevoel dat Christene geen rol in die politiek het nie. Christene se rol in die politiek het maar beperk daartoe gebly dat hulle gereeld bid vir die owerheid, en in tye van groot krisis sal ‘n kerklike vergadering ‘n brief aan die owerheid stuur.

Oor die wereld begin Christene besef dat ‘n Christelike staat nodig is, soos dit duidelik word in Europa dat die sekulere staat met sy relativistiese waarde weerloos is teen die ideologie van Sharia. Ook in Suid-Afrika het “Its Time” saamtrek in Bloemfontein nuwe woema gegee aan die gedagte dat ook Suid-Afrika ‘n Christelike owerheid nodig het. Niemand het egter nog met ‘n idee na vore gekom hoe om daardie gedagte te verwesenlik nie.

Ons leef in ‘n tyd waar owerheidstrukture besig is om te verval. Hierdie verval skep geleenthede waar Christene met ‘n kultuur van diensbaarheid betrokke kan raak by gemeenskapsorganisasies wat die take van die vervalle owerheidstrukture kan oorneem.

In ons huidige tyd het gemeenskapsorganisasies meer invloed as in die verlede. Eerstens het die DA pas aan die bewind gekom in ‘n aantal stede, sonder ‘n groot meerderheidstem. ‘n Politieke party wat nie seker is van ‘n oorwinning in die volgende verkiesing nie, is baie meer geneig om na gemeenskapsorganisasies te luister as ‘n gevestigde party.

Tweedens het partypolitiek oor die jare ‘n swak reputasie gekry, wat daartoe gelei het dat die media en ‘n verskeidenheid owerheidsagentskappe meer geneig is om na gemeenskapsorganisasies te luister as politieke partye. Derdens gee Sosiale media aan gemeenskapsorganisasies die vermoe om kosteloos met hulle gemeenskap te kommunikeer. Aangesien gemeenskapsorganisasies veel dinamieser kan reageer, is dit maklik om die propaganda oorlog te wen teen die logge staatsburokrasiee.

Die gemeenskapsorganisasies waarby Christene betrokke kan raak is legio. Indien jy in ‘n deeltitelskema bly, raak betrokke by die regspersoon. Verder is daar inwonersverenigings, belastingbetalersverenigings en buurtwagte. Hierdie organisasies is altyd op soek na vrywilligers om te help aangesien diensbaarheid ‘n kommoditeit is wat al hoe skaarser raak. Dit is dus maklik vir Christene om betrokke te raak. Daag eenvoudig op by die algemene jaarvergadering en maak jouself beskikbaar om te dien in die kommitee.

Betrokkenheid by plaaslike organisasis is ook die Bybelse manier waarop politieke invloed gebou word. Die Bybel leer die beginsel dat diegene wat getrou is oor die kleiner dinge, vertrou kan word om verantwoordelikheid vir groter dinge te neem. Die Bybel leer bv. dat iemand wat sy gesin goed regeer, geskik is om ‘n opsiener te word (1 Tim. 3). As Christene hulle waardes van eerlikheid, betroubaarheid, diensbaarheid ens. uitleef, sal hulle gevra word om groter verantwoordelikhede te neem.

Indien Christene op groot skaal by gemeenskapsorganisasies betrokke raak, sal daaruit ‘n groot aantal leiers na vore tree wat vertrou kan word om leiding te neem oor groter dinge, aangesien hulle bewys het dat hulle vertrou kan word met die kleiner dinge. Die rede vir die grootskaalse korrupsie in ons land is juis omdat persone verantwoordelikheid gegee is oor groot dinge, sonder dat hulle bewys het dat hulle getrou kon wees oor kleiner dinge.

Daar dus geen rede meer vir Christene om moedeloos te wees oor die politiek en te hoop dat een of ander de la Rey figuur gaan opdaag nie. Die geleentheid om ‘n verskil te maak in die politiek is op elke Christen se deurstoep.

Reformasie 500

Kom ons lees Romeine saam met Luther en Calvyn

Image result for die boek romeine

Romeine 1:5-7

5 deur wie ons genade en die apostelskap ontvang het om geloofsgehoorsaamheid te verkry onder al die heidene ter wille van sy Naam,
6 onder wie julle ook is, geroepenes van Jesus Christus —
7 aan al die geliefdes van God, geroepe heiliges wat in Rome is: Genade vir julle en vrede van God onse Vader en die Here Jesus Christus! (Rom. 1:5-7 A53)


1 Sien die inleiding op die leesreeks hier, en die res van die reeks hier.

2 Die doel van die reeks is nie om ‘n eie verklaring te gee van die boek Romeine nie, of om vir u die leeswerk en verklaarwerk te doen nie. Die doel is soos dit sê, om ‘saam’ met Luther en Calvyn Romeine deur te lees, deur hul kommentare/lesings daarop te raadpleeg, om te sien hoe hul met hierdie boek omgegaan het wat wesentlik sentraal gestaan het in die Protestantse Reformasie van die 16/17de eeu.

3. Ek gee wel hier en daar ‘n raamwerk of opmerkings, en gee ‘n paar aanhalings uit Luther en Calvyn se kommentare, maar net hier en daar wat my opval en wat ek met julle wil deel. So die vertrekpunt is altyd: ad fontes! = terug na die bronne, d.w.s. lees die Skrif (Romeine) en Luther en Calvyn se kommentare self.

4. Enige opmerkings oor ons Romeine lees saam Luther en Calvyn (RLC), kan hier onder of by die facebook inskrywing geplaas word.

5. Hier is Luther en Calvyn se kommentare gratis aanlyn:




geen kommentaar deur Luther op hierdie verse nie


Nie net ons redding nie, maar Paulus (en ons elkeen!) se roeping is ook danksy God se genadige guns, en nie op grond van ons eie waardigheid nie (v.5)

By mentioning grace and apostleship apart, he adopts a form of speech, [20] which must be understood as meaning, gratuitous apostleship or the favor of the apostleship; by which he means, that it was wholly through divine favor, not through his own worthiness, that he had been chosen for so high an office. For though it has hardly any thing connected with it in the estimation of the world, except dangers, labors, hatred, and disgrace; yet before God and his saints, it possesses a dignity of no common or ordinary kind. It is therefore deservedly counted a favor. If you prefer to say, “I have received grace that I should be an Apostle,” the sense would be the same.

Ons geloof is ‘n genadegeskenk van God wat lei tot gehoorsaamheid aan die Evangelie en nie ongebondenheid nie (v.5)

We hence learn, that they perversely resist the authority of God and upset the whole of what he has ordained, who irreverently and contemptuously reject the preaching of the gospel; the design of which is to constrain us to obey God. We must also notice here what faith is; the name of obedience is given to it, and for this reason — because the Lord calls us by his gospel; we respond to his call by faith; as on the other hand, the chief act of disobedience to God is unbelief, I prefer rendering the sentence, “For the obedience of faith,” rather than, “In order that they may obey the faith;” for the last is not strictly correct, except taken figuratively, though it be found once in the Acts 6:7. Faith is properly that by which we obey the gospel.

Die genadige uitverkiesing en geroepenes van Christus wys op dieselfde mense (v.6)

He assigns a reason more nearly connected with them — because the Lord had already exhibited in them an evidence by which he had manifested that he had called them to a participation of the gospel. It hence followed, that if they wished their own calling to remain sure, they were not to reject the ministry of Paul, who had been chosen by the same election of God. I therefore take this clause, “the called of Jesus Christ,” as explanatory, as though the particle “even” were inserted; for he means, that they were by calling made partakers of Christ. For they who shall be heirs of eternal life, are chosen by the celestial Father to be children in Christ; and when chosen, they are committed to his care and protection as their shepherd.

Die fontein van God se vrye vaderlike liefde en sy goedheid, is die rede waarom ons die Here loof vir ons verlossing, en niks in onsself nie (v.7)

Here a rich truth presents itself to us, to which I shall briefly refer, and leave it to be meditated upon by each individual: Paul does by no means ascribe the praise of our salvation to ourselves, but derives it altogether from the fountain of God’s free and paternal love towards us; for he makes this the first thing — God loves us: and what is the cause of his love, except his own goodness alone? On this depends our calling, by which in his own time he seals his adoption to those whom he had before freely chosen.

Ons moet die Here nader omdat ons weet Hy is genadig, en Hy red ons om (sodat) ons heilig sal wees, nie om aan te hou lewe in ongehoorsaamheid en onheiligheid nie (sien ook Ef.1:4), v.7

We also learn from this passage that none rightly connect themselves with the number of the faithful, except they feel assured that the Lord is gracious, however unworthy and wretched sinners they may be, and except they be stimulated by his goodness and aspire to holiness, for he hath not called us to uncleanness, but to holiness. (1 Thessalonians 4:7.) As the Greek can be rendered in the second person, I see no reason for any change.

Die seëngroet se betekenis: God se genade guns het die vloek weggeneem en gee ons nou vrede, v.7

Nothing is more desirable than to have God propitious to us, and this is signified by grace; and then to have prosperity and success in all things flowing from him, and this is intimated by peace; for however things may seem to smile on us, if God be angry, even blessing itself is turned to a curse. The very foundation then of our felicity is the favor of God, by which we enjoy true and solid prosperity, and by which also our salvation is promoted even when we are in adversities.

And then as he prays to God for peace, we must understand, that whatever good comes to us, it is the fruit of divine benevolence. Nor must we omit to notice, that he prays at the same time to the Lord Jesus Christ for these blessings. Worthily indeed is this honor rendered to him, who is not only the administrator and dispenser of his Father’s bounty to us, but also works all things in connection with him. It was, however, the special object of the Apostle to show, that through him all God’s blessings come to us.

There are those who prefer to regard the word peace as signifying quietness of conscience; and that this meaning belongs to it sometimes, I do not deny: but since it is certain that the Apostle wished to give us here a summary of God’s blessings, the former meaning, which is adduced by Bucer, is much the most suitable. Anxiously wishing then to the godly what makes up real happiness, he betakes himself, as he did before, to the very fountain itself, even the favor of God, which not only alone brings to us eternal felicity but is also the source of all blessings in this life.

Die hele reeks is hier beskikbaar: Reformasie 500: LRLC


Verder, ek is nie die enigste een, of die eerste een, wat gesê het dat geloof alleen maak ons regverdig nie. Daar was Ambrosius, Augustinus en baie ander wat dit voor my al gesê het.” Luther

In die Kerk e-bode van 6 Julie 2017 word berig oor “gereformeerdes en Rooms-Katolieke (wat) eindelik die strydbyl oor die regverdigingsleer begrawe. Dit het gebeur tydens ‘n indrukwekkende, hoogs simboliese erediens op Woensdagoggend 5 Julie in die stadskerk in Wittenberg, dieselfde stad waar die vader van die Hervorming, Martin Luther, sy 95 stellings op 31 Oktober 1517 teen die deur vasgespyker het.”

Sien die volledige artikel hier:

Kerke vind mekaar oor die regverdigingsleer

(sien ook hier: Catholic and Reformed Churches mark ecumenical “milestone”)

Daar word verder beweer: “Hiermee is ‘n wesentlike teologiese verskil tussen Protestante en Rooms-Katolieke uit die weg geruim deurdat laasgenoemdes in wese die Protestantse oortuiging oor die regverdigingsleer aanvaar het.”

Maar is dit werklik so, of is dit eerder dat sommige Protestante deur die eeue die leer oor die regverdigingsleer volgens die Skrif so begin afwater het dat dit maklik was vir Rome om dit nou te aanvaar ?

Ds. Frikkie Mulder skryf op sy facebook oor hierdie saak:

“Wie kan onthou dat ek vroeër genoem het dat hoe nader ons aan 31 Oktober 2017 beweeg, hoe meer gaan die misleiding toeneem? Ek dank die Here dat die kerk waarvan ek ‘n lidmaat is níé aan die “Wêreld Gemeenskap van Gereformeerde Kerke” behoort nie. Die “Internasionale Konferensie van Gereformeerde Kerke” (Engels: ICRC) daarenteen, is Skrifgefundeerd én Gereformeerd. Ek twyfel báíe sterk dat die Gereformeerde kerk in Duitsland waarna daar verwys word waarlik “baie konserwatief” is, juis omdat hierdie “Gesamentlike Verklaring” weer-en-weer dubbelslagtig oor die leer van regverdiging spreek. Die Vatikaan het in ‘n verklaring na die ondertekening in 1999 dinge duidelik aan sy lede gestel dat die reformatoriese leer van SIMUL IUSTUS ET PECCATOR – tegelykertyd geregverdig én ‘n sondaar, níé deur Rome aanvaar word níé. En dít was juis die hárt van die Reformasie. Mag die HERE sy kinders teen die misleiding van die pousdom bewaar!”

Luther se kritiek teen hierdie dwalende samekoms van 5 Julie by Wittenberg, sou waarskynlik in een sin saamgevat of gevra kon word, veral vir hulle wat meen hulle is navolgers van die Hervorming:

Waar is die “sola” (alleen) ?

Ons word geregverdig uit genade alleen, deur Christus alleen, deur die geloof alleen, sonder enige werke of bydrae van ons kant af.

Dit is die verskil tussen die ware en valse regverdigingsleer.

Tussen die ware Evangelie en die valse ‘evangelie’.

Tussen die Reformasie en Rome.

“So halten wir nun dafür, daß der Mensch gerecht werde ohne des Gesetzes Werke, allein durch den Glauben.” (Rom. 3:28 LUO)

“Ons neem dus aan dat die mens geregverdig word deur die geloof sonder die werke van die wet.” (Rom. 3:28 A53)

“Therefore we conclude that a man is justified by faith without the deeds of the law.” (Rom. 3:28 KJG)

En ja, ek weet van die eeuelange strydpunt oor Luther se “allein” wat streng gesproke nie in die oorspronklike Grieks eksplisiet staan nie, en ek is heel rustig en tevrede om dit nie daar ‘in te vertaal nie’.

En tog, is dit presies wat Rom.3:28 ons wil leer, en die res van die Skrif in sy geheel gelees, naamlik ‘sonder = alleen (Grks: choris)’:

alleen deur die geloof, ‘sonder’ enige van ons werke

alleen uit genade, ‘sonder’ ons samewerking

alleen deur Christus. ‘sonder’ die Pous of enige mens se bemiddeling.

“…terwyl ons weet dat die mens nie geregverdig word uit die werke van die wet nie, maar alleen deur die geloof in Jesus Christus, selfs ons het in Christus Jesus geglo, sodat ons geregverdig kan word uit die geloof in Christus en nie uit die werke van die wet nie; omdat uit die werke van die wet geen vlees geregverdig sal word nie. (Gal. 2:16 A53)

Want uit genade is julle gered, deur die geloof, en dit nie uit julleself nie: dit is die gawe van God; nie uit die werke nie, sodat niemand mag roem nie. Want ons is sy maaksel, geskape in Christus Jesus tot goeie werke wat God (Ef. 2:8-10 A53)

Luther wou dit wat eintlik reeds duidelik was in Rom.3:28 én die res van die Skrif, nog duideliker maak met sy vertaling, hy wou nog meer eksplisiet stel wat reeds inherent en wesentlik daar was van die begin af, en wat die Reformatiore, danksy ‘n kragtige werking van die Gees herontdek het, teenoor die Roomse dwaling van ‘n “plus” teenoor die “sola”.

Sien gerus hierdie artikel oor  Luther se sola (‘alleen’):

Luther add the word ‘alone’ to Romans 3:28?

Mag die Here die ware kinders van die sola’s van die Skrif, en van die Reformasie wat die Skrif gevolg het, wysheid en insig gee om die geeste te onderskei in ons tye, veral in hierdie spesifieke Reformasie 500 jaar (1517-2017).

Sien ook die volgende bronne (boeke en artikels) oor hierdie poging om die die Reformasie en Rome bymekaar uit te bring, asook ander bronne oor die erge dwalinge van die Rooms Katolieke Kerk:

Lutherse radio bediening: The Joint Declaration of the Doctrine of Justification

Are we Together?: A Protestant analyzes Roman Catholicism

Rome about Justification and Salvation

The Reformation’s Conflict with Rome: Why it must continue

Vergelyking tussen die Bybelse waarheid en die Rooms Katolieke Kerk

Die regverdigingsleer en Rome se antwoord daarop

Die Pous, Arminianisme en vir wie het Christus gesterwe?

Bring hulde aan Christus, nie die Pous nie

Die NGK, Rome en die Wêreldkerk gedagte

Die saligverklaring van JP II

Posted by: proregno | July 6, 2017

Onderwys: Staatdiens of Godsdiens ?


Na aanleiding van die onlangse regsaak oor godsdiens in skole, wat ‘n wesentlike rewolusie is van hoofsaaklik die beweeg van een ware godsdiens na ‘n veelgode-godsdiens in skole, plaas ek weer ‘n artikel wat ek in 2001 geskryf het: Onderwys: Staatsdiens of Godsdiens?

Ek het hierdie artikel geskryf na aanleiding van die destydse rewolusie wat in die onderwys plaasgevind het, en waarvan die vrugte nou duidelik gesien word in die nuutste regspraak oor die gelyke behandeling van godsdienste in skole, asook al die SJW’s se bevordering daarvan.

Die een groot verskil nou – 15 jaar later – is dat ongelukkig al meer Christene probeer inkoop in die nuutste intergeloof onderwys verskynsel, die boot wat sink moet nog gered en geverf word deur die stoele op die dek verder rond te skuif.

Lees gerus die artikel met die wete dat dit reeds meer as 15 jaar gelede geskryf is, maar die wesentlike onderlinge godsdiens- en kultuurbeskouings speel nogsteeds dieselfde rol, soos toe ek dit destyds ontleed het. Wys my gerus uit as ek die sake verkeerde beoordeel het of as dit heeltemal irrelevant is vir vandag se stryd.

Daar is hoofsaaklik x3 standpunte oor godsdiens op skole:

1 absoluut geen godsdiens op skole nie = humanisme as nuwe ‘godsdiens’, want geen god = die nuwe god.

2 godsdiensgelykheid op skole en elkeen kan kies wat hy wil = wat in die praktyk gaan lei tot intergeloofsaksies en bewegings soos daar van alles en almal sogenaamd ‘net geleer’ gaan word.

3 alleen die Christelike godsdiens as geloof en lewensbeskouing waarbinne en waarvolgens alle onderwys en opvoeding geskied op elke terrein van lewe en denke.

Die derde standpunt is in lyn met die Bybel, dat deur die Christelike geloof moet en kan alles beoordeel en bestudeer word, ook nr.2 en 3.

Dit is duidelik dat nr.3 nou juridies verwerp is, al was dit en is dit dalk nou nog baie afgewater deur die eeue. Nou gaan, met die wet as tugmeester, nr.2 die voorkeur kry, tensy die besluit tersyde gestel kan word.

Net tyd gaan leer wat dit in die praktyk alles gaan behels, die Here laat nie met Hom speel nie.

Selfs nr.1 sou (prakties) beter gewees het as nr.2, as ek in die staatskool opset was en kon kies vir my kinders: liewer geen godsdiensbeoefeninge en idees nie, as wat intergeloofs-afgodsdiens op skole beoefen word, afsonderlik of saam op skole, waar elkeen dan tydens “saalopeninge” in sy eie klassie sy spesifieke God/god gaan aanbid en so die Here se oordeel oor daardie kinders, skole, beheerliggame gaan bring, ens.

Onthou die eerste drie gebooie, Ex.20:1-6, asook 2 Kor.6:14-7:1.

Daarom, as gelowiges – soos Totius dit gestel het – het ons nie ‘keuses’ nie, ons kies nie tussen 1 en 2 nie, ons het ‘n roeping !

Ons is onder die verlossende heerskappy van Jesus Christus, en ons hele lewe, veral ons onderwys en opvoeding van ons nageslag moet daarvan getuig, en daarom is en behoort nr.3 ons enigste roeping te wees. En as die ‘strukture’ en ‘onderwysmodelle’ oorgeneem word deur nr.1 en 2, dan begin ons weer nuwe nr.3 christelike tuisskole en privaatskole.

Daarom, die mees wesentlike belangrikste bekering en reformasie wat moet plaasvind in ons land, is nié die van die heidene, die Zumas, die Malemas, die Ogod’s, die Jean Oosthuizen’s en ander gosdienstige en ateïstiese humanisme van ons land nie.

Die belangrikste reformasie en veral bekering wat moet plaasvind, is van Christen ouers, gesinne, families, kerke, gemeenskappe, organisasies, ens., wat moet breek met Mammon, en terugkeer na Christus alleen, deur sy Woord alleen, deur sy Gees alleen, en sal besef dat onderwys en opvoeding is nié die Staat se roeping en taak nie, maar die ouers s’n binne die raamwerk van hul kerke en gemeenskappe. 

Hopelik kan die lees van my artikel ‘n paar ouers opnuut laat dink oor hierdie baie belangrike saak:

Onderwys: Staatsdiens of Godsdiens?

Hier is die inleidende woorde:

“The issue with regard to the state is thus a religious one. Evil is a problem for all society. The corruption of sin effects the person and his institutions. The idea that the state can be the overlord and moral arbiter between men, other governments, and institutions is one of history’s most evil illusions. It is a religious illusion which seeks to circumvent the need for God. It’s ancient classic is Plato’s Republic; its current expression is the modern state. At issue is whether or not the key governing unit on earth is the redeemed man in Christ, or the state as a god walking on earth. – R.J. Rushdoony

‘n Land se diepste religieuse en ideologiese oortuigings sal duidelik na vore kom wanneer ‘n mens ‘n studie doen van sy onderwys- en regsisteem. ‘n Amerikaanse opvoedkundige skryf:

The function of education is thus to school persons in the ultimate values of a culture. This is a inescapably a religious task. Education has always been a religious function of society and closely linked to its religion. When a state takes over the responsibilities for education from the church or from Christian parents, the state has not thereby disowned all religions but simply disestablished Christianity in favor of its own statist religion, usually form of humanism. 

Die minister van onderwys, Kader Asmal, besef dit deeglik. In die voorwoord tot die Nuwe Kurrikulum (afkorting: NK), soos bekendgestel is op 31 Julie 2001, sê hy:

The significance of educaton to our society cannot be underestimated. It is the for social justice, equality, growth, and development. It is, requisite for a democratic society. The curriculum is the place where a society expresses its goals, visions and expectations as to how it will create and develop the kind of citizens who will embody its ideals.

In ons land se kurrikulum sal ons daarom die nuwe godsdiens en kultuur vind wat die staat verwag oorgedra moet word aan die toekoms van ons land, die jeug. Die woord kurrikulum, kom van die latynse woord currere, wat beteken om te hardloop. Meer spesifiek verwys dit na ‘n renbaan wat voltooi moet word om die prys te behaal. Die nuwe kurrikulum is dus die voertuig wat gebruik moet word om ‘n bepaalde doel te bereik deur die onderrig van sekere kennis, vaardighede en waardes. Meeste mense is (tereg) besorg oor die inhoud van die nuwe voertuig, maar vra nie genoegsaam die belangriker vraag van: of die bestuurder agter die stuurwiel, ‘n wettige morel lisensie het om daardie voertuig te bestuur nie ?

In verskillende studies wat alreeds gedoen is, vanuit godsdienstige, filosofiese en opvoedkundige oorwegings, is die nuwe kurrikulum bespreek. In hierdie bydrae, wil ek my bepaal by wat ek glo die achilleshiel-vraagstuk is ten opsigte van onderwys oor die algemeen, en spesifiek die Nuwe Kurrikukum wat voorgestel is, naamlik:

Aan wie behoort die kinders?

En wat daaruit vloei:

Is dit die staat se taak om die onderwys enigsins te hanteer ?

In sy fondamente, het ons met die onderwys stryd, nié te doen met ‘n rassestryd (‘apartheid’), ‘n opvoedkundig-akademiese stryd (‘maar Jannie kan nie meer lees nie’) of ekonomiese stryd (‘ryk vs armes’) nie, maar met ‘n godsdienstig-ideologiese stryd vir die siele van ons kinders (wat natuurlik groot gevolge het vir bogenoemde en ander probleme en lewensterreine), en wat alles gaan uitloop op die volgende botsing tussen die Christendom en die moderne messiaanse staatsideologie wat vandag die onderwys beheer:

Wie is die hoogste Soewerein, d.w.s. wie het die hoogste gesag in die totale lewe, en dus ook in die onderwys: God (deur sy Woord en Gees) of die Mens (deur die Staat) ?

…… Die Nuwe Kurrikulum moet gesien word teen die agtergrond van die rewolusionêre omwentelinge wat in ons land die afgelope dekade plaasgevind het, wat ek in tabelvorm antiteties teenoor die Christendom wil stel:

1 Soewerein: God Drie-enig teenoor die demokraties-humanistiese Mens

2 Norm: Die Bybel teenoor die Menseregte grondwet

3 Wese van die probleem: Sondeval, sonde en die gevolge daarvan teenoor Ongelykheid, omstandighede en strukture

4 Verlosser: Jesus Christus alleen teenoor die Mens deur die messiaanse staatsidee

5 Instrument wat verlossing bedien: Die Kerk van Christus teenoor die sekulêre humanistiese staatskool

Van toepassing op die Nuwe Kurrikulum, sien mens duidelik dat die godsdiens van humanisme, naamlik die mens as maatstaf van alle dinge (ook vir die opvoeding en godsdiens) in die sentrum staan van hierdie wesentlik geestelike stryd, ‘n stryd tussen geloof en ongeloof op elke terrein van lewe en denk.

Sien die volledige artikel hier: Onderwys – Staatsdiens of Godsdiens?


Sien ook die volgende artikels en lesings:

Lesings oor gereformeerde onderwys: tuis- en instituasionele onderwys

Intergeloof in die Onderwys

Reformasie 500

Kom ons lees Romeine saam met Luther en Calvyn

Image result for die boek romeine

– Romeine 1:1-4 –

PAULUS, ’n dienskneg van Jesus Christus, ’n geroepe apostel, afgesonder tot die evangelie van God —
2 wat Hy tevore beloof het deur sy profete in die heilige Skrifte,
3 aangaande sy Seun wat gebore is na die vlees uit die geslag van Dawid
4 en na die Gees van heiligheid met krag verklaar is as die Seun van God deur die opstanding uit die dode, Jesus Christus, onse Here (Rom. 1:1-4 A53)


1 Sien die inleiding op die leesreeks hier, en die res van die reeks hier.

2 Die doel van die reeks is nie om ‘n eie verklaring te gee van die boek Romeine nie, of om vir u die leeswerk en verklaarwerk te doen nie. Die doel is soos dit sê, om ‘saam’ met Luther en Calvyn Romeine deur te lees, deur hul kommentare/lesings daarop te raadpleeg, om te sien hoe hul met hierdie boek omgegaan het wat wesentlik sentraal gestaan het in die Protestantse Reformasie van die 16/17de eeu.

3. Ek gee wel hier en daar ‘n raamwerk of opmerkings, en gee ‘n paar aanhalings uit Luther en Calvyn se kommentare, maar net hier en daar wat my opval en wat ek met julle wil deel. So die vertrekpunt is altyd: ad fontes! = terug na die bronne, d.w.s. lees die Skrif (Romeine) en Luther en Calvyn se kommentare self.

4. Enige opmerkings oor ons Romeine lees saam Luther en Calvyn (RLC), kan hier onder of by die facebook inskrywing geplaas word.

5. Hier is Luther en Calvyn se kommentare gratis aanlyn:





1 Oorsigtelik skryf Luther by vers 1: Die wese van die boek Romeine is om enige vertroue in of op onsself en ons ‘eie geregtigheid’ te vernietig, en ‘n geregtigheid buite onsself te soek om ons te red, ‘n ‘vreemde geregtigheid’ wat alleen te vind is in Jesus Christus.

The sum and substance of this letter is: to pull down, to pluck up, and to destroy all wisdom and righteousness of the flesh (i.e.,of whatever importance they may be in the sight of men and even in our own eyes), no matter how heartily and sincerely they may be practiced, and to implant, establish, and make large the reality of sin (however unconscious we may be of its existence).

Hence, Blessed Augustine says in the seventh chapter of his book On the Spirit and the Letter: The apostle Paul “contends with the proud and arrogant and with those who are presumptuous on account of their works’ etc.; “moreover, in the letter to the Romans, this theme is almost his sole concern and he discusses it so persistently and with such complexity as to weary the reader’s attention, yet it is a useful and wholesome wearying. …

For God does not want to save us by our own but by an extraneous
righteousness which does not originate in ourselves but comes to us from beyond ourselves, which does not arise on our earth but comes from heaven. Therefore, we must come to know this righteousness which is utterly external and foreign to us. That is why our own personal righteousness must be uprooted—according to Ps. 45 (where we read): “Forget also thine own people and thy father’s house” (Ps. 45:10)—just as also Abraham was told to leave his own country. …

But now Christ wants all our feeling to be so bare that, on the one hand, we are not afraid to be cast into confusion on account of our faults, nor delight in praise and vain joy on account of our virtue, yet, on the other hand, we do not glory before men in that external righteousness which, coming from Christ, is in us, nor suffer defeat because of those sufferings and evils which befall us for his sake. …

Certainly there are many who, like the Jews and the heretics, for God’s sake disregard and willingly give up all goods at their left hand, namely, the temporal ones; but there are few who for the sake of obtaining Christ’s righteousness regard as nothing the goods at their right hand, namely, spiritual goods and righteous works. Certainly the Jews and the heretics are unable to do this. And yet, without this, no one can be saved. For we all hope and wish our own achievements to be accepted by God and rewarded by him. But it remains forever true: “It is not of him that wills, nor of him that runs, but of God that has mercy” (Rom. 9:16).

2 “Paulus, ‘n dienskneg van Jesus Christus” (v.1)

‘n Dienskneg van die Here moet nie sy gesag in hoogmoed misbruik nie maar tot diens van sy naaste aanwend, hy moet waak teen “twee monsters” = te sag wees of te hard wees.

If we are to specify these two faults, we say that they are: softness and austerity. Of the first we read in Zech. 11:17: “Woe to the worthless shepherd that leaves the flock!” And of the second, Ezekiel says (Ezek. 34:4): “With force and with rigor have you ruled over them.” These are the two main faults from which all the faults of clergymen arise. And no wonder! For softness is rooted in concupiscence, and austerity in irascibility. These are the source of all evil, as we well know. Therefore, it is very perilous to assume an office unless these two beasts have been slain, for they will do the more harm the more power to do harm is available. …

Hence, the apostle says: “a servant of Jesus Christ” In this word, there is majesty as well as humility: there is humility in it in so far as he does not consider himself lord and creator according to the manner of proud tyrants who use their power in such a way that they appear to think of nothing else but their own power as if they had produced it and as if they had not received it from someone else. Therefore, they do not find joy in the fruit of power but merely enjoy power itself.

3 “n geroepe apostel” (vers 1) Hier skryf Luther oor sake wat mens sal help om te besin oor mens se roeping as leraar. Hy vermeld ook 3 soorte verdraaiings van die apostelamp wat vermy moet word.

By this term he more definitely specifies the nature of his service and his ministry. For many are servants and ministers of Jesus Christ but not all are apostles. But all apostles are also servants, i.e., ministers, i.e., such as perform the work of the Lord toward and in others as his representatives.

With the first word (“called”), he strikes down three kinds of men who are not called to offices of honor.

First, the pseudo apostles, who at that time could be found everywhere and whom the devil sowed like tares among the wheat, sending them from the north like the boiling caldron of Jeremiah.

Secondly, those who assume an office because of ambition. They may not be false apostles or false servants, inasmuch as they teach what is right and true and lead others in a catholic way, yet because they are not called to this office, they are indicted by this word “called.” They may not be “thieves and robbers” like the false apostles, but still they are mercenaries who seek their own advantage and not the cause of Jesus Christ; they show concern for their sheep only in so far as they expect to reap a profit of honor, gold, or pleasure. Today a significant number of these is to be found in the church. To be sure, the Scripture does not indict and condemn them in the same way as it does the false prophets and the false apostles (i.e., the heretics and schismatics and the unbelievers) of whom it is written that they run although they are not sent and speak without being authorized to do so, and seek after lying (Ps. 4:2), etc. Yet God finds them wanting, because it is not from free love but from grasping cupidity that they assume and seek honor for themselves.

Thirdly, similar to these are those who force themselves upon their charges or let themselves be forced upon them. These are worse than those of the second group but not so bad as those who belong to the first one. But because the holy offices are so sublime, no danger in this world and the next is more to be feared; indeed, there is no greater danger than to assume such an office without a call of God. But, alas, many are today completely insensitive to all this and do not give it the slightest thought. How will they be spared if not even those are secure whom God has called! Judas, the apostle, came to ruin; Saul fell; and David, the chosen one, fell—and yet they were sublimely called and anointed! Woe, then, to these wretched ones here.

4 “afgesonder tot die evangelie van God” (vers 1) Predikante moet voltyds in die bediening besig wees, en nie deur allerlei ‘sekulêre ondernemings’ besig gehou word nie.

Therefore, to say “separated unto the gospel of God” is the same as to say: Relieved from all other tasks, I am dedicated, introduced, and consecrated to this single office to teach the gospel, as a priest is set apart and separated in order to offer the sacrifice.

This meaning is more acceptable than the one I mentioned first. In short, with this word he rebukes those who, though they are set apart to the ministry of God and are therefore in the business of the Lord, are yet involved in other and secular undertakings as if they were of the world. Indeed, the apostle directs our attention to the fact that he is not set apart for any kind of work but solely for the gospel; he says: My chief work is to spread the gospel, as in I Cor. 1:17: “Christ sent me not to baptize but to preach the gospel”; the other apostles may be set apart for other kinds of work, but I am set apart for the gospel.

5 “wat Hy tevore beloof het” (vers 2) Die Evangelie wat Paulus verkondig is niks nuuts nie, dit kom uit die OT geskrifte, en nog verder terug is dit deel van die verordineerde plan van God.

This he says in order that one should not think that the strongest and most telling proof of the truth of the gospel, namely, that its coming is testified to by the Law and the Prophets, is the fruit of our merits and the invention of human wisdom.

For the gospel proclaims what according to prophecy it should proclaim. This
proves that before it became what it is, it was foreordained in God’s counsel to be what it has become. Thus the glory of this teaching belongs to God alone and not to us and our merits and achievements.

Before we came into being, it was ordained—as it says itself:

“I was set up from everlasting and of old” (i.e., in the form of the law), “before the earth was” (i.e., the church) which was made through me [scil., wisdom] (Prov. 8:23).

It is the gospel, the wisdom and power of God, which has established the
church and does all that wisdom says of itself in its own praise. So it is written in Amos 3:7: “Surely the Lord God will do nothing except he reveal his secret unto his servants the prophets.”

And so also in Isa. 48:5 f.: “I have declared it to you from of old” (i.e., in the old law): “before it came to pass I showed it to you, lest you should say, Mine idol” (i.e., the imagination of my wisdom) “has done them and my molten image has commanded them.

You have heard it” (at the time of the Law and the Prophets); “behold all this” (namely, now in the time of grace), etc.

He says this in order to indicate the difference of the gospel from the promise given before the times, about which Titus (Titus 1:2) says: “which God, who cannot lie, promised before times eternal.”

For this promise is the foreordination from eternity of all things to come. But the promise through the prophets happens in time and in human words. It is a wonderful sign of God’s condescension that, over and above his eternal promise, he gives this pledge in human words, and not only in oral but also in written ones. All this is done in order that, as the promise is fulfilled, they will serve as the evidence that he had planned it so, so that one may recognize that Christianity did not originate by accident or in the fate of the stars (as many empty-headed people presume), but that it became what it was to be by the certain counsel and premeditated ordination of God.

And, for another reason, he rightly adds: “in the Holy Scriptures.” For if he had merely said: “through his prophets,” the calumny would be possible that he was adducing the dead who, together with their words, no longer exist. But now he refers and points to their writings which are available to this day.

6 “aangaande sy Seun … Jesus Christus onse Here” (vers 3,4) In hierdie twee verse word beide die mensheid en Godheid van Jesus Christus bely en moet ons daaraan vashou, soos die Heilige Skrif dit openbaar.

Note how very appropriately the apostle chooses his words: he does not say: “who was the Son of God in power’ in the same way in which he says: “who was made according to the flesh.” For from the very moment of Christ’s conception it was correct to say, in view of the union of the two natures: This Son is the son of David and this man is the Son of God.

The first is true because his divinity is emptied and hidden in the flesh. The second is true because his humanity is fulfilled and translated into divinity. And though he was not born as the Son of God but as a human son, he was nevertheless always the Son and is even now the Son of God. But men did not recognize his designation and appointment as the Son of God.

Though he was endowed with power over all and was indeed the Son of God, he did not yet exercise it and was not acknowledged as the Son of God. This happened only through the spirit of sanctification. For the Spirit was not yet given because Jesus was not yet glorified. “He shall glorify me” (John 16:14), he said. Through the apostles, the Holy Spirit designated and declared him to be the Son of God with power over all, to whom everything should be subject because God the Father had made him Lord and Christ. …

In the gospel, Christ is by the Holy Spirit declared and manifested to be the Son of God in power over all things. Before the resurrection this was not revealed and manifested but was, rather, hidden in the flesh of Christ.

7 Die evangelie is ‘n eenheid, hetsy dit wat beskryf word in een van die vier Evangelies, of in Paulus se briewe

“The gospel” is not only what Matthew, Mark, Luke, and John have written. This is made plain enough in this passage. For it states specifically that the gospel is the word of the Son of God, who became flesh, suffered, and was glorified.

Therefore, it makes no difference whether Matthew or Thomas wrote it down and taught it and in what words and in what language: the gospel of God is the same. It does not matter how many books and authors teach it, for what they all teach is one and the same thing. When, therefore, the apostle says of a certain brother: “whose praise is in the gospel through all the churches,” this is not necessarily to be understood to refer to the Gospel of Luke but, rather, to the fact that it was his praise and distinction that he could teach the gospel, i.e., the word of God. So also Apollos and others had similar praise because they knew how to preach Christ well and richly.

Also the passage which says: “according to my gospel” (Rom.2:16) does not need to be interpreted with reference to the Gospel of Luke, as if Luke had written down what Paul preached or as if what the former had written down the latter had preached. But he says “my” gospel because he himself preached the word of God “concerning his Son,” as the passage we are dealing with puts it.


(nota: waar Luther reeds sake genoem het wat Calvyn ook aanspreek, gaan ek dit nie noodwendig herhaal nie, maar wel byvoeg ‘n ander insig is of bydrae tot die saak)

1 Die gesag van ‘n dienskneg en apostel

A servant of Jesus Christ, etc. — He signalizes himself with these distinctions for the purpose of securing more authority to his doctrine; and this he seeks to secure by two things — first, by asserting his call to the Apostleship; [14] and secondly, by showing that his call was not unconnected with the Church of Rome: for it was of great importance that he should be deemed an Apostle through God’s call, and that he should be known as one destined for the Roman Church. He therefore says, that he was a servant of Christ, and called to the office of an Apostle, thereby intimating that he had not presumptuously intruded into that office. He then adds, that he was chosen, (selectum — selected, [15] ) by which he more fully confirms the fact, that he was not one of the people, but a particular Apostle of the Lord. 

2 Daar is nie meer vandag Apostels nie, dus geen opeenvolging nie

We must here observe, that all are not fitted for the ministry of the word; for a special call is necessary: and even those who seem particularly fitted ought to take heed lest they thrust themselves in without a call. But as to the character of the Apostolic and of the Episcopal call, we shall consider it in another place. We must further observe, that the office of an Apostle is the preaching of the gospel. It hence appears what just objects of ridicule are those dumb dogs, who render themselves conspicuous only by their mitre and their crook, and boast themselves to be the successors of the Apostles!

The word, servant, imports nothing else but a minister, for it refers to what is official. I mention this to remove the mistake of those who too much refine on this expression and think that there is here to be understood a contrast between the service of Moses and that of Christ.

3 Vers 3 en 4 verduidelik die ganse Evangelie in ‘n neutedop: Jesus Christus

3. Concerning his own Son, etc. — This is a remarkable passage, by which we are taught that the whole gospel is included in Christ, so that if any removes one step from Christ, he withdraws himself from the gospel. For since he is the living and express image of the Father, it is no wonder, that he alone is set before us as one to whom our whole faith is to be directed and in whom it is to center.

It is then a definition of the gospel, by which Paul expresses what is summarily comprehended in it. I have rendered the words which follow, Jesus Christ our Lord, in the same case; which seems to me to be most agreeable with the context. We hence learn, that he who has made a due proficiency in the knowledge of Christ, has acquired every thing which can be learned from the gospel; and, on the other hand, that they who seek to be wise without Christ, are not only foolish, but even completely insane.

4 Jesus Christus is een Persoon met twee nature, dit moet gehandhaaf word teen ketters soos Servet

Who was made, etc. — Two things must be found in Christ, in order that we may obtain salvation in him, even divinity and humanity. His divinity possesses power, righteousness, life, which by his humanity are conveyed to us. Hence the Apostle has expressly mentioned both in the Summary he gives of the gospel, that Christ was manifested in the flesh — and that in it he declared himself to be the Son of God. So John says; after having declared that the Word was made flesh, he adds, that in that flesh there was a glory as of the only-begotten Son of God. (John 1:14.) That he specially notices the descent and lineage of Christ from his ancestor David, is not superfluous; for by this he calls back our attention to the promise, that we may not doubt but that he is the very person who had been formerly promised. So well known was the promise made to David, that it appears to have been a common thing among the Jews to call the Messiah the Son of David. This then — that Christ did spring from David — was said for the purpose of confirming our faith.

He adds, according to the flesh; and he adds this, that we may understand that he had something more excellent than flesh, which he brought from heaven, and did not take from David, even that which he afterwards mentions, the glory of the divine nature. Paul does further by these words not only declare that Christ had real flesh, but he also clearly distinguishes his human from his divine nature; and thus he refutes the impious raving of Servetus, who assigned flesh to Christ, composed of three untreated elements.


Die hele reeks is hier beskikbaar: Reformasie 500: LRLC

Posted by: proregno | July 5, 2017

Wie is die Middelaar ? O, vriend, ken u Hom ?


Prof. Eppie van der Walt

deur dr. SJ van der Walt

My kategismuspreek komende Sondag is volgens HK Sondag 5, DV. In my voorbereiding lees ek hierdie kort en kragtige oordenking van dr. SJ van der Walt oor hierdie Sondag, spesifiek v/a 18.

Ag, mag ons ‘moderne doppers’ maar opnuut die spiritualiteit en godsvrees van ons gereformeerde voorvaders herontdek, en ophou skuldig voel oor ‘alles’ van die verlede, eerder bou op wat goed is, en verder reformeer waar nodig vanuit die voorbeeld van ons voorgangers (Hebr.13:7).

Mag ons weer die wese verkondig, waarop die GKSA gebaseer is, die Rots, en Hy is Christus ! (Matt.16:18), en voortgaan om verklarende én toepassende prediking, beide regverdiging én heiligmaking, die troos én die oproep in Christus te verkondig, tydig én ontydig (2 Tim.4:1-5).

Teen al die sosiale agendas van ons tye, bv. die SARK/WRK/WCRC ideologieë, teen al die sosiale ‘issues’, soos bv ‘vrou in die besondere ampte‘ agenda, teen al die ongelowige aanslae in ons tye, ens., laat ons weer Christus alleen verkondig, veral in die Reformasie500 jaar, vir die herstel van ons eie lewens, ons gesinne, ons gemeente, ons volk en ons land.

En die mees wesentlike vraag waar alles begin in ons bekering en verdere reformasie, word hier onder deur dr. vd Walt gevra vanuit die Skrif soos ons dit bely in v/a 18 van HK Sondag 5:

Ken u Hom ? 

Want om die Here en sy Seun waarlik te ken is die ewige lewe (Joh.17:3) !

Lees hierdie kort oordenking saam met u gesin, gemeente, familie, almal, biddend en verootmoedigend, met die gebed vir ons tye:

“O God, verlos Israel (die Kerk vandag orals onder alle volke) uit al sy benoudhede!” – Psalm.25: 22

11 Februarie (herstigtingsdag van die GKSA, 1859)


“Want daar is een God en een Middelaar tussen God en die mense, die mens Christus Jesus, Wat Homself gegee hel as ‘n losprys vir almal….” — 1 Tim. 2:5 en 6.

Sondag:6 – VRAAG EN ANTWOORD: 18

Vraag: Wie is hierdie Middelaar wat terselfdertyd ware God1 en ware2 regverdige mens is3?


  1. Jesaja 9:6; Jeremia 23:6; Maleagi 3:1; Romeine 8:3; Romeine 9:5; Galasiërs 4:4; 1 Johannes 5:20
  2. Lukas 1:42; Lukas 2:6-7; Romeine 1:3; Romeine 9:5; Filippense 2:7; Hebreërs 2:14; Hebreërs 2:16-17; Hebreërs 4:15
  3. Jesaja 53:9; Jesaja 53:11; Jeremia 23:5; Lukas 1:35; Johannes 8:46; Hebreërs 4:15; Hebreërs 7:26; 1 Petrus 1:19; 1 Petrus 2:22; 1 Petrus 3:18

Antwoord: Ons Here Jesus Christus4, wat God vir ons tot wysheid, geregtigheid, heiligmaking en volkome verlossing gegee het5.


  1. Matteus 1:23; Lukas 2:11; Johannes 1:1; Johannes 1:14; Johannes 1:18; Johannes 14:6; Romeine 9:5; 1 Timoteus 2:5; 1 Timoteus 3:16; Hebreërs 2:9
  2. 1 Korintiërs 1:30; 2 Korintiërs 5:21

Hier wys die Kategismus nou eintlik vir die eerste maal pertinent op Jesus Christus as die Redder van die wêreld. Wel was dit steeds die veronderstelling van waaruit geredeneer is, maar hier word dit nou getuig, verklaar, bely. Daar word nou nie meer gepraat oor die Middelaar nie, maar die soekende sondaar word nou aan die lewende Heiland self voorgestel. Dis nou nie meer net: “So is die Verlosser nie”, maar: “Daar staan die Verlosser”.

Dis dieselfde as wat die engel vir die herders van Betlehem gesê het: “Moenie vrees nie, want kyk, ek bring julle ‘n goeie tyding van groot blydskap wat vir die hele volk sal wees, dat vir julle vandag in die stad van Dawid gebore is die Verlosser, wat Christus, die Here, is” (Luk. 2:10 en 11). Wat ‘n blye boodskap! Hoe heerlik tog dat die bogenoemde vraag nie onbeantwoord hoef te bly nie! Wat sou die toestand van die wêreld tog nie angswekkend gewees het as op die vraag geantwoord moes word: Dit weet ons nie! of, nog erger: Daar is geen sodanige Verlosser of Middelaar nie. Net so goed of ons vir die kranke die vreeslike boodskap moet bring: Vir jou is daar g’n raad of hulp nie; die dokter wat jóú kan help, bestaan nie!

Ja, so leef daardie vraag in die harte van miljoene. Ai, wie sal my red van die strikke van die dood, van die angste van die hel? En hoe tragies om te sien dat miljoene mense agter ‘n Boeddha, ‘n Confucius, ‘n Mohammed en soveel meer skyn-redders aanloop. Wat is dit nie dubbel-tragies dat, terwyl daar wel ‘n Verlosser van sonde en dood is en God Hom aan ons bekend gemaak het, daar tog nog sovele is wat Hom nie raaksien nie, wat Hom verbyloop agter misleiers en valse Christusse aan.

Ja, selfs onder ons sg. Westerse beskawing is daar miljoene heidene wat net van die naam Jesus Christus weet maar vir wie dit geen betekenis het nie. Die naam roer hulle nie. Dit trek hulle nie. Hulle is soos die spottende menigte daar rondom die kruis, wat vlak by die lig staan en tog verkeer in ‘n nag van dikke duisternis; wat as ‘t ware onder die bloed-drup van Jesus staan, terwyl hulle nie ‘n enkele druppel van daardie Heilfontein geniet nie. Hulle eie siele sterwe van dors in hulle, en dan spot hulle met die dors van Jesus.

Wie is die Middelaar?

O, vriend, ken u Hom?

Het u Hom al ooit ontmoet, of is Hy vir u ook ‘n vreemdeling?

En, as u Hom ken, het u dan ook al gepoog om Hom aan andere heilsoekers bekend te maak?

Gebruik u elke geleentheid en al wat u het, om die blye boodskap aan die wêreld bekend te maak, om ook die blinde heidendom te lei tot die enigste Redder op die ganse wêreld?

Laat ons God dank as ons Hom ken, en laat ons nie rus voordat almal Hom ken nie, as dit moontlik is.

Ons Middelaar tel wel nie onder die ry van oorlogshelde, geleerdes, filantrope en ander sogenaamde groot figure van die wêreld nie. Tog weet die geloof dat Hy die Middelaar is, wat ver bokant al die ander uitgaan.

Dis Godslastering om Hom op een lyn te stel met manne soos Sokrates, Mohammed, Boeddha ens.


Bron: Die Vaste Fondament: Dagboek uit die Heidelbergse Kategismus

Sien ook: Maar JULLE, wie sê julle is Ek ?

Hier is die inleidende woorde deur die skrywer:

“Wat dink u van die Christus?

Dit is ‘n baie belangrike vraag. Beter gestel: dit is die mees beslissende vraag in die lewe van enige mens, en dus ook in u lewe.

Dit is die vraag waardeur u gestel word op die punt waar u lewenspad vurk, waar twee weë uitmekaar gaan.

Een van die twee paaie moet u kies.

Watter een van die twee paaie u gaan kies, hang af van u antwoord op die vraag: Wat dink u van die Christus?

Voordat u antwoord gee op die allesbeslissende vraag, wil ek eers kortliks aan u vertel wie hierdie Christus is.”

Posted by: proregno | July 4, 2017

Ogod’s, Jean Oosthuizen en ander SJW’s van ons tye


Image result for social justice warriors

Wat is ‘n gepaste beskrywing vir die Ogod’s en die Jean Oosthuizen (sien sy artikel: Bly koelkop en sien dat almal wen) yweraars van ons (humanistiese) anti-Christelike tydsgees en hul verbete stryd teen al wat (nog) Christelik is in ons tye?

Hierdie artikel beskryf hulle denke en optrede, sonder om name te noem. Ek plaas dit graag hier met erkenning, lees dit gerus om ons tye en aanslae beter te verstaan, daar is niks nuuts onder die son nie:

Christian Reconstruction vs “Social Justice Warriors”

By Chalcedon Editorial
June 28, 2017

The doctrine of rights is still very powerful, and its main area of power is among newcomers to social power, minority groups in particular. Its content grows vaguer as its political power increases.[1]

Could there be a more prescient passage by Rushdoony regarding the very times in which we live? Is he not precisely describing the contemporary movement of Social Justice Warriors (SJW) who’ve picked up the cause of every minority group and seek to hold college campuses hostage?

And do we not all sit and wonder about what precisely these misguided protestors stand for? It seems that Rushdoony is accurate to say that “its content grows vaguer as its political power increases.” In other words, they’re like children wielding a gun. There’s no depth to their reasoning. There is only a lust for power and significance. And the more that power grows, the less reason they’ll need to justify it. The “newcomers to social power” are usually the most dangerous.

The Downward Spiral of the Mob Mentality

Why do we have to contend with revolutionaries? It’s because of misplaced sovereignty. Historically, sovereignty belonged to royalty, emperors, or an elite political and social class—because sovereignty meant to be above all others—but after Marx and the rise of rank democracy, sovereignty was up for grabs:

Because sovereignty has been democratized, it has left kings, the artists, and others, for the mob, for mass men. The manipulation of the people by the media and by the political elite has become a necessity for rule and for “social order.” The goal of diverse groups has become to capture the attention and the allegiance of the masses, to command the revolution which continues to spiral downward.[2]

Today’s Establishment is hardly an opponent to the SJWs. Rather, the young revolutionaries are provided with a very large microphone which makes the media and the political elite accomplices to the downward spiral of the new mob mentality. Why? It’s because the last vestiges of Christian civilization must be destroyed—although now it’s labeled pejoratively as “white privilege”—so a new “city of man” can be built. The difference is that this humanistic metropolis will be postmodern, neo-Marxist, and grossly perverted.

God’s Prophetic Revolutionaries

The Biblical premises are all hostile to the revolutionary ideology, because Christianity affirms God as the Creator and Redeemer, not chaos and revolution. Power is sought from above, not from below. In fact, for Christianity, power from below is ultimately demonic.[3]

As Christians, we must call the new revolutionaries what they are: demonic. Their starting point is “chaos and revolution,” because their endpoint is power and the will to be as god.  For us, the starting point is the fear of the Lord and the desire to do His will, and for that reason, we must mount a “counter-revolution” of sorts—one modeled after God’s prophetic standard.

For example, when God called the prophet Jeremiah to ministry, He ordained the young man to a revolutionary purpose: “to root out, and to pull down, and to destroy, and to throw down, to build, and to plant” (Jer. 1:10). There would be nothing diplomatic included in Jeremiah’s mission—he would be a holy revolutionary waging war with the sword of his mouth.

Upon what injustice was Jeremiah working against? It was the injustice against the Lord and His Kingdom. Jeremiah’s ministry targeted the violation of heaven by all them that forsook the Lord, did wickedness, and burned incense to other gods. Jeremiah’s generation transgressed the covenant of their God and they were marked for revolution.

The Work of Reconstruction and the Word of Reconstruction

Are we to contend with SJW protestors in the streets? Are we to become political revolutionaries ourselves? No. We are to continue the work of reconstruction, but prophetically, we are to speak the word of reconstruction which includes a clear message of the sovereignty of God against all forms of sovereignty sought by men. Then, we must continue to educate our fellow believers in the dominion mandate of our God. Without a practical message of what the sovereignty of God looks like in history, there is no standard for Christians to follow and no voice to rebuke the enemy:

To be silent in such a time is to deny the Lord, abandon the faith, and concede to the enemy.[4]

For Chalcedon, the work remains clear and unchanging. Although the times in which we live are changing, there is nothing we’re facing that wasn’t spelled out presciently in the teaching and writing of R. J. Rushdoony. He wrote much about the revolutionary drive of fallen men, and his remedy was always “regeneration not revolution.” By that he meant no violent revolution (he referred to the Christian education movement as a “quiet revolution”). As Christians, we do engage in war and revolution, but they are much different than those waged by men:

We are at war, but the weapons of our war are not material but Biblical and Spiritual ones, and our calling is to believe and obey the Lord, to bring people to Christ, to extend His dominion, and to establish the crown rights of our King in every every area of life and thought.[5]

There is the work of reconstruction that we all must do, and then there is the word of reconstruction that must be proclaimed which is a work for Chalcedon to do. You are very much a part of this calling as you equip yourself, share this message with others, and faithfully support this ministry.

[1] R. J. Rushdoony, Sovereignty (Vallecito, CA: Ross House Books, 2007), p. 128.

[2] ibid.

[3]Sovereignty, p. 455.

[4] R. J. Rushdoony, Roots of Reconstruction (Vallecito, CA: Ross House Books, 1991), p. 519.

[5] ibid., p. 451.


Image result for gebed in skole

Wie gaan ouers en beheerliggame meer vrees – God of die mense ?

En hulle het hul geroep en hulle bevel gegee om in die geheel nie in die Naam van Jesus te spreek of te leer nie. Toe antwoord Petrus en Johannes en sê vir hulle: Of dit reg is voor God om julle meer gehoorsaam te wees as God, moet julle self beslis; want vir ons is dit onmoontlik om nie te spreek oor wat ons gesien en gehoor het nie. – Hand. 4:18-20
Hulle het hul dan gebring en voor die Raad gestel; en die hoëpriester het hulle gevra en gesê: Het ons julle nie uitdruklik verbied om in dié Naam te leer nie? En kyk, julle het Jerusalem met julle leer vervul; en julle wil die bloed van hierdie Man op ons bring. En Petrus en die apostels antwoord en sê: Ons moet aan God meer gehoorsaam wees as aan die mense. – Hand. 5:29

Die uitspraak van die hof oor godsdiens in skole is gedoen, lees meer daaroor hier, ook die verskillende maniere hoe hierdie uitspraak tans beoordeel word:

Ek gaan elke geloofseksklusiewe skool aanvat (sien heel onder die inhoud van hierdie artikel oor Ogod se doelwit met hierdie saak)

TKR Verklaring oor Uitsprak in Godsdiens-in-Skole Hofsaak (sien die verklaring heel onder aan die hierdie artikel)
In die Beeld/Netwerk 24 artikel word daar gestel deur ‘n verteenwoordiger van Solidariteit (wat die besluit verwelkom):
“Beheerliggame behou steeds die reg en bevoegdheid om die etos en geloofspraktyke van ‘n betrokke skool te bepaal, mits dit voldoen aan die riglyne wat in die Skolewet vervat is”
“Beheerliggame kan geloofspraktyke van die skool bepaal” …
Maar dan:
“… mits dit voldoen aan die riglyne wat in die skolewet vervat is” ?
Hierdie hofuitspraak gaan dalk nog getoets word aan die land se grondwet in ‘n appélsaak, maar vir nou wil ek vra:
Mis ek dalk iets: beteken hierdie hofuitspraak dan nou nie duidelik juis dat dit die regering van die dag is, en nie die ouers/beheerliggame nie, wat die geloofspraktyke finaal gaan en moet bepaal?
Dit is lyk my hoe die OGOD-yweraar dit verstaan, soos die opskrif dit hierbo stel: “Ek gaan elke geloofseksklusiewe skool aanvat”
Soos E. Mhlanga van die departement van basiese onderwys ook sê na die hofuitspraak, in die skole:
  • moet godsdienste of geloof op ‘gelykwaardige basis beoefen word’, en
  • opvoeding moet plaasvind ‘oor’ godsdiens, en nie onderrig ‘in’ godsdiens nie,

Let op daardie baie belangrike woorde ‘oor’ en ‘in’, wat beteken:

Die kinders moet geleer word daar is nie net een ware godsdiens nie, Joh.14:6 en Hand.4:12 is nie waar of van toepassing vir skole nie.  Hulle moet ‘oor’ godsdienste leer, soos hul oor verskillende tale en kulture leer, sonder ‘n waardeoordeel en geloofs- en lewensbeskoulike beoordeling.

Basies wat skole by implikasie moet leer – ten minste in die praktyk – is die gelykheid van godsdienste, dit is gelykheid van al die afgode aan die enigste ware Drie-enige God, wat Hom in en deur die Bybel, die Woord van God, eksklusief openbaar. Een of ander vorm van humanistiese godsdiens sal nou vervang wat nog oor is van die Christelike geloof.

RJ Rushdoony, seker die beste christelike opvoedkundige filosoof van die 20ste eeu in die VSA, skryf:

“The dictionary definition of education describes it as “the impartation or acquisition of knowledge, skill, or discipline of character.” The function of education is thus to school persons in the ultimate values of a culture. This is inescapably a religious task. 

Education has always been a religious function of society and closely linked to its religion. When a state takes over the responsibilities for education from the church or from Christian parents, the state has not thereby disowned all religions but simply disestablished Christianity in favor of its own statist religion,usually a form of humanism. An excellent means of analyzing the religion of any culture is to study its concept of education.” 

Die ‘oor’ godsdienste leer in skole hofuitspraak, in plaas van ‘in’ een godsdiens leer en daarvolgens alle godsdienste beoordeel, is niks anders as wat Rushdoony hier noem nie:  die staat wat die Christelike godsdiens verruil het vir ‘n ander godsdiens, naamlik ‘n humanistiese staatistiese godsdiens waarin alle godsdienste gelyk is … behalwe die humanistiese staatsgodsdiens wat dit alles beoordeel en veroordeel.

Die volgende waarheid, Godsopenbaring, mag nie meer ‘eksklusief’ geleer word nie (ja, ek weet, dit was en word tans nie eers baiemaal konsekwent geleer in die praktyk van meeste skole nie, maar nou is daar verval, nl.’n verdere verbod op die ‘eksklusiewe’ christelike geloof):

Die vrees van die HERE is die beginsel van die kennis; sotte verag wysheid en tug. … Die Wysheid roep hardop daarbuite, sy verhef haar stem op die pleine, op die hoek van die rumoerige strate roep sy, by die ingange van die poorte, in die stad, spreek sy haar woorde. – Spr.1:7-9

Kinders moet orals die vrees van die HERE geleer word, dat daar een Here is van beide redding en wetenskap, van tyd en ewigheid, wat alles gemaak het:

Hoor, Israel, die HERE onse God is ‘n enige HERE. Daarom moet jy die HERE jou God liefhê met jou hele hart en met jou hele siel en met al jou krag. En hierdie woorde wat ek jou vandag beveel, moet in jou hart wees; en jy moet dit jou kinders inskerp en daaroor spreek as jy in jou huis sit en as jy op pad is en as jy gaan lê en as jy opstaan. Ook moet jy dit as ‘n teken bind op jou hand, en dit moet as ‘n voorhoofsband tussen jou oë wees. En jy moet dit op die deurposte van jou huis en op jou poorte skrywe. – Deut.6:4-9  
En vaders, moenie julle kinders vertoorn nie, maar voed hulle op in die tug en vermaning van die Here. – Ef.6:4

Jesus antwoord hom: Ek is die weg en die waarheid en die lewe; niemand kom na die Vader behalwe deur My nie. – Joh.14:6

En die saligheid is in niemand anders nie, want daar is ook geen ander naam onder die hemel wat onder die mense gegee is, waardeur ons gered moet word nie. – Hand.4:12

En terwyl Paulus in Athéne vir hulle wag, het sy gees in hom opstandig geword toe hy sien dat die stad vol afgodsbeelde was. Hy het toe in die sinagoge met die Jode gespreek en met die godsdienstige mense, en elke dag op die mark met die wat hom teëkom. …. God het dan die tye van onkunde oorgesien en verkondig nou aan al die mense oral dat hulle hul moet bekeer, omdat Hy ‘n dag bepaal het waarop Hy die wêreld in geregtigheid sal oordeel deur ‘n Man wat Hy aangestel het, en Hy het hiervan aan almal sekerheid gegee deur Hom uit die dode op te wek. – Hand.17:16,17,30,31

… hoe ek niks agtergehou het van wat nuttig is nie, om dit aan julle te verkondig en julle te onderrig in die openbaar en in julle huise, terwyl ek kragtig by die Jode sowel as die Grieke aangedring het op die bekering tot God en die geloof in onse Here Jesus Christus. – Hand.20:20-21

En Paulus het twee volle jare in sy eie gehuurde huis gebly en almal ontvang wat na hom gekom het, terwyl hy die koninkryk van God gepreek en onderrig gegee het aangaande die Here Jesus Christus, met volle vrymoedigheid sonder enige verhindering. – Hand.28:30,31

Maar julle het Christus nie so leer ken nie, as julle ten minste van Hom gehoor het en in Hom onderrig is soos die waarheid is in Jesus (Ef. 4:20-21)

… aan wie God wou bekend maak wat die rykdom van die heerlikheid van hierdie verborgenheid onder die heidene is, dit is Christus onder julle, die hoop van die heerlikheid. Hom verkondig ons, terwyl ons elke mens vermaan en elke mens in alle wysheid onderrig, om elke mens volmaak in Christus Jesus voor te stel; waarvoor ek arbei en stry volgens sy werking wat in my werk met krag. – Kol.1:27-29

Maar bly jy in wat jy geleer het en waarvan jy verseker is, omdat jy weet van wie jy dit geleer het, en dat jy van kleins af die heilige Skrifte ken wat jou wys kan maak tot saligheid deur die geloof in Christus Jesus. Die hele Skrif is deur God ingegee en is nuttig tot lering, tot weerlegging, tot teregwysing, tot onderwysing in die geregtigheidsodat die mens van God volkome kan wees, vir elke goeie werk volkome toegerus. – 2 Tim.3:14-17
Alle opvoeding en onderwys van ons kinders – van alle mense – moet deur Christus en sy Woord deur die krag van die Gees bepaal word, by ons huise en ons kerk, maar ook daar waar hul in die skole is, daar op die markpleine van ons tye.  Die Bybel is dan ook die norm en standaard om alle gelowe, kennis, onderwys en wetenskap te toets en te belig, want sonder Christus kan ons nie spel, skryf en teken nie (In U lig sien ons die lig, Ps.36:10).
Wat op die spel is met hierdie hofuitspraak is nié wat die burgerlike regering van hierdie land doen – reg of verkeerd – nie, en nog gaan doen nie, die Here sal hul regverdig oordeel (2 Kor.5:10).
Die groot vraag is wat gelowiges gaan doen in antwoord op hierdie hofuitspraak en die tydsgees daaragter ? Ja, wat gaan gelowige ouers doen, wat gaan beheerliggame doen wat die Christelike godsdiens (nog?) bely – hoe krom en skeef dit ook baiemaal al was in die verlede.
Die vraag aan ons almal en ook almal betrokke met ons kinders se onderrig en opvoeding op elke terrein van lewe en denke, is en bly:
Het julle My lief … met julle hele hart, met julle hele siel, en met al julle verstand ?  (Matt.22:37-40)
Dit is die vraag ook in Junie 2017 en wat gaan volg, veral nou na hierdie hofuitspraak.
Dit is in die besonder die vraag in die jaar van die herdenking van die Reformasie, 500 jaar gelede. Die wese van die Reformasie het nie gegaan oor genade, geloof, die Skrif, Christus of God se eer nie.
Nee, dit het gegaan oor:
– Christus alleen
– genade alleen
– geloof alleen
– die Skrif alleen, en
– God se eer alleen. 
Is die Here alleen die ware God, die Skepper van hemel en aarde, nie net die enigste Verlosser in Christus van die mensdom nie, maar ook die enigste Koning van die ganse kosmos, die enigste Koning van al ons opvoeding, wetenskap en onderrig, orals op elke plek ? 
In die woorde van Abraham Kuyper: behoort elke duimbreedte van die ganse skepping aan Christus alleen, tot God se eer alleen (Rom.11:33-36) ? (Sien Totius en Stoker se artikels hier onder.)
Die wêreld sê, die hofuitspraak sê: leer van Christus, leer van die Bybel, maar nie as die enigste waarheid, enigste weg en enigste lewe wat na die enigste Vader lei vir alle mense en volke nie.
Die enigste opsie vir ware gelowiges – sou hierdie uitspraak dan bly en uitgevoer word – is om aan te hou Christus as die enigste weg, waarheid en lewe te bely en te leer, en sy Woord alleen as die waarheid, norm en standaard vir alle woorde en denke, ook die opvoeding en onderwys, te bely en te leer.
En waar daar wel van ander gelowe se geskiedenis en idees geleer word, wat myns insiens nie ‘n probleem is nie, moet dit duidelik beoordeel en geweeg word aan die woorde van 2 Tim.3:14-17, dus volgens God se Woord. Dit is altyd goed om ons ongelowige bure en vriende goed te leer ken en te verstaan, sodat ons met groter liefde en passie met hulle die Evangelie van Christus kan deel, asook die wonder van sy Woord as die lig op ons pad vir ons totale lewe.
Gelowige ouers, onderwysers en beheerliggame behoort, en moet dus aanhou die kinders te leer van Jesus Christus as die enigste weg, waarheid en lewe, en sy onfeilbare Woord waardeur Hy deur sy Gees spreek tot almal.
DIT is ware liefde vir die Here,
ware liefde vir die kinders,
en ware liefde vir die waarheid,
dit is ware opvoedkunde, onderwys en onderrig vir nou en die toekoms.
Ons moet daarom ook nie met hierdie hofuitspraak ons Here Jesus se waarskuwende woorde vergeet nie, wat natuurlik vir alle mense geld, maar veral vir gelowiges, op elke plek, of dit nou in die huis, in die kerk, in die skool of op die sportveld of waar ookal is:
En elkeen wat een van sulke kindertjies in my Naam ontvang, ontvang My; maar elkeen wat een van hierdie kleintjies wat in My glo, laat struikel, dit is vir hom beter dat ‘n meulsteen aan sy nek gehang word en hy wegsink in die diepte van die see. – Matt.18:4-6
Want wat sal dit ‘n mens baat as hy die hele wêreld win en aan sy siel skade ly? Of wat sal ‘n mens gee as losprys vir sy siel? Want elkeen wat hom vir My en my woorde skaam in hierdie owerspelige en sondige geslag, vir hom sal die Seun van die mens Hom ook skaam wanneer Hy kom in die heerlikheid van sy Vader met die heilige engele. – Matt.8:36-38
Ja, wat help dit ons handhaaf al die goeie akademiese standaarde in ons skole, maar dit is sonder Christus, sonder sy Woord wat aan alles sin en rigting gee? (sien die artikel hier onder: Pa, begrawe my op die rugbyveld) 
Gaan ons ouers en beheerliggame hul skaam vir Christus en sy Woord, kom ons bid en hoop nie so nie.
Moet ook nie die Woord verdraai om by die ‘nuwe omstandighede’ aan te pas nie. Hou net aan doen wat die Here vra, in die huis, in die kerk, by die skole en orals, en los die resultate in sy hande (HK Sondag 9 en 10).
Ouers en beheerliggame moet daarom bo-alles gehoorsaam wees teenoor God. En as hul nie daardie prys van moontlike vervolging wil betaal in die staatskole nie, moet baie meer privaatskole en of tuisskole begin word, dink ook aan die doopbelofte, vir die gereformeerde ouers. Maar ons mag nie aan Mammon of die Keiser meer gehoorsaam wees as aan die Here wat ons duidelik beveel om ons kinders in die vrese van die Here orals op te voed en te onderrig nie (Hand.12-20; 5:28-42).
Mag die Here deur hierdie hofuitspraak groter hartgrondige deurgronde reformasie gee van ons huwelike, gesinne en skole, en ons roeping in hierdie land (sien Totius se artikel hier onder, Roeping en Toekoms).
Kom ons onthou die woorde van ons Here Jesus, en wat die vroeë kerk gedoen het met die bedreigings van die tipe  OGOD’s yweraars van hul tyd – wat Jesus alleen, en die Woord alleen, wou stil maak:
Salig is die wat vervolg word ter wille van die geregtigheid, want aan hulle behoort die koninkryk van die hemele. Salig is julle wanneer die mense julle beledig en vervolg en valslik allerhande kwaad teen julle spreek om My ontwil. Verbly en verheug julle omdat julle loon groot is in die hemele; want so het hulle die profete vervolg wat voor julle gewees het. – Matt.5:10-12
En toe hulle dit hoor, het hulle eendragtig die stem tot God verhef en gesê: Here, U is die God wat die hemel en die aarde en die see en alles wat daarin is, gemaak het, wat deur die mond van u kneg Dawid gesê het:
Waarom het die nasies gewoed en die volke nietige dinge bedink? Die konings van die aarde het saamgestaan en die owerstes het saam vergader teen die Here en teen sy Gesalfde. (Ps.2)  
Want waarlik, Herodes en Pontius Pilatus het saam met heidene en die volke van Israel vergader teen u heilige Kind Jesus wat U gesalf het, om alles te doen wat u hand en u raad vooruit bepaal het om plaas te vind.
En nou, Here, let op hulle dreigemente en gee aan u diensknegte om met alle vrymoedigheid u woord te spreek, deurdat U u hand uitstrek tot genesing, en tekens en wonders deur die Naam van u heilige Kind Jesus plaasvind. En toe hulle gebid het, is die plek geskud waar hulle saam was, en hulle is almal vervul met die Heilige Gees en het die woord van God met vrymoedigheid gespreek. – Hand.4
(Hier is my preek oor Hand.4: 24-31, ‘n paar jaar terug gepreek: Wat doen die kerk van Christus met al die bedreiginge?)
Sien ook die volgende artikels en boeke:
Nieteenstaande hierdie agteruitgang glo ek nog dat daar ‘n kern van ons volk is wat aan sy verlede ten volle trou bly en in die regte rigting voortbou.  Ek glo nog dat daar ‘n tyd sal kom waarin God ons volk sal wakker skud tot ‘n stryd wat die so nodige antitese sal skep en die toegedekte antitese, die dubbelslagtige en dubbelhartige karakter van die sinkretisme, sal ontbloot en daardeur vernietig – ‘n stryd wat noodwendig op kerklike en godsdienstige terrein sal moet begin omdat die Calvinisme die geestelike wortel van ons volksbestaan is.  Ek glo dit omdat die taak wat God aan ons volk hier in Suid-Afrika en ten bate van die hele Afrika gestel het, nog lank nie afgehandel is nie, ‘n taak waarin die stryd tussen Oos en Wes ‘n sentrale rol gaan speel. Dat God ons volk roep, blyk duidelik uit die roeping van ons volk in die huidige wêreldverwarring.”
“Maar waarom is dit in Afrika so treurig gesteld met die skool? Wel, omdat ons ons roeping nie voel, besef en daarvolgens handel nie. Hoe Remonstrants tree ons op! Soos gesê, het die Remonstrant ‘n vrye keuse, die Gereformeerde ewenwel ‘n deur God bepaalde roeping. Ons wil vry bly. Nou sê die een dan ook: Die tyd is daar nog nie voor ryp nie; iemand anders: Afrika is nie Holland nie; en nog ‘n ander een: Ons mense verstaan die saak nog nie, ens. Goed, maar dan is daar ook nie ‘n roeping nie. God roep nie as die tyd nie ryp is nie. God roep nie in Afrika as dit in Holland moet wees nie.
God laat ‘n sinode nie bepalinge aangaande vry onderwys opstel en aanneem as ons niks daarvan verstaan nie. Hoe min ons dan ook ons roeping opvolg, ook selfs waar ons dit sonder opoffering kan doen, blyk aaruit dat deur ons Kerk in Transvaal nie eens geprotesteer is teen die aanvaarding van die wet wat ons intussen veroordeel nie!”
The Christian School represents a break with humanistic education, but, too often in leaving the state school, the Christian educator has carried the state’s humanism with him.
A curriculum is not neutral: it is either a course in humanism or training in a God-centered faith and life. The liberal arts curriculum means literally that course which trains students in the arts of freedom. This raises the key question: is freedom in and of man or Christ? The Christian art of freedom, that is, the Christian liberal arts curriculum, is emphatically not the same as the humanistic one. It is urgently necessary for Christian educators to rethink the meaning and nature of the curriculum.
It should be clear then that whether history, science, mathematics, grammar, literature, ecology, civic duty, or law, every aspect of curriculum must be reconstructed along Biblical lines. The overall objective is for Christian families to prepare and equip themselves for service in the Kingdom of God, and this cannot be done without a rethinking of the philosophy of the Christian curriculum. In this study, Rousas John Rushdoony develops the philosophy of the Christian curriculum. It is the pioneering study in this field, and it is important reading for all Christian educators.
Lees gerus enige boeke van Rushdoony oor opvoeding en onderwys, waarin hy die reformasie van alle vorme van ouer onderwys, beide skool- en tuisonderwys bepleit:

Ek gaan nou my bes doen om elke liewe skool wat ’n uitsluitlik Christelike etos het, aan te vat.”

So sê Hans Pietersen, voorsitter van die Organisasie vir Godsdiensonderrig en Demokrasie (Ogod), oor die hooggeregshof in Johannesburg se beslissing dat een geloof by openbare skole nie bo ’n ander geloof bevorder mag word nie.

Die uitspraak is “fantastiese” nuus, sê Pietersen.

“Dit was ’n nege jaar lange stryd om te sorg dat skole hulself nie mag identifiseer met een spesifieke geloof nie. Dit is nou amptelik onwettig verklaar. Ons sal nou sorg dat elke skool die wet reg toepas,” sê Pietersen.

Ogod wou hê die hooggeregshof moes die Laerskool Randhart in Alberton, die Laerskool Baanbreker in Boksburg, die Laerskool Garsfontein in Pretoria, die Hoërskool Linden in Johannesburg, die Hoërskool Oudtshoorn en Langenhoven Gimnasium in Oudtshoorn se godsdiensbeleid ongrondwetlik verklaar.

Elijah Mhlanga, woordvoerder van die departement van basiese onderwys, sê skoolbeheerliggame sal nou die skole se beleid moet hersien en in ooreenstemming met die Grondwet, die Skolewet en die departement se beleid oor geloof moet bring indien dit nie reeds so is nie.

Mhlanga sê die uitspraak verbied nie gelowe by skole nie en onderstreep die huidige beleid oor geloof by skole.

Mhlanga het beklemtoon dat geloof net by skole op ’n gelykwaardige basis beoefen moet word en dat die bywoning daarvan vrywillig moet wees.

“Die doel is nie om godsdienstige praktyke in skole te belet nie. Dit gaan oor die beskerming van kinders en om te benadruk dat skole deel behoort te wees van opvoeding oor godsdiens eerder as onderrig in godsdiens. ’n Skool behoort nie een godsdiens bo ’n ander te bevorder nie,” sê Mhlanga.

Paul Colditz, die uitvoerende hoof van die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (Fedsas), het in ’n verklaring gesê: “Hierdie uitspraak is nie soortgelyk aan die Amerikaanse model van skeiding tussen kerk en staat nie. Dit is eerder die bekragtiging van die Suid-Afrikaanse Grondwet se klem op verdraagsaamheid en diversiteit.”

Die Cause for Justice (CFJ), wat as vriend van die hof (amicus curiae) toegelaat is tot die saak, het in ’n verklaring gesê die hof het bevind Suid-Afrika is nie ’n sekulêre staat nie.

“Volgens ons het die hof se beslissing die plek van godsdiens in die openbaar bevestig, spesifiek in openbare skole, terwyl dit vereis skole nie hulself bemark op ’n wyse wat minderhede kan uitsluit nie.”

Die vakbondbeweging Solidariteit het die uitspraak verwelkom.

“Beheerliggame behou steeds die reg en bevoegdheid om die etos en geloofspraktyke van ‘n betrokke skool te bepaal, mits dit voldoen aan die riglyne wat in die Skolewet vervat is,” het Juran van den Heever, woordvoerder van Solidariteit, in ’n verklaring gesê.


28 Junie 2017


TKR Briefhoof (BO)

Die Tussenkerklike Raad is dankbaar oor die uitspraak wat regter Van der
Linde gelewer het oor die hofaansoek teen godsdiens in openbare skole. Na
wat ons verneem is slegs twee van 77 aansoeke van die klaers toegestaan.
(Dat openbare skole hulle nie mag bemark as ‘n skool met ‘n spesifieke
godsdienstige inslag nie en dat daar nie teen leerders van
minderheidsgodsdiensgroepe gediskrimineer mag word nie. )

Die belangrike van die uitspraak is dat die hof die plek van godsdiens in
die openbare lewe, spesifiek openbare skole, erken het. Dit bevestig
weereens die standpunt wat die TKR nog altyd handhaaf, naamlik dat die
Suid-Afrikaanse grondwet nie ‘n sekulêre grondwet is nie, maar een wat
pluraliteit sonder diskriminasie erken.

Ons is veral verheug daaroor dat die uitspraak duidelik die aansoek dat
leerinhoud sonder enige godsdienstige begronding aangebied moet word,
afgewys het. Ons mag inderdaad in die skole ‘n wêreldbeskouing handhaaf wat
hierdie wêreld nie sien as ‘n toevalligheid nie, maar as God se wêreld. Ons
mag en moet die geheime van die wetenskap en die fisika en die fisiologie
sien as ‘n klein, klein kykie in die handewerk van die grote en ewige God.

Die hof se beslissing impliseer duidelik dat sogenaamde neutraliteit nie
werklik neutraal is nie, maar ‘n keuse vir ‘n sekulêre, God-lose opsie.
Christus se woorde in Mattheus 12: Wie nie vir My is nie, is teen My, is
inderdaad hier van toepassing.

Die TKR wil in die lig van die uitspraak twee appélle tot ons lidmate rig.

· Die eerste is dat ons altyd sal onthou dat godsdiensonderrig van
ons kinders primêr die taak van die ouer is, en dat die skool se bevoegdheid
inderdaad gedelegeerde ouerbevoegdheid is.

· Ten tweede moet hierdie uitspraak, te midde van die vloed van
negatiewe dinge wat in ons land gebeur in terme van staatskaping en
korrupsie en misdaad, ons oë ook open vir die seëninge wat ons nog uit die
hand van die Here in hierdie land ontvang, nie die minste nie dat ons Hom
met vryheid mag dien en aanbid, selfs in die openbaar. Ons mag die negatiewe
dinge nie miskyk nie, maar ons mag ook nie daarteen vaskyk nie.

Baie dankie.

Cassie Aucamp

Ds Cassie Aucamp

Voorsitter: Deputate Ekumenies

Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika

Sel: +27 82 377 1112

Gustav Claassen

Dr Gustav Claassen

Algemene Sekretaris

Nederduitse Gereformeerde Kerk

Tel: +27 (12) 342 0092

Sel: +27 82 856 1943

WC van Wyk handtekening

Dr Wouter van Wyk

Sekretaris: Kommunikasie

Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika

Tel: +27 (12) 322 8885

Sel: +27 82 339 2332

E-pos: <>


Lees Romeine saam met Luther en Calvyn

Image result for luther and calvin with the bible

“This letter is truly the most important piece in the New Testament. It is purest Gospel. It is well worth a Christian’s while not only to memorize it word for word but also to occupy himself with it daily, as though it were the daily bread of the soul. It is impossible to read or to meditate on this letter too much or too well. The more one deals with it, the more precious it becomes and the better it tastes.

Therefore I want to carry out my service and, with this preface, provide an introduction to the letter, insofar as God gives me the ability, so that every one can gain the fullest possible understanding of it. Up to now it has been darkened by glosses [explanatory notes and comments which accompany a text] and by many a useless comment, but it is initself a bright light, almost bright enough to illumine the entire Scripture.”

Dit is Maarten Luther se begin woorde in sy voorwoord tot sy Romeine kommentaar (of lesings), wat die belangrikheid van die boek Romeine vir die Here se Kerk, in die besonder ook aan ons in hierdie jaar saamvat.

Die Reformasie het nie-amptelik 500-jaar gelede begin toe Luther op 31 Oktober 1517 sy 95 stellings teen die kerkdeur van Wittenburg vasgespyker het in Duitsland.

Dit is nog so ongeveer 4 maande voor 31 Oktober 2017, maar regdeur die jaar is daar al verskillende herdenkings-geleenthede.

REF500 – RLC leesprojek

Hier op my blog, met hierdie REF500 – RLC (Reformasie 500: Kom ons lees Romeine saam met Luther en Calvyn) leesprojek van my, wil ek een en elkeen uitnooi om in die volgende 120 dae (ongeveer) saam met my:

  • die Here se Woord, spesifiek die Boek Romeine te lees, en
  • die twee grootste Reformatore van alle tye, Luther se kommentaar en Calvyn se kommentaar daarop die lees.

Die doel van hierdie saamlees is om met die oorspronklike bronne te werk, die Bybel self en dan Luther en Calvyn se omgang daarmee, met die doel die verheerliking van ons Here en die opbou en groei van sy Kerk orals, soli Deo gloria. 

Hier onder verwys ek u na verskillende bronne om te gebruik ter agtergrond van die Boek Romeine, asook Luther en Calvyn se kommentare.

Ek wil almal uitnooi om elkeen op hul manier hierdie leesprojek te gebruik soos jy goeddink. Beveel dit ook aan vir ander gelowiges om te gebruik. Ek gaan nie namens almal die studie alleen doen nie, ek gee net leiding, maak opmerkings waar ek kan, en sal navrae hanteer soos dit inkom. Gebruik gerus die volgende plekke om enige opmerkings en voorstelle te maak:

  • die Pro Regno blog ‘comments’ hier onder,
  • of by elke Facebook inskrywing van Ref500:RLC

Julle is ook welkom om jul eie studie en oor die Teks, of ander kommentare se insigte met ons almal te deel.  Sien dit as ‘n gesamentlike Bybelstudie.


Hoe dit prakties gaan werk is, dat ek in die volgende 100 dae ongeveer, so nou en dan ‘n paar verse uit die boek Romeine gaan plaas, met of sonder ‘n paar opmerkings daaroor vanuit Luther en Calvyn se kommentare, asook my eie opmerkings waar nodig.  Dit kan predikante help met preekmaak uit Romeine, asook lidmate verder toerus om vanuit die boek Romeine met mekaar en ‘n verlore wêreld Christus te deel (sien hierdie artikel oor die belangrikheid van om Christus orals te verkondig: Hoe Christene, ons Verlosser en Koning, Jesus Christus moet verkondig midde die veelgodedom van die nuwe SA)

Vandag so srkywe is dus bloot inleidend van aard, as u enige navrae en/of voorstelle het, kontak my gerus hier op Pro Regno of op my Facebook.

Al my kontakinligting is hierbo in die Pro Regno menu onder “Wie is Pro Regno?

Primêre bronne

  • Die Bybel, ek volg die 1933/1953 Bybel (OAV). Hy is hier gratis beskikbaar (moenie vir die Bybelgenootskap sê nie)
  • Calvyn se kommentaar op die boek Romeine in Engels kan hier gratis aanlyn gelees word.
  • Prof. Stefanus Postma se Afrikaanse vertaling, harde kopie, kan hier bestel word: Kommentaar Romeine (Sien hier [bl.12] prof. L Floor se artikel oor prof. Postma se vertaling . Prof Floor skryf onder andere: “‘n Uitvoerige inleiding op die vertaling waarin Calvyn se metode van Skrifuitleg breedvoerig bespreek word, saam met ‘n beredenering van
    Paulus in die brief aan die Romeine, maak hierdie uitgawe besonder
  • Luther se kommentaar of lesings is hier gratis, of kan hier aangekoop word.
  • Sien ook die volgende boek of e-boek om as hulp middel te gebruik:

Reading Romans with Luther

Die skrywer, RJ Grunewald, ‘n Lutheraanse predikant, wil graag Luther laat spreek in vandag se taal tot die gelowige wêreld. Hy het nie die hele Romeine kommentaar van Luther vertaal nie, maar as hulpmiddel onder verskillende temas, laat hy Luther self direk spreek tot vandag. Sien ook hierdie en hierdie ander resensies.

“The Epistle to the Romans contains some of the Bible’s richest explorations of the Gospel. Luther’s commentary on Romans shows how great a theologian—that is, an expositor of Scripture—he is. In this book, RJ Grunewald serves up extracts from both St. Paul and Luther and then explains and applies them in an utterly fresh, contemporary, and illuminating way. With its three voices—those of St. Paul, Luther, and Rev. Grunewald—this book is a highly original, extremely readable treatment of our justification by Christ. Laypeople will read it with pleasure and give it to their non-Christian friends.” – Gene Veith

Internet bronne

Kyk gerus op die internet orals waar enige uitgawes dalk beskikbaar is wat u die beste pas om te gebruik. Kindle se formaat is na my mening die beste, al kos dit natuurlik geld om dit te gebruik. Kyk ook na Logos sagteware.

Ek weet ook nie watter vertalers van Luther of Calvyn se Romeine kommentare is die beste nie, so enige aanbevelings sal waardeer word, dankie.

Sekondêre bronne

Daar is baie kommentare op die boek Romeine deur die eeue geskryf, seker die meeste saam met die Boek Psalms en die Boek Johannes ?

Ek wil die volgende ander paar Romeine kommentatore aanbeveel, dit is natuurlik glad nie volledig nie (u kan die soektog op mnr. Google doen vir meer inligting oor hierdie en ander kommentare):

  • William Hendriksen
  • John Murray
  • Douglas Moo
  • Morris
  • Ouer kommentare: Charles Hodge, Robert Haldane.

In Afrikaans/Nederlands:

  • Nederlands: JC Sikkel, Greijdanus, van Leeuwen.
  • Afrikaans: Dr. Willie Jonker in die Swart kommentaar reeks. Ek wil net waarsku – dit lyk asof daar groot veranderings is tussen die vroeëre en later uitgawes is van sy kommentaar, en ek weet nie of dit hyself is wat dit aangebring het toe die swak 1983 vertaling verskyn het nie. Ek het die swart hardeband 1969 uitgawe, en leer baie daaruit, maar as ek dit soms vergelyk met die Logos aanlyn uitgawe, dan verskil dit heelwat, die gedeeltes wat ek vergelyk het. Dit is teleurstellend. So probeer die ouer pre-1983 uitgawes kry
  • Sien ook die Bybel met Verklarende Aantekeninge se notas op Romeine.

U kan ook op dr. Attie Bogaards se blog kyk vir enige verdere bronne oor die boek Romeine: Enigste Troos (kyk spesifiek onder die NT afdeling)

Luther en Calvyn in Afrikaans Stereo ?

Ek het ongelukkig nié tyd om Luther en Calvyn die hemelse taal, Afrikaans te laat praat nie (wat hul seker nou doen waar hul nou is …), al sal ek hoe graag wou, daarom die aanhalings uit die Engelse bronne wat vrylik orals aanlyn beskikbaar is. As een van die lesers kans sien om engelse aanhalings hier te vertaal soos ons deur die boek Romeine gaan, sal dit waardeer word, stuur dit gerus vir my aan, dankie.

Inleiding en agtergrond van die Boek Romeine
Oud-prof JC Coetzee se boekie, Briewe van Paulus, is seker die beste kort en kragtige oorsig van Paulus se briewe, hier is sy inleiding en oorsig oor die boek Romeine (asook oorsig van al die briewe van Paulus). Lees dit gerus solank voordat ons met die Teks self, en Luther en Calvyn se kommentare begin werk, dit is spesifiek bl.43-53:

Romeine: die Brief van die nuwe lewe van die onskuldigverklaardes

“Vanweë hierdie besondere eieaard het die Romeinebrief inderdaad deur die eeue ‘n geweldige invloed uitgeoefen op die Kerk van onse Here Jesus Christus:

– VERWAARLOSING van HIERDIE brief het grootliks gelei tot die geweldige verval van die Rooms Katolieke Kerk in die bande van die werkheiligheidsleer en die afkoopstelsel.

– Daarteenoor was dit juis hierdie brief wat die Hervorming onder leiding van LUTHER EN CALVYN eerste geïnspireer het. Tot vandag is die Brief se invloed regmatig sterk in die Kerke van die Hervorming, soos veral blyk uit ons Belydenisskrif, die HEIDELBERGSE KATEGISMUS, wat sy driedeling: Ellende, Verlossing, Dankbaarheid, aan die breë basiese opset van die Romeinebrief ontleen.”

‘n Baie behulpsame boek wat ook ‘n goeie oorsig en indeling van die boek Romeine gee, is: Romans: An Interpretive Outline – A Study Manual, including a series of interpretive notes and charts on the major doctrines of the Epistle. Sien die voorwoord tot die boek, deur dr. Gordon H. Clark hier:

Preface to Romans: An Interpretive Outline

“God has imposed the burden of his Word upon us. He did not send it to a hierarchy of professional priests who stand between us and himself. God addressed the Bible to the people. But with the burden the Lord also sends the Spirit of Truth to lead us into all truth. As we read the inspired message, we can and we ought to seek illumination from the Holy Ghost. He was its original author and he is willing to help us through its difficulties.” – Gordon Clark

Bybelstudie vrae

Ek gaan ook gebruik maak van prof. Jorrie Jordaan se bybelstudie vrae oor die boek Romeine, dit is hier beskikbaar as u dit solank wil aflaai (bl.31-34):

Voëlvlug oor die NT

“Uit bostaande uiteensetting is dit duidelik dat ons in hierdie brief die mees sistematiese uiteensetting het van die Bybelse leer van verlossing in Christus: ons word verlos nie deur eie verdienste nie maar slegs uit genade deur die geloof alleen! Juis hierdie leer van die Romeinebrief het Maarten Luther daartoe geïnspireer om 95 stellinge teen die valse leer van die Roomse kerk aan die kerkdeur van Wittenberg vas te spyker – die begin van die Reformasie van die 16e eeu!” – prof. Jordaan


Gebruik die res van die week om bogenoemde bronne te versamel soos u dit wil gebruik, asook om prof. JC Coetzee se inleiding en oorsig te lees (meeste hedendaagse kommentare help ook daarmee, maar is baiemaal omslagtig. U kan ook goeie studiebybels raadpleeg vir ‘n oorsig en inleiding, ek beveel die volgende aan:

Hierdie en enige ander van die bronne wat ek vermeld het kan by Augustine Bookroom bestel word, vir ouer en uitdruk boeke, doen navraag by Protea Boekhandelaars asook Deo Gratia Boeke in Potchefstroom.

Ons begin dan DV, volgende week die Boek Romeine saam met Luther en Calvyn te lees, en wie weet, terwyl en veral na ons dit gelees het, kan ons dalk in vrolikheid en vreugde saam Luther en Calvyn aan die ‘drink’ gaan.

Mag die Here ons almal afsonderlik, saam ons geliefdes, en saam sy Kerk orals seën deur sy Gees en Woord, sodat ons ons nie sal skaam vir Hom en sy kosbare Evangelie nie, wat die enigste Hoop en Troos is vir verlore sondaars, vir ‘n land wat besig is om homself te vernietig (Rom.1:18-32).

Mag hierdie leeswerk ons help om daarin vas te hou dat ons uit genade alleen, deur die geloof alleen gered is én nou lewe. Ja, dat ons ons eerder sal skaam oor ons sonde, en omdat sy Naam nie orals geloof en geprys word nie. Mag die Here in sy kerke en orals ‘n terugkeer na die Evangelie van Jesus Christus:

Want ek skaam my nie oor die evangelie van Christus nie, want dit is ‘n krag van God tot redding vir elkeen wat glo, eerste vir die Jood en ook vir die Griek. Want die geregtigheid van God word daarin geopenbaar uit geloof tot geloof, soos geskrywe is: Maar die regverdige sal uit die geloof lewe. – Romeine 1:16,17

Romeine groete

Slabbert Le Cornu

“Righteousness must be left to Christ alone, and to Him alone the works of grace and of the Spirit” —Martin Luther


Image result for afrikaanse bybel

Die eerste eksemplare van die Afrikaanse Bybel kom op 29 Mei 1933 in Kaapstad aan.

Sien die volgende skrywe van 23 Januarie op my blog as agtergrond:

Reformasie 500 Simposium: Grondteks en Bybelverklaring

Hier is twee artikels wat terugvoer gee oor die vordering van die Reformatoriese Studiebybel projek:

Die Reformatoriese Studiebybel, prof. Johan Bosman

“Lees gerus Totius se reeks artikels oor die vraag: Wat is Skrifkritiek? (Versamelde Werke, deel 1, 1977, bl.41-56. Kaapstad: Tafelberg). In 1930 wys hy reeds in verwysing na die Statevertaling se verklarende aantekeninge hoe dat drastiese Bybelverklaring regkry om onvaste siele te kweek. Sedertdien leef ons in geweldige verwarring in Afrikaans. Reformatoriese Studiebybel wil sê: “Dit bevat die gedagtegoed van die 16e eeuse kerkreformasie”. In die plek van teorieë wat verander met elke vertolker is destyds reeds gesoek na die standhoudendheid van die eeue. Eietydse weë het vandag ‘n behoefte daaraan dat sulke spore in Bybelverklaring weer getrap word.”

Hier is die PDF weergawe, met erkenning aan Die Boodskapper: Reformasie Studiebybel

(Totius se Versamelde Werke, die 1960-uitgawe is hier beskikbaar.)

‘n Letterlike oorsetting van die Heilige Skrif? – De Afrikaanse bijbelvertaling en onze kanttekening, Christiaan Bremmer

“Het zal de lezers van ons blad [StandVastig] waarschijnlijk niet ontgaan zijn dat de Gereformeerde Bijbelstichting (GBS, Nederland) zich oriënteert op een uitgave van de Afrikaanse Bijbel inclusief kanttekeningen. Voor het behoudende gereformeerde deel van de Zuid-Afrikaanse bevolking zou zo’n Kanttekeningenbijbel, die de leer van haar Nederlandse voorouders bevat, een grote zegen zijn. Volgens de Zuid-Afrikaanse theoloog prof. dr. J. Bosman is een gereformeerde Kanttekeningenbijbel in het Afrikaans voor huisgodsdienst en eredienst onontbeerlijk, ‘om by te dra tot die herontwaking en oplewing van die gereformeerde geloof in Suid-Afrika onder Afrikaanssprekendes’. De GBS overweegt hierbij of de bestaande Afrikaanse bijbeltekst gehandhaafd kan worden, met toevoeging van de vertaalde kanttekeningen uit de Statenbijbel.”

Bron met erkenning: C.C. Bremmer, In: StandVastig (kwartaalblad van de Gereformeerde Bijbelstichting (GBS) in Nederland), 52e jaargang, nr. 2, juni 2017, p. 12-15.

Hier is die PDF weergawe van bogenoemde artikel: Letterlike oorsetting van die Heilige Skrif?

Posted by: proregno | June 26, 2017

Het die Here poligamie aanbeveel?


Die antwoord is: Nee.

Maar voor ek iets verder oor poligamie sê, net gou weer die volgende:

Ja, alle oortredings van die sewende gebod moet aangespreek word, nie net van dade nie, maar ook denke, soos Christus ons leer in Matt.5:27-30.

Alle aanslae dus teen die plek waar die Here geslagsomgang geplaas het, die huwelik tussen een man en een vrou (Gen.1,2; Matt.19; Ef.5), moet afgewys word deur gelowiges volgens die Woord, soos ons bely in HK Sondag 41,

Sondag: 41 – VRAAG EN ANTWOORD: 108

Vraag: Wat leer die sewende gebod ons?

Antwoord: Alle onkuisheid is deur God vervloek1, en daarom moet ons dit hartgrondig haat2. Daarenteen moet ons kuis en ingetoë lewe3 sowel binne as buite die huwelik4.


  1. Levitikus 18:28
  2. Maleagi 2:16
  3. 1 Tessalonisense 4:3-5
  4. 1 Korintiërs 7:7-11; Hebreërs 13:4; Judas:23

Sondag: 41 – VRAAG EN ANTWOORD: 109

Vraag: Verbied God in hierdie gebod niks meer as net egbreuk en sulke skandes nie?

Antwoord: Omdat beide, ons liggaam en siel, ‘n tempel van die Heilige Gees is, wil God dat ons altwee rein en heilig bewaar. Daarom verbied hy alle onkuise dade, gebare, woorde1, gedagtes, luste2 en alles wat ‘n mens daartoe kan verlei3.


  1. 1 Korintiërs 6:18-19; Efesiërs 5:3-4
  2. Deuteronomium 22:20-29; Matteus 5:27-28
  3. 1 Korintiërs 15:33; Efesiërs 5:18

Nadat ons dit gesê het, is dit wel so dat sekere sake wat die huwelik aanval of laat skade lei, al meer probeer geregverdig word in ons tye, met die gebruik van die Bybel, en twee van daardie voorbeelde is homoseksualisme en poligamie. Die gay agenda word al meer aggresief in ons tye, en ons land se president is seker die bekendste poligamis in SA. Daarom is dit dat hierdie sake meer aandag kry as ander sake wat natuurlik ook aangespreek moet word.

Onlangs het ek op die volgende studie afgekom wat gedoen is oor poligamie, wat ek wil aanbeveel vir verdere studie, beide uit ‘n teologiese en pastorale oogpunt, veral omdat die skrywer tans onder die Tsongas sendingwerk doen waar poligamie natuurlik ‘n groot probleem is:

Pastoring Polygamists: Biblical Councel for the African Church

Ek haal twee dele aan uit die studie:

Pastoring Polygamists: Biblical Counsel for the African Church
Paul D. Schlehlein

This thesis explores polygamy within African culture by addressing the hermeneutical, biblical, and pastoral implications on a matter heavily debated throughout the centuries. Since the majority of passages describing polygamy occur in the Old Testament (OT), proper rules and guidelines are necessary for a suitable handling of the OT in the New Testament (NT) era.

Several OT passages appear to condone polygamy, leading some to tolerate its
practice. After all, Abraham, Jacob, David, and Solomon were godly men greatly blessed of God—all of whom had multiple wives. Many believe this is clear support for polygamous marriages. This thesis seeks to debunk those arguments by taking a closer look at the context, grammar, purpose, and application of all the relevant passages.

The crux of this thesis aims to give pastoral counsel to those ministers who are
shepherding polygamists after they are converted. Though the counsel handed down by church history gives no consensus on this point, Jesus’ teaching on divorce and remarriage does give light. Further there are a host of other NT passages that solidify the point of this thesis: Scripture never condones or legislates polygamy, nor does it mandate the formal divorce of converted polygamists, thus freeing African pastors to be shrewd and gracious in
their counsel of them.


Since the majority of passages dealing with polygamy are found in the OT, we have laid down several principles that will guide us in our interpretation. One is that Christians must follow OT truth but only as it reflects the teaching, ethical principles and implications found within the NT.

Another is that in our study of polygamy, we must determine which passages are asserting and which are illustrating, knowing that the former carries more weight. Still another is that understanding the genre and culture of the passage is also crucial.

The clearest explanation of marriage is found in the second chapter of the Bible (Gen.2:18-24), where it is defined as monogamous, restricted, permanent, and intimate. This definition does not even tacitly permit a polygamous marriage. The polygamous unions of Lamech, Abraham, Esau, Jacob, Solomon, Joash, and David illustrate the disastrous consequences that follow partnerships not in keeping with God’s plan. None of these unions were created while these men were seeking and trusting God. Their wives could not say: “My beloved is mine [only], and I am his [only]” (Song of Sol. 2:16).

The OT consistently upholds God’s created pattern for marriage, despite the examples of polygamy found therein. After careful scrutiny, none of the OT passages that appear to tolerate polygamy are found to do so. The NT confirms the OT antipathy toward polygamy, with 1 Corinthians 7:1-5 and Ephesians 5:25-32 modeling a righteous and monogamous relationship and 1 Timothy 3:2 forbidding polygamists from holding pastoral office.

Though historically various branches of the church have upheld this biblical standard, various branches of the modern missionary movement have increasingly been at odds regarding what to do with converted polygamists. Regarding the NT evidence on divorce and remarriage, we have seen that Jesus upheld a very high standard of marriage in forbidding divorce except where porneia is involved.

We have argued further that the term porneia be understood as including the sexual sins found in Leviticus 18, including polygamy. Thus, polygamy may be a legitimate ground for divorce. Though I have not argued that polygamists must formally divorce all of their spouses but the first, I did give seven reasons why a pastor should withhold church membership from a polygamous man until he chooses to live intimately with only his first wife, all the while continuing to provide for the needs of his other wives and children. If they should so choose, he should free them to enter a monogamous marriage.

Thus, I restate my thesis: Scripture never condones or legislates polygamy, nor does it mandate the formal divorce of converted polygamists, thus freeing African pastors to be shrewd and gracious in their counsel of them. The African pastor must approach this issue with a focus on the gospel, a love for people, humility in speech, and a desire for the marital unions of his flock to reflect Christ’s love for his church.

Op grond van hierdie studie het die skrywer, Paul Schlehlein, ‘n paar artikels oor die saak geskryf wat ook gelees kan word as ‘n oorsig oor die saak:

If Polygamy is wrong, why does God commend it ?

“In sum, Yahweh did not in any way sanction David’s polygamy. If God had literally given Saul’s wives to David, this would have been to encourage incest. Most likely, the verse means that David was given charge and responsibility over Saul’s house. Moreover—per the prophet Nathan—David’s sin was not only adultery and murder but also polygamy, with David later in life living as a monogamist.”

Is Polygamy Adultery?

“Is polygamy adultery? Yes it is, and the church would be wise to take this into account when counseling male and female polygamists who have been converted and want to join the church. Still, because of the sensitivity of this issue, church leaders ought to approach this matter with great humility, gentleness and prayer.”

The Polygamy problem in Tsonga Culture

“There may be exceptions that allow for polygamy, something we will soon discuss, but without a doubt monogamy is God’s design for the human race. It took just over fifty verses before the author of Genesis began defining for us the meaning of marriage, and it is this passage to which we will turn next.”

Africa’s Condom Nation

“If we as parents are lax in exposing our children to immorality on TV, casual relationships, immodest clothing, unlimited internet access, and unsupervised liaisons, Verrijdt may be right that our only hope in preventing premarital sex is cloistering our teens in monasteries. And to us would fall the greater condemnation.”

Africa needs Noble Men

“Africa needs fathers and husbands who will lead their households to Christ. Africa needs men who act as mirrors, before which their children can see an accurate picture of themselves and the gospel. African men need to abandon the cloak of pseudo-humility used to cover their bad character and instead urge their wives and children to follow them (1Co. 11:1). What Africa needs is an army of noble men.”

Book Review: Flame of Yahweh: Sexuality in the Old Testament


My eie skrywes oor poligamie.



Image result for men and women symbols at public toilets
Wanneer gaan hierdie sogenaamde “symbols of mass gender discrimination” ook in ons land begin verdwyn, of teen ‘gediskrimineer’ word, soos in die res van die wêreld al meer plaasvind, en vervang word deur hierdie een?

Featured Image

“… omdat hulle, alhoewel hulle God geken het, Hom nie as God verheerlik of gedank het nie; maar hulle het dwaas geword in hul oorlegginge, en hul onverstandige hart is verduister. Terwyl hulle voorgee dat hulle wys is, het hulle dwaas geword” – Rom.1:21,22

Besef mense, ‘leraars’, kerkrade, professore, kerke, kerkverbande, ens. wat volhard in hierdie bose LGBT agenda (wat dit goedkeur en wil ‘ontsondig’) nie dat die blote feit dat hulle in hierdie agenda volhard en aanhou bevorder (ongeag al die waarskuwinge en oproepe), reeds ‘n bewys is dat die Here hul oorgegee het nie ?

Julle is nie ‘in beheer’ van die saak nie, nog minder kan enige sinode verkeerd in reg verander.

Soos iemand eenkeer gesê het: dit is erg as die Here ‘n land of beskawing oordeel, maar dit is nog erger as die mense nie eers meer besef hulle is onder die oordeel van God nie ?

So verskriklik tragies is die misleiding al, ook in ons land en baie kerke, wat sinagoges van Satan geword het (Op.2:9).

Die gevolg dan ?

Massa “gender destruction”, lees gerus die hele Rom.1:18-32 en lees weer môre die koerant of sosiale media.

Ons enigste Hoop

Alleen die Evangelie van Jesus Christus red ons as gebroke sondaarmense – mans en vrouens – van die hel van Rom.1:26-32, ook die ewige hel (Op.21:8), sodat ons denke, woorde, dade én ‘oriëntasie’ waarlik verander en aanhou verander totdat ons sonder vlek of rimpel eendag in die hiernamaals gaan wees (1 Kor.6:9-11; 2 Kor.5:17-21; Filp.3:8-17; 1 Kor.15).

Ja, om ook reeds hier en nou weer waarlik man en vrou, jongman en jongdame, jongseun en jonge dogter tot eer van God in Christus te wees, Gal.3:28,29 (sien veral ook Rom.5:1-11, maar sommer die hele boek!).

Hoekom, omdat ons so ‘oulik en sterk’ is ?

Nee, omdat Hy wat opgestaan het (sien Matt.28:6) ons verander het (regverdiging) en aanhou verander (heiligmaking), en Hy het beloof:

Kyk, Ek maak alles nuut ! – Op.22:5

Soos Paulus dit ook beskryf:

Daarom, as iemand in Christus is, is hy ‘n nuwe skepsel; die ou dinge het verbygegaan, kyk, dit het alles nuut geword. – 2 Kor.5:17

Maar vir hulle wat nie hul sondes wil erken nie, wat nie in berou en bekering na Hom vlug nie, nie hul gebrokenheid wil ken nie, wat in die sondes wil bly lê, kom die waarskuwende woorde:

“Maar Ek sê vir julle dat dit vir die land van Sodom verdraagliker sal wees in die oordeelsdag as vir jou.”

En die oordeel gaan nie net wees oor hulle wat geweier het om hul te bekeer van enige sonde nie, wat ook volhard in bv. die sonde van homoseksualisme nie, maar ook en veral vir hulle, die sogenaamde leraars wat sondaars mislei deur te sê:

  • God het julle so sondig gemaak, julle kan bly voortleef in jul sonde
  • julle hoef nie te bekeer en te stry teen die sonde jul lewe lank nie,
  • en die ergste: dat Jesus Christus nie my kan red van my sonde nie.

Iemand wat hierdie leuens aan mense verkondig, haat hulle, en het hul nie waarlik lief nie. “Die liefde … is bly saam met die waarheid” (1 Kor.13:6), dit is die waarheid van die hele Woord deur sy Gees, ook gedeeltes soos Rom.1:18-31 1 Kor.6:9-11; 1 Tim.1:8-15, ens.

Sien die waarskuwinge van Jesus self, teen hul wat volhard sonder berou en bekering in sonde, maar veral ook teen hulle wat ander leer (mislei) om in hul sonde te bly voortlewe, kontra Rom.6:1,2:

Elkeen dus wat een van die minste van hierdie gebooie breek en die mense só leer, sal die minste genoem word in die koninkryk van die hemele; maar elkeen wat dit doen en leer, hy sal groot genoem word in die koninkryk van die hemele. – Matt.5:19

“Daarom het God hulle oorgegee aan skandelike hartstogte, want hulle vroue het die natuurlike verkeer verander in dié wat teen die natuur is;
27en net so het ook die manne die natuurlike verkeer met die vrou laat vaar en in hulle wellus teenoor mekaar ontbrand: manne het met manne skandelikheid bedrywe en in hulleself die noodwendige vergelding van hulle dwaling ontvang. … mense wat al ken hulle die verordening van God goed, dat die wat sulke dinge doen, die dood verdien dié dinge nie alleen self doen nie, maar ook hulle goedkeuring skenk aan die wat dit doen.” – Rom.1:26,27,32

Wat sal ons dan sê? Sal ons in die sonde bly, dat die genade meer kan word? Nee, stellig nie! Ons wat die sonde afgesterf het, hoe kan ons nog daarin lewe? Of weet julle nie dat ons almal wat in Christus Jesus gedoop is, in sy dood gedoop is nie? Ons is dus saam met Hom begrawe deur die doop in die dood, sodat net soos Christus uit die dode opgewek is deur die heerlikheid van die Vader, ons ook so in ‘n nuwe lewe kan wandel. – Rom.6:1-4

Maar dan is daar ook die troos vir ons wat ons wat die oorblyfsels van die sonde erken – van gedagte, daad en enige sondige ‘oriëntasie’ – en dit haat (Rom.7:14-26), en na Christus daagliks vlug, as Christus vir ons sê:

In daardie tyd het Jesus gespreek en gesê: Ek loof U, Vader, Here van die hemel en die aarde, dat U hierdie dinge verberg het vir wyse en verstandige mense en dit aan kindertjies geopenbaar het. Ja, Vader, want so was dit u welbehae. Alles is aan My oorgegee deur my Vader, en niemand ken die Seun nie, behalwe die Vader; ook ken niemand die Vader nie, behalwe die Seun en elkeen aan wie die Seun dit wil openbaar. Kom na My toe, almal wat vermoeid en belas is, en Ek sal julle rus gee. Neem my juk op julle en leer van My, want Ek is sagmoedig en nederig van hart, en julle sal rus vind vir julle siele; want my juk is sag en my las is lig.” – Matt.11:25-30

Sien die verskillende artikels wat ek alreeds geskryf het oor die gay agenda, vanuit beide ‘n pastorale en teologiese oogpunt: Homoseksualisme


In aansluiting by my vorige artikel oor die GK(v) wat ook nou VIDA (vrou in die besondere ampte) toegelaat het, in stryd met wat die Woord van die Here leer in 1 Tim.2:11-15, plaas ek verskillende artikels hier wat daarop begin reageer het.

Ek gaan dan ook byvoeg soos daar nuwe artikels inkom, so u moet as leser so nou en dan weer kom kyk of daar byvoegings is, ek gaan dit nie elke keer weer afkondig nie. Ek gaan ook artikels oor die VIDA onderwerp oor die algemeen hier plaas (wat nie reeds elders hier verskyn nie), want soos iemand nou die dag tereg sê: sommiges gaan net nooit rus totdat hulle hul agenda deurgedruk het om vroue in die besondere ampte te bevestig in elke kerkverband nie. So die goeie stryd gaan voort, want die voorstanders van VIDA wil daarmee voortgaan.

In die middel 1800’s was daar ‘n paar groot reformasies wat plaasgevind het in kerkverbande wêreldwyd met die gereformeerde belydenis en geskiedenis as agtergrond, o.a. in:

  • Nederland: die Afskeiding van 1834 waaruit o.a die CGK en later GKN en later GKv gevolg het.
  • Skotland: die Free Church of Scotland (1843) wat tot stand gekom vanuit die liberaal wordende Church of Scotland.
  • Amerika: die CRCNA het in 1857 afgestig uit die RCA.
  • RSA: die GKSA het in 1859 uit die NG/NHK gegaan.

Vandag, meer as 183 jaar later toe die eerste reformasie van 1834 begin het onder gereformeerde kerke wêreldwyd, is dit nog net die CGK en die GKSA wat getrou bly aan die Skrif oor hierdie saak en nie vroue as ouderlinge en predikante aanvaar het nie, alhoewel die GKSA al begin toegee het vir vroue in die diakenamp, wat klaar ‘n probleem is.

Al die ander kerke wat begin is deur daardie reformasies het reeds oorgegaan na die liberale stroom van vroue in die besondere ampte, en sommiges nog heelwat verder – waartoe VIDA natuurlik lei – en dit is die gay agenda wat dan deel word van die kerk.

Die GK(v) is die nuutste kerkverband wat uiteindelik hartseer tragies gebuig het voor die tydsgees. Mag die Here die CGK en die GKSA bewaar van hierdie verdere verval, daarom die waarskuwing om aan te hou waarsku, aan te hou vermaan (2 Tim.4:1-5).

Ek verbaas my baiemaal oor die volharding van die VIDA voorstanders, mag gereformeerdes ook nou volhard om die goeie stryd te stry, want soos reeds telkemale genoem: dit gaan nie net bloot oor of vroue in die besondere ampte is of nie, maar die onderliggende Skrifbeskouing, hermeneutiek, omgaan met die Skrif, lewensbeskouing, ens. onderliggend daaraan wat dit probeer verdedig.

Hier is die artikels wat ook daarna as wesentlike probleem verwys:

Verdriet en verlangen

“Wat kunnen dingen in het kerkelijke leven en ook besluiten je een pijn doen.  Juist dan is er ook het verlangen. Niet maar het verlangen naar het verleden. We moeten niet maar conservatief of behoudend willen zijn. We moeten positief in diepe liefde en gehoorzaamheid in de wereld van 2017 christen en echt kerk van Christus willen zijn.

Waarbij niet het verleden en ook niet de geest van de tijd beslissend is maar het Woord van de HERE!  Dat laat mij verlangen naar eenheid met allen die in ons land in liefde en gehoorzaamheid aan het Woord van God en de belijdenis van de kerk, die daarmee in overeenstemming is,  willen leven. Dan zucht ik want dan zie ik nog zoveel menselijke obstakels en toch leert dat me bidden. HERE werk in onze tijd toch het wonder van de 21e eeuw.  HERE ik verlang niet  naar een grote GKN maar naar een kerk waar Gods kinderen zich in liefdevolle onderworpenheid  aan Uw Woord vinden en zo samen kerk zijn. Niet mijn kerk maar Uw Kerk! Breng Uw kinderen die in liefde voor uw onfeilbare Woord leven en zo kerk willen zijn bij elkaar. Leer ons dan af om eigen gewoonten boven of naast uw Woord te stellen.

Ik eindig met dit gebed en dit verlangen zoals dit in de Afrikaanse berijming van Psalm 119:29 vorm heeft gekregen:

“Laat hul weer met my vergader

Wat u Naam van harte vrees,

Dat ons, in u woord verenig,

Een gemeenskap weer kan wees.

Laat my hart maar net opreg wees

Voor u oog wat alles sien,

Dan sal my geen skaamte oorkom nie

As ek U van harte dien.”

How the Mighty have fallen

“It’s not “Reformation” when you scorn the Scriptures and have women office bearers — it’s deformation.  I’ve seen the story already play out twice in my short lifetime.  I pray I won’t see it a third time.  I pray that we will have learned something from the sad fall of these two federations of churches that were once faithful and mighty in the LORD. Therefore let anyone who thinks that he stands take heed lest he fall. 1 Corinthians 10:12″

The GKV’s major leap off the Cliff

“I will continue to pray for the good people in the GKV but my perspective on the denomination is now forever changed. The bond of fellowship has been severed. It is hard for me to contemplate the grief over the next few months and years as churches and families are torn apart. And all for what? The GKV sold its soul for the sake of ‘relevance.’ Within a very few years, it will not be distinguishable from any PKN congregation and it will join that denomination in its rapid downward dwindle into cultural irrelevance, in the same way that other once great denominations became little more than debating clubs and political action committees for progressive causes (women’s rights, gay rights, environmentalism, socialism). I just don’t understand.”

Women in Office = False Church?

“All three marks of a true church are affected by women in office.  The church which adopts this position ceases to be a true church of Jesus Christ.  This is why the Canadian (CanRC) and Australian (FRCA) churches will no longer be able to have ecclesiastical fellowship with the Reformed Churches in the Netherlands if they go in this direction.

That still leaves the question hanging:  if not a false church, and if not a true church, then what?  It’s often forgotten that there is a third category in article 29 of the Belgic Confession:  the sect.  The sect is a religious organization which is not entirely a true church, but not entirely a false church either.  In the days the Confession was written, this was the label applied to the Anabaptist groups in the Netherlands.  Guido de Brès wrote a volume of over 900 pages on the Anabaptists.  He never calls their groups “false churches.”  Instead, consistently, he calls them sects.  If you want a category for the church which adopts women in office, “sect” is what you’re looking for.”

Transgenderism Comes to the PCA? A Sober Look at the PCA Report On “Women Serving in the Ministry of the Church” before the 45th GA

“How can there be multiple conflicting views that are all in accord with Scripture?  By condoning multiple practices and views, the committee does not clarify and allows those who would undermine the church’s standard to continue to practice without any constraint. It is difficult to address aberrant views and practices since those who have them will declare themselves to be orthodox.  The committee has failed to draw any clear lines of demarcation and thus has given license to those who would not follow our standards. All too often toleration of many things becomes the toleration of everything.”

The PCA Refuses to Give Biblical Marriage Constitutional Status

“The PCA’s 45th General Assembly, meeting June 12-16, 2017 in Greensboro, North Carolina, voted down an overture that would have given constitutional (i.e., mandatory) status to Biblical marriage between one man and one woman as the standard of the denomination. It also adopted several recommendations from its Study Committee on Women in Ministry that will further un-Biblically expand the role of women in the government and ministry of the church. The committee, which exercised what can only be called teaching authority, included two women as voting members and a third woman as an advisory member. ”

New Cause of Division

“In fact, we are convinced that Cause for Division defends the argument for women’s ordination with a hermeneutic which is at odds with our historic position as Reformed believers.  It does so by using an unReformed notion of the ‘analogy of Scripture,’ one which pits the alleged Scriptural principle of the equality and correlativity of men and women against the specific teaching of those Scriptural texts which describe a differentiation of roles.  Not only does Cause for Division provide no Scriptural proof for its notion of equality between men and women, but it also discounts those texts which spell out God’s blessed order for the relationships between men and women in the home and the church.”

Hierdie boekie is ‘n belangrike historiese dokument, ook veral vir die GKSA, veral oor hierdie medeling:

“In 1991, the faculty of Calvin Theological Seminary published a brochure entitled A Cause for Division? Women in Office and the Unity of the Church.  The Calvin faculty argued that differences over this issue should not split the CRCNA.  It would be unwarranted and even sinful for people to leave the CRCNA over the issue of women in office.

That same year, two professors of Mid-America Reformed Seminary responded to the Calvin brochure.  Nelson Kloosterman and Cornelis Venema wrote a little booklet entitled A Cause of Division:  The Hermeneutic of Women’s Ordination.  The booklet can be found online here.”

New Resource on Women in Office

“When I teach the Belgic Confession to my catechism students, I now spend a lesson on the topic of women in office.  I never had to do this before, but sadly, the times have changed.  I’ve added the outline for my lesson on this to the resources on Yinkahdinay — you can find it under “Teaching Tools” or through this direct link.  PLEASE NOTE:  this is just an outline.  Obviously, a lot more would be said in a catechism class than what is just on this one page.   However, if anyone is studying or teaching on the issue, at least you’ll have a bare bones idea of the history, the relevant Scripture passages, where the confessions speak to this, and some of the common objections.  If you want to dig even deeper, see here for a short booklet published some years ago when the Christian Reformed Church in North America was dealing with this.  For an even more comprehensive treatment, see Recovering Biblical Manhood & Womanhood, ed. John Piper and Wayne Grudem.”

A Missiological Reflection on the RCN and Women in Office

“With all my heart, I deeply lament the decision of Synod Meppel.  It grieves me enormously when I see churches that were once faithful taking this unfaithful path.  One of the saddest things is what it is going to do to the missionary witness of the RCN.  This is going to be a tremendous set-back when it comes to the advance of the gospel.  Satan laughs as God’s Word is twisted in the name of mission and being relevant to the culture.  And while I grieve, I am sure that our Lord Jesus Christ is grieving even more.  The church entrusted to take his Word to the world has betrayed it.  That’s a tragedy of the highest order.”

De ICRC heeft de GKv als lid geschorst met onmiddelijke ingang vanwege de vrouwenbesluiten.

We sturen een aparte nieuwbrief daarover omdat het veel ophef veroorzaakt binnen de GKv. Ophef die we overigens niet zo goed begrijpen. Want ieder die de ICRC kerken een beetje kent had heel goed kunnen weten hoe de ICRC zou reageren op de vrouwenbesluiten van de GKv.

Zie op

Ds. Wes Bredenhof (van de Australische Gereformeerde Kerken) heeft diverse artikelen gepubliceerd hierover (in het engels):
JT (Johan Trip)


“3 As iemand iets anders leer en nie instem met die gesonde woorde van onse Here Jesus Christus en met die leer wat volgens die godsaligheid is nie …  Onttrek jou aan sulke mense.” – 1 Tim.6:3,5

Daar was ‘n tyd wat ek gedink het my eie kerkverband sou voor die “kerke van Schilder”, die GK(v), swig voor die feministiese tydsgees, maar die Here het dit anders bestuur. Mag ons hemelse Vader die gereformeerde gelowiges wat nog oor is in daardie kerkverband waarmee die GKSA ekumeniese bande het, wysheid gee in die pad vorentoe, om verder te reformeer.

Mag die Here ook my eie kerkverband die krag gee om ons te distansieer van hierdie besluit van die GK(v) en hul daaroor te vermaan om terug te keer na die leer van die Skrif oor die saak.

‘n Baie belangrike saak om nou oor te bid en te besin:

Die GK(v) ignoreer met hul nuutste besluite oor VIDA, die duidelike opdrag en verbod van 1 Tim.2:11-14, wat deel is van:

  • die “betroubare woord” vir alle tye vir alle kerke (3:1), en
  • die gesonde woorde van ons Here Jesus’ vir alle tye en alle kerke (6:3),

waarmee Paulus beveel die Here se kinders oor moet saamstem, instem, saam besluit, dit moet saam bely word, en as dit aanhou verwerp word (soos die dekades lange stryd en getuienis teen VIDA vanaf die vorige eeu), moet daar ‘n punt kom wat ‘n enkele paar verse verder ook sê, ook in gehoorsaamheid en diens aan die Koning van die Kerk gevolg word:

“Ontrek jou aan sulke mense”(1 Tim.6:5)

Daar is nou al so baie geskryf, getuig, ge-vergader, ens., deur die laaste 50 jaar oor dat onderliggend aan VIDA, is ‘n wesentlike ongereformeerde en onbybelse Skrifbeskouing (ook bekend as die sosio-historiese benadering), watverder gaan lei tot ander verdere deformasie en verval (soos mens histories kan sien in al die kerke wat VIDA aanvaar het en later die Gay agenda aanvaar het, of besig is om te aanvaar), en daarom is dit ‘n wesentlike saak wat nie ge-ignoreer mag word nie, en moet daar nou daad by die woord gevoeg word, tot eer van God en tot heil van sy gemeentes (1 Tim.6:3-5).

Ek plaas met erkenning aan die bron:, die volgende artikel oor die GK(v) se tragiese besluit waaroor werklik getreur moet word:

Van de redactie

De kogel is door de kerk!

Vanavond (15 juni 2017) heeft de generale synode Meppel van de vrijgemaakt-gereformeerde kerken (GKv) het besluit genomen de ambten van diakenen en ouderlingen zoals die nu functioneren, open te stellen voor vrouwen!

In een lange vermoeiende zitting die (ongebruikelijk en ongepland) werd verlengd tot na het avonddiner besloot de synode met 23 tegen 9 stemmen het ambt van ouderling open te stellen voor vrouwen. Eerder was dat reeds het geval met het diakenambt, met slechts 2 stemmen tegen. Een tegenvoorstel waarbij een kerkenraad (mannen en vrouwen) zou opereren onder de eindverantwoordelijkheid van een kernkerkenraad of raad van oudsten bestaande uit mannen, haalde het niet: er waren maar 10 afgevaardigden voor.

De synode kwam nog niet toe aan besluiten over het preekconsent en het predikantschap voor vrouwen. Maar dat zal gezien het verloop van de besprekingen en de argumentatie voor het vrouwelijke ouderlingschap slechts een kwestie van hamerslag zijn.

Hiermee brak de synode met de kerk van alle eeuwen en sloeg een nieuwe weg in. We verwachten dat het grote consequenties zal hebben voor de relaties met de binnenlandse kerken (aantrekkelijk voor de NGK en afstotend voor o.a. de CGK – GTU bijvoorbeeld!) en ook voor de  buitenlandse kerken over heel de wereld. Verschillende kerken hebben al aangegeven de zusterkerkrelatie met de GKv te verbreken als de ambten worden opengesteld. Ook zal ongetwijfeld het lidmaatschap van de International Council of Reformed Churches (ICRC) een punt van discussie worden.

Volgende week hopen we een gedetailleerd verslag te geven van de manier waarop de afgevaardigden tot hun beslissing kwamen. En zal ook de vraag aan de orde moeten komen wat hiermee ten diepste is gebeurd in de GKv t.a.v. het Schriftgezag en de visie op het Woord van God.

Hierbij alvast het besluit t.a.v. het ouderlingenambt:

Besluit 4:
uit te spreken dat er Schriftuurlijke gronden zijn om naast mannen ook vrouwen te roepen tot de dienst in het opzicht, het pastoraat en het onderwijs en daardoor tot het ambt van ouderling.


  1. De figuren van Mirjam (Micha 6:4) en Debora (Recht. 4-5) laten vrouwen in het oude verbond zien die in samenwerking met mannen optreden in bestuur en rechtspraak.
  2. Zij konden daartoe ook door God geroepen worden, zoals blijkt uit Micha6:4, waar de Heer aan Israel voorhoudt: ‘Ik zond…Mirjam om jullie voor te gaan.’
  3. Terwijl het Nieuwe Testament mannen als ouderen-oudsten noemt worden ook oudere-oudste vrouwen opgeroepen tot voorbeeld en zielszorg (Titus. 2:3-5).
  4. Paulus’ aanduiding van Junia en haar man Andronikus als apostelen die veel aanzien genieten, Rom. 16:7, of van andere echtparen als zijn medewerkers, Rom. 16:3, en zijn vermelding van echtparen en van een broer en zus bij wie aan huis een gemeente samenkomt, Rom 16:5,15 wekken de indruk dat man en vrouw in een gelijkwaardige positie samen leiding geven in Christus’ gemeente.

Tot zover voor nu.


Sien hier meer artikels oor VIDA.


In navolging van die Groot Opdrag (Matt.28:16-20), wys Paulus ons deur die Gees hoe ons as as verkondigers van die Evangelie, dit moet verkondig in die wêreld van afgodery en valse gelowe, ook veral aan die Moslem geloof, wat lyk my saam met die enigste ware Drie-enige God deesdae erken en eerbiedig word.

Lees die volgende Skrifgedeelte vir die res van hierdie oordenking oor hoe ons ons geloof ook vandag moet uitdra midde die veelgodedom, soos in Paulus se tye: Hand.17:15-34, lees veral vers 17 en 30,31.

Hier is so paar sake om te leer vir ons tye:

1. Die eerste gebod en die enigste Here se eer

v.16 “En terwyl Paulus in Athéne vir hulle wag, het sy gees in hom opstandig geword toe hy sien dat die stad vol afgodsbeelde was.”

Paulus is in sy gees opstandig teen die afgode, dat die enigste ware God nie alleen aanbid word deur alle mense nie, as skepsele van die Here (dit, saam met o.a Ex.20:1-7; Ps.96; 1 Kor.8:4-6, 1 Thess.1:9, ens.):

Paulus redeneer nie: dit is hul mensereg om hul afgode te aanbid nie, kom ek los hulle uit nie, maar kragtens die geopenbaarde wil van God is hy ontsteld oor die eer wat nie aan God alleen gaan nie. Ons moet die Woord, die Evangelie verkondig volgens wat geopenbaar is, nie wat verborge is (die uitverkiesing) nie, sien Deut.29:29.

Vraag: Is die Here se eer die wese van jou en my se bestaan, al die dinge wat verkeerd gaan in ons land, sien ons dat bo alles God se eer vertrap en sy Woord verag word, of is ons verbitterd omdat ons wil nie geskied nie ?

Lees asb die volgende artikel eers voor u voortgaan met die volgende punt:

What is a Christ-centered life ?

2. Die Evangelie, die hele Woord moet aan alle mense verkondig word 

v.17 “Hy het toe in die sinagoge met die Jode gespreek (Grieks: geredeneer, bestry, argumenteer, oortuig, bespreek) en met die godsdienstige mense, en elke dag op die mark met die wat hom teëkom.”

Paulus het met almal gespreek – binne én buite die sinagoge, dus ook op die markplein. Hy het hul aangespreek en onderrig orals in die Evangelie as antwoord op al die afgode, v.17

3. Die Evangelie konfronteer alle afgodery en valse filosofiese idees, en Paulus het dit nie afgewater om ‘sosio-histories’ aan te pas by die (post)moderne geleerde mense van sy tyd nie

v.18 “En sommige van die Epikuréïese en die Stoïsynse wysgere het met hom gestry, en sommige het gesê: Wat sou hierdie praatjiesmaker tog wil sê? Ander weer: Dit lyk of hy ‘n verkondiger is van vreemde gode—omdat hy aan hulle die evangelie van Jesus en die opstanding verkondig het.

Paulus het hul duidelik gekonfronteer met die evangelie van Christus en die opstanding, wat gelei het tot hul verontwaardiging en stryery (sien ook later v.32). Paulus het ook nie met hul onderhandel om saam te bid en mekaar se gode eers saam te erken voordat daar ‘dialoog en begrip vir mekaar se gode’ is nie.

4. Athene se ‘sosio-politiese’ werklikheid bepaal nie die Evangelie verkondiging nie

v.19-29 “En hulle het hom geneem en op die Areópagus gebring en gesê: Kan ons verneem wat hierdie nuwe leer is wat deur u verkondig word? …”

Paulus het nie met voorstelle gekom om eers saam eerbiedig te wees teenoor Athene se gode nie. Hy het die heidene se uitnodiging aanvaar om met hul te kom praat, om die evangelie aan hul te verkondig.  

Wat ons wel ook kan leer van Paulus, is sy verskillende benaderings waar hy die evangelie verkondig: as hy na die sinagoges toe gaan, dan het hul reeds die OT basis, die bestaan God drie-enig, die skeppingsleer, die profete, ens. en daarom wys hy op Christus as die vervulling en bevestiging van die Skrift (sien bv. Hand.17:1-3).

As hy die heidene nader, dan is sy vertekpunt die bestaan van een ware God, en die skeppingsleer (alle mense en volke geskape deur die Here), God se besturing van die geskiedenis, die doel van die mens om Hom te soek, ens. (v.23-29).

Maar in albei gevalle, alhoewel verskillende vertrekpunte, gaan en kom by Jesus Christus uit, die ware Evangelie wat orals verkondig moet word tydig en ontydig (2 Tim.4:1-5).

5. Die Evangelie word onbeskaamd verkondig met ‘n oproep tot geloof en bekering, én ‘n waarskuwing van die komende oordeel.

v.30 “God het dan die tye van onkunde oorgesien en verkondig nou aan al die mense oral dat hulle hul moet bekeer, v.31 omdat Hy ‘n dag bepaal het waarop Hy die wêreld in geregtigheid sal oordeel deur ‘n Man wat Hy aangestel het, en Hy het hiervan aan almal sekerheid gegee deur Hom uit die dode op te wek.”

Paulus roep hul baie duidelik op tot bekering, om weg te breek van hul onkunde, nl. hul valse gelowe, filosofiese idees, ens.

En dit is ware liefde, om mense van ander gelowe in nederigheid en wysheid te vertel hul afgode is niks, en die Here is alles, want ons weet: 

“dat ‘n afgod niks (is) in die wêreld nie, en dat daar geen ander God is nie, behalwe Een. Want al is daar ook sogenaamde gode, of dit in die hemel en of dit op die aarde is—soos daar baie gode en baie here is— tog is daar vir ons maar een God, die Vader uit wie alles is, en ons tot Hom, en een Here Jesus Christus deur wie alles is, en ons deur Hom.” (1 Kor.8:4-6). 

Paulus roep nie op tot gebedsbyeenkomste nie, hy sê onbeskaamd die mees liefdevolle ding wat jy vir ‘n ongelowige, ‘n Moslem, ateis, ens., kan sê: die Here gaan jou regverdig oordeel, jy gaan verlore gaan as jy nie in Jesus Christus alleen glo as die enigste weg, waarheid en lewe nie (Joh.14:6), jy moet jou bekeer: 

“Want Hy wat God gestuur het, spreek die woorde van God; want God gee Hom die Gees nie met mate nie. Die Vader het die Seun lief en het alles in sy hand gegee. Hy wat in die Seun glo, het die ewige lewe; maar hy wat die Seun ongehoorsaam is, sal die lewe nie sien nie, maar die toorn van God bly op hom.” (Joh.3:34-36)

En hierdie woorde van God, is die groot werklikheid vir alle mense; die groot werklikheid is nie die wêreld en sy begeerlikhede wat verbygaan nie (1 Joh.2:17)

Ja, want soos ons Here Jesus op ‘n ander plek ook sê: 

“Wat baat dit ‘n mens tog as hy die hele wêreld win, maar homself verloor of skade aandoen? Want elkeen wat hom skaam vir My en my woorde, vir hom sal die Seun van die mens Hom skaam wanneer Hy kom in sy heerlikheid en dié van die Vader en van die heilige engele.” (Luk.9:25,26)

(Sien ook die duidelike waarskuwing volgens die Skrif in HK v/a 94 oor die eerste gebod, om van “alle afgodery … te vermy en daarvan wegvlug” … en … “eerder van alle skepsels af te sien as om in die minste teen sy wil te wandel.”)

6. Die Here bepaal die vrug van die bediening van die Evangelie, ons hoef dit nie aan te pas of te kompromeer ter wille van ‘relevant wees, aktueel wees, modern wees, byderwets wees’ ens. nie. 

v.32-34 “Maar toe hulle van die opstanding van die dode hoor, het sommige begin spot, en ander het gesê: Ons sal u weer hieromtrent hoor. En so het Paulus van hulle weggegaan. Maar sommige manne het by hom aangesluit en gelowig geword, onder wie ook Dionísius, die Areopagiet, was, en ‘n vrou met die naam van Dámaris en ander saam met hulle.”  

Toe die heidene die Evangelie verwerp, het Paulus nie gekompromeer nie, het hy nie die evangelie afgode-vriendelik of ‘seeker sensitive’ gemaak nie. Ja, omdat Paulus die enigste ware drie-enige God vrees en waarlik lief is vir sy verlore naaste, daarom bly hy by die evangelie, met die vertroue en wete die Here red sy kinders – baie of min – onder die volke en by elke geleentheid na sy vrye welbehae.

Daarom dat Paulus ook op ander plekke skryf van ons vertroue in die Here alleen, en die krag van die Evangelie wat nooit sal misluk in enige tye nie:

Want ek skaam my nie oor die evangelie van Christus nie, want dit is ‘n krag van God tot redding vir elkeen wat glo, eerste vir die Jood en ook vir die Griek (dus ook vir die Mohammedaan en Hindoe, ens. Sien ook Jesus se waarskuwing in Mark.8:38 as ons ons skaam vir die Evangelie, Mark.8:38)” – Rom.1:16

7 Want God het ons nie ‘n gees van vreesagtigheid gegee nie, maar van krag en liefde en selfbeheersing. 8 Skaam jou dan nie oor die getuienis van onse Here of oor my, sy gevangene nie, maar ly saam verdrukkinge vir die evangelie na die krag van God 9 wat ons gered en geroep het met ‘n heilige roeping, nie volgens ons werke nie, maar volgens sy eie voorneme en genade wat ons van ewigheid af in Christus Jesus geskenk is, 10 maar wat nou geopenbaar is deur die verskyning van ons Verlosser, Jesus Christus, wat die dood tot niet gemaak het en die lewe en die onverderflikheid aan die lig gebring het deur die evangelie, 11 waarvoor ek aangestel is as prediker en apostel en leraar van die heidene.” – 2 Tim.1:7-11

Moslems moet dus oorgebring word met die evangelie, om by ons – die gelowiges – aan te sluit, nie saam hul gebid word en eerbied bewys aan hul afgod nie, dit is ware liefde teenoor my Moslem bure.

7. Samevatting

In ‘n neutedop, Paulus het nie God se eerste 3 of ander gebooie verbreek om die Evangelie aan die ongelowiges te bring nie, maar onbeskaamd die Evangelie verkondig, tydig en ontydig, leer, vermaan, onderrig, ens (2 Tim.4:1-5).

Ons kan baie dinge doen om bv. ons moslembure en ander ongelowiges te bevriend, gesprekke te hou, saam te kuier, geskiedenis en agtergrond van mekaar te leer, deel, ens.

Maar totdat ‘n Moslem of enige ander iemand van ‘n ander geloof oorgekom het van die duisternis na die lig, totdat hy hom bekeer het van sy afgode, mag ons nooit gesamentlik saam aanbid, bid of eerbied aan sy god toon nie, dus hul gode gelykstel aan die enigste ware God en Redder nie, nie in die moskee, kerkgebou of op enige ander plek nie, in die woorde van Hand.17:17, nie in die sinagoge (plekke van aanbidding) of markplein (samelewing, maatskappy, ens.) nie. 

“8 Want van julle uit het die woord van die Here weerklink nie alleen in Macedónië en Acháje nie, maar ook op elke plek het julle geloof in God uitgegaan, sodat ons nie nodig het om daar iets van te sê nie. 9 Want hulle vertel self aangaande ons watter ingang ons by julle gehad het en hoe julle jul van die afgode bekeer het tot God, om die lewende en waaragtige God te dien (te bid en te aanbid – slc) 10 en sy Seun uit die hemele te verwag, wat Hy uit die dode opgewek het, Jesus wat ons van die toekomstige toorn verlos.” – 1 Thess.1:8-10

Apologetiese boek om te bestudeer 
Hier is ‘n belangrike boek vir ons tye om te bestudeer, sal dit vir alle christene aanbeveel om te bestudeer, omdat dit al meer nodig gaan wees om ons geloof te verdedig teen die dwalinge van (veral) binne die sigbare (post)moderne afvallige kerk, maar ook teenoor die valse gelowe, filosofiese idees, ens. in die wêreld om ons (Kol.2:8).

Die boek het ook ‘n hele pragtige hoofstuk oor Paulus op die Areopagus (Hand.17), en net daardie hoofstuk maak die boek die prys werd.

Die skrywer, dr. Greg Bahnsen spreek beide die kwessie aan van ‘hoe’ en in watter gesindheid ons ons geloof moet verdedig en bevestig (apologetiek) in ons tye volgens Filp.1:7-10, 2 Kor.10:3-6; 1 Pe.3:15, ens. So dit is ‘n goeie praktiese eenvoudige leersame boek om te lees en te leer hoe ons die evangelie sonder skaamte, met nederigheid en liefde moet verkondig aan ons naaste (Rom.1:16,17; 2 Tim.1:8-10):

Always Ready: Directions for Defending the Faith

The best apologetic book I’ve ever read …. and I’ve read plenty! This book presents presuppositional apologetics in a relatively easy package for most to be able to grasp this thoroughly biblical method of defending the faith. Full of Scriptural references. Be ready to take PLENTY of notes! 
Sien die inhoudsopgawe hier, en hierdie paar resensies: Always Ready en Always Ready
Hier kan mens die boek ook gratis lees, en dan aflaai as jy vir 30 dae gratis inteken: Scribd: Always Ready
Hier is ‘n les van Bahnsen oor: The Myth of Neutrality

‘n Paar artikels oor Apologetiek: Pro Regno nr.15 – Apologetiek


1. Twee apologetiese metodes en bronne

2. Christelike Apologetiek (dr. Greg L. Bahnsen): Beroof deur neutraliteit; Die immoraliteit van neutraliteit; Die karaktertrekke van ongelowige denke (vertaling van 3 hoofstukke uit Bahnsen se boek: Always Ready)

Apologetiek: watter metode moet ons volg? 

Hierdie artikel verduidelik ook in kort wat apologetiek is en die twee basiese metodes wat gevolg word deur gelowiges.


Lees gerus ook James White se goed oor hoe ons Moslems kan evangeliseer in die praktyk, hy is ‘n bekende Moslem kenner en apologeet.

Posted by: proregno | June 14, 2017

Wil die GKSA ‘n postmoderne kerkverband wees?

WIL DIE GKSA ‘N POSTMODERNE KERKVERBAND WEES?Image result for picture of postmodernism

“In capitulating to postmodernism, these churchpeople are ending up in the same place as those who capitulated to modernism. They preach an eviscerated Christianity that is incapable of changing lives or saving the lost. Trying to be relevant, they make themselves irrelevant. Trying to get people to come to church, they only succeed in giving them reasons to stay at home.” – Gene Edward Veith, Confounding the Postmodern Mind

In aansluiting by die vorige skrywe oor die nuutste SARK verklaring en die GKSA se betrokkenheid daarby, wil ek die volgende vraag vra aan my kerkverband, in liefde, met verwysing na die woorde van Josua 24:15:

Hoe lank gaan ons nog hunker op twee gedagtes, ons moet besluit by wie ons ons teologies en kerklik wil skaar om die Here en sy Gesalfde te dien in ons uitdagende tye, of wil ons ‘n postmoderne kerk wees wat alles probeer akkomodeer ongeag of dit in stryd is met die Skrif, en dan eindig daarin dat ons vir niks gaan staan of veg nie: in die woorde van Veith hierbo – in baie se pogings om relevant te probeer wees gaan ons totaal irrelevant raak in ‘n see van ideologieë en teologieë waarmee ons nie saamstem nie ? 

In my vorige skrywe (en die een wat ek hier onder weer gaan plaas), wys ek op die twyfelagtige teologie en sieninge van die WRK/WCRC en hoe dit die SARK raak en die GKSA kan beinvloed, aangesien daar ‘n sterk invloed is van intergeloofsbewegings en aksies, die gay agenda, bevrydingsteologieë en ‘n mengsel van ‘n social-gospel, wat daarop neerkom ons word nie gered uit genade alleen, deur die geloof alleen, in Christus alleen nie, maar ons ‘redding’ is ‘n politieke en ekonomiese vraagstuk.  Gee ons nuwe leiers wat Zuma en kie kan vervang, gee ons ‘n goeie ekonomie en politiek, en alles is weer reg.

Natuurlik soek ons almal beter lewensomstandighede, vir al die burgers van ons land, maar redding deur strukture, of redding deur politiek gaan ons en al die volke in ons land nie red nie. Christus alleen is ons hoop, en dan as vrug van daardie redding kry ons lewens wat wesentlik van binne na buite verander, op elke lewensterrein. Sosiale reformasie mag nooit plaasvind sonder geestelike hartreformasie deur die Evangelie alleen nie.

Die weg van die SARK, wat blyk in die weg van die WRK wil wandel, is myns insiens nie die bybelse weg vorentoe vir kerke van Jesus Christus wat waarlik deur Gees en Woord wil aanhou reformeer nie. In die artikel wat ek hieronder plaas, het ek in 2010 geskryf en gewaarsku om nie bande met die CRCNA aan te gaan nie, aangesien dit kerke is wat ongelukkig al hoe meer afvallig raak,

Gaan of wil die GKSA dieselfde pad bewandel ?

Ek hoop en bid nie so nie, mag die Here ons, sy kerke, daarvan spaar.

Maar die tendens neig daarna: CRCNA bande, nou die soeke na SARK bande, wat is volgende, bande met die WRK, die SARK is vriende met die WRK ?

Onthou die waarskuwing van 1 Kor.15:33 vir ons almal en die hele lewe, maar ook vir kerke en kerkverbande, dus met wie ons bande wil sluit en mee assosieer:

Moenie dwaal nie; slegte gesprekke bederf goeie sedes.

Daar is wel twee sake wat mens dankbaar stem teenoor die Here, dat die GKSA sal bly by die gereformeerde weg volgens Skrif en belydenis, wat ons hoop en bede moet wees:

  1. Die GKSA het by sy buitengewone algemene sinode (2016) duidelik na baie dekades opnuut besluit – teen die vrysinnige (postmoderne) tydsgees – om te bly by die Skriftuurlike besluit dat vroue nie as ouderlinge mag dien, leer en regeer nie (1 Kor.14:34-40; 1 Tim.2:11-15), teenoor die stroming wat dit wil toelaat of altwee ‘postmodernisties’ in een kerkverband wil probeer akkomodeer.
  2. Die ICRC – ‘n konferensie van bybels-regsinnige gereformeerde kerke wêreldwyd, wat beide die Drie Formuliere van Enigheid en die Westminster Standaarde as belydenis grondslag het, en waarvan die GKSA deel is, stel dit baie duidelik in hul grondwet dat hul lidkerke nie aan die WRK of soortgelyke organisasies (SARK? WCRC?) mag behoort nie (beklemtoning bygevoeg):

Article IV – Membership

1. Those churches shall be admitted as members which:

a. faithfully adhere to the Reformed Faith stated in the confessional documents listed in the Basis, and whose confessional standards agree with the said Reformed Faith;
b. have been sponsored by at least two member Churches;
c. furnish
i. their confessional standards,
ii. their declaratory acts (if applicable),
iii. their form of subscription,
iv. their form of government;

d. are not members of the World Council of Churches or any other organization whose aims and practices are deemed to be in conflict with the Basis …” 

Mag ons broeders sinode volgende jaar in wysheid en krag die regte besluite oor hierdie saak neem.

Hier is dan weer my artikel wat in 2010 geskryf is, waarvan baie van daardie sake wat genoem word oor die CRCNA se bande met die WCRC, ook van toepassing is op die SARK/WRK se kerke situasie:


Die 15 Oktober 2010 spesiale Reformasie-uitgawe van die PRCA se kerklike tydskrif, The Standard Bearer, gaan oor die belangrike onderwerp:

“The Ecumenical Spirit of the Reformation”

Die inhoudsopgawe:

– Calvin on Unity
– The Ecumenical Spirit of the Reformation:  Unity in the Truth
– More Wonderful Work in Jesus’ Name:  The WCRC
– John Calvin:  Lover of the Church Catholic
– Ecclesiastical Isolationism
– The Westminster Confession and Church Unity
– Unity in Diversity:  The Ecumenical Spirit of the Great Synod

Die volledige uitgawe kan hier afgelaai word. Die afsonderlike artikels kan hier afgelaai word.

Van belang vir kerke in SA, veral ook die GKSA is die artikel: “More wonderful work in Jesus name: The World Communion of Reformed Churches (WCRC)“, geskryf deur ds. William Langerak

Die WCRC is ‘n samesmelting van die “World Alliance of Reformed Churches (WARC) and Reformed Ecumenical Council (REC)” wat in Junie 2010 by Calvin College in Grand Rapids, MI (VSA) vergader het en ‘n nuwe konstitusie opgestel het.

Hulle verteenwoordig 80 miljoen mense, met 230 denominasies in 108 lande.

Die doelwitte van die WCRC:

“The WCRC is thoroughly ecumenical. Its constitution lists only two purposes for its existence, both ecumenical in nature. The first is to unify member churches by such things as “broadening understanding…transforming churches into interdependent missional communities,” and promoting “full participation and partnership” of all members, ages, and genders. The second purpose is “to contribute to the ecumenical movement and the transformation of the world.”² The former purpose is intended to serve the latter, and more important, purpose. “This communion is for the sake of the world’s transformation,” WCRC officials declared.”

Die WCRC “is officially committed to “ordination of women in all member churches,” and some are already clamoring for ordination of homosexuals.”

In hul konstitusie is daar geen verwysing na enige ekumeniese belydenisskrifte soos die Dordtse of Westminster Standaarde nie.  Deel van die kerke en bewegings wat toegelaat word, is die ‘Remonstrant Brotherhood’ en die Protestantse Kerk in Nederland (PKN).

Ds. Langerak beskryf die WCRC as volg:

“The god WCRC serves bears no resemblance to Him confessed in the confessions either. He is sometimes she, a dysfunctional father-mother who loves all men as created [sic] image bearers, a son who died to save all men, and spirit that tries to unite them (especially through the WCRC). Like the golden calves of Jeroboam, who made Israel to sin, the WCRC is an idol manufactured solely to solidify political power and accomplish a common mission (I Kings 12:26-28).”

Ds. Langerak identifiseer ook die volgende probleme met die WCRC:

– “Not surprisingly section reports submitted to the General Council read more like special interest demands at a Democratic National Convention. The report on Gender Justice rails against patriarchy, systematic exclusion of women from office, and masculinity practices.”

–  “The Peace and Reconciliation report laments “the issue of lesbian and gay ordination tearing apart member churches” and calls for “reconciling relationships between the church and Indigenous people”—an issue highlighted by a pow-wow/church service in Ah- Nab-Awen Park with native drumming and dancing. “

– “The Policy Committee urged discussion on the Joint Declaration on the Doctrine of Justification. This document, adopted in 1999 by the Vatican and Lutheran World Federation, basically reduces the entire Reformation, with its resultant butchery of Protestants, to a big misunderstanding. Catholics and Lutherans “are now able to articulate a common understanding of our justification… and the remaining differences in its explication are no longer the occasion for doctrinal condemnations.” It appears WCRC wants in on the deal. When asked its most urgent tasks, one official responded the first was “go forward with inner-Christian dialogue…with the Lutheran World Federation and with the Roman Catholic Church.”

– “Not surprising, the Pope sent “warm greetings” and “prayerful good wishes” to WCRC delegates. In a letter read by his representative, Pope Benedict commended them for “ecumenical progress” and said it “served as a sign of hope and encouragement.”

Sien die ‘ekumeniese’ werksaamhede van die WCRC uitwys, o.a. intergeloofsdienste en kindernagmaal.

En, wie meen die WCRC is hul geestelike voorvaders waarop hul sogenaamd voortbou ?

“As parishes throughout the world prepare to observe Reformation Sunday, it is a moment to give thanks for the creation of this new global expression of unity among many of the churches who trace their roots to the 16th century church Reformation movement,” says WCRC General Secretary, Setri Nyomi.”

“Its 230 member churches in 108 countries are Congregational, Presbyterian, Reformed and United churches with roots in the 16th-century Reformation led by John Calvin, John Knox and others. WCRC has its secretariat in Geneva, Switzerland.”

Ds. Langerak skryf daarom heeltemal tereg:

“Although Reformed in name, and claiming to “embody a Reformed identity as articulated in the historic Reformed confessions,” the WCRC is a traitor to the Reformed faith. Homage is paid to John Calvin, but only to garnish his tomb (Matt. 23:29)—he would neither recognize their theology, nor approve of their purpose. Commitment to the Reformed confessions is mere lip service. One looks in vain for specific references to them, especially the great ecumenical standard of Reformed identity, the Canons.”

Nou is die vraag: erken hedendaagse kerke, predikante en teoloë die valse ekumeniese intergeloofs tydsgees van die WCRC?

Die NGK en die NHK van Suid-Afrika is reeds lede van die WCRC. Vir die gelowiges in hierdie kerkverbande, kom die oproep van Op.18:4 in lyn met ons belydenis in NGB art.27-29,

“En ek het ‘n ander stem uit die hemel hoor sê: Gaan uit haar uit, my volk, sodat julle nie gemeenskap met haar sondes mag hê en van haar plae ontvang nie.”

Maar wat van die GKSA ?

Die GKSA en die WCRC

Wat is die amptelike standpunt van GKSA oor die WCRC ?

Die GKSA het waarnemerstatus by die REC (Reformed Ecumenical Council) wat nou saamgesmelt het met die WARC om die WCRC te vorm.  Volgens die Handelinge van die Nasionale Sinode 2009 het die sinode dit goedgekeur dat waarnemers na die volgende REC/WARC sou gaan (, bl.187) wat beteken dat ons afgevaardiges by die volgende sinode (2012) sal terug rapporteer oor die nuutgestigde WCRC.

Wat gaan die aanbevelings wees ?

Die gevaarligte is egter reeds baie duidelik daar vir die GKSA, in sy hernude bande met die CRCNA.

Die CRCNA en die WCRC

Nog ‘n lid en aktiewe deelnemer van die WCRC, is die Christian Reformed Church in North America (CRCNA).  Die samesmelting tussen die REC en die WARC om die WCRC te vorm, het juis plaasgevind in die bakermat van die CRCNA, in Grand Rapids, MI, tussen 16 en 26 Junie 2010, onder leiding, inspirasie, goedkeuring en gebed van die CRCNA:

“June 20, 2010 — Rev. Jerry Dykstra, executive director of the Christian Reformed Church, offered the intercessory prayer on Sunday afternoon before some 3,000 people attending “The Unity of the Spirit in the Bonds of Peace” worship service at Calvin College.

Dykstra was one of several church officials from a range of denominations who participated in the two-hour service held in Van Noord Arena at the college in Grand Rapids, Mich. The service marked the merger the Reformed Ecumenical Council (REC) and the World Alliance of Reformed Churches (WARC) into the World Communion of Reformed Churches.

… In the afternoon service, choirs sang, children reflected on the significance of unity in Christ, a drama team acted out the gospel reading, and Rev. Yvonne V. Delk, a United Church of Christ pastor, gave the sermon.”

Sien volledige inligting hier en hier.

Behalwe vir die ekumenies-humanistiese tydsgees waarin die CRCNA meegesleur is in hul samewerking en deelname aan die WCRC, is daar ook die volgende ernstige leerdwalinge:

– Die CRCNA het reeds vroue toegelaat in al die besondere ampte.

– Die CRCNA veroordeel nie onomwonde homoseksualisme nie.

– Die CRCNA aanvaar nie meer HK antw. 80 se woorde (‘wat afgodery is wat vervloek is’), as bindende uitspraak vir sy lidmate oor die aard van die Roomse mis nie.

– Die CRCNA verwerp én aanvaar klaarblyk die doodstraf (wat wys op die teenstrydige Skrifbeskouings en standpunte wat geakommodeer word).

– Die CRCNA aanvaar ‘egskeiding en hertrou’ op enige gronde (soos deur omstandighede bepaal).

– Alhoewel die CRCNA beweer hul verwerp ‘ewolusie’, word teïstiese ewolusie geakkomodeer en bevorder.

– Alhoewel die CRCNA die onfeilbaarheid van die Skrif bely, het die Skrifkritiek al reeds deur baie dekades groot skade aangerig in die CRCNA, wat veral gesien kan word in die bevraagtekening van die historisiteit van die eerste hoofstukke van Genesis, en die akkomodering van die evolusiegedagtes.

Sien bv: Calvin Professors write on Origins

Soos met baie ander kerkverbande, word lippediens baiemaal bely oor die onfeilbaarheid van die Skrifte, maar daar kom nie veel daarvan in die praktyk nie.

Sien ook RP Swieringa se artikel Burn the Wooden Shoes: Modernity and Division in the Christian Reformed Church in North America

In die artikel wys Swieringa op die CRCNA se geleidelike deformasie en verval in Skrifkritiek, teïstiese evolusie, vroue in die besondere ampte, homoseksualisme, vrysinnige ekumeniese bewegings en konfessionele verval:

“The reinterpretation of the doctrine of biblical infallibility began in 1958, when first-year seminarian Marvin Hoogland, editor of the student periodical Stromata, published a think-piece that argued for limiting the doctrine to matters of faith and conduct, but not to statements of natural science, grammar, and history.”

          “In the early 1970s, the church wrestled anew with the issues of biblical authority and the new hermeneutic that Hoogland and Dekker had introduced a decade earlier. Both Synod 1972 and Synod 1973 adopted reports that sought to speak definitively on the matter. Coincidentally, both bore the number “Report 44.” But neither satisfied the conservatives. The first report, “On the Nature and Extent of Biblical Authority,” declared that the truthfulness of the Bible rested ultimately on its testimony to the redemptive work of God in Christ, and not on the accuracy of its statements in the domain of history and science.”

“In 1975 editor Kuyvenhoven called the Form “an ecclesiastical yoke by which orthodoxy is to be maintained.” Given such thinking, one wonders why this same editor would lament: “Even in our church the confessions are losing their hold. The three forms of unity fail to give us a common frame of reference for understanding both the Bible and our mission in the world.”

Watter verband het dit met die GKSA ?

Volgens die Handelinge van die GKSA se Nasionale Sinode van 2009, het konfesioneel gereformeerde kerkrverbande soos die Orthodox Prebyterian Church (OPC) en die United Reformed Churches in North America (URCNA) sterk kritiese standpunte ingeneem teen die CRCNA:

“Die kritiek handel hoofsaaklik oor die CRC se besluite oor die vroue in die kerk, oor homoseksualisme en inrigting van dienste, waaroor ons Deputate herhaalde kere met die CRC in gesprek was, en vantevore daaroor gerapporteer het.” (, bl.178)

Maar, ongeag hierdie getuienis, asook die vele ander sake wat hierbo vermeld word en waarvan die Deputate sekerlik bewus was, is hul hoof aanbevelings goedgekeur deur die Sinode:

“Dat met dank kennis geneem word van die erns by die CRCNA om aan die Woord van God, die Belydenisskrifte en die Gereformeerde kerkregering vas te hou.”

“Dat die bande tussen die CRCNA en die GKSA gevolglik as genormaliseer beskou sal word, in ooreenstemming met die opdrag van die Sinode GKSA 2006.”

“Dat die eenheid met die CRCNA onderhou en verder uitgebou word deur kontak en besoeke waar moontlik.”  (, bl.179)

Ja, u het reg gelees.

Ongeag dat die CRCNA:

– ‘n skrifkritiese skrifbeskouing handhaaf en akkomodeer,

– teïstiese evolusie aanvaar wat die historisiteit van Adam en die sondeval in gedrang bring,

– vroue in al die ampte bevestig,

– homoseksualisme nie veroordeel nie maar akkomodeer,

– die Roomse Mis akkomodeer in hul verandering van HK v/a 80,

– lid is van die vrysinnige WCRC, ens.

… beoordeel die GKSA dat die CRCNA vashou aan die Skrif, Belydenisskrifte en Gereformeerde kerkregering.

RP Swieringa in sy artikel waarna hierbo verwys is, skryf in sy slotparagraaf (beklemtoning bygevoeg):

“The changes in the CRCNA follow by about twenty years–one generation–those in the mother denomination in the Netherlands, the GKN, and in its sister church in North America, the RCA. The same forces of democratization and modernity are pressing Reformed bodies everywhere, and only the isolationist mentality that prevailed in the CRCNA until the post-World War II years retarded the pace of change by a generation. That mind of safety has disappeared and daughter is rapidly “catching up” with its mother and sister.”

In 1976 het die GKSA se Sinode besluit om met die GKN sustersbande te verbreek, juis oor sake soos Skrifgesag (Kuitert se verwerping van die historisiteit van die eerste hoofstukke in Genesis), leerstellige dwalinge (Wiersinga se algemene versoeningsleer), vroue in die besondere ampte, homoseksualisme, samewerking met vrysinnige bewegings soos die WRK, ens (sien die Sinode-Handelinge van 1970/73/76).

En, almal of heelwat van hierdie sake word huidiglik deur die WCRC en die CRCNA goedgekeur of met liefde en sorg geakkomodeer.

Dieselfde tendens sien ons oor die jare ook by die GKSA, “the daughter is rapidly ‘catching up’ with it’s mother and sister(s)’. Al hoe meer artikels in kerklike tydskrifte, hier en daar ‘n teoloog wat uit die kas begin klim teen die historiese betroubaarheid van Gen.1-3, evolusie wat al meer geakkomodeer word, vroue diakonesse wat toegelaat word, die soeke na lidmaatskap met die WRK-lid, die SARK (net-net afgestem tydens die 2009 Sinode).

Prof. GPL van der Linde was een van die afgevaardiges van die GKSA  om in ‘teregwysing en vermaning’ te gaan getuig voor die Sinode van die GKN, op 26 Maart 1974, in Lunteren.  Hy het hierdie profetiese woorde gespreek, wat nog net so en nog meer aktueel is vir vandag:

“Daarom het die GKSA hierdie diepe kommer: U (GKN) verklaar met die mond wel dat u by die geopenbaarde waarheid hou, maar metterdaad het u die mens met sy wetenskap oor die openbaring as wagter aangestel. Is ‘n valse eenheid onder mense vir u nie meer werd as die waarheid van God nie ? … Prof. Kuitert en dr. Wiersinga is – ten spyte van uitvlugte en onderskeidinge wat bedink is om die werklikheid beter te laat voorkom as wat dit is – besig om ‘n ander Evangelie te verkondig. En die bevel van Christus is duidelik in so ‘n geval uit 1 Tim.6:3-5: ‘Ontrek jou aan sulke mense.’ Daar is egter nie met hulle gehandel ooreenkomstig die bevel van Christus soos ook vervat in art.79 DKO (116 HKO) nie. Getuig so ‘n optrede van die wat as wagters oor die huis van die Here gestel is van waaragtige roepingserns in die handhawing van die leer ?  Veeleer word alles gedoen om diegene wat afwyk van die belydenis, ‘n wettige plek in die kerk te gee en te laat behou. …

Kan u nie sien nie, broeders, dat u ontrou is aan u amp as opsieners wat die wolwe uit die kudde moet weer nie? Kan u nie sien hoe onbarmhartig u optrede teenoor dr. Kuitert en sy volgelinge sowel as die kerk is as u nie die leertug toepas nie? U handhaaf nie die leer nie, maar het prakties leervryheid geproklameer. … Hoe smartelik dit ook al is om so met huisgenote van die geloof te spreek, roepingstrou eis dat u vermaan word om die waarheid weer in u optrede bo ‘n valse eenheid te stel. U moet weer die gesag van die Heilige Skrif en die belydenisskrifte onvoorwaardelik bely en onverswak sonder aansien van die persoon handhaaf deur die leertug op die wat in hul dwalinge volhard, toe te pas.”

Ja, “Veeleer word alles gedoen om diegene wat afwyk van die belydenis, ‘n wettige plek in die kerk te gee en te laat behou. …”, en so word al meer teenstrydige sieninge van die Skrif, ampte, erediens, Psalms, ens. geakkomodeer en toegelaat, en die plaaslike kerke en kerkverband skeur uitmekaar, lank nog voor daar ‘n ‘amptelike’ skeuringsdatum is.

Die vorige geslag het die sake wat nou op die WCRC en die CRCNA se tafel is as ‘n ‘ander evangelie’ beskryf, as in stryd met die Skrif, belydenis en kerkregering.

Die huidige geslag beveel aan dat ongeag hierdie sake, die CRCNA vashou aan die Skrif, belydenis en kerkregering.

“Want van hul kleinste tot hul grootste maak hulle almal onregverdige wins, en van die profeet tot die priester pleeg hulle almal bedrog. En hulle genees die verbreking van die dogter van my volk op die maklikste manier deur te sê: Vrede, vrede! —terwyl daar geen vrede is nie.” – Jer.6:13,14

Een van hierdie geslagte verkondig ‘n valse eenheid, valse liefde en ‘n valse vrede.

“En toe ook daardie hele geslag by hulle vaders versamel is, staan daar ‘n ander geslag ná hulle op wat die HERE en ook die werk wat Hy vir Israel gedoen het, nie geken het nie.”  (Rig.2:10; sien ook Ps.78:9-11, ens.)

Wanneer gaan die GKSA verskoning vra vir die GKN (PKN?) dat hul sustersbande gebreek het, oor sake wat die vorige geslag as ‘wesentlike sake’ beskou het, maar die huidige geslag klaarblyklik as ‘middelmatige sake’ beskou ?

Die roepingsvraag word al hoe meer dringend vir elke gereformeerde lidmaat, predikant, kerkraad, gemeente, as hierdie tendens voortduur: nie meer ‘of’ nie, maar wanneer gaan die gelowiges die GKSA verlaat in gehoorsaamheid aan die Skrif soos bely in NGB artikel 27-32 (Op.18:4) ?

“So spreek die HERE: Staan op die weë, en kyk en vra na die ou paaie, waar tog die goeie weg is, en wandel daarin; en julle sal rus vind vir julle siel.” – Jer.6:16a

Posted by: proregno | June 12, 2017

Die SARK verklaring, Benoni, 6-8 Junie 2017

DIE SARK VERKLARING, Benoni, 6-8 Junie 2017 

“This Triennial Conference was graced by the presence of the representative of the World Council of Churches (WCC), the Archbishop Emeritus Anders Wejryd from Sweden, President of the WCC for Europe; the Africa President of the WCC, Prof Mary-Anne Plaatjies-Huffel …”

Hierdie SARK konferensie en verklaring is van belang vir gereformeerde gelowiges, nie net weens die dwalinge wat hiermee saamgaan nie, maar omdat daar by die SARK se webblad staan onder ‘members‘:

Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika (Observer)

Hier het ek reeds geskryf oor die GKSA se hartseer pogings om deel te wil word van die SARK/WRK bewegings:


Die nuutste verklaring van die SARK, na hul 6-8 Junie konferensie, kan hier gelees word:

Statement of the 2017 Triennial National Conference of the South African Council of Churches, Benoni, June 6 – 8, 2017

Wat kenmerkend is van hierdie verklaring (en die teologie van die SARK/WRK), is dat die suiwere Evangelie van Christus nêrens gehoor word nie, niks van sonde – verlossing – dankbaarheid (soos ons volgens die Skrif in HK Sondag 1 bely) nie, ongeag al die verse wat aangehaal word.

Volgens die SARK is die grootste krisis in ons land nie:

  • dat ons land (en baie kerke) hul rug gedraai het op God Drie-enig as die enigste ware Here nie,
  • dat sy Woord nie die onfeilbare standaard van die hele lewe is nie, ook nie vir die samelewing nie,
  • dat intergeloof en godsdiensgelykheid verkondig word nie,
  • dat die HERE Here gelyk gestel word aan valse godsdienste nie,
  • dat die Here se Naam orals misbruik word nie,
  • dat die ware Evangelie van redding deur Christus alleen verwerp word nie,
  • dat aborsie-moord deur ons leiers gewettig is nie,
  • dat homoseksuele huwelik gewettig is nie, ens.

Nee, SA se grootste probleem is bloot polities-ekonomiese krisisse, en pres. Zuma.

Die wesentlike probleem van SA is nie geestelik en teologies nie, is nie die sondeval, en die sondes van harte waaraan ons almal skuldig is en ons van moet bekeer nie.  Daar is geen verootmoediging oor die Here se eer en sy Woord wat vertrap en verag word deur openlike en blatante oortredings van die Tien Gebooie nie.

Die SARK is bloot ontsteld omdat hul aardse skatte so vermors word deur pres. Zuma, dat Mammon so moet ‘ly’ onder die magsmisbruik en vermorsing van die huidige regime.

En daarom vra hul vir ‘n politiese oplossing vir wat hul meen bloot ‘n polities-ekonomiese probleem is: vervang een humanistiese leier/kabinet met ‘n ander humanistiese een.

Geen oproep na die Evangelie, na Koning Jesus as enigste Verlosser en Koning vir alle mense nie, geen oproep terug na God se Woord en Wet vir ons tye nie (Ps.2:10-12).

Die paar Skrifgedeeltes wat wel gebruik word, word bloot gebruik of misbruik en verdraai as ‘n christelike sousie oor die ‘social gospel – liberation theology’ agenda.

Dat Christus se agenda nie sentraal staan nie, maar ‘n politieke agenda, en dat die doel niks anders is as maatskaplike politieke drukgroep nie, word bevestig deur die volgende:

  1. Die Rooms Katolieke kerk is ook welkom, dit terwyl baie van daardie sogenaamde lidkerke hierdie jaar die 500-jarige herdenking van die Reformasie hou, wat juis gebreek het met die RKK ?
  2. Hier is meer inligting oor ‘Father Lapsey‘ wat die oordenking gelei het, wat nie bekend is as ‘n prediker van Jesus se Geregtigheid nie (NGB art.22,23), maar bekend is vir ‘social justice activism’ en die trotse draer is van “the Cuban Friendship Medal by the Cuban Council of State”.
  3. Wat bedoel die SARK met stellings soos “The Conference resolved that churches must take up the struggle against gender based violence in earnest. Including addressing the sinfulness in this regard through the language, culture and practices in churches that may inspire and engender patriarchy and the reducing of the human dignity of women” en “gender prejudices’?  Ja, natuurlik, enige geweld bloot op grond van ras, geslag of geloof is verkeerd, maar sluit hierdie gelaaide woorde dalk in dat die SACC die homoseksuele agenda bevorder, en dat kerke wat glo die besondere ampte is alleen vir geroepe gelowige mans, en wat glo dat homoseksualisme is sonde, deel van die probleem is wat aangespreek moet word ?
  4.   En sinne soos “economic transformation that includes the vexed land question”, beteken dit die gedwonge sosialistiese herverdeling van grond, in stryd met die bybelse siening van eienaarskap en vrye handel ?
  5. Die SARK haal verskillende bybel verse aan vir hul social-gospel (bv.1 Kon.14:16; Jer.32:15; Esg.34:2-5), maar vermeld niks daarvan dat die volk van die Here juis gestraf is omdat hul ander gode begin aanbid het en nie die enigste ware Here nie, en dat hul afgedwaal het van sy goeie regverdige wette. Verder het die ware profete juis terug geroep tot bekering na die enigste God en sy Woord, spesifiek sy Wet (Neh.1:5-11; Neh.8; Jes.5:20-24; Jer.6:3-16, Dan.9) maar die SARK roep terug na humanisme en menseregte, “a new concensus on national values”.
  6. Die SACC se bevrydingsteologie en ‘social gospel’ kom die sterkste na vore in die laaste stelling: “The SACC is committed to realize the pastoral mandate with God’s help; to pray and work for the restoration (1 Pet 5:10 -11) of the violated social structures and address the mismanagement of the nation’s resources. Thus in this context the church should restore hope in a hopeless and broken society.” (beklemtoning bygevoeg).  Petrus, deur die Gees van God wys in sy brief dat die antwoord op alle mense, ook ons land se ellende, en ware ‘restoration’ is die Evangelie van Christus, die Woord van God wat menseharte verander, sien 1 Pe.1:17-25. Soos mense verander deur die Evangelie, gesinne, kerke, gemeenskappe, volke, ens, verander hul lewens en optredes teenoor mekaar en in die gemeenskap. Kerke is geroep om die Evangelie te verkondig, nie politieke agendas soos die SARK/WRK voorstaan nie. Die verandering van ‘social structures’ of ‘education’ of wat ookal gaan ons nie red of wesentlik verander nie, alleen die Evangelie van Christus wat lei tot heiligmaking deur die Gees, volgens sy Woord. En dan handhaaf Petrus die Here se skeppingsordeninge, o.a. man en vrou se rol (1 Pe.3:1-7), en dat diensknegte moet hard werk en bid, nie rewolusionêr strukture wil opstandig omver werp nie, of drukgroepe te vorm nie (1 Pe.2:18-25). Petrus verwerp ook die wil van die heidene – onder andere die sodomie agenda – (1 Pe.4:1-7), en versterk die ware kerk van Christus om te ly ter wille van die Evangelie (nie ter wille van politieke en ekonomiese bevrydingsbewegings nie, al gaan die wêreld politiek en geld gebruik om gelowiges te vervolg).

Lees gerus hierdie artikel van dr. Lester DeKoster om die onderliggende politieke ideologie van die SARK/WRK te verstaan, “redding deur politieke rewolusie en strukture te verander”, nie mense se harte nie:

Is liberation theology Christian?

“Is, then, Liberation Theology “Christian”?
Not if “Christian” means what the Bible, the Church, the creeds and nineteen centuries of tradition teach that it means. No, indeed! LT is not “Christian,” nor is it liberating, nor is it theology; and its handling of the Bible betrays a shocking absence of moral and intellectual integrity. It is long past time that all those who have a concern for the Word, for the Church, and for the real redemption of mankind took a long look at LT and examined its deceits. The tawdry theological garb in which LT masquerades sheer Marxism need fool no one who cares to see, as with the eyes of the child in the fable, that this late-born emperor of “reflection” wears tawdry Marxist hand-me-downs, and ill-fitting ones at that!”

Sien ook sy boek oor die onderwerp hier:

Liberation Theology: The Church’s Future Shock

Ek gaan ook nie weer alles herhaal wat reeds geskryf is oor al die dwalinge van die SARK/WRK nie, maar wys u op die volgende bronne wat dit reeds aandui:

NG Kerk word weer deel van die WRK

“Jesus het gesê: Gaan dan heen, maak dissipels van die nasies, doop hulle in die Naam van die Vader, Seun en Heilige Gees, en leer hulle om alles te onderhou wat Ek julle geleer het.

Duidelik is Jesus se opdrag te ouderwets vir die WRK. Moslems en Jode moet geleer word om goeie Moslems en Jode te wees. Jesus het ‘n ligte mistykie gemaak – miskien omdat Hy uit ‘n premoderne kultuur gekom het?”

Gospel Defense League artikels (soek ‘SACC/WCC’)

“…. The South African Council of Churches’ (SACC) post-apartheid orientation has been towards inter-faith. In 1990, their first visible multi-religious event was the “National Inter-Faith Conference on Religion-State Relations” which included its “Sixth Desmond Tutu Peace Lecture.”

… The assembled clergy were pleased to be offered such a partnership.  They decided to set up an inter-faith committee headed by the General Secretary of the South African Council of Churches, to assist the Government with poverty relief and AIDS programmes. But is this the task of the Church?  If Churches enter into such co-operation, will they be able to maintain their Biblical witness?  Hardly.  They will be forced into inter-faith relations, harnessed to the policies of an atheist state, and pulled into the ‘socialist’ camp.  Their Christian energies which are so urgently needed for evangelism and mission will be spent in furthering secular causes and serving a secular god.

Transformation of society” is the great watchword of “World Mission.” It is not the renewal of the human heart as effected by the saving work of Christ. But Jesus did not come to restructure systems. He came to save sinners! The World Council of Churches then (with its sub-councils such as the SACC) has led the Church astray, for by claiming that Christ is inherent in unbelievers, that these are saved without knowing Him, and that His Spirit is guiding them, is blasphemy. It has weakened and disturbed both Church and society. ”

NGK word deel van die WRK en wat dit vir die GKSA beteken?

“In 1976 het die GKSA se Sinode besluit om met die GKN sustersbande te verbreek, juis oor sake soos Skrifgesag (Kuitert se verwerping van die historisiteit van die eerste hoofstukke in Genesis), leerstellige dwalinge (Wiersinga se algemene versoeningsleer), vroue in die besondere ampte, homoseksualisme, samewerking met vrysinnige bewegings soos die WRK, ens (sien die Sinode-Handelinge van 1970/73/76).

En, almal of heelwat van hierdie sake word huidiglik deur die WCRC/WRK en die CRCNA goedgekeur of met liefde en sorg geakkomodeer.

Dieselfde tendens sien ons oor die jare ook by die GKSA, “the daughter is rapidly ‘catching up’ with it’s mother and sister(s)’. Al hoe meer artikels in kerklike tydskrifte, hier en daar ‘n teoloog wat uit die kas begin klim teen die historiese betroubaarheid van Gen.1-3, evolusie wat al meer geakkomodeer word, vroue diakonesse wat toegelaat word, die soeke na lidmaatskap met die WRK-lid, die SARK (net-net afgestem tydens die 2009 Sinode).”

Die GKSA en die SARK/WRK werkstuk

“Ek het hierdie dokument saamgestel nadat dit aan my bekend geword het dat die Gereformeerde Kerke van Suid-Afrika besluit het om aansoek te doen by die Suid-Afrikaanse Raad van Kerke (SARK) vir lidmaatskap.

Ek het reeds in 1996 navorsing oor die SARK en die Wêreld-Raad van Kerke gedoen nadat ek deur Dr Ed Cain van Signposts gevra was om ‘n lesing oor die SARK by ‘n NG Gemeente in Petrus Steyn te lewer.

Aangesien daar reeds 10 jaar verloop het sedert ek die navorsing oor die SARK gepubliseer het in Kerkeenheid en die WRK/SARK, het ek dit dan nodig geag om hierdie inligting by te werk met meer onlangse inligting.

Hierdie dokument is dan ‘n resultaat van die navorsing wat ek die afgelope 6 maande gedoen het.

Mag dit tot nut wees vir ons HERE Jesus Christus se kerk in Suid-Afrika.

Francois van Deventer


Mei 2007″

The Mission of the Church? Making sense of Social Justice

“The authors contend that determining the mission of the church “is the most confusing, most discussed, most energizing, and most potentially divisive issue in the evangelical church today” (p. 25).  Scot McKnight claims that recent interest in social justice, or what he calls missional “represents the biggest shift in evangelicalism in the last century” (p. 142).  I believe these men are correct.  Much ink has been spilled of late promoting the social agenda and a good book challenging missional thinking—drawing us back to Scripture to carefully analyze such thinking—was needed.  This is that book.  It is well done, carefully researched, scripturally based and extremely practical.  It is also written by the right men.  Both DeYoung and Gilbert are highly respected by the young, Reformed, and restless crowd that is most likely to swallow the missional agenda without much reflection.  If nothing else, What Is the Mission of the Church? should give evangelical Christians reasons to pause and reconsider where they are headed.”

Die Heilsorde

– deel 3: Heiligmaking, Volharding van die heiliges en Heerlikmaking –

deur dr. B. Duvenhage

[Bron: Geloofsleer]

(Sien deel 1 hier: Heilsorde, en deel 2 hier: Heilsorde)


LEES: Heidelbergse Kategismus, Sondag 32.


  1. Het ons goeie werke saligmakende betekenis? (Luk. 17:10).
  2. Waarom kan ons goeie werke nie die grond van ons saligheid wees nie? (Nederlandse Geloofsbelydenis, art. 24).
  3. Waarom moet die heiligmaking nagejaag word? (Hebr. 12:14).
  4. Wat is die heiligmaking? Die geloof waardeur ons geregverdig word, openbaar hom in goeie werke of in ‘n nuwe lewe.

Die heiligmaking is enersyds ‘n daad van die Heilige Gees, wat ons na die beeld van God vernuwe. (Rom. 8:29: “Want die wat Hy vantevore geken het, die het Hy ook vantevore geordineer om gelykvormig te wees aan die beeld van sy Seun . . . “).

Die heiligmaking is ook ‘n daad van die gelowige (Hebr. 12:14) wat voortdurend moet geskied en is dieselfde as die daaglikse bekering. Die gelowige is geroepe om heilig te lewe (1 Petr. 1:15: “Maar soos Hy wat julle geroep het, heilig is, moet julle ook in jul hele lewenswandel heilig word”).

Regverdigmaking en heiliging

  • Die regverdigmaking is ‘n verklaring van God ten opsigte van ons en het betrekking op ons staat.
  • Die heiligmaking is ‘n werk van God in ons en het betrekking op ons toestand.
  • Die regverdigmaking is ‘n regterlike daad van God wat die erfskuld wegneem.
  • Die heiligmaking is ‘n reinigende daad van God wat die erfsmet wegneem.
  • Die regverdigmaking geskied eenmaal en is volkome.
  • Die heiligmaking geskied deur die hele lewe en bly hier ten dele.
  • Die heiligmaking volg uit die regverdigmaking en is die vrug daarvan.

Gevare wat ons bedreig, is: 

  • Die heiligmaking kan ten koste van die regverdigmaking beklemtoon word. Dis die fout onder andere van die Morele Herbewapening en ook van Remonstrantse rigtings. Die geloof en die belydenis kom op die agtergrond, terwyl die mening gehuldig word dat jy jou deur jou goeie werke by die Here verdienstelik kan maak.
  • Die regverdigmaking kan ten koste van die heiligmaking beklemtoon word. Dan kom dit aan op die suiwerheid van die leer, en die suiwerheid van die lewe word agterweë gelaat.

Ons moet albei hierdie beskouings ontvlug en soek na die juiste verhouding van die regverdigmaking en die heiligmaking.

Romeine 8:1: “Daar is dan nou geen veroordeling vir die wat in Christus Jesus is nie (Regverdigmaking), vir die wat nie na die vlees wandel nie, maar na die Gees” (Heiligmaking).

I Korinthiërs 6:20: “Want julle is duur gekoop (Regverdigmaking). Verheerlik God dan in julle liggaam en in julle gees wat aan God behoort” (Heiligmaking).


LEES:  Johannes 10:28;  Matthéüs 24:13.


  1. Wat kan ons aflei uit hierdie twee tekste?
  2. Waar kry ‘n mens die sekerheid van die saligheid volgens die Dordtse Leerreëls, V, par. 9, 10?
  3. Waarom kan hierdie versekerdheid die gelowiges nie sorgeloos maak nie? (Dordtse Leerreëls, V, par. 12).

Wat is die volharding van die heiliges?

  • Wanneer hier van “heiliges” sprake is, bedoel dit nie sondelose mense nie maar gelowiges wat in Christus geheilig is.
  • Met die volharding word bedoel dat die ware geloof onverliesbaar is en dat die ware gelowige nooit uit die genade van God kan verval nie.
  • Die volharding is ‘n gawe van God.
  • Die Heilige Skrif leer ons dat God sy werk aan en in die gelowige nie laat vaar nie maar die gelowiges tot die einde toe bewaar.

Romeine 11:29: “Want die genadegawes en die roeping van God is onberoulik”.

I Petrus 5:10: “En mag die God van alle genade [105] self, wat ons geroep het tot sy ewige heerlikheid in Christus Jesus . . . julle volmaak, bevestig, versterk en grondves!”

Die grond van hierdie bewaring lê in die Drie-enige God, “omdat sy raad nie verander nie, sy belofte nie gebreek, die roeping na sy voorneme nie herroep, die verdienste, voorbidding en bewaring van Christus nie kragteloos gemaak en ook die verseëling van die Heilige Gees nie verydel of vernietig kan word nie” (Dordtse Leerreëls, V, par. 8).

“Hierdie bewaring beteken nie dat die gelowiges nie ook in sonde kan val nie. Daarvan getuig die droewige val van Dawid, Petrus en van onsself, wat daagliks struikel. Daardeur word God ten seerste vertoorn en die Heilige Gees bedroef, maar God skenk weer berou en verander nie die besluit van sy uitverkiesing nie en bewaar die gelowiges dat hulle nie so ver verval dat hulle uit die staat van die regverdigmaking uitval nie” (Dordtse Leerreëls, V, par. 4, 5, 6).

Die volharding is die roeping van die gelowige

Hierdie bewaring van God neem nie die verantwoordelikheid van die gelowige weg nie. Die stryd van die geloof moet gestry word (I Tim. 6:12). Daarom sê Paulus: “Nie dat ek dit al verkry het of al volmaak is nie, maar ek jaag daarna of ek dit ook kan gryp, omdat ek ook deur Christus Jesus gegryp is” (Filipp. 3:12). Hier verbind Paulus die werk van God (gegryp is) met sy werk (jaag). God voltrek die genade van sy bewaring dus deur ons.

Die sekerheid van die volharding 

  • Ons verkry die sekerheid nie deur ‘n besondere openbaring aan ons nie maar uit die geloof aan God se beloftes.
  • Die sekerheid rus in die onveranderlikheid van Gods Raad. Psalm 33:11a: “Die raad van die Here bestaan vir ewig”.
  • Die sekerheid rus verder op die getuienis van die Heilige Gees. Romeine 8:16: “Die Gees self getuig saam met ons gees dat ons kinders van God is”.
  • Verder word die sekerheid verkry “uit die ernstige en heilige strewe na ‘n goeie gewete en goeie werke”. (Dordtse Leerreëls, V, par. 10).
  • Namate ons geloof dus werksaam is en vrug dra, na die mate word ons verseker van ons saligheid. Daarom mag die gelowige nooit in die sonde bly lê en hom daarin verhard nie. So is die oordenking van hierdie weldaad die prikkel tot ernstige en gedurige beoefening van goeie werke (Dordtse Leerreëls, V, par. 12).


LEES: Heidelbergse Kategismus, Sondag 22.


  1. Waarheen gaan die siel van die gelowige na die sterwe? (Filipp. 1:21-23).
  2. Waarna moet die gelowige verlang? (Rom. 8:22, 23).
  3. Hoe sal ons wees by die wederkoms van Christus? (I Joh. 3:2; Filipp. 3:21).

Wat is die heerlikmaking?

Die heerlikmaking is die voltooiing van die genadewerk van God vir die uitverkorenes. Hier op aarde het ons alleen die beginsel van die ewige vreugde. Maar die werk wat God begin het, sal Hy voleindig.

Momente in die heerlikmaking

  • By die sterwe. By die sterwe gaan die siel van die gelowige na Christus in die hemel (Filipp. 1:23).
  • By die voleinding. Met die wederkoms van Christus sal almal uit die dode opstaan. Die liggaam van die gelowige word dan gelykvormig aan die verheerlikte liggaam van Christus en verenig met die siel om op die nuwe herstelde aarde te woon (Filipp. 3:21) (Vgl. die hoofstukke oor die Laaste Dinge).


Sien die volledige reeks hier: Die Heilsorde

Die Heilsorde

– deel 2: Bekering en Regverdiging –

deur dr. B. Duvenhage

[Bron: Geloofsleer]

(Sien deel 1 hier: Heilsorde)


LEES: Heidelbergse Kategismus, Sondag 33.


In die Ou Testament word vyf maal en in die Nuwe Testament drie maal gespreek oor die bekering as die werk van God in die sondaar (vgl. Jer. 31:1 8 en Hand. 11:18). Omdat die geloof ‘n gawe van God is en die bekering die vrug van die geloof, kom die bekering ook van Hom.

Die Dordtse Leerreëls bring die bekering en die geloof saam in verband met die wedergeboorte (vgl. hfst. III en IV, par. 16: “Daarom werk hierdie goddelike genade van die wedergeboorte in die mense nie asof hulle stokke en blokke is nie, dit vernietig die wil en sy eienskappe nie . . . maar maak dit geestelik lewend, genees dit, verbeter dit en buig dit tegelykertyd lieflik en kragtiglik. . .”).


In die Ou Testament word vier-en-sewentig maal en in die Nuwe Testament ses-en-twintig maal oor die bekering gespreek. God skenk die gawe van die geloof maar eis dat dit vrugte moet dra (Hosea 14:2, 3; Mark. 1:15).

Die mens is in die bekering nie passief soos in die wedergeboorte nie. Dit is sy verantwoordelikheid om vrugte van bekering te dra. Maar as hy dit dra, het hy niks om op te roem nie (Gal. 6:14a: “Maar wat my betref, mag ek nooit roem nie”).


Ons onderskei tussen die wortelbekering en die daaglikse bekering.

1) Die eerste of wortelbekering. Dit is ook ‘n vrug van die geloof maar val dikwels saam met die “kom tot die geloof”. Dit kan op verskillende maniere geskied: Plotseling (bv. die sipier van Filippi, Hand. 16:27), sonder skokke (Lidia, Hand. 16:14-16). Iemand wat van jongs af in die Skrif opgevoed is, mis die skokkende bekering van iemand wat eers met hart en siel die sonde gedien het.

In die eerste bekering is veral drie momente te onderskei; inkeer tot sigself, afkeer van die sonde en terugkeer tot God. In II Korinthiërs 7:10 staan: “Want die droefheid volgens die wil van God werk ‘n onberoulike bekering tot verlossing …” In die gelykenis van die verlore seun (Luk. 15:11-31) sien ons hierdie drie momente baie duidelik.

As iemand dus vra of jy bekeer is, en dAäronder bedoel of jy glo, dan is dit in hierdie sin wat hy oor bekering praat. Op die vraag kan die gelowige ja antwoord. As iemand egter vra of jy bekeer is en daarmee bedoel of jy sonder sonde is en die bekering nie nodig het nie, dan kan die gelowige nooit ja sê nie. Daarom moet ons ook stil staan by

2) Die daaglikse bekering. Dit sien op ‘n voortdurende proses wat eers met die dood ophou. Hier is sprake van

  • die afsterwe van die oue mens, ‘n voortdurende stryd teen die sonde en berou oor die sonde, en
  • die opstanding van die nuwe mens (Ef. 4:24), ‘n aanhoudende vreugde wat die gelowige in die wil van God moet koester. Die gelowige kry nooit klaar met hierdie bekering nie.


Die Bybel gebruik sowel in die Ou as Nuwe Testament veral twee woorde vir bekering.

  • Die eerste beteken ‘n verandering van opinie, van denke. ‘n Bekeerde dink anders, het ‘n ander opinie as die ongelowige. Die Griekse woord metanoia dui op die verandering in gesindheid.
  • Die tweede woord wys op ‘n verandering in lewensrigting. Die Griekse woord is epistrofe.

Die verandering van die lewenswandel volg op die verandering van gesindheid. In Handelinge 3:19 gebruik Petrus albei die woorde as hy sê: “Kom dan tot inkeer (verandering van hart) en bekeer julle (verandering van lewensrigting) …”


Dis byna dieselfde as die tydgeloof. Die voortgaande bekering ontbreek. Dink aan Manasse (II Kron. 33).

Hy het hom wel in die gevangenis bekeer maar dit nie opgevolg deur die daaglikse bekering daarna nie. In Matthéüs 12:44-45 lees ons: “Dan sê hy: Ek sal teruggaan na my huis waar ek uitgegaan het. En hy kom en vind dit leeg, uitgeveeg en versier. Dan gaan hy en neem sewe ander geeste slegter as hyself met hom saam, en hulle kom in en woon daar; en die laaste van daardie mens word erger as die eerste. So sal dit ook wees met hierdie bose geslag”.


  1. Watter kenmerk van die ware bekering tref ons in Ps. 51 aan?
  2. Wat is die vrugte van die Gees volgens Gal. 6:16-25 [?? Gal 5:16-25]?
  3. Het die mens ‘n vrye wil om te beslis of hy die genade-aanbod wil aanvaar of nie? (Dordtse Leerreëls, III en IV, par. 3).
  4. Noem twee persone by wie die bekering geleidelik geskied het. (I Sam. 2:11; II Tim. 1:5; 3:15.)


LEES: Heidelbergse Kategismus, Sondag 23; Rom. 1:17.


  1. Waarin bestaan ons regverdigmaking volgens Nederlandse Geloofsbelydenis, art. 23?
  2. Waarom kan ons nie deur die werkverbond die ewige lewe verkry nie? (Hoofstuk XVI [?? Waarskynlik hoofstuk XII]).
  3. Gaan die volgende tekste na oor die begrip regverdigmaking: Exodus 23:7; 1 Konings 8:32; Jesaja 50:8.
  4. By regverdigmaking dink ons aan ‘n hofsitting. Wie is die Regter? (Jes. 1:18). Wie is die beskuldigdes? (I Kor. 6:9-11).
  5. Wat is regverdigmaking? Onder die regverdigmaking verstaan ons die regterlike daad van God waardeur Hy die voldoening van Christus as Borg aan die uitverkorenes toereken. Rom. 3:23, 24: “want almal het gesondig en dit ontbreek hulle aan die heerlikheid van God, en hulle word deur sy genade sonder verdienste geregverdig deur die verlossing wat in Christus Jesus is”. Ons sien hieruit dat die regverdigmaking noodsaaklik is.

Ons het reeds tevore geleer dat die mens nie deur sy werke of langs die weg van die werkverbond die ewige lewe kan verkry nie. Aan God se reg moes voldoen word. Dit het ons Borg Jesus Christus gedoen. Maar net soos die erfskuld van Adam ons toegereken is, moet die voldoening van Christus, die tweede Adam, aan ons toegereken word alvorens dit ons voor God vrystel.

Hierdie toerekening geskied by die regverdigmaking. Romeine 5:19: “Want soos deur die ongehoorsaamheid van die een mens baie tot sondaars gestel is, so sal ook deur die gehoorsaamheid van die Één baie tot regverdiges gestel word”.

Wanneer geskied die regverdigmaking?

  • God het in die ewigheid besluit om die voldoening van Christus aan die uitverkorenes toe te reken. Daarom het Christus as Borg gekom (Rom. 8:33).
  • Christus het in die volheid van die tyd gekom as Borg en vir die sondes ten volle betaal. Met sy opstanding is sy voldoening deur God aanvaar. (Rom. 4:25b: “wat opgewek is ter wille van ons regverdigmaking”.
  • Die sondaar word by God geregverdig wanneer hy in die geloof Christus omhels. Romeine 3:28: “Ons neem dus aan dat die mens geregverdig word deur die geloof sonder die werke van die wet”.

Die geloof is dus die middel waardeur ons deel kry aan die voldoening van Christus tot ‘n versoening van ons sondes (Rom. 5:1: “omdat ons dan uit die geloof geregverdig is, het ons vrede by God deur onse Here Jesus Christus”).

Met die oordeelsdag word die gelowiges openlik regverdig verklaar en ontvang hulle die vryspraak. (Matth. 25:34: “Dan sal die Koning vir die wat aan sy regterhand is, sê: Kom julle geseëndes van my Vader, beërf die koninkryk van die hemele wat vir julle berei is van die grondlegging van die wêreld af”).

Die oorsaak van die regverdigmaking

Die reg verdigmaking geskied nie op grond van ons werke of [101] verdienste nie (Rom. 3:23), en ook nie op grond van die waardigheid van ons geloof nie.

Die oorsake van die regverdigmaking is die volgende:

  • Die barmhartigheid van die Vader is die werkende oorsaak (Rom. 8:33).
  • Die borgskap van die Seun is die verdienende oorsaak (Rom. 5:25).
  • Die geloof, gewerk deur die Heilige Gees is die middellike of instrumentele oorsaak. Filippense 3:9: ” … en in Hom gevind te word, nie met my geregtigheid wat uit die wet is nie, maar met die wat deur die geloof in Christus is, die geregtigheid wat uit God is deur die geloof”).

Waarin bestaan die regverdigmaking?

Die regverdige ontvang deur die toerekening van Christus se verdienste: Die vergewing van die sonde.

LEES: Heidelbergse Kategismus, vr. 56.

Daarom mag ons nooit in die sonde volhard nie maar moet ons berou hê dat ons telkens weer God deur ons sondes vertoorn. So kry ons die vrede by God (Rom. 5:1) en kan ons met Paulus roem (Rom. 8:31b): “As God vir ons is, wie kan teen ons wees?”

  • Die toegang tot die ewige heerlikheid en die reg op die erfenis wat Christus vir ons verwerf het. (I Petr. 1:4: “sodat ons ‘n onverganklike en onbesmette en onverwelklike erfenis kan verkry, wat in die hemele bewaar is vir ons”).

En die einddoel van die regverdiging is die eer van God “tot lof van die heerlikheid van sy genade waarmee Hy ons begenadig het in die Geliefde” (Ef. 1:6).


Volgende keer: Deel 3: Heiligmaking, Volharding van die heiliges en Heerlikmaking

Die Heilsorde

– deel 1: Inleiding, Roeping, Wedergeboorte, Geloof –

deur dr. B. Duvenhage

[Bron: Geloofsleer]

“En ons weet dat vir hulle wat God liefhet, alles ten goede meewerk, vir hulle wat na sy voorneme geroep is. Want die wat Hy vantevore geken het, dié het Hy ook vantevore verordineer om gelykvormig te wees aan die beeld van sy Seun, sodat Hy die eersgeborene kan wees onder baie broeders; en die wat Hy vantevore verordineer het, dié het Hy ook geroep; en die wat Hy geroep het, dié het Hy ook geregverdig; en die wat Hy geregverdig het, dié het Hy ook verheerlik. Wat sal ons dan van hierdie dinge sê? As God vír ons is, wie kan teen ons wees? Hy wat selfs sy eie Seun nie gespaar het nie, maar Hom vir ons almal oorgegee het, hoe sal Hy nie saam met Hom ons ook alles genadiglik skenk nie?” – Romeine 8:28-32



Die heilsorde is die weg waarlangs die Vader ons die weldade wat die Seun verwerf het, deur die Heilige Gees in die genadeverbond deelagtig maak. Ons moet onderskei tussen die verwerwing en die toepassing van die heil. Christus het deur sy plekbekledende voldoening die geregtigheid en heiligheid en ewige lewe verwerf, maar wat sou dit ons baat as dit nie ons deel word nie?

As iemand byvoorbeeld aan jou sê: Daar is R 1 000 in die bank, maak dit jou nog nie ryker nie. Eers as die R 1 000 op jou bankrekening is, is jy ryker. Maar God se werk is volkome. Hy laat nie alleen die skatte verwerf nie maar laat dit ook toepas. Dit geskied langs ‘n sekere weg, wat ons die heilsorde noem.

Hierdie orde is egter nie willekeurig nie. Dit gaan uit van die totale verdorwenheid van die mens. As die mens die heil in Christus deelagtig moet word, kan dit nie van homself uitgaan nie.

God se werk en sy genade staan voorop. Dis Hy wat die mens verkies, hom roep en wederbaar en hom laat glo.

Is die koms van Christus ‘n wonder, nie minder kan ons ons verwonder oor hierdie genadewerk van God in ons nie! In Romeine 8:30 staan: “en die wat Hy vantevore verordineer het, die het Hy ook geroep; en die [88] wat Hy geroep het, die het Hy ook geregverdig; en die wat Hy geregverdig het, die het Hy ook verheerlik”.

Die Pelagiane en Remonstrante ontken die mens se verdorwenheid. In moderne vorm kom dit voor by verskillende sektes en sektariese strominge. Hulle meen dat die mens aan God ‘n kans moet gee om in hom te werk. Daarom stel hulle die bekering voorop en daarna die wedergeboorte. Die saligheid hang so van die mens af. Die genade word slegs ‘n hulpmiddel.

Die Heilige Skrif en die belydenisskrifte leer egter dat ook die toepassing van die heil in Christus allesgenade is en stel daarom die orde soos volg:







volharding van die heiliges, en


LEES: Heidelbergse Kategismus, vr. 65; Romeine 10:14, 16.
1. Wat is die onverganklike saad waardeur ‘n mens wedergebore word? (I Petr. 1:23).
2. Wat word ons in die gelykenis van die saaier geleer? (Matth. 13:18-23).
3. Wat moes Esegiël met die doodsbeendere doen? (Eseg. 37:1-10).

Ons onderskei die volgende:

a. Die roeping deur die algemene openbaring. Ons het reeds gehandel oor die algemene openbaring van God (hfst. II). Ons het gesien dat God Hom in die natuur of die skepping openbaar. Dit vertel ook die eer van God. Daardeur word die mens ook tot God geroep. Tog is [89] hierdie roeping nie voldoende nie. Sonder die roeping deur die Heilige Skrif kan ons nie die roepstem van God in sy skepping en regering van die wêreld mooi hoor nie. Maar hierdie roeping is tog so dat die mens sonder verontskuldiging sal wees. Niemand sal in die oordeelsdag kan sê: Ek het nie geweet nie. Romeine 1:20: “Want sy onsigbare dinge kan van die skepping van die wêreld af in sy werke verstaan en duidelik gesien word, naamlik sy ewige krag en goddelikheid, sodat hulle sonder verontskuldiging kan wees”.

b. Die roeping deur die besondere openbaring. God laat sy Woord verkondig om die mens tot geloof te bring. Christus sit sy profetiese werk deur die eeue voort in die prediking van die Woord (Dordtse Leerreëls, I Par. 3). God laat sy roeping gaan aan alle mense. (Rom. 10:14, 15: “Want hoe kan hulle in Hom glo van wie hulle nie gehoor het nie”? En hoe kan hulle hoor sonder een wat preek? En hoe kan hulle preek as hulle nie gestuur word nie?” Die roeping deur die evangelie geskied in alle erns (Dordtse Leerreëls, III en IV, par. 8).

c. Die uitwerking van die roeping.
(i) Die roeping deur die Skrif word nie deur alle mense met geloof en bekering beantwoord nie.
“Die skuld daarvan lê nie in die Evangelie of in Christus wat deur die Evangelie aangebied is nie, ook nie in God wat deur die Evangelie roep en selfs ook aan hulle wat Hy roep, verskillende gawes meedeel nie, maar in die geroepenes self …” (Dordtse Leerreëls, III en IV, par. 9). Die gelykenis van die saaier (Matth. 13) leer ons die verskillende uitwerking van die roeping. By baie verstik die saad of kom nie op nie.

(ii) Ander luister na die roepstem van God en kom, maar dit kan nie aan die mens toegeskryf word nie maar aan God, wat die mens se hart wat gesluit is, deur die wedergeboorte open (Dordtse Leerreëls, III en IV, par. 11).

a. Die noodsaaklikheid van die wedergeboorte. Aan gesien die mens dood is deur die sonde (Ef. 2:1), moet hy lewend gemaak word voordat hy uit die sonde kan opstaan. Hy kan hom nie self lewend maak nie. Maar God maak lewend. Dis wat ons onder die wedergeboorte verstaan. Die Heilige Gees wek die nuwe lewe in die hart van die sondaar. By die wedergeboorte is die mens heeltemal passief. Dis net God se werk (Joh. 3:3: ” … as iemand nie weer gebore word nie, kan hy die koninkryk van God nie sien nie”).

b. Die wonder van die wedergeboorte. Die wedergeboorte is ‘n geheel bonatuurlike, baie kragtige en tegelyk baie soete, wonderbare, verborge en onuitspreeklike werking wat in sy krag nie minder of geringer is as die skepping of die opwekking van die dode nie” (Dordtse Leerreëls, III en IV, par.

Die skepping is ‘n wonder! Ons kan ons alleen verwonder oor die grootheid van die werk van God.

Die opstanding uit die dode! Daaroor staan ons verstom!

En dat iemand in Christus glo, is nie vanselfsprekend nie maar ‘n wonder van God.

Geen wonder dat die engele juig oor een sondaar wat hom bekeer nie (Luk. 15:10). Die wedergeboorte word nie teweeggebring deur middel van die uiterlike prediking alleen nie maar is ‘n direkte werking van die Heilige Gees in die hart om dit te vermurf en in die wil nuwe hoedanighede in te stort wat [91] die weerspannigheid wegneem. (Dordtse Leerreëls, III en IV, par. 11, 12).

c. Die aard van die wedergeboorte.
(i) Die wedergeboorte is onverganklik (I Petr. 1:23: “want julle is wedergebore … uit onverganklike saad”).
(ii) Die wedergeboorte is verborge Ons weet nie altyd wanneer die wedergeboorte plaasvind nie. Dis belangrik om te weet dat dit plaasgevind het. God werk dit op sy tyd en wyse.
(iii) Die vrugte van die wedergeboorte is openbaar, nl. die geloof (Rom. 8:14: “Want almal wat deur die Gees van God gelei word, hulle is kinders van God”).

1. Waarom is die geloof ‘n gawe van God? (Ef. 2:1-10).
2. Wat doen die bediening van die Woord aan ons geloof? (Heidelbergse Kategismus, vr. 65).
3. Waarom is die geloof noodsaaklik? (Joh. 6:47-56).
LEES: Heidelbergse Kategismus, Sondag 7.

1. Die onmisbaarheid van die geloof 
Die Heilige Skrif leer ons dat alleen die wat in Christus glo, die ewige lewe het (Joh. 3:16). Alleen deur die geloof in Christus Jesus is daar versoening moontlik. Christus is die plekbekledende Borg alleen vir hulle wat in Hom glo. Sonder die geloof kan niemand die saligheid verkry nie (Dordtse Leerreëls, I, par. 4). Deur die geloof word die weldade van Christus aangeneem waardeur ons geregverdig word.

2. Die wese van die geloof 
In die algemeen kan ons sê dat die geloof die lewensband is wat ons met God verbind. Die geloof lê beslag op die hele mens. Daarom kan ons die geloof onderskei in die volgende:

a. Geloofskennis. Die hoof van die gelowige word verlig, sodat hy die Woord van God waaragtig glo. Die gelowige is profeet.

b. Geloofsvertroue. In die hart werk die Heilige Gees die vertroue dat Christus ook vir jou gesterf het en jy jou toevlug na God moet neem. Die gelowige is priester wat homself aan God offer.

c. Geloofswerke. Ook die hand word deur God in die geloof opgeëis. Die geloof is ook ‘n daad (Joh. 2:17: “Net so is ook die geloof, as dit geen werke het nie, in sigself dood”). Die gelowige is koning wat teen die sonde moet stry (I Tim. 6:12: “Stry die goeie stryd van die geloof”).

3. Die oorsprong van die geloof 
In die wedergeboorte plant die Heilige Gees die kiem van die ware geloof. ‘n Mens kan nie uit homself glo nie; dis ‘n gawe van God aan sy uitverkorenes (Ef. 2:8, 9). Deur die prediking van die Woord groei die geloof uit tot ‘n vaste oortuiging en vertroue.
Dordtse Leerreëls, 111 en IV, par. 14: “So is die geloof dan ‘n gawe van God; nie omdat dit aan die vrye wil van die mens deur God aangebied word nie, maar omdat dit die mens inderdaad meegedeel, ingegee en ingestort word”.

Ons onderskei tussen die geloofsvermoë of die geloof as hebbelikheid wat by die wedergeboorte ontvang word, en die geloofsakte of geloof as daad waartoe die kiem van die geloof uitgroei onder die voortgaande bearbeiding van Gods Woord en Gees.

Die versterking van die geloof vind deur die bediening van die Woord en Sakramente plaas.

4. Die sekerheid van die geloof 
Die sekerheid hoort wesenlik tot die geloof. Die Heilige Gees gebruik juis die middels van Woord en Sakrament om ons die vaste sekerheid te gee. Hierdie sekerheid lê nie in die mens nie maar in die vastigheid van God se Woord en werke. Judas, vers 20: “Maar julle, geliefdes, moet julleself opbou in jul allerheiligste geloof en in die Heilige Gees bid”. (Vgl. Dordtse Leerreëls, III en IV, par. 17).

5. Die vals geloof 
Daar is veral drie soorte onegte of vals geloof:
a. Die historiese geloof. Dis alleen die Verstandelike aanvaarding van die waarheid. Dit is sonder diepte en erns en lei tot koue verstardheid. (Vgl. die saad wat op die harde grond geval het, Matth. 13:19).

b. Die tydgeloof. Hier tree die gevoel op die voorgrond. Die gevoelsopsweping duur ‘n tydlank, maar ook hier is geen diepte nie. (Vgl. die saad wat op die rotsagtige plekke geval het, Matth. 13:20, 21.) By die geringste teenstand word die geloof afgelê.

c. Die wondergeloof. Hier tree die wil weer op die voorgrond. Die mens vestig die vertroue op ‘n bonatuurlike wonder van God. Dink aan die nege melaatse wat geglo het tot hulle genees was en toe weggegaan het (Luk. 17:11-19). Baie mense ken die geloof in dae van siekte en stryd. Dan bid is alles vergeet. Die ware geloof omvat verstand, gevoel en wil. ‘n Gelowige dink anders, voel anders en wil anders as die ongelowige.


Volgende keer: Deel 2: Volharding van die heiliges en heerlikmaking



In aansluiting by ‘n vorige skrywe van prof. B. Floor, Die Koninkryk  van God en die aardse ryke, wil ek elke leser sterk aanbeveel om die volgende boekbespreking te volg:

Book review: The Benedict Option, Rod Dreher

by Douglas Wilson

In die bogenoemde artikel van prof. Floor, het ek in die inleiding geskryf:

“Wat is die Koninkryk en wat is die Koninkryk se verhouding tot hierdie wêreld. Is daar absoluut geen verhouding nie (wêreldmyding – die anabaptistiese neiging?) of is daar totale gelykstelling (wêreldgelykvormigheid – die social gospel?)

Die kerk van Christus, kinders van die Here, het nog altyd geworstel met implikasies van die koninkryk wat in Jesus Christus reeds gekom het in hierdie wêreld, maar nie van hierdie wêreld is nie (Joh.17:14-17).”

Douglas Wilson bespreek Dreher se boek met hierdie onderliggende vraag, hoe moet ons as gelowiges lewe in ‘n wêreld wat al meer post-Christelik en anti-Christelik raak.

Die boek is natuurlik gemik op die Weste oor die algemeen, nie net die Amerikaanse situasie nie. Hier is Wilson se inleidende woorde by sy eerste deel van die boekbespreking:

Too his credit, Rod Dreher sees that things around us are pretty bad. To the extent that this book provokes Christians into that mindset called “not kidding ourselves anymore,” it is all to the good.

Let’s get the grim report first—“has now ended in defeat for Christian conservatives” (Loc. 83), “the light of Christianity is flickering out all over the West” (Loc. 132), “this may not be the end of the world, but it is the end of a world” (Loc. 135), “the swift and relentless currents of secularism” (Loc. 142), “the Waterloo of religious conservatism” (Loc. 147), “nobody but the most deluded of the old-school Religious Right believes that this cultural revolution can be turned back” (Loc. 192), “unwinnable political battles” (Loc. 199), and “if the demographic trends continue, our churches will soon be empty” (Loc. 157).

We should be grateful to Dreher for the wake-up call.

Things really are bad.

But what kind of bad?

Bad news could include the fact that you have bone cancer, or it could alternatively mention the fact that an asteroid is going to land on your house. Both of these things are sufficiently bad, but the remedial measures will look completely different in each case. And this means that before taking remedial measures, you have to decide what kind of bad you are up against. If it is going to be the asteroid, there will be no point standing on your front porch with a bottle of chemo pills.

Dreher appears not to have settled this crucial question in his mind, and unfortunately it affects his entire Benedict thesis. This is what I mean. In the ancient world, Christians were up against it in the first century, when Rome began her first persecution of the Christians, and they were up against it in the sixth century, when Benedict laid down his rule. But in the first case, they were up against a hegemonic, swollen, persecuting world power, and in the latter case they were up against the disarray and ruin that had resulted from the collapse of that civilization.

There is a difference, in other words, between a totalitarian surveillance state and a failed state. Now if I were seeking to prepare Christians for the coming hardscrabble times, it would matter whether I was preparing Christians in Beijing for another crack-down from the commies, or Christians in Somalia, preparing for a period of anarchistic foment and unrest. The difference in response is the difference between the catacombs and the cloister.

And the difficulty here is that Dreher has apparently not made up his mind. The Benedict illustration indicates that he believes that Christians will have to be rebuilding true community in the midst of sixth century rubble. But he says other things that would place us in the first century, with pagan persecutors at the height of their insolence and pride.

Hier is die reeks tot dusver, bestudeer en sien ook al die insiggewende opmerkings by die verskillende artikels (u is ook welkom om hier onder by proregno opmerkings by te voeg):

Catacombs or Cloister?

So I would like to invite you to read through The Benedict Option with me. For the most part we will go a chapter at a time, although this first time out we will take the Introduction and Chapter One together. For various reasons this is an important book, and how we respond to … [Read more…]

Finding the Seven Thousand

The second chapter of Dreher’s The Benedict Option is really quite good overall. I found myself agreeing with much of it, and agreeing also with the various qualifications Dreher made as he went along. What he does in this chapter is give a brief intellectual history of the … [Read more…]

“Retreat to Commitment” Writ Large

In the next chapter, Rod Dreher outlines a modern description of and rationale for the Benedictine order. And in the particulars, he says a number of wise and good things. Dreher sees one of the most essential things. “We need to embed ourselves in stable communities of faith” … [Read more…]

The Boutique Option

he next chapter in The Benedict Option is well written, and makes many pertinent observations. A lot of true and necessary things are said, largely concerning the need for older doctrine and need for a liturgical worship that shapes cultures. But there is still a problem, and it … [Read more…]

Benedict or Billy?

In the next chapter of The Benedict Option, Dreher makes a number of shrewd observations about the role of community in resisting the encroachments of the Leviathan state. What Hillary Clinton famously said in promotion of that devouring Leviathan turns out actually to be true in … [Read more…]

The Classical Christian Option

In his next chapter, Rod Dreher spends a good bit of time singing a song I am very familiar with, and he says many good things. The cultural key is education, and what Dreher urges is, from one standpoint, very heartening. “This is why we have to focus tightly and without … [Read more…]

Amazon aanbeveling:

“Already the most discussed and most important religious book of the decade.” —David Brooks

In this controversial bestseller, Rod Dreher calls on American Christians to prepare for the coming Dark Age by embracing an ancient Christian way of life. 
From the inside, American churches have been hollowed out by the departure of young people and by an insipid pseudo–Christianity. From the outside, they are beset by challenges to religious liberty in a rapidly secularizing culture. Keeping Hillary Clinton out of the White House may have bought a brief reprieve from the state’s assault, but it will not stop the West’s slide into decadence and dissolution. 
Rod Dreher argues that the way forward is actu­ally the way back—all the way to St. Benedict of Nur­sia. This sixth-century monk, horrified by the moral chaos following Rome’s fall, retreated to the forest and created a new way of life for Christians. He built enduring communities based on principles of order, hospitality, stability, and prayer. His spiritual centers of hope were strongholds of light throughout the Dark Ages, and saved not just Christianity but Western civilization. 
Today, a new form of barbarism reigns. Many believers are blind to it, and their churches are too weak to resist. Politics offers little help in this spiritual crisis. What is needed is the Benedict Option, a strategy that draws on the authority of Scripture and the wisdom of the ancient church. The goal: to embrace exile from mainstream culture and construct a resilient counterculture. 
The Benedict Option 
is both manifesto and rallying cry for Christians who, if they are not to be conquered, must learn how to fight on culture war battlefields like none the West has seen for fifteen hundred years. It’s for all mere Chris­tians—Protestant, Catholic, Orthodox—who can read the signs of the times. Neither false optimism nor fatalistic despair will do. Only faith, hope, and love, embodied in a renewed church, can sustain believers in the dark age that has overtaken us. These are the days for building strong arks for the long journey across a sea of night.



                                              deur dr. Willie Jonker

 12 Daarom dan, broeders, is ons skuldenaars, nie aan die vlees om na die vlees te lewe nie;  13 want as julle na die vlees lewe, sal julle sterwe, maar as julle deur die Gees die werke van die liggaam doodmaak, sal julle lewe.  14 Want almal wat deur die Gees van God gelei word, dié is kinders van God. (Rom. 8:12-14, A53)

Tans volg die gevolgtrekking uit die voorafgaande (Rom.8:1-11 – slc). Indien dit alles waar is, is dit die sterkste drangrede vir die gelowiges om verder nie meer na die vlees te lewe nie (6 : 12 e.v.).

Daarom dan: die oproep word gefundeer op die verkondiging van die genade wat in Christus deur die Heilige Gees aan die gelowiges geskenk is. Hulle is — vanweë dié genade — skuldenaars wat ‘n groot skuld van dankbaarheid het om te betaal.

Sonder om te verklaar teenoor wie die gelowiges wél skuldenaars is (die bedoeling is duidelik: hulle is dit teenoor God), stel Paulus dit dat hulle in elk geval nie skuldenaars teenoor die vlees is om na die vlees te lewe nie. Hulle is immers bevry van die mag van die vlees.

Tog bly dit noodsaaklik om hulle aan dié vryheid te herinner en hulle op te roep tot ‘n wandel na die Gees.

Ons het hier weer eens die eienaardige verskynsel in die prediking van Paulus, dat hy aan die een kant die genade-karakter van die verlossing so sterk as moontlik kan beklemtoon, maar daarnaas die verantwoordelikheid van die verloste mens om in die verlossing te sterk kan handhaaf.

Geen mens moet dink dat hy kan roem op die verlossing uit genade en dan tog maar na die vlees kan bly voortlewe nie!

Wie na die vlees lewe, ongebroke, sal onherroeplik verlore gaan (vgl. 6 : 16 e.v. en Gal. 6 : 7).

Wie so lewe, bewys daarmee dat hy nog nooit verlos is nie.

Die werke van die liggaam is die sondedade wat voortvloei uit die sondìge begeertes van die mens wat in sy konkrete aardse lewe so sterk deur die sonde beheers word. Dit gaan daarby nie net om die sondes wat saamhang met die „laer drifte” van die mens nie, maar sluit ook die fynste geestelike sondes in. Al hierdie werke moet gedood word, d.i., sonder verskoning voortdurend uitgeroei word.

Dit kan geen mens in eie krag doen nie.

Daarom sê Paulus dat dit moet geskied deur die Gees, d.i., deur onderwerping aan die leiding en krag van die Heilige Gees.

Paulus bedoel nie dat die mens die lewe eers verdien deurdat hy die werke van die liggaam doodmaak nie. Die feit dat hulle die werke van die liggaam doodmaak, is egter die bewys daarvan dat hulle die lewe reeds deur die geloof deelagtig is, sodat hulle by die oordeel volgens die werke openbaar sal word as mense wat uit genade verlos is (vgl. 2 : 6 e.v.).

Wanneer die reg van die wet in die mens vervul word deur die krag van die Heilige Gees, is dit ‘n bewys daarvan dat hy onder die genade lewe en nie meer onder die wet nie.

Vir die eerste keer in die brief word die nuwe verhouding van die gelowiges tot God hier aangedui met die begrip: kinders van God.

Daardeur word dit getipeer as ‘n gans ander verhouding as dié wat deur die wet gestempel word. Kindskap kan nooit deur wetsonderhouding verdien word nie, maar is ‘n genadegawe en stel die mens tot God èn tot die wet in ‘n nuwe verhouding (vgl. by 8 : 4).

Die leiding deur die Gees van God is geen voorwaarde vir kindskap nie, maar is die vernaamste kenmerk van die kind van God (vgl. by 8 : 9).

Dié leiding beteken niks minder nie as dat die Heilige Gees die bestuur van die mens se lewe oorneem en hom laat dien in die nuwigheid van die Gees (7 : 6), omdat hy vrygemaak is van die mag van die sonde (8 : 2). Dit is die beste om nie te vertaal gelei word nie, maar hulle laat lei.


Bron: dr. W.D. Jonker, Die Brief aan die Romeine (Kaapstad: N G Kerk-Uitgewers), 1969: bl.116,117.

*Nota: opskrif en beklemtonings bygevoeg. Let wel: hierdie is geneem uit die 1969 uitgawe, nie die hersien 1998 uitgawe nie, wat heelwat verskil met die 1969 uitgawe.

Posted by: proregno | May 15, 2017

Islam Evangelisasie (14)

Ek plaas met erkenning aan die bron (RFPA) ‘n reeks wat gaan oor die verkondiging van die Evangelie van ons Here Jesus Christus aan ons Moslem bure. Hopelik kan dit ons toerus om die Groot Opdrag na te kom daar waar die Here ons elkeen geplaas het (Matt.28:16-20):

ISLAM (14)

 by Rev. Martyn McGeown

So far in our study of Islam, we have focused on theology (who God is—and especially the doctrine of the Trinity) and Christology (who Christ—and especially the Person of Jesus as the Son of God, His relationship to the Father, His incarnation, sufferings, death, and resurrection from the dead). In our last blog post on February 23 (Islam 13), we considered the essential gospel truth of the resurrection of Jesus.

However, it is not enough that a Muslim (or anyone else to whom we witness) has an intellectual understanding of these truths, but to be saved he must believe them. With the subject of faith, we come to another important subject—the doctrine of salvation.

In Islam, salvation consists of the Five Pillars, which are (1) confession (of faith in Allah and in Mohammed, his prophet) or the Shahada; (2) prayer (usually five times a day—dawn, noon, mid-afternoon, sunset, and night); (3) almsgiving (or Zakat); (4) fasting in the month of Ramadan; and (5) the pilgrimage to Mecca (Or Hajj). Of these five pillars, the first (confession) is fundamental, for it makes a person a Muslim: to become a Muslim one must say (preferably in Arabic), “La ilaha illa Allah, Muhammadur rasoolu Allah.” This translates into English as, “There is no (true) God but Allah and Mohammed is the Prophet (Messenger) of Allah.” By saying the Shahada with conviction, a person is converted to Islam.

Having recited the Shahada, one enters a life of seeking to attain unto salvation by obedience to Allah through prayers, devotional exercises, and good works (as defined in the Qur’an and in Sharia Law). Islam, therefore, is essentially a works-based religion—there is no room for grace in Islam.

Consider these texts from the Qur’an:

“If any do deeds of righteousness—be they male or female—and have faith, they will enter Heaven, and not the least injustice will be done to them” (Surah 4:124).

“But those who believe and work righteousness—no burden do We place on any soul, but that which it can bear—they will be Companions of the Garden, therein to dwell (forever)” (Surah 7:42).

“But those who believe and work righteousness, and humble themselves before their Lord—they will be Companions of the Garden, to dwell therein for aye” (Surah 11:23).

“Whoever works righteousness, man or woman, and has Faith, verily to him will We give a new Life, a life that is good and pure; and We will bestow on such their reward according to the best of their actions” (Surah 16:97).

“But any that (in this life) had repented, believed, and worked righteousness, will have hopes to be among those who achieve salvation” (Surah 28:67).

Christianity, unlike Islam, is not a works-based religion, but the only grace-based religion. Every other religion teaches people to work (at least partly) for their salvation, while Christianity announces the good news that salvation is entirely the work of God, given freely by his grace, and received by faith alone. Grace is God’s favor toward sinners, a favor that is free, that does not come to us because we deserve it, or because we earned it, or because we did anything to cause it or to maintain it. That grace is seen in the sending of Jesus Christ into the world in the incarnation to suffer the penalty of sin and death due to us for our sins. Nothing in us motivated God to send his Son to be crucified for us—God’s motive was his free grace for sinners.

Salvation must be by grace alone because all people are sinners. As sinners they are not merely flawed or imperfect, but as sinners they are guilty, corrupt, and depraved. We call this truth the doctrine of “total depravity,” which teaches that all people are so sinful that they are wholly inclined to all wickedness and incapable of any good. Therefore, a sinner cannot perform any good works in order to be saved. Sometimes, Christians will say, “You cannot perform any works that are perfect enough to please God and to satisfy his justice.” By that statement, they mean, “You can perform some good works, but they will always fall short of the perfection required by God.” However, the truth is worse than that—the unbeliever cannot perform any good works! All of the works that he performs—even the works that seem to be religious, charitable, helpful, and praiseworthy—are sins. (Of course, if he was irreligious, uncharitable, cruel, and base, he would sin even more). That is why to be saved we have to repudiate not only our obvious sins (the things of which we are ashamed; the things that we know constitute disobedience to God), but also our cherished “good works” (the things of which we are proud; the things that we think constitute obedience to God). In other words, salvation by works—and therefore Islam—is a complete non-starter! The same is true of every other religion—Buddhism, Hinduism, and even false Christianity, such as Romanism. Any religion, even if it seems to share some of the beliefs and practices of Christianity, that teaches any form of salvation by works is not Christianity, but a false religion in which there is no salvation.

“For as many as are of the works of the law are under the curse: for it is written, Cursed is every one that continueth not in all things which are written in the book of the law to do them. But that no man is justified by the law in the sight of God, it is evident: for, the just shall live by faith. And the law is not of faith: but, the man that doeth them shall live in them. Christ hath redeemed us from the curse of the law, being made a curse for us: for it is written, Cursed is every one that hangeth on a tree” (Galatians 3:10-13).

It is not possible, therefore, for a Muslim to trust in the Five Pillars of Islam and be saved, for the Five Pillars are simply a form of salvation by works.

His first pillar, the confession, is a lie—an idolatrous lie. Allah is not the only true God—the triune God of the Bible is the only true God. Belief in the deity of Christ, for example, is not optional. Jesus declared, “All men should honor the Son, even as they honor the Father. He that honoureth not the Son honoureth not the Father which hath sent him” (John 5:23). Muslims claim to honor Jesus as one of the prophets, but Jesus requires (demands) honor equal to the Father. Jesus is not one of the prophets, but he is the Son of God. Elsewhere, Jesus warns, “If ye believe not that I am he, ye shall die in your sins” (John 8:24). “I am he” is better translated simply as “I am”—“if ye believe not that I am.” “I AM” is the divine name, as Exodus 3:14 reveals, “And God said unto Moses, I AM THAT I AM: and he said, Thus shalt thou say unto the children of Israel, I AM hath sent me unto you.” Jesus claims the divine name again in John 8:58: “Verily, verily, I say unto you, Before Abraham was, I am.” Jesus did not say, “Before Abraham was, I was.” Adam, Abel, Seth, or Noah could have said that. The angels could have said that. Only Jesus can say, “Before Abraham was, I am,” because only he is the eternal, unchangeable I AM, the God of Abraham, Isaac, and Jacob. The Muslim must do what the Thessalonians did: “How ye turned to God from idols to serve the living and true God, and to wait for his Son from heaven, whom he raised from the dead, even Jesus, which delivered us from the wrath to come” (1 Thessalonians 1:9-10).

Of course, for a Muslim to repudiate the Shahada, so that he no longer says, “La ilaha illa Allah” (“There is no God but Allah”), but confesses that Jesus Christ is Lord and God, as Thomas did, “And Thomas answered and said unto him, My Lord and my God” (John 20:28), is nothing short of earth-shattering. For a Muslim to do so is for him to commit the unforgivable sin of Shirk, as we have seen before, the “sin” of associating others with Allah. Nevertheless, the Muslim must confess the truth concerning God and Christ to be saved. For a Muslim no longer to say, “Muhammadur rasoolu Allah” (“And Mohammed is his Prophet [Messenger]”), but to confess instead that Mohammed was a false prophet, is something that only the grace of God can cause a Muslim to do. Nevertheless, the Muslim must do this, for the teachings of Mohammed in the Qur’an and the Word of God (the Bible) are antithetical to one another.

No Muslim can view this as a light thing—and no Christian witness can treat this as a light thing. A Muslim convert to Christianity (an apostate in Islam) faces ostracism, rejection by family, disinheritance, and in some Islamic countries physical punishment and even death. Therefore, he must know what he is doing when he confesses Jesus as Lord. That is why we have carefully explained the truths concerning God and Christ before we reached this point. However, this is not new. In the Bible, those who confessed Jesus were persecuted. The persecutors were often family members, the community, and the religious leaders of the synagogue, and later the civil and religious authorities of the Roman Empire. Jesus is, however, uncompromising in his demands, something we comfortable Westerners with our “religious freedom,” “First Amendment Rights,” and “easy conversions” often forget:

“And there went great multitudes with him: and he turned, and said unto them, if any man come to me, and hate not his father, and mother, and wife, and children, and brethren, and sisters, yea, and his own life also, he cannot be my disciple. And whosoever doth not bear his cross, and come after me, cannot be my disciple. For which of you, intending to build a tower, sitteth not down first, and counteth the cost, whether he have sufficient to finish it? Lest haply, after he hath laid the foundation, and is not able to finish it, all that behold it begin to mock him, saying, This man began to build, and was not able to finish. Or what king, going to make war against another king, sitteth not down first, and consulteth whether he be able with ten thousand to meet him that cometh against him with twenty thousand? Or else, while the other is yet a great way off, he sendeth an ambassage, and desireth conditions of peace. So likewise, whosoever he be of you that forsaketh not all that he hath, he cannot be my disciple” (Luke 14:25-33).

Consider our Muslim friend—or any prospective convert. His wife says, “You must not confess Christ.” He must hate, repudiate, and reject his wife in order to follow Christ. His parents and his brethren fall before him on their knees begging him with tears not to repudiate Islam. He must hate, repudiate, and reject his parents and his brethren and their tears in order to confess Christ. The authorities threaten to arrest him for his confession of Christ. He must hate, repudiate, and reject his freedom and embrace a prison sentence in order to confess Christ. The judge sentences him to death, but offers clemency if he will recant his confession of Christ. He must hate, repudiate, and reject his own life and willingly submit to death if the alternative is to reject Christ.

Do not imagine that people are not forced to make that choice every day. Do we, from the comfort our Western homes, behind our keyboards, know anything of that? When our family tempts us to compromise (perhaps in something as simple as church membership), do we buckle under the pressure? Do not imagine, then, that it is easy for the Muslim to turn his back on the religion of his fathers and become a Christian.

Pray for our Muslim neighbours—pray that God would give them grace to see the beauty that is in Jesus Christ, the eternal, only begotten, incarnate Son of God. Pray that God would give them grace to repudiate all of their empty, dead, and corrupt works in order to have Christ. Pray that God would give them the courage to count the cost, take up the cross, and follow Christ. And pray that you, too, would have the grace to deny yourself, take up your cross, and follow Christ. Our confession must be the Apostle Paul’s:

But what things were gain to me, those I counted loss for Christ. Yea doubtless, and I count all things but loss for the excellency of the knowledge of Christ Jesus my Lord: for whom I have suffered the loss of all things, and do count them but dung, that I may win Christ, and be found in him, not having mine own righteousness, which is of the law, but that which is through the faith of Christ, the righteousness which is of God by faith: that I may know him, and the power of his resurrection, and the fellowship of his sufferings, being made conformable unto his death; if by any means I might attain unto the resurrection of the dead” (Philippians 3:7-11).


This post was written by Rev. Martyn McGeown, missionary-pastor of the Covenant Protestant Reformed Church in Northern Ireland stationed in Limerick, Republic of Ireland. 


Die res van die reeks: Islam evangelisasie 


deur prof. L. Floor*

Inleiding – S. Le Cornu

Wat is die Koninkryk en wat is die Koninkryk se verhouding tot hierdie wêreld. Is daar absoluut geen verhouding nie (wêreldmyding – die anabaptistiese neiging?) of is daar totale gelykstelling (wêreldgelykvormigheid – die social gospel?)

Die kerk van Christus, kinders van die Here, het nog altyd geworstel met implikasies van die koninkryk wat in Jesus Christus reeds gekom het in hierdie wêreld, maar nie van hierdie wêreld is nie (Joh.17:14-17).

Die reeds maar nog nie spanning (1 Kor.15:20-28) ?

Kry die Koninkryk slegs gestalte in die sigbare aspek van die kerk: leer, diens en tug (1, 2 Tim, Titus), of het dit meer gestalte en/of gevolge vir die totale lewe, elke duimbreedte vir Christus (Kuyper) ?

Is daar een wet vir die Koninkryk en ‘n ander wet vir die wêreld ?

Is die (radikale?) two kingdoms siening die beste een vir vandag, of dalk die teonomies-teokratiese siening, albei wat begrondings vir hul sienings bepleit vanuit die Skrif, gereformeerde belydenis en kerkgeskiedenis ?

Of is dit nie een van hierdie opsies nie, dalk iets tussen-in ?

Ja, die Koninkryk van God is in wese die Here se verlossingsheerskappy in en deur Jesus Christus, dit is in wese ‘n geestelike Koninkryk, dit gaan oor die Koning van die Ryk (Matt.28:18) en sy burgers (Joh.3:1-6), daaroor mag en behoort burgers van die Koninkryk nie te verskil nie, maar wat is die vrug en gevolge daarvan vir elke terrein van lewe en denke, wat is die volle implikasies van dat Christus vlees geword het, en liggaamlik opgestaan het (HK Sondag 1), ja, bo alles vir die ewigheid, maar wat van die hier en nou van die Koninkryk?

Sien gerus prof. Floor se hele werk oor die onderwerp hier:

Die Evangelie van die Koninkryk

Ek plaas ‘n enkele gedeelte daaruit, om u aan die lees te kry oor hierdie belangrike onderwerp, oor die vraagstuk wat is die verhouding tussen die Koninkryk van God en die aardse ryke, wat kom en gaan. Dit help ons om opnuut te besin oor wat ons roeping in sy Koninkryk is, ook in hierdie wêreld.

Beklemtonings, kursief en subopskrifte is bygevoeg, hier en daar ‘n opmerking ook. 

13 Ek het gesien in die naggesigte, en kyk, met die wolke van die hemel het Een gekom soos die Seun van ‘n mens, en Hy het gekom tot by die Oue van dae, en hulle het Hom nader gebring voor Hom.
14 En aan Hom is gegee heerskappy en eer en koningskap; en al die volke en nasies en tale het Hom vereer; sy heerskappy is ‘n ewige heerskappy wat nie sal vergaan nie, en sy koninkryk een wat nie vernietig sal word nie. – Daniel 7


Die geregtigheid van die Koninkryk

Die geregtigheid van die koninkryk van God het ‘n tweevoudige betekenis.

  • Dis die geregtigheid wat toegereken word en waardeur ‘n sondige mens weer in die regte verhouding tot God kom.
  • Maar dis ook die regte handelinge volgens die wil van God.

Calvyn verstaan onder geregtigheid van die koninkryk van God ook die geestelike vernuwing van die lewe. Ons moet hier oppas dat ons die geregtigheid van die Bergprediking van Jesus en die geregtigheid waaroor Petrus in sy eerste brief skrywe nie tot norm verklaar vir die politieke lewe nie.


Wanneer ons die geregtigheid van die koninkryk van God normatief gaan stel vir aardse ryke dan laat ons die koninkryk van God en die wêreldryk ineenvloei. Stryd teen rassisme en diskriminasie, die vermindering van die gaping tussen die ryk en die arm lande word dan gesien as gestaltes van die koninkryk van God in die wêreld. Geregtigheid in die samelewing word aangemerk as die geregtigheid van die koninkryk van God,

Vermenging van die ryk van God en aardse ryke het egter tot gevolg dat die koninkryk van God verwêreldlik word. Gevolg is dat die prediking van die evangelie van die koninkryk sy sentrale plek meer en meer gaan verloor.

Die kerk moet op ‘n ander manier haar taak vervul. Sy moet deur middel van rewolusie meewerk aan die verandering en vernuwing van die wêreld. Dis daarom besonder belangrik dat ons die regte siening op die verhouding van die koninkryk van God tot die aardse ryke het.

Die Koninkryk is reeds hier

Die koninkryk van God het op Pinkster gekom.

Dit is die sentrale plek van Pinkster in die openbaringsgeskiedenis van die Nuwe Testament. Sinds Pinkster is daar by al die koninkryke op aarde ook ‘n koninkryk van God en onder (en uit) alle volke ook ‘n volk van God. Die koninkryk van God is op Pinkster gerealiseer. Hier moet ons egter wel goed onderskei. In die opstanding van Christus is die koninkryk van God gerealiseer en deur die Heilige Gees word die koninkryk van God gerealiseer. Hoewel die koninkryk van God op Pinkster op aarde gerealiseer is, het die voltooiing van die koninkryk van God nog nie plaasgevind nie.

Die boek Handelinge beskryf vir ons die uitbreiding van die koninkryk van God op aarde. Telkens word daar wyer sirkels getrek (vgl. Hand. 1:8). Die uitbreiding van die koninkryk van God geskied deur die swaard van die Gees, die Woord van God, die verkondiging van die koninkryks-evangelie. Die koninkryk van God as ‘n geestelike ryk breek in hierdie wêreld aan deur die verkondiging.

Die groot vraag wat veral vandag weer besonder aktueel is, is die vraag na die verhouding van die Godsryk en die ryke van die wêreld. Is daar raakvlakke, punte van ooreenkoms, wedersydse beïnvloeding tussen die koninkryk van God en aardse ryke?

Sienings van die Koninkryk en die aardse ryke in die geskiedenis

In die loop van die geskiedenis is op die vraag na die verhouding tussen Godsryk en wêreldryke heel verskillende antwoorde gegee.


Die kerkvader Augustinus was van oordeel, dat die twee ryke, die Civitas Dei en die Civitas terrena skerp teenoor mekaar staan. Hy noem die aardse koninkryk ‘n duiwelsryk of  ‘n ryk van rowers (O. Noordmans, 1952, 76).

“Wat zijn de staten dan anders dan roversbenden in ‘t groot, als de gerechtigheid er uit geweken is? En wat omgekeerd ook roversbenden anders dan kleine staten?  Want in ‘t laatste geval is er ook een groep mensen, bestuurd door het gezag van een regent, verbonden door een gemeenschappelijke afspraak; en de buit wordt met onderling goedvinden verdeeld. Wanneer zo ‘n troep door toeloop van boosdoeners zover is aangegroeid, dat ment vaste punten gaat bezetten, woonplaatsen inricht, steden verovert, de bevolking onderwerpt, dan neemt hij voor de duidelijkheid de naam van staat aan en die heeft hij dan te danken, zoals ieder zal toegeven, niet aan het feit dat zijn roofzucht verminderd is, maar daaraan, dat er straffeloosheid is ingetreden.

Want heel aardig en ter snede heeft een gevatte zeerover eens ‘t volgende antwoord aan Alexander de Grote gegeven. Toen die koning de man vroeg, wat hem toch dreef om de zee onveilig te maken, zei hij heel onbeschaamd: “‘t Zelfde wat u drijft om dat met de aardbol te doen; maar omdat ik het met een klein scheepje doe, heet ik rover en omdat gij er een grote vloot bij gebruikt, noemt men u keizer'” (De Civitate IV, 4, vert. O.Noormans).

Die Middeleeue

In die Middeleeue word die spanning tussen die koninkryk van God en aardse ryke weerspieël in die stryd tussen pous en keiser. Die Rooms-Katolieke kerk word beskou as die koninkryk van God op aarde. Met name in pous Gregorius VII vind die teokratiese ideaal sy beliggaming. Die pous is onbeperkte heerser van die kerk en ook van die wêreld. Soos die maan sy lig ontvang van die son, so ontvang aardse vorste hul gesag van die pous. Wanneer die kerk egter mag kry oor die wêreld, kry die wêreld “nog meer mag oor die kerk. Die pouse het veldhere en politici geword. Daarmee het die koninkryk van God volledig verwêreldlik.

Die Reformasie

In die tyd van die Reformasie het die vraag na die verhouding van die ryk van God en aardse ryke weer nuwe aktualiteit gekry.


Die Duitse hervormer Luther het op ‘n indringende wyse geworstel met die vraag hoe die ryk van God teenoor aardse koninkryke staan. Volgens Luther is Christus die Koning van die kerk. Hy noem die koninkryk van God die ryk van God se regterhand. Daar is egter ook ryke van God se linkerhand. Daaroor regeer aardse vorste.

By Luther kry ons ‘n radikale breuk met die Rooms-Katolieke eenheidsopvatting waarby die aardse ryke onder die gesag van die kerk staan. In sy bekende geskrif: Von Weltlicher Obrigkeit; wie weit man ihr Gehorsam schuldig sei (1523) gaan Luther nie so ver soos Augustinus nie. Daar is volgens Luther wel ‘n verband tussen die ryk van God en aardse ryke. Die wêreldryke is volgens Luther deur God ingestel, maar nie deur Christus nie. Aardse ryke word deur die swaard van die owerheid gevestig. Die koninkryk van God is die ryk van Christus wat deur die prediking van die evangelie op aarde gevestig word.

Langsamerhand kom daar egter ‘n verskuiwing in Luther se siening-op die verhouding tussen die ryk van God se regterhand en die ryke van God se linkerhand. Die aardse ryke staan later by Luther nie meer teenoor die ryk van God nie. Godsryk en wêreldryk staan langs mekaar as die ryk van die Verlosser langs die ryke van die Skepper (W. H. Velema, 1971,20).

Beswaar teen Luther se tweerykeleer, veral in sy latere ontwikkeling is dat daarin te kort gedoen word aan die heerskappy van Jesus Christus. Volgens die Nuwe Testament loop daar ‘n lyn van die versoeningswerk van Christus na die skepping. God self het die ganse skepping betrek in die kruisoffer van Christus (Ef. 1:10; Kol. 1:20). Christus se versoeningswerk het kosmiese implikasies (J. Hoek, 1979, 193, 194).

Ons kan egter Luther se oorspronklike bedoeling met sy tweerykeleer goed begryp. Hy wou die evangelie suiwer bewaar. Luther het die gevaar van die Doperse beweging raakgesien. Die Anabaptiste het die Bergpredikasie van Christus gemaak tot norm vir die publieke lewe. Hulle het egter die verwoestende mag van die sonde onderskat en in ‘n eindtydradikalisme vooruit gegryp na die ryk van God se heerlikheid (W. Balke, 1973,287, 292).

Daarom mag ons die religieuse diepte van Luther se probleemstelling nooit uit die oog verloor nie. Dit is dan ook besonder opmerklik dat die Reformasie in Frankryk en Switserland Luther se oorspronklike standpunt oorgeneem en verder uitgebou het.

Die Reformasie volgens die Gereformeerde tradisie het breër en dieper dan die Lutherse Hervorming ‘n visie ontwikkel op die verhouding van die koninkryk van God tot aardse ryke.

Verskillende faktore het hierby ‘n rol gespeel. As sosiale en politieke faktore kan genoem word dat die Reformasie volgens die Gereformeerde tradisie plaasgevind het in sogenaamde ryksstede met ‘n sterk, selfstandige en van saamhorigheid bewuste bevolking.

In stede soos Genève en Emden het ook die demokratiese element ‘n belangrike rol gespeel. Die belangrikste faktor was egter die teologiese faktor. Calvyn se sterk beklemtoning van die eer van God staan seker op die agtergrond van die breë visie wat in die Gereformeerde tradisie ontwikkel is rondom die vrae van kerk en wêreld.

As eerste moet hier genoem word die reformator van Basel, Oecolompadius wat die selfstandigheid van die kerk ten opsigte van die staat bepleit het. Die kerk beskik oor ‘n ander mag dan die staat.


Martin Bucer uit Straatsburg sluit sterk by die hervormer uit Basel aan. By hom vind ons die gedagte dat Christus sy koningskap in sy kerk uitoefen deur sy Heilige Gees. Die verskil tussen die ryk van God en aardse ryke sien Bucer vernaamlik in die tug. Die kerklike tug verskil van die straf van die owerheid. In die kerk kry ons die tug van die koninkryk van God. Daar vind ons die genade wat genees. Maar by die owerheid is daar ‘n swaard wat straf. Dit is volgens Bucer twee dinge maar altwee staan onder die heerskappy van Christus. Daar is wel twee ryke, ‘n Godsryk en ‘n wêreldryk, maar daar is een Here. Volgens Bucer het die owerheid die roeping om die deurwerking, die uitbreiding van die ryk van Christus in die wêreld te bevorder.

In sy laaste geskrif De Regno Christi (1550) wat eers na sy dood verskyn het en wat hy opgedra het aan koning Edward VI van Engeland beklemtoon Bucer, dat die ryk van Christus in hierdie wêreld byeengebring word deur die prediking van die Woord, die bediening van die sakramente en die uitoefening van die kerklike tug. Sentraal staan hier die wonder van die vergewing van die sondes wat geskied in prediking en sielsorg.

Maar die ryk van God moet ook meer en meer gestalte kry in die samelewing.

In verband hiermee kom Bucer met allerlei konkrete voorstelle met betrekking tot die wetgewing van die owerheid wat gestalte moet gee aan Christus se heerskappy in die wêreld. Om aan die owerheid riglyne te gee stel hy ‘n veertiental wette op wat bedoel is om die hele lewe onder die tug van die Woord van God te bring. Die wette bestryk die terrein van Sondagsheiliging, onderwys, arme versorging, huwelik, opvoeding van kinders, die reformasie van kuns en handel, allerlei reëlings betreffende handearbeid, die vestiging van industrieë, strafreg en gevangeniswese (W. v. ‘t Spijker, 1979, 183).

Die kerk staan by Bucer sentraal, maar die kerk mag nie regstreeks ingryp op die probleme van die samelewing nie. Die klem val by Bucer op die getroue prediking van die Woord ook aan die owerheid. Die owerheid is vir die realisering van die ryk van Christus in die samelewing verantwoordelik. Ons moet goed daarop let dat volgens Bucer die kerk nie self op die samelewing moet inwerk nie. Daar is by hom nie ‘n regstreekse ingrype van die kerk in die vrae van die samelewing nie, Dit moet indirek gedoen word. Die lidmate van die kerk is tot hierdie taak geroep.


Baie van Bucer se gedagtes vind ons by Calvyn terug. Dit behoef ons nie te verbaas nie. Iemand het die speelse opmerking gemaak, dat Calvyn deur sy ontmoeting met Bucer in Straatsburg van 1538-1541 ‘n calvinis geword het (J. Pannier, 1925, 55). In Calvyn se Traktaat oor die christelike lewe wat geheel in sy Institusie opgeneem is, teken hy die lewe van die Christen in die wêreld. Wanneer ons by Calvyn gaan soek na die taak van die kerk in die wêreld en die verhouding tussen die koninkryk van God en aardse ryke, vind ons twee lyne. Die eerste en die vernaamste taak van die kerk is. die prediking van die evangelie, die bediening van die sakramente en die uitoefening van die tug, die drie kenmerke van die ware kerk (Inst. IV, 1, 10). Deur hierdie taak van die kerk word die gelowiges uit die wêreld getrek, maar tegelyk ook toegerus om in die wêreld te werk. Toegerus met die gawe van die vergewing van die sondes en die versoening word die gelowiges uitgestuur in die wêreld. Iedere gelowige het sy eie plek en sy eie taak in die wêreld.

Die toerusting tot taak in hierdie wêreld

Die toerusting tot hierdie taak vind nie plaas deur allerlei vormingswerk of die verkondiging van ‘n bepaalde ideologie nie, maar eenvoudig deur die prediking van die evangelie van die koninkryk. Die enigste taak en roeping van die kerk is om mense te roep. Die eerste keer uit die dood tot die lewe en die tweede keer tot gehoorsame diens aan die naaste (Inst. IV, 1, 3).

Daar is egter by Calvyn ook nog ‘n tweede lyn.

Behalwe die regering van Christus in die kerk onderskei Calvyn ook ‘n burgerlike regering wie se taak dit is om die uiterlike godsdiens te beskerm en te ondersteun, die gesonde leer van die vroomheid te verdedig en om die sede te vorm volgens die burgerlike geregtigheid (Inst. IV,  20, 1).

In navolging van Bucer stel Calvyn ook, dat die beide regeringe, die Godsregering en die burgerlike regering wel van mekaar verskil, maar bymekaar behoort, maar aan die ander kant nie met mekaar vermeng moet word nie (Inst. IV, 20, 1). Dit is besonder treffend, dat Calvyn die noodsaaklikheid van ‘n burgerlike regering in verband bring met die vreemdelingskap van die gelowiges op aarde. Die gelowiges staan onder hemelse wette, hulle word deur Christus geregeer. Hulle “is egter op aarde vreemdelinge en gedurende hulle vreemdelingskap op aarde het God aan hulle burgerlike wette as hulpmiddels gegee (Inst. IV, 20, 2). Die samelewing moet leefbaar bly, die humaniteit moet beskerm word. Hier sien Calvyn die taak van die owerheid.

Die kerk het die taak en die roeping om die owerheid voortdurend aan hierdie Goddelike opdrag te herinner. Ons moet hierby goed in gedagte hou, dat Calvyn se siening op die verhouding van die ryk van God en aardse ryke ook bepaal is deur die moontlikhede wat sy tyd gebied het. In Calvyn se tyd was daar nog die heersende gedagte dat die samelewing as ‘n gechristianiseerde liggaam (corpus christianum) beskou kan word. Die verhouding kerk en staat word dan ook gedra deur die teokratiese ideaal. Dit herinner ons sterk aan die Ou Testament. Daar kry ons in die teokratiese staat Israel die verhouding koning – profeet. Die profesie tree telkens op as ‘n korreksie op die koningskap. Namate die koningskap tot verval kom en die konings steeds minder as teokratiese vorste optree, kom die profete steeds sterker na vore. Calvyn se denke is sterk beïnvloed deur hierdie teokratiese ideaal. Hy ag dit die eerste taak van die burgerlike regering om oor godsaligheid en religie te waak (Inst. IV, 20, 9).

Maar wat van vandag ?

Daar was egter in Calvyn se tyd nog nie so ‘n radikale verwêreldliking soos ons dit vandag sien nie, Wanneer die kerk vandag veral in die Wes-Europese lande ‘n beroep op die owerheid doen het dit eweveel waarde as die beroep van ‘n aksiegroep of ‘n politieke party en dan word alleen gevra hoeveel stemme ondersteun so ‘n beroep. Dit mag natuurlik nie beteken dat die kerk nie meer moet spreek as die owerheid nie meer wil luister nie. Die profetiese roeping van die kerk bly altyd staan. Die vraag is wel of ons van ‘n gesekulariseerde staat kan verwag dat hy die ware religie sal beskerm, die gesonde leer van die vroomheid sal verdedig en die christelike sedes sal bevorder.

Die tweede lyn van Calvyn, die lyn van die kerk na die wêreld is in ons tyd baie ingewikkelder as in Calvyn se dae, as in die tyd van die Reformasie. Daarom moet ons miskien meer nadruk laat val op die eerste lyn: die kerk moet die evangelie verkondig en daardeur die burgers van die koninkryk van God wys op hul roeping in die wêreld.

Bucer en Calvyn het hul opvattings oor die verhouding ryk van God en aardse ryk wel aan die Bybel ontleen, maar daarby het hulle ook gesoek na moontlikhede wat hul eie tyd hul gebied het om dit te realiseer. Hulle het in ‘n tyd geleef waarin die reste van die corpus christianum nog nie so radikaal besig was om te verdwyn as in ons tyd nie.

Tussen die Godsryk en aardse ryke staan die kruis

Hoewel burgers van die koninkryk van God ook onderdane van aardse ryke is, loop daar tog nie ‘n regstreekse verbindingslyn van die Godsryk na die aardse ryke nie. Tussen die koninkryk van God en die wêreld, tussen die Godsryk en aardse ryke staan die kruis. Paulus skrywe in Gal. 6:14:

“Maar wat my betref, mag ek nooit roem nie, behalwe in die kruis van onse Here Jesus Christus, deur wie die wêreld vir my gekruisig is en ek vir die wêreld.”

Wêreld is hier die uitdrukking vir alles waarin ‘n mens sy glorie soek en waarop hy vertrou (H. N. Ridderbos, 1953, 224). Die kruisiging was in die ou tyd ‘n verskriklike vorm van verstoting en uitwerping. Die kruis van Christus was vir Paulus so betekenisvol, dat hy die wêreld, roem en eer om Christus wil skade geag het (Fil. 3:7). Maar toe hy ter wille van Christus die wêreld, die ou bedeling van die sonde en die dood verwerp het, het die wêreld hom ook verwerp.

Paulus wil dus eintlik hier sê: so dink ek oor die wêreld en so dink die wêreld oor my.

Dit beteken egter hoegenaamd nie dat die koninkryk van God geen invloed in die wêreld en op aardse ryke kan uitoefen nie. Die koninkryk van God werk deur middel van die kerk in op die wêreld, op die samelewing. Die kerk kom met die evangelie van die koninkryk na die wêreld. Die koninkryk van God, so skrywe Paulus, is nie spys en drank nie, maar geregtigheid en vrede en blydskap in die Heilige Gees (Rom. 14:17). Die geregtigheid van die koninkryk is in die eerste plek die geregtigheid van Christus wat toegereken word en waardeur ‘n sondige mens weer in die regte verhouding tot God kom. (nota: hierdie kan nie sterk genoeg beklemtoon word nie – ook aan Zuma en elke aardse koning, regter, politikus moet verkondig word, tesame met die oproep van reg en geregtigheid, wet en orde, ens. in sy ampswerk:  “10 Wees dan nou verstandig, o konings; laat julle waarsku, o regters van die aarde! 11 Dien die HERE met vrees, en juig met bewing. 12 Kus die Seun, dat Hy nie toornig word en julle op die weg vergaan nie; want gou kan sy toorn ontvlam. Welgeluksalig is almal wat by Hom skuil!” – Psalm 2. Aan almal – ook alle politieke leiers – moet nie net hul ampswerk nie, maar hul persone opgeroep word tot geloof en bekering, soos Paulus dit stel in Hand.17:31, en waarvoor ons ook moet bid, vir beide hul ampswerk en bekering, 1 Tim.2:1-4).

Maar dit is vervolgens ook reg doen, die wet van God gehoorsaam, in ‘n regte verhouding ten opsigte van God en van die naaste staan. Die gelowige moet aan die eis van God se geregtigheid voldoen. Hy moet doen wat reg is ook teenoor sy medemens, teenoor die medeburger in die koninkryk van God maar ook teenoor sy landsburger. Dit geld nie net binne die intermenslike verhoudinge nie, maar dit is ook van toepassing op die regsorde van die staat. Die menslike regsorde is alleen veilig en ook gewaarborg wanneer daar erns gemaak word met die goddelike geregtigheid. Sonder om die geregtigheid van die koninkryk van God met menslike reg en aardse geregtigheid te identifiseer, moet ons tog erken dat daar ‘n innerlike samehang is. Die regsorde in aardse koninkryke moet ‘n gelykenis, ‘n afskaduwing van die handhawing van die reg van God wees (A. de Quervain, 1942,242).

Hulp betoon aan ellendiges

God is ‘n God wat Hom besonder bekommer om die arme, die veronregte. Hierin moet die burgers van die koninkryk van God navolgers van Christus wees en hulp betoon aan die ellendige. Deur ons optrede teen bestaande onreg en deur ons ywer vir ‘n regsorde waarin ook die medemens tot sy reg kom en aan elke mens gegun word wat hom van Godsweë toekom, kan ons die lig van die koninkryk laat skyn in hierdie wêreld. Die goeie dade wat in geloofsgehoorsaamheid aan Koning Jesus gedoen word, bring nie die koninkryk van God nie, maar is wel ‘n heenwysing na die koninryk van God.

Die koninkryk van God is volgens die woorde van Paulus ook vrede.

Hierdie vrede is ‘n vrede met God wat ontvang word deur geloof in Jesus Christus (Rom. 5:5).

Hierdie vrede met God moet egter ook uitkring tot mense, sodat dit ‘n vreedsame naas mekaar bestaan kan bewerk. Die versoening met God bewerk in die eerste plek vrede onder die mense wat tot die kerk van Jesus Christus behoort en wat deur dieselfde geloof aan Christus verbind is. Maar daardie vrede bevat terselfdertyd ook soveel innerlike krag dat ook buitekant die kerk, In die wêreld die krag van versoening op politieke, maatskaplike en sosiale terrein merkbaar sal wees.

Die tyd van ‘n verchristelikte wêreld is verby

Moet ons daaroor die poging van die Reformasie laat vaar om in hierdie wêreld iets sigbaar te maak van die koninkryk van God?

Die geskiedenis leer ons dat in Genève en in ander plekke alles tog nie so verloop het as wat Calvyn dit graag wou gehad het nie. Maar dit is nie die belangrikste nie.

Ons het die evangelie van die koninkryk.

Hierdie evangelie moet verkondig word.

Hier het die geweldige krag van die Reformasie gelê.


Met Bucer en Calvyn moet ons vashou aan die groot betekenis van die prediking. Waar die evangelie van die koninkryk verkondig word, daar sal dit in die wêreld nie sonder invloed en betekenis bly nie. Deur die verkondiging van die evangelie van die koninkryk word die burgers van die Godsryk toegerus vir hul taak in hierdie wêreld. Op alle terreine van die samelewing in die staat, in die maatskappy sal dit merkbaar wees. Waar nuwe mense gaan lewe volgens die norme van die Woord van God en waar hulle gelei word deur die Gees van God, daar móét dit ‘n invloed uitoefen op staat en maatskappy. (slc opmerking: sien Matt.5:1-12, wie ons reeds is in Christus; Matt.5:13-16, ons roeping in hierdie wêreld; en, dan die norm en standaard waarvolgens ons lig en sout is deur die krag van die Gees in Christus: Matt.5:17-20, ens.)

Die Koninkryk van God bring orals verandering

Die koninkryk van God het die krag om mense te verander en hierdie krag is ook in staat om met en deur veranderde mense die verhoudinge van die mense onderling te verander. Vernuwing van die samelewing beïnvloeding van staat en maatskappy kan daarom nooit losgedink word van die Woord, die Gees, die kerk, die ampte en die sakramente nie.

Die Reformasie is daar om dit te bewys.

Wat dus verkondig moet word, is die evangelie van die koninkryk.

Daardie evangelie moet in al sy aspekte gepredik word:

  • die persoonsaspek,
  • die Woord-aspek,
  • die Gees-aspek,
  • die kerklike aspek, en
  • die sosiale aspek.

Daardie evangelie moet ook in al sy veelsydigheid uitgeleef word. Dit maak die kerk geloofwaardig in die wêreld. Dit roep tegelyk ook verset op in die wêreld.

Maar hierdeur sal die koninkryk van God uitgebrei word.

In die verhouding Godsryk en aardse koninkryke gaan dit uiteindelik om een saak: die verkondiging van die evangelie van die koninkryk.


* Prof. Floor was professor in NT aan die Teologiese Skool Potchefstroom (1978-1988).  Meer van prof. Floor se boeke is hier beskikbaar (sien publikasie afdeling), en aanlyn hier: Enigste Troos.

Sien ook prof Willie J. Snyman se artikels oor die Koninkryk van God hier:

Nuwe en Ou Dinge

Sien ook hierdie artikels oor sekere teokraties – teonomiese aspekte, denke en wortels van die 16de eeuse Reformasie in die gereformeerde belydenisskrifte, asook in die ZAR, by Dirk Postma en Totius.

Hier is my eie skrywe oor waarom ‘n Christelike party vandag nie sal ‘werk’ nie:

Vyf redes waarom daar geen toekoms is vir ‘n Christelike party of staat in die nuwe SA bedeling nie

Die taak van die Kerk in die Koninkryk:

Die roeping en taak van die Kerk van Christus

Sien ook die belangrike bydraes van die volgende teoloë oor die verhouding Christus en Kultuur: Totius, Schilder en RJ Rushdoony.

“Scripture is the Book of the Kingdom of God, not a book for this or that people, for the individual only, but for all nations, for all of humanity. It is not a book for one age, but for all times. It is a Kingdom book. Just as the Kingdom of God develops not alongside and above history, but in and through world history, so too Scripture must not be abstracted, nor viewed by itself, nor isolated from everything. Rather, Scripture must be brought into relationship with all our living and with the living of the entire human race. And Scripture must be employed to explain all of human living.” – H. Bavinck

“As Calviniste het julle ‘n roeping. … ‘n Adjudant wat deur sy generaal geroep word en van hom ‘n opdrag ontvang, is nie meer ‘n vryman nie. Hy moet gaan, al is dit dwarsdeur die koeëls heen….. Die woord roeping het dus ‘n skerp klank Maar ons vrees nie daarvoor nie. Inteendeel, dit is vir ons die skerp klank van krygsmusiek. Net soos krygsmusiek dien om die stryder in strydlustige stemming te bring of om hom, vermoeid en moedeloos, tot vernieude aanval aan te wakker, so dien die krygsmusiek van die roeping van God om ons uit ywerloosheid op te skrik en ons te besiel met ‘n blye gees, sodat ons met vrolike moed verder kan gaan.” – Totius

“Het in systeem gebracht streven naar het procesmatig te winnen arbeidstotaal van het God toebehorende, zich met en voor de kosmos tot God in die historie evoluerende, in elke historisch moment aanwezige mensheidstotaal, dat zich tot taak stelt, alle in de schepping aanwezige krachten, al naar gelang zij in het kader van het historische verloop van de wêreld successievelijk in zijn bereik zullen mogen te komen te liggen, te ontdekken, ze te ontplooien naar eigen aard, ze dienstbaar te stellen aan de naaste en verste omgeving, overeenkomstig de kosmische verbanden, en onder zelfbinding aan de normen van Gods geopenhaarde waarheid; dit alles teneinde de zo gewonnen effecten hanteerbaar te maken voor de mens als liturgisch kreatuur en daarna, met die zo al meer bewerktuigde mens zelf, ze te brengen voor God en voor zijn voeten neer te leggen, opdat God in allen alles zij, en alle werk zijn Meester love.” – K. Schilder

“Die sleutel tot die remediëring van die moderne situasie is nie revolusie of enige soort van verset wat lei tot die ondergang van wet en orde nie. Die NT is vol waarskuwings teen ongehoorsaamheid en roep ons op tot vrede. Die sleutel is wedergeboorte, verkondiging van die Evangelie en die bekering van mense en volke na God se wet-woord…. Duidelik is daar geen hoop vir die mens, behalwe alleen in wedergeboorte.” – RJ Rushdoony


Frits Gaum se (baie) kort resensie van Adrio König se nuwe boek oor Paulus, kan hier gelees word:

Adrio König doen dit weer 

Gaum se “een puntjie van kritiek” op die boek:

“Verbasend genoeg bespreek König die kwessie van selfdegeslagseks – waaroor Paulus in ‘n sekere konteks bepaalde uitsprake gemaak het – nêrens aan nie. Was Paulus nie, ironies genoeg, in hierdie verband opnuut “wetties” nie?”

Nou in die lig van die lengte van die resensie, wonder mens – ongeag al die mooi woorde oor die werk van König deur Gaum – of die hoofdoel van Gaum se resensie dalk nie juis hierdie ‘een puntjie van kritiek’ op die boek is nie.  Hy fokus op ‘n bepaalde aspek van König se boek, nl. dat Paulus sogenaamd die ‘spanning’ tussen die Jerusalem gemeente en die nie-Joodse gemeentes opgelos het, dat Paulus “die ‘indringer-apostel’, die evangelie van die dwinglandy van die Wet ‘gered’ het” en dan kom die steekpuntjie, ek bedoel, die ‘een puntjie van kritiek’.

En natuurlik is daardie ‘een puntjie van kritiek’ sekerlik ook gemik op die ‘wettiesheid’ van vandag, waarvan ons blykbaar ook ‘gered’ moet word, bv.

– die ‘wettiesheid’ van sake soos die vrou in die besondere ampte (1 Kor.14:34-40; 1 Tim.2:11-15), dit is nou spesifiek die GKSA wat eintlik nog moet ‘bykom’ by die anders susterskerke (die GKSA het nou vêr agtergeraak na hul onlangse spesiale sinode in 2016); en dan,

– veral die ‘wettiesheid’ van die ‘anti-gay homoseksuele agenda’ wat nog oor is in die NG kerke, want Sodom en Gomorra moet nie net verdra word nie, maar heeltemal aanvaar, verwelkom en kerklik bevorder word.

Dit is natuurlik God se Wet, Paulus se NT briewe, en die Woord in die algemeen wat vir Gaum en ander ‘n groot probleem is in ons tye, wat inderdaad verdraai moet word (2 Tim.4:3,4), om sake soos die vrou in die besondere ampte (1 Kor.14:34-40; 1 Tim.2:11-15) en die homoseksuele agenda (Gen.19; Lev.18:22; 20:13; Rom.1:25-32; 1 Kor.6:9-11; 1 Tim.1:10, ens.), goed te praat en te ‘verkoop’ vir die kerke en die samelewing, alles in die naam van godsdiens en kerk.

Maar ja, dit is wel vreemd waarom König nie Paulus oor homoseksualisme aanspreek nie, mens kan net wonder hoekom nie, juis omdat die onderwerp oor homoseksualisme nou so aktueel is ? Moontlik is dit omdat hy dalk by ‘n meer behoudende gehoor ook sy boek wil laat verkoop, ek weet nie ?

Sy standpunt oor homoseksualisme is egter reeds bekend, behalwe as dit onlangs weer verander het? In my bespreking van drie van König se boeke (Die Evangelie op die Spel; Wat is reg? Weet iemand dalk?, en, Radikaal anders soos Jesus), het ek (in 2009) as volg geskryf spesifiek met verwysing na sy standpunt oor homoseksualisme, wat ek nou deels weer hier plaas met enkele veranderinge:

Adrio König oor homoseksualisme

“Na alles wat ons hierbo gelees het, is ons nie verbaas om te hoor uit König se VK (verantwoordelike kritiek) teologie, dat hy glo dat mense homoseksueel ‘gebore’ word nie.

Romeine 1 se veroordeling van homoseksualisme (v.26,27), was volgens König teen die destydse situasie van ‘ongelowige’ homoseksualiste wat die ‘waarheid verruil het vir die leuen’ (en), skryf König verder:

“Dit bring ons by die basiese verskil met vandag. Dit is duidelik dat Paulus hier ‘n besondere groep mense in die oog het wat onder ‘n besondere oordeel van God geleef het, én verder het hy nie die moontlikheid oorweeg dat homoseksuele mense gelowiges kan wees nie. … Dit bring ons by die basiese vraag: Is moord en diefstal nie van ‘n ander aard as homoseksualiteit nie? Moord en diefstal benadeel ander mense. Dit rand hul menslikheid aan. Maar ons kan dit nie van die verantwoordelike uitlewing van homoseksualiteit sê nie. Twee mense kan homoseksueel in ‘n vaste liefdesverhouding leef. As hulle getrou aan mekaar is, bied hul tog aan mekaar dieselfde geborgenheid as twee heteroseksuele mense, of hoe ?”

Hier hoor ons die verleier se stem baie duidelik.

Is dit ook so dat God gesê het: “En God het die mens geskape na sy beeld; na die beeld van God het Hy hom geskape; man en vrou het Hy hulle geskape. En God het hulle geseën, en God het vir hulle gesê: Wees vrugbaar …” (Gen.1:27,28)

Teenoor hierdie leuens van König, leer die Skrif:

9 Of weet julle nie dat die onregverdiges die koninkryk van God nie sal beërwe nie? 10 Moenie dwaal nie! Geen hoereerders of afgodedienaars of egbrekers of wellustelinge of sodomiete of diewe of gierigaards of dronkaards of kwaadsprekers of rowers sal die koninkryk van God beërwe nie. 11 En dit was sommige van julle; maar julle het jul laat afwas, maar julle is geheilig, maar julle is geregverdig in die Naam van die Here Jesus en deur die Gees van onse God.

En wat nou as gemeentes verskil oor homoseksuele ampsdraers ?

Maklik, sê König, laat elke gemeente self besluit, of hul dit beskou as sonde of nie, en dan daarvolgens elkeen ‘n besluit neem.

In die boek, Wat is reg, Weet iemand dalk?, is König ook baie besorg en verontrus oor die “Krimpende Christendom” [348], soos hy bekommerd is oor die Liberalisme wat die kerkbanke gaan laat leegloop, asook die invloed van veral ‘sagte’ liberalisme op kerke en deur teologiese skole.

Maar, as ‘n mens kyk na bogenoemde sake, dan is ons as gereformeerdes se besorgdheid juis dat die VK teologie van König deel van die probleem is, en nie die oplossing nie ! 

As jy dit kan regkry om aborsie en homoseksualisme te regverdig, selfs vanuit die Skrif, dan bevestig dit alles opnuut dat VK teologie is, soos hierbo genoem, niks anders as net nog ‘n reaksionêre teologie en idee wat sy ontstaan en lewe kry uit samelewingstendense, en nie die Bybel en die Christelike geloof nie.

Die evangelie aan mede-sondaars soos homoseksuele persone en mense wat hul babas wil aborteer, is inderdaad op die spel (soos die titel van een van König se boeke dit stel!).

Nie net hulle wat die liggaamlike opstanding van Christus (en dus die evangelie) ontken nie, maar ook hulle wat die Skrif verdraai sodat mense in hul sondes bly, en hul bv. nie bekeer van hul homoseksuele gedagtes en leefwyses nie, is besig om die evangelie in sy wese aan te tas (Gal.5:13).

Dit is, of dit so bedoel word of nie, ‘n verwerping van die krag van Christus se bloed, dit leer mense dat hulle in hul “sonde (kan) voortbly, sodat die genade meer kan word” (Rom.6;1,2), en dat hul nie die sonde moet aflê en hoe langer hoe meer moet afsterwe nie (Rom.6 en 7), soos ons almal met ons oorblywende sondes en stryd teen moedswillige moet doen nie (Kol.3:5-17).

König se VK teologie, en die liberale standpunt wat hy kritiseer, verwerp ongelukkig albei die evangelie wat ‘n “krag is tot redding vir elkeen wat glo” (Rom.1:16), asook ‘n evangelie wat vrug dra, nie in volmaaktheid nie, maar in dankbaarheid hoe langer hoe meer (sien HK Sondag 44) .

König verwerp ongelukkig die dodelike erns van 1 Kor.6:9,10 … maar nog erger … hy verwerp ook die soewereine goddelike genade in Jesus Christus, van die volgende vers, vers 11, “en dit was sommige van julle, maar julle het jul laat afwas, maar julle is geheilig, maar julle is geregverdig in die Naam van die Here Jesus en deur die Gees van ons God.”

Die ware Evangelie, is ‘n evangelie van regverdiging wat nie anders kan as om heiligmaking tot gevolg te hê nie (Ef.1:4-6; 1 Kor.1:30,31; Rom.6-8; sien HK, v/a 64).

Dit klink daarom meer asof König se hoogste gesag, besorgdheid en belang nie die bewaring van die suiwere evangelie is nie, maar eerder die handhawing van die goddelose SA Handves van Menseregte in ons huidige moderne demokraties feministiese samelewing is.

Dit is nie suiwere teologie nie, maar eerder sosiologie wat sy lees van die Skrif bepaal.

Uit König se boek(e) is dit duidelik dat hy afskeid geneem het van die ‘beperkings’ van die gereformeerde belydenis.

Hy skryf : “Ons dink vandag eenvoudig anders oor die Bybel as die Kerkhervormers, en ons het ‘n magdom nuwe insigte in die Bybel en in die tyd en omstandighede rondom die Bybel gekry. Hierdie insigte maak ons gevoeliger vir probleme in verband met die Bybel self, en ook ten opsigte van ons tradisionele geformuleerde belydenisse.” [Die Evangelie op die Spel, 19]

Weereens, wat was die oorsaak van König en die VK teologie se ‘vernuwing’ in die teologie en hoe hul na die Skrif, die Christelike geloof en die gereformeerde belydenis kyk ?

Nee, nie die Skrif self nie, maar hul ‘sosio-historiese’ omstandighede, hulle het vir hul ‘n eie unieke ‘gemeente-teologie’ oftewel nuwe SA teologie ontwikkel, alles weereens op ‘n reaksionêre wyse:

“Die dekades lange stryd teen apartheid het ons as groep geleer om die Bybel in sy groot samehange te lees, om verbande te respekteer, en om erns te maak met wat regtig in die Bybel staan, en ons nie te verlaat op ‘die klank van die woorde’ nie. Dit het ons ook geleer om krities teenoor die kerklike en teologiese tradisies te staan. Dit het telkens geblyk dat diep gewortelde oortuigings hoegenaamd nie op vaste Bybelse fondamente gestaan het nie.”

Ten einde, wil König net ‘n “algemeen Christelik(e)” geloof oorhou, gestroop van die ‘engheid’ van die gereformeerde belydenis en geloof. Die ‘evangelie’ moet bewaar bly, maar die ‘verpakking’ kan maar gaan, wat die Bybel betref.

…. Saam met prof. Adrio Konig, is ons besorg oor die teologiese en kerklike verval, ook soos dit veroorsaak word deur die liberale teologie, die harde en die sagte vorms daarvan.

Ons kan as gereformeerde gelowiges egter nie opgewonde raak oor sy ‘alternatief’ nie, die verantwoordelike kritiek teologie nie, want ook deur hierdie teologie is die Evangelie inderdaad op die spel. 

Dit bou maar op dieselfde basis as die teologiese liberalisme, soos deur die verligtingsdenke en teologie gestuur word, met die ‘hoër kritiek’ metode as skêr om die Bybel uitmekaar te versnipper. Die Verantwoordelike Kritiek beweging is ‘n reaksionêre verligtings-ideologie, wat eindig in ‘n onverantwoordelike onkritiese akkommodering van die humanistiese tydsgees, soos dit vandag tot uiting kom in die (post)moderne feministiese demokratiese menseregte bedeling in die Nuwe SA.

Dit blyk dat die VK teologie en teoloë ook al meer bande breek met die konfessionele wortels van ons gereformeerde geloof, al is dit net op ‘n baie stadiger en meer subtieler trant, binne die kerklike strukture, as die liberalisme wat dit konsekwent volspoed doen.

Gereformeerde gelowiges sal daarom goed doen om hul eerder te vereenselwig met die VK teoloë se ‘fundamentalistiese’ voorvaders, soos bv. prof. EE van Rooyen, wat in sy kommentaar op die Nederlandse Geloofsbelydenis, spesifiek oor artikel 5 (Die Gesag van die Heilige Skrif) skryf, waarmee ek afsluit (kursief bygevoeg):

“Op die algehele geloofwaardigheid (van die Bybel) druk die Belydenis met hierdie woorde:

,,En ons glo sonder enige twyfel alles wat daarin vervat is, en dit nie juis omdat die Kerk hulle aanneem en as sodanig beskou nie, maar in sonderheid omdat die Heilige Gees in ons harte getuig dat hulle van God is, en omdat hulle die bewys daarvan in hulleself het.”

… Die omvang van die geloofwaardigheid: dit geld die Bybel in sy geheel, en elke boek afsonderlik in al sy dele. Die geskiedverhale, die leerstellige uitsprake, die voorsegginge, die sedelesse, ens., is almal waaragtig en geloofwaardig. Dit alles kan en moet ook sonder enige twyfeling of onsekerheid deur die gereformeerde belyder aanvaar word. God almagtig is ‘n God van waarheid. Sy Gees wat die Bybelboeke ingegee het, is ‘n Gees van waarheid, en ‘n Gees wat ook die Bybelskrywers in alle waarheid gelei het.

En daarom is die Bybelboeke dan ook van begin tot end geheel en al geloofwaardig. Die mense egter wat net die s.g. gedeeltelike ingewing van die Bybelboeke leer, dit wil sê dat net die godsdienstige en sedelike gedeeltes van die Bybel ingegee sou wees, kan nie hierdie vyfde artikel met ‘n goeie gemoed onderteken nie. En as hulle dit tog doen, is hulle huigelaars. Hulle hoort eintlik in ‘n gereformeerde kerkverband nie tuis nie.”

Sien die volledige boekspreking van prof. Adrio König se boeke, hier:

Is die Evangelie op die Spel ? – Inderdaad ! 


Sien gerus die volgende boeke oor Paulus:

Paulus: Ontwerp van zijn theologie, prof. Herman N. Ridderbos (beskikbaar in Nederlands en Engels)

Paulus: Pionier voor de Messias van Israël, dr. Jakob van Bruggen (beskikbaar in Nederlands en Engels)

Paul: Missionary Theologian, dr. Robert L. Reymond

Older Posts »