Posted by: proregno | February 8, 2010

Chiliasme – terme en verduidelikings

Hier is ‘n paar bronne wat die verskillende terme soos chiliasme (1000-jarige ryk), eskatologie (leer van die einddinge), a-,post-,premillenialisme, dispensationalisme (bedelingsmillenialisme), ens. verduidelik:

1. J van Genderen. 1984. De Verwachting van een duizendjarig Vrederijk. Kampen: De Groot Goudriaan (sien veral p.66,67).

2. H Viljoen. geen publikasiedatum. Die Einddinge. Pretoria: Lig Publikasies (sien veral p.2-5).

3. Jan Du Rand. 2007. Die A-Z van Openbaring. ‘n Allesomvattende perspektief op die boek Openbaring. Vereeniging: CUM (sien veral p.553-561). 

Raadpleeg hierdie bronne om misverstande uit die weg te ruim, veral om u te help “om die dinge waarop dit aankom, te onderskei” (Filp.1;10a), sodat ‘n mens nie die oorhaastige en onkundige fout maak om bloot alles in een mandtjie te gooi en dan deur “skuld by assosiasie” af te skryf as “ongereformeerd” nie.  Dit is altyd goed om ‘n les in dogma- en kerkgeskiedenis te doen, voordat ‘n mens met finale uitsprake maak oor ander gelowiges en hul standpunte.

In my eie woorde, sien ek die verskillende millenialismes as toekomsbeskouings as volg (let wel: ek gee meer aandag aan postmill, omdat die drie bronne wat ek hierbo vermeld het, almal uit ‘n amill standpunt hul eie en die ander millenialistiese beskouings beskryf en beoordeel):

a-millenialisme: die geskiedenis is ‘n wisselwerking van ‘slegter’ en ‘beter’ gaan met die Christelike geloof in die wêreld, tot en met die tweede koms van Christus, wat dan eers sy koninkryk in sy volmaaktheid bring.  Die ‘a’ van a-mill beteken ‘geen’ of ‘nie’, daar is nie ‘n letterlike 1000jarige ryk nie en daar is ook nie ‘n tydperk waar daar groter vrede en geregtigheid oor die wêreld gaan wees volgens God se Woord nie.

post-millenialisme: die 1000 jaar is simbolies/geestelik van ‘n tyd waar die evangelie so deurgewerk het in die geskiedenis, dat die oorgrote meerderheid van volke en mense (maar nie almal kop-vir-kop nie) die wêreld gaan kenmerk. Daar gaan groter (maar nie volmaakte nie) vrede en geregtigheid op aarde wees, danksy volke en lande wat hul lewens inrig volgens God se Woord,as vrug van die evangelie wat ontvang en geglo is.  Aan die einde vind daar weer ‘n finale opstand teen God plaas (Armegeddon), dan kom Christus om die laaste vyande te vernietig, en sy koninkryk dan eers volkome te bring, soos ons in HK So.48 bely.  

Onder die postmill standpunt is daar ook twee verskillende standpunte wat leef: altwee standpunte stem saam met die amill dat die 1000 jaar van Op.20 nie ‘letterlik’ is soos by die pre-mill en dispensasionalistiese standpunte nie.  Hul verskil wel oor wanneer is daardie 1000 jaar simbolies/geestelik van toepassing.  Die een standpunt meen soos hierbo uiteengesit het, dit moet nog iewers in die toekoms kom, gewoonlik gekoppel aan die volk Israel wat ‘n Christelike volk gaan word deur die evangelie (Rom.11); terwyl die ander standpunt meen dat die 1000 is simbolies vir die hele tydperk tussen die eerste en tweede koms van Christus (en hierin stem hul ooreen met die amills). 

Laasgenoemde standpunt verskil wel dan met die amill in die sin dat hul glo die geskiedenis is ‘n getuienis daarvan, op die langtermyn gesien, in die lig van die groter prentjie, dat daar wel geleidelike groei en oorwinning is deur die Christelike geloof deur die eeue.  Die geskiedenis moet nie net beoordeel word in die lig van my 70 of 80 jaar lewe, dus nie in die lig van my eie vervallige tye nie, maar in die lig van die geskiedenis in sy geheel wat nog lank kan wees. 

Dus, die geskiedenis gaan ‘op en af’ deur die eeue, tye van seen, tye van sleg gaan, maar daar is ‘n lang termyn geleidelike groei deur God se Woord en Gees (die ‘langer hoe meer’ gedagte wat regdeur ons belydenis te vinde is, ook in Sondag 48).  Aan die einde is daar ook die finale opstand en afval, dan kom Christus om sy vyande finaal te vernietig, en dan eers sal sy ryk in sy volkomenheid kom (1 Kor.15:25ev).

pre-millenialisme: iewers in die toekoms gaan Christus terugkom om letterlik hier op aarde te regeer vir ‘n 1000 jaar.  Na die duisend jaar is die finale afval en opstand, en dan volg die finale oordeel en die koms van die nuwe hemele en aarde.

dispensationalisme: dieselfde as premill, maar die geskiedenis word opgedeel in verskillende tydperke (7?), waar ‘n deel daarvan die 1000 jaar is wat Jesus letterlik op aarde gaan regeer.  Sien Du Rand se verduidelik vir al die detail van die verskillende dispensasies en gebeure wat gaan plaasvind, volgens hierdie seining.

 In my eie lees van beide nederlandse en amerikaanse gereformeerde teoloë oor die saak, is daar  groter aanvaarding van beide die amill en postmill standpunte as binne die gereformeerde tradisie (alhoewel daar heelwat onderlinge en sterk kritiek teen mekaar is).  Teen die premill standpunt is daar sterker kritiek (alhoewel erken word dat daar nog altyd in die kerk deur die eeue hierdie lyn ook teenwoordig is). Die felste kritiek is teen dispensationialisme (bedelings-premill), en word dit baiemaal as ‘kettery’ en erge dwaling beskou.  Daar word algemeen aanvaar dat hierdie laasgenoemde eskatologie eers ontstaan het vanuit die 1890’s (Darby), en radikaal arminiaans, anabaptisties en anti-verbondsmatig is.   Hierdie siening leef veral sterk onder charismatiese pentakostalistiese groepe, wat baie daarvan maak dat die Here ‘n nogsteeds ‘n besonder plan het met Israel as volk, langs die kerk.  Die tempel en offers gaan weer herstel word, ens.

Sien Die Einddinge van ds. Hanan Viljoen wat laasgenoemde siening sterk weerlê:

Hier verkrygbaar: http://www.woordverspreiding.org.za/index.php?route=product/product&product_id=69


Responses

  1. ‘n Paar bronne oor die onderwerp:

    http://www.fivesolas.com/esc_chrt.htm

    http://store.nicenecouncil.com/index.php?main_page=product_info&products_id=671

    http://www.againstdispensationalism.com/95theses.shtml

    http://www.monergism.com/directory/link_category/Covenant-Theology/Comparing-Covenant-Theology-with-other-alternative-systems/

    http://www.fpcjackson.org/resources/apologetics/Covenant%20Theology%20&%20Justification/Ligons_covtheology/09.htm

    http://www.goehringenterprises.com/Books/Dispensationalism%20Covenant%20Theology%20Chart.htm

    http://reformed-theology.org/html/c-vs-dis.htm

    http://fide-o.com/2009/05/comparing-dispensational-theology-and-covenant-theology/

    http://www.angelfire.com/nt/theology/dispens.html

    https://proregno.wordpress.com/2010/02/08/chiliasme-terme-en-verduidelikings/

  2. Volgens my kennis van eskatologiese sienings is alles in die uiteensetting hierbo nie akkuraat nie. Dispensasionalisme is hoegenaamd nie dieselfde as premillennialisme nie, hoewel dispensasionaliste oor die algemeen premillennialiste is. Dispensasionalisme is ‘n siening wat hoofsaaklik teenoor die verbondsteologie staan. Daar het ook baie verwikkelinge plaasgevind, met nuwe sienings soos “New Covenant Theology” en progressiewe dispensasionalisme.

    My indrukke is dat die Gereformeerde Kerk grotendeels amillennialisme aanhang. Amillennialisme is eerste deur Augustinus aangevoer (alhoewel hy die vrederyk as ‘n aardse regering gesien het).

  3. Pieter, inderdaad is premill en disp nie dieselfde nie, soos ek dit ook gestel het deur dit afsonderlik in te deel.

    In die lig van NGB art.37 is amill en postmill aanvaarbaar, nie premill of disp nie

    • Slabbert, dit is nie vir my duidelik wat in NGB Art. 37 daarop dui dat premill. nie aanvaarbaar is nie. Op grond waarvan sê jy dit?

      Verder: op grond waarvan is dit geoorloofd om ‘n allegoriese hermeneutiek toe te pas in Openb. 20 – nie alleen om “1000 jaar” ‘n nie-letterlike betekenis te gee nie, maar ook die verwysing na ‘n eerste opstanding (vers 5)?

      Laastens, wat die verband tussen premill en disp. betref: dispensasionalisme hou net soveel verband met chiliasme as wat verbondsteologie daarmee verband hou. Dus sou ek nie eens dispensasionalisme in ‘n opdeling naas premill. plaas nie.

  4. NGB art.37 praat van een wederkoms, nie meer nie. Met daardie een wederkoms sal alles finaal plaasvind: opstanding, boeke oopgemaak, finale oordeel, ens.

    Disp en premill leer dat Christus ‘n 1000 jaar voor hierdie gebeure kom.

    NGB art 37 ken nie verskillende tydperke en fases nie, maar gebeure wat onmiddelik op mekaar volg as Christus terug kom.

  5. Mooi uiteen gesit.

  6. […] eindtyd histeria vind gewoonlik ook binne die raamwerk van die moderne chiliasme of te wel dispensationalisme plaas. Vir ‘n weerlegging van laasgenoemde, sien die volgende webblad wat ook besig is met […]

  7. […] Christus, soos geopenbaar in die Heilige Skrif, veral die Nuwe Testament. Met die herlewing van die chiliastiese dispensationalisme in ons land, is dit goed om opnuut te leer waar die boek Openbaring inpas in die res van die […]

  8. […] Chiliasme – terme en verduidelikings […]

  9. […] Die Einddinge: wat is waar en wat is nie waar nie ?, ds. Hanan Viljoen (veral hfst.7-11) […]

  10. […] is baie sienings onder Christene, van een uiterste na die ander, afhangende vanuit watter eskatologiese (leer oor die einddinge of eindtye) oogpunt mens na die gebeure in die geskiedenis kyk, veral […]


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: