Teokrasie en Teonomie in die ZAR, by Totius, by Calvyn en die outentieke Reformatoriese belydenisskrifte van die 16/17de eeu
Sien hierdie onderwerpe aangespreek, waaruit dit blyk dat die gedagte van teokrasie en teonomie nie vreemd is aan ons kerk- en volksgeskiedenis nie, hier:
https://proregno.com/wp-content/uploads/2010/02/teokrasie-en-teonomie1.pdf
Hier is ‘n paar aanhalings:
1. In die De Jure prokureurs-tydskrif (April 1977), word daar soos volg geskryf oor die regspleging in die Zuid-Afrikaanse Republiek (1852-1901):
“Die feit dat kerk en staat in die ZAR so naby mekaar gestaan het, het geen geringe invloed op die regswese gehad nie. Alle regterlike amptenare se protestantse kerkverbondenheid was byvoorbeeld ‘n belangrike kwalifiserende faktor. Regters moes mense wees wat ‘met alleen in Moses wetten geoefend is, maar wat Moseswet en Evangelie met een kostelijke aandag beproef en dagelijks ondersoek’. Wat wetgewing betref, wou die volk dat die wet “… die God en onse Schepper aan Moses gegeven heeft as basis van alle wette moes dien. … By die uitspraak het ‘n mens in die meeste gevalle kon merk dat die landdros goed bekend was met die burgerlike wette wat deur tussenkoms van Moses aan die Joodse volk gegee is, en dat die landdros van opinie was, dat hy nie ver uit die pad sou wees as hy ooreenkomstig die wette uitspraak sou gee nie.”
2. Totius oor die OT wetgewing:
“Met die bewering dat ‘n gebod, (wat) in die Ou Testament gegee, afgeskaf is, moet ons versigtig wees. Vir so ‘n afdoende bewering moet goeie gronde aangevoer word. En as dit ontbreek, sal ons bewering nader gekwalifiseer of geheel prysgegee moet word. In die algemeen moet ons in verband met die burgerlike en seremoniële wette deur die Here aan Israel gegee, dit vasstel dat onderskei moet word tussen die bepaald Israelitiese vorm waarin die wetgewing tot stand gekom het en die algemeen geldende wese of kern wat daar ten grondslag lê.” (Versamelde Werke, deel 1, p.438. Beklemtoning bygevoeg)
3. “Uit die aanhalings oor die regspraak in die Z.A.R., asook Totius se uitsprake oor die hantering van God se wet, is dit duidelik dat hul met eerbied en ontsag met God wet omgegaan het, en dit vir hul ‘n lewenswyse [torah] was, vir beide die persoonlike en publieke lewe, en nie die ‘las’ wat die hedendaagse Christendom daarvan probeer maak nie. Vir die begenadigde sondaar is die wet nie meer ‘n aanklaer nie, maar is hy nou waarlik vry om God se wet te gehoorsaam en toe te pas in al sy lewe en denke. Dit laat mens die vraag vra of hul wat so anti-God-se-wet is, werklik al die knie gebuig het voor die Gewer van die genade en wet (Rom.8:7)? Mag hul ook genadiglik buig voor die Kampioen van die wet: Jesus Christus!”
4. F.J. Van Zyl en J.D. van der Vyver skryf dat wat die ‘reg en godsdiens’ betref (Inleiding tot die Regswetenskap, 2de uitgawe (Durban: Butterworth, 1982). p. 147.148.:
“…wyk die hedendaagse Calvinisme in belangrike opsigte af van die leerstellinge van Calvyn self. Godsdienstige norme kan, vanuit ‘n bepaalde hoek beskou, in twee kategorieë onderverdeel word:
– dié wat betrekking het op die God-mensverhouding (vergelyk byvoorbeeld die Eerste Tafel van die dekaloog, dit is die eerste tot die vierde gebod); en
– dié wat betrekking het op die mens-tot-mensverhoudings (vergelyk byvoorbeeld die Tweede Tafel van die dekaloog, dit is die vyfde tot die tiende gebod).
Calvyn het beginsels uit albei hierdie soorte godsdienstige norme afgelei, wat volgens hom in die positiewe reg opgeneem behoort te word; en vir sover ook die gebooie van die Eerste Tafel van die dekaloog daarby in aanmerking kom, het hy van die staat vereis om (onder meer) die “ware godsdiens” te identifiseer en “valse godsdienste” op straf te verbied. Teen hierdie premisse van Calvyn het latere Calviniste hulle verset. Abraham Kuyper (1837-1920) wys byvoorbeeld daarop dat die genoemde standpunt van Calvyn regverdiging sou kon bied vir die Christenvervolging gedurende die eerste eeue van ons jaartelling en vir die Middeleeuse ketterjagtery.”
5. “Uit bogenoemde aanhalings (dit is aanhalings uit die NGB, HK, Tweede Helvitiese Konfessie, Skotse Konfessie, Franse Konfessie, Westminster Konfessie, ens.) is dit dus duidelik dat die reformatore oortuig was dat beide tafels van die wet deel van die burgerlike owerheid se agenda was, gebaseer op God se Wet, en nie op ‘natuureg’ of net die tweede tafel nie, en dus ook nie wat ons vandag “tweede tafel menseregte-wet” sou noem nie. Die ‘hoe’ en die presiese ‘wat’ in die toepassing van beide tafels van die wet, is ‘n onderwerp om verder oor studie te doen, en moet die vrug wees van bekeerde volke en lande wat weer God se wette wil toepas. Die doel van hierdie artikel is slegs om te wys op die paradigmaverskuiwing wat daar plaasgevind het tussen die outentieke hervormers/calviniste, en die moderne of neo-calviniste t.o.v. van ‘kerk-en-staat’ beskouinge. Dit is tyd om weer – soos die hervormers self – terug te gaan na die bronne!”
Leave a Reply